💡 Bizans Hipodromundaki Komnenos Kutlamalarında Arabalardan Işığa Geçiş-Elizabeth Jeffreys – Michael Jeffreys

"Arabalardan Komnenos İmparatorluk Törenlerinde Işığa (1139–1159)" adlı araştırma, Bizans imparatorlarının halkın önüne çıkma şeklinin nasıl değiştiğini anlatıyor. Eskiden imparatorlar Hipodrom’da atlı araba yarışlarıyla görkemli gösteriler düzenler, kalabalığı coştururdu. Ama 1100’lerin ortalarından itibaren işler değişti. Özellikle İmparator I. Manuel Komnenos döneminde (1147 sonrası) arabalar geri planda kaldı, onun yerine ışık ve ihtişam ön plana çıktı.Artık imparator, yüksek bir platformda, güneş ışığı ve yapay ışıklarla aydınlatılmış şekilde halkın karşısına çıkıyordu. Bu yeni törenlere prokypsis deniyor. Amaç hem imparatoru bir "yeryüzü güneşi" gibi göstermek hem de halkı ve yabancı elçileri etkilemekti. Üstelik bu törenler at yarışlarından daha ucuz ve zahmetsizdi; ses, gürültü yoktu ama görsel bir şölen vardı.Törenlerde şairler imparatoru ve ışığı öven şiirler okurdu. Manganeios Prodromos adında bir şairin eserleri bu dönemin en önemli belgeleri arasında. Şiirlerde imparatorun hem yukarıdan (gökten, güneşten) hem aşağıdan (imparatorun kendisinden) ışık saçtığı anlatılır.Bu törenler genelde zafer kutlamalarında, yeni doğan kraliyet bebeklerinin tanıtımında ya da imparatorluk düğünlerinde yapılırdı. Örneğin Manuel’in kızı Maria doğduğunda ya da 1159’da Antakya seferi sırasında bu törenler sahnelenmişti.Ayrıca bu dönemde imparatorun sarayı değişti; eski büyük Hipodrom yerine daha küçük Blachernai Sarayı ve avlusu törenlerin yeni sahnesi oldu. Yani hem mekân hem gösteri şekli değişti. Artık mesele yarış değil, ışıkla imparatorun ihtişamını göstermekti.Sonuç olarak, bu kitap Bizans’ta törenlerin at arabalarından ışık gösterilerine nasıl evrildiğini ve imparatorların artık kudretlerini gürültüyle değil, parıltıyla halka gösterdiğini ortaya koyuyor. Arabaların yerini ışık aldı; imparator bir güneş gibi parlayarak halkın karşısına çıktı!