EPISODE · Jan 26, 2022 · 59 MIN
OSD 8T3: Ricardo Mella y l'ogro
from Dragón
Sintonía d’inicio—-----Sesame Street----------Tokyo Ska Paradise Orchestra (3:19) Buen día, bienvenidas a O Suenio d’o Dragón, un programa de Radio La Granja feito de raso en aragonés. Dende o vico de San José, en Zaragoza Ciudat Prisión, en o 102.1 d’a FM, empecipiamos!!!! Yesterday’dreams/ Suenios d’ahiere--------------------The Bop Cats(2:46) Hue, de fundo, sonará o disco de Mingus, Mingus, Mingus, Mingus, Mingus; de Charles Mingus,1963. Per lo que fa a las cancions que van sonando sueltas, si quiers, puetz consultar tanto lo conteniu d'o programa como la mosica que voi metendo en a ficha que amaneixe en Ivoox de conchunta con o podcast. Asinas, lo puetz escuitar quan quieras y, mesmo, participar en o programa...Cómo? Pus clamando a o programa en directo a nueu siet seis trenta y seis uitanta y ueito novanta y quatro; nueu siet seis tres seis ueito ueito nueu quatro Tamién, ninviando un mensache a o guasap almadeta osdd seis ueito nueu novanta y ueito zero seis vinte y siet; almadeta seis ueito nueu nueu ueito zero seis dos siet. Y, mesmo, por correu electronico, osueniododragon roba gmail.com, tot chunto y en minusclas; u si lo prefieres, en a pachina d'o mesmo nombre de Radio Patio Facebook. Ola, pasa, encara no m'he marchau a garra puesto. Yera fendo bella que unatra coseta, apanyando asuntetz, mirando qué equipache me levo a lo mío viache interestelar, si habrá ixugau bien la culle...Asinas que, sin prisa, voi rematando los míos preparativos, he deixau en libertat a los míos garcholeros y les he dito que se busquen un treaballo honrau... per cierto, que a partir d'agora, per lo jet lag y ixas cosetas, lo programa será los chueves a las 6 y meya d'a tarde... Agora tu, si puetz, di-me, qué ye la solidaridat? Perque ye una parola que camina de contino en boca de muitos pero...belún ha visto bella vegada la solidaridat? Ye un invento d'os politicos?. La solidaridat ye ETA, u son los pais? A qué fa olor la solidaridat; y a qué sabe? Ye comestible?. Quarto y metat de solidaridat, los uesos me los metes a parte, pa lo can? Solidaridat, ixa gran desconoixida. Solidarity-----------------------------RIP (4:03) Federica Montseny, dició de Ricardo Mella, o nuestro convidau de huei: Ye considerau, con razón, como lo mas profundo, lo mas penetrant, lo mas lucido d'os pensadors anarquistas espanyols. Los suyos escritos, totz concisos, curtos en dimensión, l'equipasen a los millors teoricos de l'anarquismo internacional. Ricardo Mella Cea naixió en a Cruz Verde (Vigo), an cursó los suyos estudios primarios. Fillo de Dolores Cea Fernández y José Mella Buján, chaperero y militant d'o republicanismo federal que influyió a lo suyo fillo mayor Ricardo en o respecto per los ideyals republicans y democraticos y admiración per Francisco Pi y Margall. A los 20 anyos, ingresó en o Partiu Republicano Democratico Federal, convertindo-se en o suyo secretario, y destacando ya en a suya defensa d'o estatuto republicano federalista, contemplando l'autonomía politica y administrativa de Galicia. Treballó entre la suya choventut en una achencia maritima d'o suyo Vigo natal, que yera experimentando en aquells momentos una transformación y expansión considerable como ciudatportuaria y mercantil, pero con tot y con ixo las deficients condicions de subsistencia en Galicia condenaban a los obrers a emigrar. Entre esta epoca encetó la suya profesión periodistica colaborando con o bisemanario La Verdat, periodico portavoz d'o sector mas extremo d'o republicanismo que contemplaba de radiz la luita d'o proletariau gallego, denunciando la politica caciquil que se deixaba sentir en Galicia. Lo caracter acerau y polemico d'as suyas intervencions le valió una causa per inchurias (de conchunta con os directors d'o Anunciador de Pontevedra y La Concordia de Vigo) d'o marqués José Elduayen, politico canovista y representant local d'o poder central conservador de Sagasta; a resultas d'una denuncia de Mella sobre un presunto defalco en o Banco d'Espanya, d'o qual lo marqués heba estau director. En abril de 1881 estió condenau per l'Audiencia Provincial a 4 anyos y 3 meses de distierro y pinyora de 625 pecetas, posteriorment commutada a 3 anyos y 7 meses y 200 pecetas de pinyora en noviembre de 1882. Fundó en Vigo La Propaganda, publicación federalista de caracter marcadament obrerista que se mantenió entre quatro anyos, de 1881 a 1885. Lo periodico estió presentau en o congreso sindical de Barcelona de 1881 en o qual se constituyió la Federación de Treballadors d'a Rechión Espanyola (FTRE) dimpués d'a disolución d'a Federación Rechional Espanyola, y que los suyos plantiamientos estioron seguius con entusiasmo per Mella. Pocos días antes de recibir la suya condena, asistió en Sevilla a lo Segundo congreso d'a Federación (24 a 26 de setiembre de 1882), an dentró en contacto con o editor d'a Revista Social, Juan Serrano Oteiza, conoixiu y celebre anarquista de Madrid y con Antoni Pellicer, miembro directivo d'o comité federal. Se tresladó a Madrid a zaguers de 1882 pa complir la condena de distierro imposada y renovó lo contacto con Juan Serrano; casando-se mas tarde con a filla d'este Esperanza Serrano Rivera, con a quala tenió 12 fillos. Ye en esta epoca, 1884, quan tradució lo libro Dios y lo Estau de Bakunin, colaborando con a Revista Social, con a publicación mensual Acracia (soztitolada Revista Sociolochica) y con o periodico barcelonés El Productor (subtitolau El Periodico Anarquista) endrezaus per Antoni Pellicer, Rafael Farga i Pellicer y Anselmo Lorenzo. Estudió topografía, ganando una oposición y tresladando-se a Andalucía pa exercer la suya actividat profesional, en an prenió contacto con os ambients libertarios d'a epoca, que s'oposaban a lo latifundismo a lo qual yeran sozmetius los labradors; d'ells prenió la suya gran capacidat de propaganda y refusó la violencia. Entre la suya estancia en Sevilla fundó diversos periodicos, entre ells La Solidaridad en 1888. Acude en esta epoca a l'I y II Certamen Socialista (Reus, 1885, Barcelona 1889), con 8 treballos, totz ells premiaus: Lo problema d'a emigración en Galicia; Diferencias entre lo comunismo y lo colectivismo; L'anarquía: lo suyo pasau, lo suyo present y lo suyo porvenir; Breus apuntes sobre las pasions humanas; La nueva utopía (novela imachinaria); Lo colectivismo: los suyos alacetz scientificos; Organización, achitación, revolución y Lo crimen de Chicago. En 1895 tornó a Vigo, acullindo en 1896 en a suya casa a Josep Prat en a suya fuyida d'a ciudat de Barcelona escapando d'a represión imperant en a ciudat entre lo proceso de Montjuic. Mella remanió poco tiempo en Vigo, ya que estió clamau a Pontevedra en 1897 pa colaborar con o tendiu d'o ferrocarril. En a capital d'a provincia freqüentó a los redactors d'a Unión Republicana y escribió pa lo Progreso de Madrid y El Corsario d'a Coruña, an denunció abundantment los afusilamientos d'anarquistas en Montjuic, encetando la suya fayena d'extender l'anarquismo entre lo labradorau gallego, inspirando-se en a suya experiencia andaluza. A lo mesmo tiempo colaboró en os periodicos La Revista Blanca, L'Anarquía y La Ideya Libre de Madrid, Lo Dispertar de Nueva York; en as revistas Sciencia Social, de Barcelona y Buenos Aires; en a Questione Sociale de Buenos Aires y L'Humanite Nouvelle de París. D'esta epoca ye tamién lo suyo libro “Lombroso y los anarquistas” (Barcelona, 1896), en an critica las teorías antropolochicas d'o escritor italián; Los sucesos de Jerez (Barcelona, 1893); “La barbarie gubernamental en Espanya” (Brooklyn, 1897); “La ley del número” (Vigo, 1899); “La cooperación libre y los sistemas de comunidat”, memoriaque levó, en setiembre de 1900, a lo Congreso Revolucionario Internacional de París; “De el amor, modo d'acción y finalidad social” (Barcelona, 1900); “Táctica socialista” (Madrid, 1900) y “La coacción moral” (1901). Lo suyo treballo de topografo le levó posteriorment a Asturias, an empecipió un periodo de silencio debant d'as grans divisions surtidas en a epoca en o sino de l'anarquismo. Manimenos, deixó sinyal d'o suyo paso per aquellas tierras, a traviés de Pedro Sierra, lo suyo primer biografo y d'Eleuterio Quintanilla, con o qual fundó lo periodico Acción Libertaria. D'ell se dició en este tiempo que los suyos silencios charraban mas que las suyas parola. A resultas d'os sucesos d'a semana trachica de 1909, estió en contacto permanent con o president d'o Ateneu Enciclopèdic Popular de Barcelona, Josep Maria de Sucre, y tornó a la tribuna periodistica, esta vegada a traviés d'as pachinas d'Acción Libertaria de Gijón y Vigo y El Libertario an, seguntes Pedro Sierra, ye «lo millor que produció con a suya pluma». Ye tamién en este anyo, quan tornó a Vigo, an se veyió ligau a la construcción d'o ret d'os tramvías electricos, d'os quals, a la suya finalización, ye nombrau Director-cherent. Dende este momento y dica la suya muerte lo 7 d'agosto de 1925 abandonó la militancia activa y las colaboracions en prensa, dedicando-se en exclusiva a las labors d'o suyo cargo; encara que en 1911 acudiría en representación d'Asturias a lo primer congreso d'a Confederación Nacional d'o Treballo. Lo suyo enrueno constituyió un homenache a la suya vida de callada luita, aturando los tramvías y tota la ciudat de Vigo, en a mas gran demostración de dolor que se veyió en a epoca. Ye enronau en o fosal de Pereiró, en un mausoleu construyiu per plega publica d'o celebre escultor Francisco Asorey. Escribió mas de trenta asayos a lo largo d'a suya vida. Beluns d'os suyos escritos recibioron premios internacionals y estioron traducius a l'italián, holandés, portugués, anglés y francés. Colaboró con multiples publicacions y periodicos d'atros países, como La Protesta d'Archentina. Lo peso de l'anarcosindicalismo d'a CNT d'os primers anyos (prencipios d'o sieglo XX) procedeba d'as suyas tesis, en as qualas se reflectaban y ilustraban los siguients preceptos basicos: Totz los hombres tienen necesidat de desembolique fisico y mental en grau y forma indeterminada. Totz los hombres tienen lo dreito de satisfer librement esta necesidat de desembolique. Totz los hombres pueden satisfer-la per medio d'a cooperación u comunidat voluntaria. De Negro y Rojo-----------------------La Vela Puerca (2:53) Tamién escribió este relato: L’ogro Cierto día plegó a lo lugar, no importa como, un hombre dentrau en anyos, de barba hirsuta y canosa, reposau caminar y severo continente. La dispierta curiosidat d'as chents indagó presto que lo tal yera hombre de pelo en peito, accidentada historia y sospitosa ficienda. Cómo lo indagoron no se sabe, pero lo cierto ye que en aquell mesmo día formó-se arredol d'o presunto personache la indispensable novela. Y de boca en boca fueron correndo y agrandindo-se las mas estupendas consellas. Aficó-se lo forastero en apartado carrerón d'os rabals: caseta modesta a lo piet de camín pedregoso; arbols motilons a dreita y zurda; perspectiva de fermosisma campinera, zarrau l’horizont per fantestica cordelera d’escarpaus monts.A poco, la imachinación popular forcha lo antro misterioso de fetillerías inexplicables, la espelunga maldita d'infernals locuras afincada enmeyo d'o mesmo paradiso. Viviba lo nuestro hombre l'afable vida d'o fogar; amostraba-se poco en publico, curto de parola, sin dureza en o cenyo, mas bien fuyía de que buscaba lo tracto d'as chents. La curiosidat se mocaba buscando enigmas arredol de l'hombre aquell. Feba mal a uns lo suyo continente grieu, a atros la suya esquivez, y yera pa los mas enritant la suya presencia per lo solo feito de no poder espelletar-le a lo suyo antuello. Luego chitoron de veyer que lo forastero no iba a misa, que caminaba siempre a tornadas con librotz y papelotz de tota mena y que lo trafago d'a suya vida consistiba nomás en oficiar de preceptor d'os suyos fillos y pasiar-los per tozals y vals sin que, ni per asomos, les inculcara los prencipios d'a santa relichión d'os suyos mayors. Alavez la novela creixió, creixió prodichiosament a mercé d'os inflacuentos d'o puesto. Teneba-se per cierto que yera lo tal hombre un endemoniau revolucionario, arrullau de totas partes, acazau per la chusticia, culpable talment de tremendas catatombes. Las chents complaceban-se en mosegar-le la tunica y espiazar-se-la dica deixar-le sin piel. Poco a poco se le negó lo tracto, dimpués lo saludo y no faltó qui fese lo sinyal d'a cruz en pasar per la caseta misteriosa. Lo inchenio popular baltizó a lo temible personache con a expresión d'as suyas fantesticas historietas. L’ogro estió lo Coco d'os mocetz, que les feba acorrucar-se poregosos, y d'as mullers, que estafurriadas zarraban puertas y finestras. Los hombres deixaban veyer la suya covardía a traviés d’estrucias y caradas. A la fin calió pensar seriosament qué s'iba a fer con o ogro. Las autoridatz se creyioron clamadas a intervenir en l'afer y, entre mil prochectos, dimpués de prolixas discusions, venió-se a aturar en a necesidat que un sacerdote, muito versau en sabias teolochías, abordase a lo temible desconoixiu y procurase u convertir-le u aluenyar-le d'o lugar, pa que s’apacigua-se la inquietut profunda d'as almas piadosas. A lo cureta saputo l’scarabachió en o cuerpo l'ambición de ganar-se lo aplauso d'as chents y, dando garrote a lo temorcet mal amagau, allá se fue a la casa d'o reprobo. Quántas vegadas las zaborras d'o camín denuncioron lo suyo espanto, no ye pa estar confesau. La sangre se l’arremolinaba a la cabeza per Trepuzón de mas u per trepuzón de menos, pareixendo-le que la vida fuyiba d'as extremidatz. Plegó, cubierto de sudor, a las puertas d'o antro y, dimpués de resoflar fuertement, como bestia maliciosa, clamó aturrullau, batendo las chuntas d'a diestra sobre las queradas fustas. La puerta s'ubrió y l’ogro, entre cortés y sorprendiu, rogó a lo vesitant que pasa-se. Faltó-le a lo capellán animo pa fer lo sinyal d'a cruz a lo trespasar los branquils d'a casa encantada y dixó-se levar, quasi arrepentiu d'o suyo alcuerdo. Largo y tendiu charroron l'hombre y lo capellán. Ni una voz fuerte, ni una parola mas alta que unatra. Lo capellán, en as suyas zagueras lilailas, dició, batendo-se en retirada: —En fin, sinyor, la mía misión ye de paz. Ruego a vusté que per la tranquilidat d'a suya alma y per la tranquilidat d'o lugar, renuncie a la vida impía que leva. Cosa perderá vusté per mandar los suyos fillos a la ilesia, ya que no vaiga vusté mesmo; cosa perderá vusté perque sientan misa y ampren ademprivio a los preceptos d'a nuestra santa relichión. Aislau en este retiro, obchecto d'as censuras d'os vecins, piedra d’escandalo pa las almas piadosas, cosa puede vusté ganar y tot lo tiene perdiu. Y alavez l’ogro, reprimindo treballosament la suya interior achitación, respondió: —Sinyor mosén; quan me charra vusté en nombre d'una fé, d'un credo, le respecto y escuito atento como a hombre de sinceras conviccions. Discutamos, si le place. Pero quan me charra lo luengache de bell disimulau utilitarismo, no puedo escuitar-le. No quadran ixas parolas en un hombre de fe. Qué perdería, diz vusté, mandando los míos fillos a la ilesia, a la misa, y ordenando-les reverencia a las ordinacions d'una relichión en que no creigo? Perdería la mía dignidat, la mía honor, la mía consciencia. M'insulta vusté, sinyor sacerdote. Me proposa un achio con as mías conviccions, con a mía fe, si lo prefiere. No puedo escuitar-le. Y l'hombre y lo capellán se deseparoron saludando-se fredament, ofendiu l'un, dandaloso l'atro. Qué explicación dio d'o suyo fracaso lo capellán?Se confesó a meyas. Heba habiu de haber con un fanatico que pretendeba la redención d'o mundo per la igualdat; que, parapetau en as suyas endiabladas sciencias, no quereba sentir charrar de relichión ni de Dios; con un hombre ensuperbeixiu, poseyiu d'o mal con a satanica vanidat d'una perversión increbantable. La conversión yera, manimenos, obra de tiempo y de paciencia. Y las chents fueron acostumbrando-se a la presencia d'o ogro y alparcioron tamién arredol d'os moretz, los suyos fillos. Lentament, los trazos mas crudos d'a novela fueron borrando-se. Los ninos y las mullers ixuplidaban la pueril temor que les feba atapizar-se d'espanto. En as conversacions d'os hombres plegó-se a chustificar la entereza y lo puritanismo d'o ogro. Viviba en a error, pero honradament; yera un hombre convenciu, digno de respecto. Nomás beluns mamelucos, que viviban d'a politica u d'a relichión, churaban y esperchuraban que l’ogro yera un bandiu, un hombre infame y sin entranyas, digno d'as fogueras de Torquemada. Tal vegada, sin estes rosigadors miserables, l’ogro habría estau totalment rehabilitau en o lugar. Beluns, pocos anyos dimpués, la noticia que l’ogro se moriba corrió per carreras y placetas. La curiosidat se mocó unatra vegada. Renaixioron las antigas consellas. Lo medico d'o lugar contaba, a qui quereba sentir-lo, que l’ogro se moriba irremeyablement y que persistiba en negar-se a sentir charrar de curas. De seguranza s’eslampaba a l'atro vico tant impenitent comocutir heba viviu. Descuteba-se si lo capellán s'atriviría a intentar lo zaguer esfuerzo. Muitos aseguraban como coseta infalible una conversión completa de zaguera hora, a las puertas d'a muerte. Pocas voces s'alzaban contra estes “dimes y diretes” d'a vecindat. La compasión no goyaba gran privanza entre aquellas chents, que no perdonaban la extraordinaria oportunidat d’esfogar la suya estulticia. Y ocurrió que lo capellán, enzurizau per hipocritas y creyents, plegó unatra vegada a las puertas d'o antro y las puertas remanioron ubiertas y l’ogro, con una zaguera expresión de bondat, refusó los auxilios que se le ofriban, pedindo paz y susiego en a hora suprema d'a muerte. —Deixatz que muera en paz qui en paz ha viviu! Fetz per yo lo que queresetz que os de demás fesen per vusatros! Acubillau per l'amor d'os suyos fillos, expiró en paz aquell hombre singular que no heba feito mal a dengún, aquell hombre que lo suyo tremendo delito consistiba en haber viviu d'alcuerdo con ell mesmo, d'alcuerdo con o suyo pensamiento y la suya consciencia. Murió y lo suyo cuerpo estió sepultau en yermo campo, apartau d'o puesto an descansan las almas cristianas; que los creyents, abanzando-se a los chudicios d'o Dios que reverencian, chitan a la fuesa de l'odio las restas d'o chusto. Dimpués d'a muerte, quedo, muito quedo, un intimo sentimiento d'admiración fue ganando lo corazón d'as chents y unatra y cient novelas se forchoron en que aquell buen ogro creixeba, creixeba per las suyas virtutz, per la suya saber, per la suya rectitut. Y la memoria d'o ogro quedó fixada pa siempre en o lugar con aquellas parolas postumas: — Fetz per yo lo que queresetz que os de demás fesen per vusatros! El Gallo Negro, el Gallo Rojo------------------------Lenny Escudero(3:12) En 1960 lo grupo estadounidense The Crickets gravó I Fought the Law, componida per un d'os suyos miembros, Sonny Curtis, amaneixe en o suyo album “In Style With the Crickets” y con Earl Sinks como voz prencipal. En 1965 Bobby Fuller Four fació una versión que estió un gran exito, y en 1979 la banda The Clash fació una nueva versión que tamién tenió gran repercusión. M'enfrontiné a la lei The Crickets Partindo penyas baixo lo calido solm'enfrontiné a la lei y la lei ganó m'enfrontiné a la lei y la lei ganó amenesteba diners perque no teneba cosa m'enfrontiné a la lei y la lei ganó m'enfrontiné a la lei y la lei ganó Deixé a la mía nina y me siento fatal, suposo que la mía corrida ha rematau, ye la millor moceta con qui he estau, m'enfrontiné a la lei y la lei ganó m'enfrontiné a la lei y la Furtando a la chent con una seis tiros m'enfrontiné a la lei y la lei ganó m'enfrontiné a la lei y la lei ganó perdié a la mía moceta y perdié la mía diversión m'enfrontiné a la lei y la lei ganó m'enfrontiné a la lei y la lei ganó Deixé a la mía nena y me siento fatal suposo que la mía corrida ha rematau ye la millor moceta con qui he estau m'enfrontiné a la lei y la lei ganó m'enfrontiné a la lei y la m'enfrontiné a la lei y la lei ganó m'enfrontiné a la lei y la lei ganó m'enfrontiné a la lei y la lei ganó m'enfrontiné a la lei y la lei ganó m'enfrontiné a la lei y la lei ganó m'enfrontiné a la lei y la lei ganó m'enfrontiné a la lei y la lei ganó m'enfrontiné a la lei y la I fought the law------------------The Crickets(2:12) I fought the law------------------Hertzainak(3:08) Revocar: rebombar, rebudir, rebufar, abdicar. Fundamento: alacet azorado: aturrullau/ada, enturrullau/ada, enarcau/ad, acharau/ada. Argucia:estruzia, traza, lilaila, musara ny a , endomina Cordillera:cordelera Hechicería: fetillería Disgustar, irritar: enritar Atemorizar: estafurriar Descaro: carada Guijarro: zaborra Recelosa: maliciosaCarcomida: querada Pastizal: ademprivio Roedor: rosigador Escapar: eslampar Y, por agora, iste ha estau o suenio de hue. Ya sabes que, si t'ha feito goyo, t'aspero o proximo mierques en Radio La Granja, en o 102.1 d'a FM. Entremistanto, nos veyemos en os suenios, nos ascuitamos en la Radio. Salut y emparo mutuo!!!! Ace of spades-----------------Little Bob Blue Bastards(3:06)
NOW PLAYING
OSD 8T3: Ricardo Mella y l'ogro
No transcript for this episode yet
Similar Episodes
May 11, 2026 ·12m
May 10, 2026 ·9m
May 6, 2026 ·76m
May 6, 2026 ·103m
May 3, 2026 ·6m