Schatkamer van de liturgie: Heilige Drie-Eenheid

Het feest van Drie-Eenheid viert een geloofsmysterie dat even moeilijk als centraal is. “Hierop is de Kerk gegrondvest,” zegt bisschop Athanasius in zijn preek. Het is een fundamentele intuïtie waarbij we, naar zijn zeggen, “moeten letten op de oudste traditie,” op wat de Heer zelf ons heeft doorgegeven, wat de apostelen hebben verkondigd en de kerkvaders bewaard. Waarna Athanasius het opmerkelijk genoeg onmiddellijk heeft over “wie hiervan afwijkt,” dus de moeilijkheden waarvoor deze overlevering velen stelt. Er afwijkende opvattingen op na houden is niet problematisch in de zin dat onze gedachtegangen en hersenspinsels God rechtstreeks kunnen deren. Wel omdat we ons kunnen vergapen aan een afgod als we de grote levengevende stroom van de openbaring in Christus aftakken in kanaaltjes en irrigatiewerken van eigen makelij. Daarom laten we in deze podcast de liturgische gezangen zelf het geheim bezingen. We zijn gestart met de doxologie, het Eer aan de Vader en de Zoon en de Heilige Geest, dat prachtig het mysterie samenvat en eerbiedigt: “Glorie aan de Vader almachtig, aan zijn Zoon Jezus-Christus, de Heer, aan de Geest die ons bijstaat en helpt, in de eeuwen der eeuwen. Amen.” We vervolgen met het Credo, de Geloofsbelijdenis, waarin die eerste korte samenvatting nu poëtisch, bijbels en theologisch uitgebreid wordt. En we sluiten af met het Te Deum, dat Gods lof zingt, samen met de engelen, die aangeven hoe groots het mysterie is, met hun “heilig, heilig, heilig” gericht tot “de Heer, de God der hemelse machten,” en dat we misschien soms wat onnadenkend in de mond nemen. Want wie wordt bezongen met dat ‘heilig’? – “U, Vader, onmetelijke majesteit, uw aanbiddelijke, enige, ware Zoon, en de Trooster, de Heilige Geest.” Deze Drie-Ene is niet veraf gebleven maar in “Jezus Christus, de Koning der glorie,” is voor ons, mensen, de dood vernietigd, en het hemelse Rijk geopend. Dat betekent niet minder dan dat we toegang kregen tot het diepste geheim van zijn liefdevolle Drie-Ene wezen. Daarom smeken we, met een hele verzameling aan psalmverzen en -allusies: “Wees Gij de redding van uw volk, Heer, en overlaad uw erfdeel met zegening. (…) Gij zijt mijn hoop, Heer, Gij zijt de grond van mijn vertrouwen. En nooit zult Gij mij beschamen, in der eeuwigheid niet.” Deze podcast is een initiatief van het Leerhuis van de kerkvaders en het CCV in het bisdom Gent. Hoofdcantor: Pieter Stevens. Met toestemming van de Intermonasteriële Werkgroep voor Liturgie (IWVL), Abdijboek ©Stichting I.W.V.L. Arnhem/NL, de Sint-Sixtusabdij en de Interdiocesane Commissie voor Liturgie.