۳۸۵

هیچ نمی دانستیم آنچه در اوایل ورود به آمریکا گران می دانستیم، بعد از انقلاب ایران مفت به نظر می رسد. انقلاب ها به ندرت برای اقتصاد خوب هستند.

من همیشه فکر می‌کردم خدای خوبی می‌شوم، اما حالا که موقعیتش پیش آمده بود می‌خواستم فرار کنم.

می‌خواستم فریاد بزنم و به مردان و زنان هم وطن ام بگویم که یک بینی هر شکلی که داشته باشد فقط بینی است. نمی‌تواند روح انسان را در خود جا دهد.هر چقدر بینی های ما بزرگ باشد، روح ما بزرگ تر است.

من و فرانسوا تصمیم داریم به فرزندانمان چیز با ارزش تری بدهیم. این حقیقت ساده که بهترین راه برای گذر از مسیر زندگی این است که انسان اهدا کننده عمده مهربانی باشد.

اگر والت دیزنی شوشتر را دیده بود، یک سرزمین باستانی هم کنار سرزمین جدید و سرزمین رویاها می‌ساخت.

روزها می‌نشست و غصه می‌خورد که چرا نتوانسته بود وقوع انقلاب و زوال اقتصادی بعد از آن رو پیش بینی کند. ورد زبانش این شده بود: باید خیلی وقت پیش همه چیز را می فروختم و پولش را می‌آوردم آمریکا.

در تمام مدت این تجربه ی دشوار پدر هیچ وقت گلایه نکرد. او همیشه یک ایرانی باقی ماند که به وطنش علاقه مند است و در عین حال به آرمان های آمریکایی نیز باور دارد.

لابد این افسر یا به خاطر اونیفورم زیبا به نیروهای پلیس پیوسته بود، یا به خاطر این که بتواند سوار اسب شود. نگاهی به ما انداخت و گفت: متاسفم این جزو وظایف من نیست

آشپزخانه کریسمس بوی زنجبیل و کاکائو و دارچین می‌دهد. در آشپزخانه کودکی ام نوروز بوی هل و پسته بو داده و گلاب داشت.

بدون خویشانم من یک رشته نخ هستم با همدیگر، یک فرش ایرانی رنگارنگ و پر نقش و نگار را می‌سازیم.

در طول سال تحصیلی، پدر روزهای هفته را درس می‌خواند و تعطیلات آخر هفته باز هم درس می‌خواند.

معتقدم برای پیشرفت صلح در خاوارمیانه، خوب بود یک قاشق نقره ای می دادند دست هر یک از رهبران و گفتگوها جلوی ظرف بزرگی از بستنی ایرانی انجام می‌شد. به همراه هر قاشق بستنی، اختلاف‌های سیاسی هم آب می شد.

یکراست رفتم ساحل. چند قدم به داخل آب رفتم، موج آرامی مرا بلند کرد، و شروع کردم به شنا کردن. به همین سادگی.

او اخیرا به نیویورک منتقل شد. جایی که ممکن است چندتایی مهاجر ببیند و کسی چه می‌داند، شاید توی قفسه ادویه‌ جاتش کمی جا باز کند.

فرانسوا در تعطیلات دیگر، مناظر تایلند و بالی را دیده بود. تنها مناظری که ما برای دیدن انتخاب می‌کردیم قیافه اقوام‌مان بود که توی شهرهای دیگر زندگی می‌کردند.

من همیشه از توسل به مذهب در رابطه با لاس وگاس معذب می‌شدم، مطمئنم پیامبر هرگز چنین جایی را تایید نمی‌کرد.

علاقه او به خرید اجناس نصف قیمت توجیه می‌کند که چرا او، تا جایی که ما می‌دانیم، صاحب تنها کفش نایکی جیر به رنگ خرمایی و صورتی موجود در آمریکا است.

مردم شوهرم را می بینند و یاد خوشی‌هاشان می‌افتند. من را می‌بینند و یاد گروگان‌ها می‌افتند.

از آن به بعد وقتی می گفتم ایرانی هستم، اضافه می‌کردم کشور گربه ای پرشین که تاثیر خوبی روی مردم می گذاشت.

مهم نبود که خانه برای خودمان هم به زحمت جا داشت. شعار پدر همیشه این بود: جا به دله

از دید پدر، لذت هر تفریحی با همراهی دیگران چند برابر می‌شد. یک شام شلوغ توی منزل خواهرش که نصف مهمان‌ها بدون صندلی مانده باشند، به شام چهار نفره با جای کافی ترجیح داشت.

مثل عروسی که برای مراسم عقد آماده شود، پدر لباس‌هایش را به دقت انتخاب کرد، موهایش را اصلاح کرد و روبروی آینه دستشویی جملهٔ سلام من کاظم هستم را بارها تمرین کرد.

تعجب می‌کردیم پدر چطور بعد از مدتها تحصیل در آمریکا، این همه سو‌ء تفاهم زبانی با مردم آنجا داشت.

بعد از گذراندن یک روز در آمریکا و میان آمریکایی‌ها، فهمیدم پدر آنجا رو درست توصیف کرده. توالت‌ها تمیز بودند و مردم بسیار، بسیار مهربان.

می‌نویسم که بدانی و اگر بخواهی بیایی. جای بدی نیست، جا برای تو هم هست. اصلا می‌دانی، با زن و بچه‌هات بیا.

سیلویا گفت: کتاب‌های یکی از همین طاغوت‌ها - مراد بوده، دیده - ریخته بودند توی استخر. کتاب‌ها بیشتر کتاب‌ها خطی بوده. همه جا شبیه هم هستند.

نشسته بود و با دسته فنجان خالی‌اش بازی می‌کرد. گفت: بهار که می‌شود راه می‌افتم، اما فقط بعضی روزها صبح می‌شود، وقتی ابر نباشد.

خندید، همان‌طور که مرتضی می‌خندید با خود و در خود. گفت: خوبی زندگی بیشتر در این است که یک مرگی هم در انتهاش هست.

باز می‌خندد: هم سن بودیم و هم کلاس. عاشق که شد، سبیل گذاشت، اما مجبور بود با مداد کنته سیاهشان کند. عصر به عصر هم می‌رفت باشگاه ورزشی.

وقتی قهوه‌اش را می‌خورد، گفت: چرا بچه‌دار شدیم؟ این دو تا چه گناهی کرده‌اند که باید مرگ ماها را ببینند؟

پانزده میلیارد سال از آن انفجار بزرگ تا همین حالا هی این سنگ و کلوخ‌ها چرخیده‌اند و هی به هم خورده‌اند تا شده‌اند ما، شده‌اند دو جوان که دو طرف نیمکت بنشینند و هی یکی بگوید چطوری و آن یکی بگوید خوبم و هی کون‌سرک بیایند کنار هم، آن وقت ما مردم خم نمی‌شویم زمین را ببوسیم. حرمت باید گذاشت. کفران نعمت ‌میکنند این مردم.

گفتم: از این طرف رد می‌شدم، گفتم سلامی عرض کنم. گفت: خواهش می‌کنم روراست حرف‌تان را بزنید، من که می‌بینید بیست سالی است از این طور تعارف‌ها نشنیده‌ام.

چه پکی می‌زد! ساکت شده بود و به نوک انگشت ابهام گوشه چشمش را خشک می‌کرد. گفتم، خوب؟ یا شاید، همان طور که معمول است، گفتم، بعدش؟

باید همان را گفت که بود، همان رنگ که آدم با دیدنش می‌فهمد که مرگ هست، که مرده‌ها جایی آن زیر خاک خفته‌اند، فراموش شده‌اند. اما هستند، و ناگهان، تا بفهمیم که هستند، مثل ریشه‌های پنهان زیر سطح خاک به پای‌مان قلاب می‌شوند و می‌اندازندمان.

نوشتن همه این حرف‌ها، اگر می‌خواست به قولش عمل کند، لازم بود. لب پر می‌زد حالا دل کاتب. کلمات اگر بی سایه باشند به وزن سنگین‌ترند از سکوت. جمله ‌ اگر یکنواخت باشند نمی‌مانند در ما. نمی‌دانیم به کدام حفره باید بسپاریم‌شان.

تیر مژه‌های آن دو چشم سیاه انگار سرمه کشیده‌اش این بال بال‌زن به قفس سینه نشسته ما را نیز نشانه کرده بود.

مگر می‌توانم بنویسم اینجا شاید عیب ما این است که هیچ چیز را هیچ وقت دور نمی‌ریزیم؟

چه می‌توانم بگویم؟ که مثلا اینجا خانه من است؟ نه، من خانه‌ای ندارم، سقفی نمانده است. دیوار و سقف خانه من همینهاست که می‌نویسم، همین طرز نوشتن از راست به چپ است، در این انحانای نون است که می‌نشینم. سپر من از همه بلایا سرکش ک یا گ است. مگر نباید حداقل خشتهای نیروانای خودم را قالب بریزم.

و من از ته حلق می‌گفتم: درختها و گلها حافظه ندارند، برای همین آزادند، رها و آزاد.و بعد با صدای خودم می‌گفتم: من نمی‌توانم.

چقدرمرگ! زنی بر قبری ضجه می‌زند و کنارش، دو چشم سیاه و گشوده دختری نگاه می‌کند، نگاهمان می‌کند. دیگر ارزان شده است، انگار مرگ را سبیل کرده باشند، انگار دوربین تلویزیون را گذاشته باشند توی قبرستان، انگار میکروفن رادیو را ببری بدهی دسته همه قاری‌های قبرستان‌های دنیا.

آن چیز سیاه و سبز غار غار کن نوک‌کج را برده بود پیش حسین آقا، که حرف نمی‌زند، که یک کلمه نمی‌تواند بگوید.

می‌خواست بگوید، داد بزند و یک طوری این آسیاب چرخان را که می‌چرخید، اما هیچ چیز را خرد نمی‌کرد برای یک لحظه هم شده از حرکت باز دارد، اما فقط دراز کشید.

برای همین گفتم، اینجا، توی گلوی من، یک چیزی ماسیده، انگار که عنکبوتی چیزی به سیب آدم چهار چنگ شده باشد و دست‌های آدم در کنارش باشد اما طلسم شده، سنگ شده، خوب، شماها چه کار می‌توانید برای من بکنید؟

من فکر میکنم عشق با شمِ تشخیص تفاوت صداها شروع می‌شود، یعنی وقتی که می‌شود چشم‌بسته حتی کوچه‌های نا‌آشنا را رفت، بی آنکه احتیاجی باشد دست کوچک و سردش را در دست بگیری.

عقربه ها رو می‌گفت، اون سرخه رو می‌گفت که همه‌اش می‌گشت، تندتر از اونای دیگه. حالا ساعتش کجاست؟ با بابابزرگه خاکش کردن؟؟ تو که نمی‌دونی

وقتی این‌ها را می‌گفت دندان‌هاش به هم می‌خورد. رنگش سفید شده بود، درست مثل رنگ مات صورت اختر وقتی که پشت پنجره می‌ایستاد و به بیابان نگاه می‌کرد، یا به سگ

خسته‌تان کردم. اما، خوب، همین چیزها را می‌گفتیم و می‌شنیدیم. من دیگر عادت کرده بود. شاید برای من و دیگران نوعی تفریح بود. اما برای پدرتان؟ نه.

وسط اتاق ایستاد. کتاب رو دودستی گرفته بود، طوری که انگار سینی دست آدم باشد و بخواهد چیزی را تعارف کند.

آن وقت بود که شنیدم. نه، خیال نمی‌کردم. اصلا. خیالاتی نشده بودم. درست صدای پا بود. نه که کسی قدم بزند، اصلا.مثل اینکه می‌پرید، روی یک پا.

سیگار می‌کشید، اشنو. ملاقاتی براش آمده بود، دو روز پیش. پولی را که گرفته بود، داد بدهم بچه‌ها، به آن‌هایی که نداشتند. نگرفتند.