#15 Anayasa Madde 15 - Temel hak ve hürriyetlerin kullanılmasının durdurulması

"IV. Temel hak ve hürriyetlerin kullanılmasının durdurulması Madde 15 – Savaş, seferberlik veya olağanüstü hallerde, milletlerarası hukuktan doğan yükümlülükler ihlal edilmemek kaydıyla, durumun gerektirdiği ölçüde temel hak ve hürriyetlerin kullanılması kısmen veya tamamen durdurulabilir veya bunlar için Anayasada öngörülen güvencelere aykırı tedbirler alınabilir. Birinci fıkrada belirlenen durumlarda da, savaş hukukuna uygun fiiller sonucu meydana gelen ölümler dışında, kişinin yaşama hakkına, maddi ve manevi varlığının bütünlüğüne dokunulamaz; kimse din, vicdan, düşünce ve kanaatlerini açıklamaya zorlanamaz ve bunlardan dolayı suçlanamaz; suç ve cezalar geçmişe yürütülemez; suçluluğu mahkeme kararı ile saptanıncaya kadar kimse suçlu sayılamaz." Programımızın bu bölümünde Av. Gülten Kaya Anayasanın "temel hak ve hürriyetlerin kullanımının durdurulması" başlıklı 15. maddesini inceliyor. Savaş durumunda, seferberlik durumunda, olağanüstü hallerde (OHAL) temel hak ve hürriyetlerin kullanımının nasıl durdurulabileceği, ne olursa olsun hangi hak ve hürriyetlerin kullanılmasına engel olunamayacağı konularını inceliyor ve ceza hukukunun temel ilkelerinden olan "suç ve cezaların geçmişe yürütülememesi" ilkesiyle "masumiyet karinesi"nin anayasal dayanağını mercek altına alıyor.