سلسله گفتار ﴿۱۸﴾ استاد جمالی درباره‌ی فرهنگ زنخدایی/سیمرغی/ارتایی/خرّمدینی ایران

فرهنگ اصیل ایران زندگی فرد و اجتماع را بر شالوده بن انسان می‌گذاشت، نه بر عادت! فرهنگ ایران بیش از شش هزار سال است که بنیادش فراسوی کفر و ایمان است. بن انسان تخم خدا یا ارتای خوشه است که گوهر خدایی مستقیم در او افشانده شده است، درحالیکه فطرت اسلامی با ایمان و امانت کار دارد که در آن انسان با الله عهد تابعیت می‌بندد و هم گوهر که نیست، هیچ! بدهکار هم هست، ولی خدای ایرانی خودش انسان می‌شود. فرهنگ نخستین ایران استوار بر برتری اصل عشق و بر ضد اولویت اصل ایمان است. عشق هیچگاه نباید تابع ایمان گردد. ایرانی در گذشته نمی‌گفت سیاست که به معنی شکنجه و آزار بوده است، بلکه واژه‌ی جهان‌آرایی را بکار می‌برد