เล่ารอบโลก

เคยทราบหรือไม่ว่า สยามเคยคิดจะขุดคลองคอคอดกระตั้งแต่สมัยสมเด็จพระนารายณ์มหาราช  เคยมีใครเล่าให้ฟังหรือไม่ว่า ถ้าขุดคลองแล้ว น้ำในคลองจะเป็นนำจืด หรือ น้ำเค็ม ?  ทราบหรือไม่ว่า การขุดคลองลัดเพื่อเชื่อมอ่าวไทยกับทะเลอันดามันคือฝันร้ายทางวิศวกรรม ที่จะทำลายระบบสิ่งแวดล้อมทั้งสองฟากมหาสมุทรของไทยในระดับ “มหาวิบัติ” ที่จะไม่มีทางย้อนกลับได้

โครงการ "Land Bridge" ชุมพร-ระนอง กำลังเดินหลงทางไปสู่การเป็นอนุสาวรีย์แห่งความล้มเหลวหรือไม่ หากเรายังคงติดอยู่กับวาทกรรมเดิมที่หวังเพียงสร้างทางลัดข้ามคอคอดกระเพื่อแข่งกับช่องแคบมะละกา ซึ่งเต็มไปด้วย "จุดสลบ" ทางโลจิสติกส์และต้นทุนแฝงมหาศาลจากการยกขนสินค้าซ้ำซ้อน (Double Handling) .บทความวิเคราะห์เจาะลึกชิ้นนี้จะพาคุณไปรื้อถอนกับดักทางความคิด และพลิกกระดานยุทธศาสตร์ชาติใหม่ด้วยมุมมองที่บูรณาการทั้งมิติด้านเศรษฐศาสตร์ระหว่างประเทศ การจัดการห่วงโซ่อุปทาน และความซับซ้อนทางภูมิรัฐศาสตร์ เพื่อชี้ให้เห็นอย่างชัดเจนว่า ทำไมเราจึง **อย่าสร้าง Land Bridge เพื่อเชื่อมอันดามันสู่อ่าวไทย แต่จงสร้าง Land Bridge เพื่อเชื่อมจีนและอาเซียนภาคพื้นทวีป สู่มหาสมุทรอินเดีย และมหาสมุทรแปซิฟิก** .มาร่วมหาคำตอบว่าการเปลี่ยนจุดยืนจาก "ทางผ่านชั่วคราว" สู่การเป็น "ประตูการค้า" (Macro-Regional Gateway) ที่สามารถดึงดูดโครงข่ายทางราง ถ่วงดุลมหาอำนาจอย่างชาญฉลาด และผสานศูนย์กลางเศรษฐกิจระดับทวีปเข้าด้วยกัน จะเป็นกุญแจสำคัญที่พลิกโฉมอนาคตของไทยให้เติบโตอย่างยั่งยืนในศตวรรษที่ 21 ได้อย่างไร

ถ้าเราจินตนาการว่าเรากำลังนั่งสบายๆ อยู่ ณ ลานหินอ่อนแห่งวิหารแพนธีออนที่ทับซ้อนกับสวนลุมพินีวันและป่าไผ่ เบื้องหน้าคือ "มหาสมุทรโลก" ที่กำลังปั่นป่วนด้วยเกลียวคลื่นแห่งความขัดแย้ง และในสภาวะแห่ง multiverse นั้น เราสามารถใช้ปัญญาประดิษฐ์ เอาหลักธรรม วิธีคิด และ ปรัชญาของมหาบุรุษอย่าง โสเครติส, เพลโต, อริสโตเติล, ขงจื๊อ, เหล่าจื๊อ, มหาวีระ และ พระพุทธเจ้า มานั่งสนทนาด้วยกันเพื่อวิเคราะห์หาแนวทางให้ประเทศไทยสามารถอยู่รอดและเดินหน้าได้อย่างสง่างามในกระแสโลกที่ซัดส่าย เชี่ยวกราก เราจะได้ยินมหาบุรุษเหล่านี้สนทนากันอย่างไรบ้าง

ถ้าเมื่อ 2,200 - 2,800 ปีที่แล้ว ยุค Axial Age ที่เป็นการเปลี่ยนแปลงระเบียบโลกในยุคโบราณทำให้เกิดนักคิด นักปรัชญา ศาสดาเอกของโลกขึ้นมาพร้อม ๆ กันในหลาย ๆ ภูมิภาคทั่วโลก แล้วคำถามคือ ณ ปี 2026 ที่ระเบียบโลกที่เรายึดถือกันมาตั้งแต่สงครามโลกครั้งที่ 2 กำลังถูกสั่นคลอน  เทคโนโลยีอย่างปัญญาประดิษฐ์ และหุ่นยนต์ที่ทำงานได้เหมือนมนุษย์ รวมทั้งระบบการค้า การลงทุน และการเงินของโลกที่กำลังปรับตัว แตกหัก พังทลาย จนกลายมาเป็นอาวุธในสงครามภูมิเศรษฐศาสตร์ เช่นนี้แล้ว พวกเรากำลังเข้าสู่ยุคแห่งการปรับตัวอีกครั้งหนึ่งหรือไม่ 

2,200 - 2,800 ปีที่แล้วคือยุค Axial Age ที่ก่อกำเนิดศาสดาอย่างพระสมณโคดม มหาวีระ ขงจื๊อ และเล่าจื๊อ เช่นเดียวกับนักปรัชญาอย่าง อริสโตเติล โสคราติส ยุคสำคัญนี้มีจุดร่วมกัน 3 เสาหลัก นั่นคือ การเปลี่ยนแปลงทางเทคโนโลยีการผลิต, การเกิดขึ้นของระบบการเงินการธนาคาร และการเกิดขึ้นของมหานครสมัยใหม่ .เกิดอะไรขึ้นใน ดินแดนจงหยวน, ชมพูทวีป และหมู่เกาะในทะเลอีเจียน  เรามาหาคำตอบไปพร้อมกัน 

เคยสงสัยไหมว่า ทำไมจู่ ๆ ในช่วงเวลาไล่เลี่ยกัน โลกของเราถึงได้ให้กำเนิดสุดยอดนักคิด ศาสดา และปราชญ์ผู้ยิ่งใหญ่พร้อม ๆ กันในหลายมุมโลก? ทางฝั่งตะวันออกมีพระพุทธเจ้า ขงจื๊อ เล่าจื๊อ ทางฝั่งตะวันตกมีโสกราตีส เพลโต อริสโตเติล ส่วนทางตะวันออกกลางก็มีโซโรอัสเตอร์.พวกเขาไม่ได้นัดหมายกัน ไม่ได้มี Line หรือ FB เชื่อมต่อถึงกัน แต่พวกเขาต่างตั้งคำถามถึง "ความหมายของการมีชีวิต" และ "การจัดระเบียบสังคมใหม่" ในยุคที่โลกกำลังเผชิญกับวิกฤตการณ์อย่างรุนแรง สิ่งนี้ไม่ใช่ความบังเอิญ แต่เป็นสิ่งที่นักประวัติศาสตร์ปรัชญาเรียกว่า Axial Age 

สำหรับประเทศอาเซียนภาคพื้นทวีป คือ เมียนมา, ไทย, สปป.ลาว, กัมพูชา และเวียดนาม น้ำพริกคืออัตลักษณ์ร่วมที่รับประทานกันมาพร้อม ๆ กับการสั่งสมภูมิปัญญา น้ำพริกที่หรูหราที่สุดมีไว้ล้อมวงกินในห้วงเวลาแห่งการเฉลิมฉลองในวันดีคืนดี เศรษฐกิจดี แต่ในวันที่เลวร้าย ข้าวยากหมากแพง น้ำพริกคือสิ่งที่เป็นหลักประกันความมั่นคงทางอาหาร การันตีได้ว่า เพียงข้าวสวยร้อน ๆ กับผักพื้นเมืองริมรั้ว อาเซียนก็อยู่รอดได้ ขอเชิญมารู้จักกับน้ำพริกจาก 11 ประเทศอาเซียน ซึ่งร่วมทั้งน้องใหม่อย่าง ติมอร์ เลสเต ที่ก็เปิปน้ำพริกเช่นกัน

3 เสาหลักอันศักดิ์สิทธิ์ของน้ำพริกคือ พริก + วัตถุดิบที่เป็นที่มาของความอุมามิ (ปลาแห้ง กะปิ น้ำปลา กุ้งจ่อม มะเขือเทศ) + ความเปรี้ยว (มะนาว ส้มจี๊ด มะขามเปียก) แต่ทั้ง 3 เสาหลักจะไม่ได้ความอร่อยแบบสุดยอดหากไม่ถูก “ตำ” มาลองลิ้มชิมรสกันว่าในประเทศไทย อินโดนีเซีย มาเลเซีย ฟิลิปปินส์ สิงคโปร์ บรูไน เขาตำน้ำพริกแสนอร่อยกันอย่างไร

11 ประเทศอาเซียนต่างมีน้ำพริกเป็นอาหารติดบ้าน ข้าวกับน้ำพริกคือวัฒนธรรมร่วม น้ำพริกแห่งอาเซียนที่แสนอร่อยจะเกิดขึ้นได้ ต้องบูรณาการจากองค์ประกอบศักดิ์สิทธิ์ 3 องค์ นั่นคือ พริกที่เผ็ดร้อน ความเค็มจากการหมักจนมีรสอุมามิ และความเปรี้ยวที่ทำให้เกิดความสดชื่น แต่คุณผู้ฟังทราบหรือไม่ว่า “พริก” ที่เป็นเสมือนอัตลักษณ์ของอาหารอาเซียนนั้น แท้จริง เราพึ่งจะรู้จักกินพริกเมื่อไม่นานมานี้เอง และนี่คือปรากฏการณ์ครั้งสำคัญที่สุดของกระแสโลกาภิวัฒน์ระลอกแรกของมวลมนุษยชาติ

ทั้ง 11 ประเทศอาเซียนมีวัฒนธรรมการกินข้าวเกรียบ ข้าวเกรียบคือภูมิปัญญา อินโดนีเซียมีข้าวเกรียบเป็นหนึ่งในอาหารประจำชาติ และวันนี้เราจะพาทุกท่านมารู้จักกับอาหารชนิดนี้ที่หลากหลาย ทั้งรสชาติ วัตถุดิบ แต่ทุกแห่งล้วนมีอัตลักษณ์ร่วมกัน นั่นคือ ความกรุบกรอบ 

ดัชต์ อิส อินดีส หรือ หมู่เกาะอินเดียตะวันออกของดัชต์ อยู่ภายใต้อำนาจเจ้าอาณานิคมยาวนานกว่า 300 ปี ขบวนการเอกราชเองก็พึ่งจะเริ่มต้น แต่แล้วเหตุการณ์ไม่คาดฝันก็เกิดขึ้น นั่นคือ ญี่ปุ่นบุก สงครามมหาเอเชียบูรพา คือ ตัวเร่งสำคัญที่ทำให้หมู่เกาะแห่งนี้เดินเข้าสู่ทางแพร่ง ที่ทางเลือกหนึ่งคือเข้ากับญี่ปุ่น อีกทางเลือกคือ ต่อต้านญี่ปุ่น เรามาเรียนรู้ไปพร้อมกันว่า ซูการ์โน และ ฮัตตา จะเลือกทางเลือกไหน เพื่อนำพาประเทศไปสู่เอกราช

ถ้าอินโดนีเซียคือรถยนต์ ซูการ์โน คือ คันเร่ง ที่เหยียบให้รถพุ่งไปข้างหน้าด้วยความเร็วและพลังมหาศาล ส่วน ฮัตตา ก็คือ พวงมาลัยและเบรก ที่คอยควบคุมทิศทางให้รถคันนี้ไปถึงเป้าหมายอย่างปลอดภัยและมีหลักการ พวกเขาทั้งคู่ถูกคนอินโดนีเซียยกย่องว่า “ทวิ ตุลกัล” หรือ 2 จิตวิญญาณในร่างเดียว วันนี้เรามาทำความรู้จักนักเศรษฐศาสตร์สหกรณ์ที่มีหัวใจคือประชาธิปไตยชุมชนคนนี้ไปด้วยกัน "โมฮัมหมัด ฮัตตา" 

ผ่านมา 300 ปีหลังจากการก่อตั้งบริษัทอินเดียตะวันออกของดัชต์ (VCO) รัฐบาลดัชต์ก็เปลี่ยนนโยบายจากขูดรีดสูบทรัพยากรจากหมู่เกาะอิสต์อินดิส สู่การเริ่มต้นสร้างโรงเรียนแห่งแรกและอนุญาตให้คนในอาณานิคมได้เรียนหนังสือในปี 1901 ซึ่งนั่นเป็นปีเดียวกันกับที่เด็กชายคนหนึ่งได้ถือกำเนิดขึ้นที่เมืองสุราบายา ในครอบครัวที่มีพ่อที่เป็นครูในโรงเรียนมุสลิม และมีคุณแม่เป็นชาวบาหลีเชื้อสายพราหมณ์ เด็กชายคนนั้นเติบโตขึ้นมาจนกลายเป็นบุรุษผู้มีอนุสาวรีย์และมีรูปถ่ายมากที่สุดในประเทศอินโดนีเซียในปัจจุบัน เขาผู้นั้นคือ ซูการ์โน

ในสายตาของดัชต์ นี่คือเรื่องของการค้า ความมั่งคั่ง ความกล้า การสำรวจ และความสำเร็จแต่ในสายตาของคนพื้นเมือง นี่คือเรื่องของการสูญเสีย ทั้งแผ่นดินบ้านเกิด ทั้งชีวิตของคนอันเป็นที่รัก และทั้งอิสรภาพของตนเอง.ประวัติศาสตร์อาณานิคม อาจจะไม่ใช่แค่เรื่องอดีต แต่มันอธิบายให้เราเข้าใจโลกปัจจุบัน ทั้งความเหลื่อมล้ำ โครงสร้างเศรษฐกิจ และการต่อสู้เพื่อศักดิ์ศรี และบางทีการเข้าใจสองมุมมองคือก้าวแรกของการไม่ทำผิดซ้ำอีกครั้ง 

การก่อกำเนิดของ Vereenigde Oostindische Compagnie (VOC) หรือ บริษัทอินเดียตะวันออกของดัชต์ บรรษัทข้ามชาติแห่งแรกของโลก บริษัทที่เปิด IPO ขายหุ้นให้กับประชาชนและสามารถซื้อขายหุ้นในตลาดหลักทรัพย์ได้เป็นบริษัทแห่งแรกในโลก คือ จุดเปลี่ยนสำคัญที่ทำให้ทั้งหมู่เกาะของประเทศอินโดนีเซียในปัจจุบันกลายเป็นผู้สูญเสียเอกราชและตกเป็นอาณานิคม 

โปรตุเกสเดินทางมาถึงมะละกาในปี ค.ศ.1511 และในปี ค.ศ.1529 สเปนก็เข้ามาเคลมฟิลิปปินส์ ทั้งสองต่างมุ่งหน้าอ้างข้ออ้างในการสำรวจโลก แต่เหตุผลเบื้องหลังคือ มันเป็นยุค 3G: Gold (ทองคำและทรัพยากรธรรมชาติ ในที่นี้คือ เครื่องเทศ) Glory (ความมั่งคั่งรุ่งเรืองแห่งจักรวรรดิ์) และ God (เผยแผ่ศาสนาคริสต์) และนั่นทำให้โศกนาฏกรรมครั้งใหญ่เกิดขึ้นกับผู้คนแห่งหมู่เกาะที่ได้รับการขนานนามว่า อินเดียตะวันออก หรือ อินโดนีเซียในปัจจุบัน

อะไรคือสาเหตุที่ทำให้ประเทศที่มีน้ำมันดิบสำรองมากที่สุดในโลก กลายเป็นหนึ่งในประเทศที่ทั้งยากจน ด้อยพัฒนา และประชาชนส่วนใหญ่ยากจนแสนสาหัส ทำไมประเทศที่มีเมืองหลวงที่เต็มไปด้วยตึกระฟ้า ถนนเต็มไปด้วยยานยนต์ ห้างสรรพสินค้ามีแต่ของแบรนด์เนม แต่เมื่อออกไปนอกเมืองคุณกลับเจอสลัมลอยฟ้าที่เบียดเสียดอยู่บนหน้าผาของภูเขา และล้อมรอบไปด้วยหมู่บ้านที่ต้องสร้างกองกำลังป้องกันตนเอง  บางครั้งทรัพยากรมหาศาลก็กลายเป็นฝันร้าย

วิกฤตการณ์เปลี่ยนแปลงระเบียบโลก ที่สหรัฐฯ เริ่มเปิดปี 2026 โดยการใช้กองกำลังบุกเข้าจับตัว Nicolas Maduro ประธานาธิบดีแห่ง Venezuela ทำให้หลาย ๆ คนตั้งคำถามถึงระเบียบโลกที่แปรเปลี่ยนไป สัปดาห์นี้ เล่ารอบโลก ขอนำเสนอประวัติศาสตร์ประเทศที่น่าสนใจแห่งนี้

ทำไมเวลาดูรูปเก่า ๆ คนอินโดนีเซียไม่เห็นคลุมฮิญาปกันเลย ?  พวกเขากลับมาเคร่งกันเมื่อไร ? ทำไมในอินโดนีเซียมีพรรคการเมืองที่เป็นกลุ่มศาสนาอิสลาม ?  ทำไมทั่วโลกถึงยกย่องว่า มุสลิมอินโดนีเซีย เป็นสายกลางที่สมควรยึดถือเป็นแบบอย่าง ? ในอินโดนีเซียมีโรงเรียนปอเนอะหรือไม่? เล่ารอบโลกมีคำตอบ

แน่นอนว่าตำนานนักบุญทั้ง 9 ที่เราเล่าผ่านมาแล้ว 4 คน และนั่นทำให้เราได้เห็นการผสมผสานระหว่างศาสนาอิสลามที่เข้ามาใหม่ กับประเพณี วัฒนธรรม ความเชื่อ หรือแม้แต่ตำนานเทพเจ้าฮินดู จนจับอกจับใจมหาชน คนชั้นกลางบนเกาะชวา คำถามสำคัญคือ แล้วสำหรับกษัตริย์ นักรบ คนยากคนจน คนชายขอบห่างไกล หรือ แม้แต่คนที่อยู่นอกเกาะชวา การเผยแผ่ศาสนาอิสลามเกิดขึ้นและครองใจประชาชนส่วนใหญ่ของประเทศหมู่เกาะที่ได้ชื่อว่า เป็นประเทศมุสลิมที่ใหญ่ที่สุดในโลกแห่งนี้ ที่มีนามว่า อินโดนีเซีย ได้อย่างไร เล่ารอบโลก ตอนนี้มีคำตอบ

เคยสงสัยไหมว่าในประเทศที่มีศาสนาอิสลามเป็นศาสนาประจำชาติ และศาสนาอิสลามมีพระเจ้าเพียงองค์เดียว แต่ในอินโดนีเซีย รามายณะที่เป็นเรื่องการอวตารของพระนารายณ์กลับกลายเป็นเครื่องมือหลักในการเผยแผ่ศาสนาอิสลามได้อย่างไร วันนี้เรามีคำตอบในรายการเล่ารอบโลก 

ประวัติศาสตร์ช่วงที่สำคัญที่สุดของดินแดนแห่งหมู่เกาะที่ในปัจจุบันเรียกว่า ประเทศอินโดนีเซีย คือการรับเอาศาสนาอิสลาม เข้ามาเป็นเสาหลักแห่งศรัทธาและกลายเป็นอัตลักษณ์สำคัญของประเทศในปัจจุบัน ตำนานนักบุญมุสลิมทั้ง 9 ท่านในนาม Wali Songo จึงมิใช่เพียงตำนานพื้นบ้าน หากแต่คือ รากของความเป็นอินโดนีเซีย ประเทศมุสลิมที่ใหญ่ที่สุดในโลก

หลังจาก 2 อาณาจักรพุทธ-พราหมณ์ ที่ยิ่งใหญ่อย่างศรีวิชัย (ศตวรรษที่ 7–13) และมัชฌปาหิต (ศตวรรษที่ 13–15) เริ่มสูญเสียอำนาจ ในขณะที่เส้นทางการค้าเชื่อมโย งอาหรับ-เปอร์เซีย-เอเซียใต้-อ่าวเบงกอล-ทะเลจีนตอนใต้ กำลังพัฒนาถึงขีดสุด การเข้ามาของเส้นทางการค้า ก็มาพร้อมกับการเผยแพร่ศาสนาใหม่ ๆ ที่พร้อมจะผสมผสานกับความเชื่อท้องถิ่นดั้งเดิม (ผี พราหมณ์ พุทธ) .และนั่นทำให้ อาณาจักรอิสลามที่ยิ่งใหญ่บนดินแดนหมู่เกาะที่ปัจจุบันรู้จักกันในนาม "อินโดนีเซีย" มีรูปแบบการพัฒนาอิสลามในแบบ “คีโตปุลันกัน (Islam Nusantara)" ซึ่งผสานความเชื่อพื้นเมืองเข้ากับหลักการศาสนา ทำให้เกิดรูปแบบศาสนาที่ไม่ปะทะกับโครงสร้างสังคมเดิม และเป็นอัตลักษณ์สำคัญของมุสลิมแห่งเอเซียตะวันออกเฉียงใต้ 

จุดจบของยุครณรัฐคือการสร้างมหาอาณาจักรขนาดใหญ่ภายใต้การปกครองของราชวงศ์ฉิน กำแพงของรัฐฉิน จ้าว เฮี้ยน และฉี ถูกเชื่อมเข้าด้วยกันอะไรคือปัจจัยสำคัญที่ทำให้ ฉิน สามารถรวมชาติได้สำเร็จ ติดตามในรายการเล่ารอบโลก  

เรื่องราวของรัฐขนาดเล็กที่ผุดขึ้นเป็นดอกเห็ดในฤดูใบไม้ผลิ และล่มสลายลงราวกับไม้ผลัดใบในฤดูใบไม่ร่วงจบลงในยุควสันตสารท ก่อนที่รัฐขนาดกลางและรัฐขนาดใหญ่ทั้ง 7 จะเริ่มสถาปนาอำนาจของตนได้สำเร็จทั้ง 7 รัฐได้แก่ รัฐฉู่ （楚）ทางตอนใต้  รัฐฉิน （秦）ทางตะวันตก รัฐเจ้า （赵）ทางเหนือ รัฐวุ่ย （魏） และรัฐหาน （韩）ทางตอนกลาง รัฐเอี้ยน （燕）ทางอีสาน และ รัฐฉี （齐）ที่ปากแม่น้ำฝั่งตะวันออกแน่นอนว่าในที่สุดทั้ง 7 รัฐนี้ก็จะรณรงค์สงครามกันอย่างบ้าคลั่ง จนกลายเป็นชื่อของยุคจ้านกว๋อ หรือยุครณรัฐ 

ท่ามกลางมหาสงครามระหว่างแคว้นอู๋ และแคว้นเยว่ หนึ่งในสตรีที่ได้ชื่อว่าสวยที่สุดในประวัติศาสตร์จีน “ไซซี” ก็ได้ถือกำเนิดขึ้น นางได้ชื่อว่าสวยขนาดที่แม้แต่ฝูงปลาที่ได้เห็นความงามของเธอยังลืมทุกสิ่งทุกอย่างแม้แต่การว่ายน้ำ จนปลายังจมน้ำตายแต่ไซซี มิใช่เพียงหนึ่งสาวงาม หากแต่ยังมีอีก 3 ซึ่งความงามของพวกเธอถูกผูกขึ้นเป็นคำกลอนที่ว่า“มัจฉาจมวารี ปักษีตกนภา จันทร์หลบโฉมสุดา มวลผกาละอายนาง”

สมเด็จพระนางเจ้าสิริกิติ์ พระบรมราชินีนาถ พระบรมราชชนนีพันปีหลวง ทรงเป็นพระราชินีผู้ประสานสองโลก โลกแห่งชีวิตชาวบ้านในชนบทและโลกแห่งการทูตระหว่างประเทศ ในโลกใบแรกพระองค์คือ ‘แม่ของแผ่นดิน’ ผู้ทรงสละพระวรกายและพระกำลังเพื่อยกระดับชีวิตราษฎร ทรงใช้พระบารมีแห่งความงดงามและพระเมตตา สร้างความมั่นคงให้กับชาติ และสร้างสะพานแห่งโอกาสให้แก่พสกนิกรของพระองค์ ในโลกใบหลัง พระองค์คือ ‘พระราชินีแห่งวัฒนธรรมและสันติภาพ’ ผู้ทรงนำพาอัตลักษณ์ของไทยให้เป็นที่ประจักษ์อย่างสง่างาม และทรงใช้ความสง่างามนั้นเป็นสะพานแห่งมิตรภาพระหว่างประชาชาติพระองค์ทรงเป็นแรงบันดาลใจให้แก่สตรีไทยและสตรีทั่วโลกว่า ความงดงามที่แท้จริงมิได้อยู่เพียงรูปกาย หากอยู่ที่จิตใจที่เปี่ยมด้วยเมตตา วิสัยทัศน์ และความเสียสละเพื่อเพื่อนมนุษย์ พระองค์ทรงเป็นดั่ง ‘แสงแห่งศิลปะ สันติภาพ และศักดิ์ศรี’ ที่จะส่องสว่างบนเวทีโลกตลอดกาล 

สงครามระหว่างแคว้นต่าง ๆ ที่ต่างก็ต้องการช่วงชิงความเป็นใหญ่ ณ ที่ราบจงหยวน ทำให้แว่นแคว้นต่าง ๆ ทั้งต้องร่วมมือ และทรยศหักหลัง ทั้งเกิดขึ้น เป็นใหญ่ และล่มสลาย ยุทธวิธี กลวิธี ยุทธศาสตร์สงครามทุกวิถี ถูกงัดออกมาใช้ในมหาสงครามครั้งนี้

แผ่นดินจงหยวนแห่งราชวงศ์โจวเป็นทุรยศ ราชวงศ์โจวที่ยิ่งใหญ่ล่มสลาย แต่ก็พยายามฟื้นตัวตนขึ้นมาใหม่ในฐานะ ราชวงศ์โจวตะวันออก หากแต่อำนาจไม่ได้ยิ่งใหญ่เหมือนเดิม อ๋องแห่งแคว้นต่าง ๆ เริ่มตั้งตนเป็นใหญ่ อาศัยเพียงการยอมรับจากราชวงศ์โจวตะวันออก เพื่อขยายเขตอิทธิพลของตน ด้วยหวังจะยึดครอง แผ่นดินจงหยวนอันอุดมสมบูรณ์ มหาสงครามที่แต่ละแคว้นทะยานขึ้นมาและร่วงโรยลงไปดุจฤดูใบไม้ผลิและใบไม่ร่วง หรือ ยุคชุนชิว ก็ถือกำเนิด

หนึ่งในยุคที่ถูกอ้างอิงบ่อยครั้งที่สุดใน ยุทธพิชัยสงครามสามก๊ก หรือ ยุคเลียดก๊ก ยุคที่แผ่นดินจีนแตกออกเป็นเสี่ยง ๆ  มีรัฐใหม่เกิดขึ้นแล้วก็ดับสูญไป เหมือนฤดูใบไม้ผลิ และฤดูใบไม้ร่วง หรือ ยุคชุนชิว-วสันตสารทนวนิยายเลียดก๊ก คือบันทึกแห่งความขัดแย้งในคราวนั้นบนแผ่นดินจงหยวน ดินแดนที่อุดมสมบูรณ์ระหว่างแม่น้ำหวงเหอและแยงซีเกียง

ประเทศไทยรอดพ้นจากการเป็นผู้แพ้ในสงครามโลกครั้งที่ 2 ไม่ใช่ด้วยเหตุบังเอิญ หากแต่เป็นเพราะการทำงานอย่างหนักจนถึงเสียสละชีพของ “ขบวนการเสรีไทย”เสรีไทยประกอบขึ้นด้วยหลายกลุ่มบุคคล แต่คนที่จะเห็นภาพรวมทั้งหมดของปฏิบัติการแห่งจุดเปลี่ยนทางประวัติศาสตร์ครั้งนี้ คือ “รู้ธ” หัวหน้าเสรีไทยในสยาม หรือท่านอาจารย์ ปรีดี พนมยงค์ นั่นเอง

“ผู้ใดมีอิทธิพลเหนือมหาสมุทร ผู้นั้นย่อมครองโลก” คือแนวคิดหลักของทฤษฎี “สมุททานุภาพ” (Sea Power) ซึ่งทรงอิทธิพลอย่างมากตั้งแต่ยุคจักรวรรดินิยม แม้กระทั่งในปัจจุบันนี้บรรดาชาติมหาอำนาจยังคงพยายามแผ่แสนยานุภาพทางการทหาร เพื่อเสริมสร้างอำนาจทางทะเลของตน.การแผ่ขยายอำนาจทางท้องทะเลของจีนสร้างแรงกดดันและความหวาดกลัวต่อมหาอำนาจเก่าอย่างสหรัฐอเมริกา และชาติพันธมิตร พวกเขาพยายามสกัดกั้นและปิดล้อมจีนผ่านยุทธศาสตร์ต่าง ๆ จากพื้นมหาสมุทรสู่ห้วงอวกาศ.จนนำมาสู่ความขัดแย้งที่หลายครั้งก็มีไทยอยู่ในสมการนั้นด้วย ไม่ว่าจะเป็นข้อถกเถียงเรื่อง “คอคอดกระ” ที่มีมาช้านาน ความขัดแย้งของประเทศอาเซียนในทะเลจีนใต้  ไปจนถึงข้อพิพาทในพื้นที่ทับซ้อนไทยกับกัมพูชาที่ทำให้ทั้ง 2 ชาติระดมสรรพกำลังเข้าประหัตประหารกันAmidst the Global Sea Power ไทยในสมรภูมิมหาสมุทรโลก ไม่เพียงฉายให้เห็นภาพการขยายอำนาจของจีนและสหรัฐอเมริกาในมหาสมุทรโลกเท่านั้น แต่ยังฉายให้เห็นปัญหาต่าง ๆ ที่ไทยต้องเผชิญ และหนทางที่จะอยู่รอดท่ามกลางมรสุมมหาสมุทรที่กำลังถาโถมเข้ามา

กิมหงวนที่ว่ารวยมหาศาลรวยแค่ไหน ?  ดร.ดิเรก ที่ชอบเล่าเรื่องมหาราชา เคยพา พล นิกร กิมหงวน ไปเที่ยวอินเดียไหม ?  และที่สำคัญที่สุดถ้าอยากอ่าน สามเกลอ สี่สหาย ใน พ.ศ. นี้ จะไปหาอ่านได้จากไหน

เคยทราบกันหรือไม่ว่า คุณ ป.อินทรปาลิต ได้รับค่าลิขสิทธิ์จากการเขียนสามเกลอเป็นเงินเท่าไร?  รู้หรือไม่ Series สงครามชิงแดน มีทั้งหมด 16 ตอน  และมีจุดเปลี่ยนสำคัญของเรื่องสามเกลอเป็นเล่มสุดท้ายในชื่อ บ้านใหม่

ทำไมแม้เวลาจะผ่านไปกว่าครึ่งทศวรรษ แต่พล นิกร กิมหงวน ก็ยังคงเป็น 1 ในหนังสือดีที่คนไทยควรอ่าน และที่น่าสนใจยิ่งกว่าก็คือ เพราะอะไร สไตล์การเล่าเรื่องของ ป.อินทรปาลิต ถึงยังร่วมสมัย อ่านได้ ไม่มีเชยอ่อ... คำว่า เชย ที่แปลว่า เชย ก็เกิดขึ้นจากนักเขียนท่านนี้ด้วย 

เพื่อขยายเพดานความเป็นไปได้ของการผจญภัยในหัสนิยายชุดพิเศษนี้  ป.อินทรปาลิต แนะนำตัวละครเพิ่มขึ้นอีก 1 ตัวในตอนที่ 30 ของ Series ในชื่อตอนที่ว่า “อ้ายดำปรอท” หนุ่มหัวนอก นายแพทย์ และนักวิทยาศาสตร์อัจฉริยะ ดร.ดิเรก ณรงค์ฤทธิ์ เข้ามาเป็นสมาชิกของคณะพรรค และนี่คือตัวละครที่ผมรักมากที่สุดในหัสนิยายชุดนี้

หลังจากที่พลและนิกร วาดลวดลาย playboy หนุ่มที่ฉาบหน้าด้วยความเขินเปิ่นไปแล้วในตอน "อายผู้หญิง"  ป.อินทราปาลิต ก็ตัดสินใจขยายเพดานความสนุกของหัสนิยายชุดนี้โดยการแนะนำตัวละครที่สำคัญที่สุดในเรื่องอีก 2 คน นั่นคือ พระยาปัจจนึกพินาศ เจ้าคุณพานทอง ศีรษะล้าน ขี้น้อยใจ และ กิมหงวน ไทยแท้ มหาเศรษฐีหนุ่มผู้บ้าบิ่นขนาดจุดไฟเผาธนบัตรใบละ 100 บาทเพื่อให้มีแสงสว่างเพียงพอในการก้มหาเศษเหรียญที่ตกใต้โต๊ะ ความฮายกกำลังจากสองสหายกลายเป็น "สามเกลอ พล นิกร กิมหงวน" เริ่มขึ้นในเล่มที่ 3 "หวงลูกสาว"

10 กุมภาพันธ์ พ.ศ. 2482 คือวันที่ในหนังสือนิยาย "อายผู้หญิง" ที่นักเขียนที่ยิ่งใหญ่ที่สุดในประวัติศาสตร์อีกคนหนึ่งของไทย นั่นคือ ป. อินทรปาลิต  เริ่มต้นความมหัศจรรย์ของหัสนิยายของเขาโดยการแนะนำตัวละครสองเกลอ พล พัชราภรณ์ และนิกร การุณวงศ์ "สองเกลอ" ที่ไม่น่าเชื่อว่าพวกเขาจะโลดแล่นอยู่ในบรรณพิภพต่อเนื่องไปอีกเกือบ 30 ปี และมีการผจญภัยของพวกเขาและผองเพื่อน "สามเกลอ" "สี่สหาย" ต่อเนื่องมาอีกมากกว่า 1,000 ตอน บันทึกประวัติศาสตร์ของไทยแทบจะเป็นรายวัน รายสัปดาห์ จนได้รับเกียรติให้เป็น 1 ใน 100 หนังสือดีที่คนไทยควรอ่าน และผมเองก็อ่านหัสนิยายชุดนี้ตั้งแต่ ป.3 จนถึงวันนี้ 

ในโอกาสที่ปี ค.ศ.2025 นี้ประชาคมอาเซียนครบรอบ 58 ปี และปี 2026 ก็จะรับสมาชิกใหม่ คือ ประเทศ ติมอร์-เลสเต เรื่องที่สำคัญอีกเรื่องคือการประกาศวิสัยทัศน์ประชาคมอาเซียน 2045 เพื่อเป็นการกำหนดเป้าหมายระยะยาวให้อาเซียนเป็นประชาคมที่ยืดหยุ่นและยั่งยืน มีนวัตกรรม ขับเคลื่อนได้อย่างคล่องแคล่ว มีประชาชนเป็นจุดศูนย์กลางและเพื่อการวางแผนระยะยาว โดยที่ยุคนี้เทคโนโลยีปัญญาประดิษฐ์ (AI) เข้ามามีบทบาทในทุกแง่มุมของชีวิต  ASEAN Foundation และ Google.org จึงได้จัดทำหลักสูตรโดยผู้เชี่ยวชาญสำหรับการเรียนรู้ AI ครอบคลุมทุกมิติ ตั้งแต่ความรู้เบื้องต้น ไปจนถึงการใช้งาน AI ในชีวิตประจำวัน การสร้างสรรค์เนื้อหา การทำงาน การพัฒนาอาชีพในโลกดิจิทัล การเป็นครูผู้สอนที่เข้าใจโลกยุคใหม่ หรือการเตรียมพร้อมให้ลูกหลานเติบโตอย่างมั่นใจในยุค AI ไปจนถึงประเด็นด้านจริยธรรม และความรับผิดชอบหลักสูตร "AI Class ASEAN" คือโอกาสสำคัญสำหรับทุกคนในอาเซียนที่จะได้เรียนรู้และทำความเข้าใจเทคโนโลยีแห่งอนาคตนี้อย่างแท้จริง ออกแบบหลักสูตรให้เข้าถึงง่าย สนุก เหมาะกับเด็ก เยาวชน ครู อาจารย์ และผู้ปกครอง ไม่ว่าจะไม่มีพื้นฐานมาก่อน หรือต้องการต่อยอดความรู้เดิม  และยังเป็นหลักสูตรออนไลน์ที่ยืดหยุ่น สามารถเรียนได้ตามความสะดวกของทุกคน

อาเซียนเกิดขึ้นเพื่อเป็นการระงับข้อพิพาทระหว่างประเทศในเอเชียตะวันออกเฉียงใต้ในช่วงสงครามเย็น และมันก็ยังคงทำหน้าที่นั้นได้อย่างดียิ่งในวันที่สมาชิกหนึ่ง รุกรานเข้าสู่สมาชิกหนึ่ง แต่เท่านั้นยังไม่พอ ในวันที่ภูมิภาคอื่นเริ่มถดถอยในการบูรณาการความสัมพันธ์ อาเซียนกลับเดินหน้าและขยายจำนวนสมาชิก และในขณะเดียวกันก็ประกาศวิสัยทัศน์ 2045

ประเทศไทยสถาปนา “มณฑลบูรพา” ขึ้นมาใหม่ โดยมี 3 จังหวัด คือ จังหวัดพระตะบอง จังหวัดนครจำปาศักดิ์ และจังหวัดพิบูลสงคราม  ในสงครามคราวนี้ นอกจากคุณเทียด (พ่อของคุณทวด) ของผมจะได้บินเครื่องบินไปถล่มสนามบินฝรั่งเศสใกล้นครวัด และใกล้กรุงพนมเปญแล้ว เทียดของผมยังได้รับเกียรติไปปรากฎตัวอยู่ในสุดยอดนวนิยาย พล นิกร กิมหงวน อีกด้วย

มาเรียนรู้กันต่อว่าหลังสงครามโลกครั้งที่ 1 สถานการณ์อะไรเกิดขึ้นบ้าง จนในที่สุดทำให้ทหารไทยต้องออกไปรบในดินแดนของต่างประเทศอีกครั้ง จุดเริ่มต้นของความขัดแย้งระหว่างไทยกับฝรั่งเศสในกรณีอินโดจีนเกิดขึ้นได้อย่างไร  หาคำตอบได้ใน episode นี้

หลาย ๆ คนขับรถผ่านวงเวียน 22 แล้วอาจจะสงสัยว่าทำไมถึงชื่อวงเวียน 22?  เช่นเดียวกับเมื่อขับรถผ่านสนามหลวงด้านพิพิธภัณฑสถานแห่งชาติ อาจจะเคยสังเกตเห็นเจดีย์สีขาวองค์หนึ่งตั้งอยู่ ทั้งหมดคือหลักฐานทางประวัติศาสตร์สำคัญที่ทำให้เรานึกถึงปฏิบัติการทางการทหารครั้งแรกในต่างประเทศของกองทัพสยาม นั่นคือ สมรภูมิสงครามโลกครั้งที่ 1 สยามส่งนายทหารเข้าร่วมสมรภูมิแห่งนี้จำนวน 1,248 นาย และเชื่อหรือไม่ว่า เราส่งกองทัพอากาศเข้าร่วมในมหาสงครามครั้งนี้ด้วย และ 1 ในทหารอากาศที่ไปขับเครื่องบินรบในสมรภูมิที่ฝรั่งเศสคือ คุณทวดของผม ร้อยโท บุญเจียม โกมลมิศร์

เทิดทูนกรมผสมที่ 21 กองกำลังพยัคฆ์น้อย ทหารไทยไปรบที่เกาหลี ความเสียสละระดับสูงสุดที่ประเทศหนึ่งเดินทางเพื่อไปรักษาเอกราชให้กับอีกประเทศหนึ่ง รากฐานที่สำคัญของความสัมพันธ์ไทย - เกาหลีใต้ และที่สำคัญเรื่อง “พักรบไปพบรัก รักระหว่างรบ” ของนายทหารไทยกับนางพยาบาลสาว ที่ถ้าไม่มีสงครามในวันนั้น ก็ไม่มี ปิติ ศรีแสงนาม ในวันนี้

 "ไหหลำ ไม่กลัวยุง" จริงหรือกับคำกล่าวนี้ อย่าลืมว่า 200 ปีที่แล้ว สยามเต็มไปด้วยป่าดงดิบรกทึบ แต่ไหหลำกลายเป็นจีนเดียวที่บุกเบิกขึ้นไปทำการค้าได้ถึงภาคเหนือ ในขณะที่ฮกเกี้ยนจะอยู่เพียงแต่อยุธยา และลงมาจนถึงปลายแหลมมลายู อะไรเป็นสาเหตุ พบคำตอบในเล่ารอบโลกตอนนี้

เคยสงสัยไหมว่า ทำไมจีนแต้จิ๋วชอบทำการเกษตรและค้าขาย ในขณะที่จีนฮากกา (จีนแคะ) เน้นรับราชการแต่ค้าขายไม่เก่ง แล้วทำไมจีนกวางตุ้งชอบเป็นช่างฝีมือและเปิดร้านอาหาร แล้วทำไม China Town ทั่วโลกเป็นจีนกวางตุ้ง แต่ของไทยกลับเป็นจีนแต้จิ๋ว เล่ารอบโลกตอนนี้มีคำตอบ

จีนโพ้นทะเลในประเทศไทยมักจะมาจาก 5 กลุ่ม นั่นคือ แต้จิ๋ว ฮกเกี้ยน ไหหลำ ฮากกา และ กวางตุ้ง  เล่ารอบโลกตอนนี้ จะมาเล่าให้ฟังว่า คนจีนแต้จิ๋วมาจากไหน มาเมืองไทยทำไม  มาทำอะไรที่เมืองไทย และเดินทางมาอย่างไร พร้อมเกร็ดเล็กเกร็ดน้อยจากบรรพบุรุษ

หลาย ๆ คนวิจารณ์ว่า ประวัติศาสตร์ไทยเป็นเรื่องของชาตินิยม เป็นประวัติศาสตร์สงคราม เป็นพงศาวดาร แต่ขาดมิติสังคม วัฒนธรรม เศรษฐกิจ และเรื่องราวของคนที่ดำรงชีวิตในแต่ละช่วงเวลาของอดีตที่ผ่านไป นอกจากประวัติศาสตร์ชาติและชุมชนแล้ว เรื่องราวสำคัญที่สุดเริ่มต้นจากจุดเล็ก ๆ คือบุคคลและครอบครัว  พวกเราเคยตั้งคำถามกันไหมว่า คุณตาคุณยายของเราปิ๊งกันอย่างไร คุณทวดทำงานอะไร ครอบครัวเราสืบเชื้อสายต้นตระกูลมาจากไหนและเชื่อมโยงเกี่ยวข้องกับใครบ้าง  “เล่ารอบโลก” ในตอนนี้ ดร.ปิติ ศรีแสงนาม จะชวนทุกคนไปสืบค้นสาแหรกตระกูลของตัวเอง ไม่แน่ว่าเมื่อย้อนกลับไปแล้วอาจเจอข้อมูลและเรื่องราวใหม่ ๆ ที่ไม่เคยรู้มาก่อนก็เป็นได้

เล่าเรื่องชาวจีนโพ้นทะเลในประเทศไทย โดยสืบค้นจากต้นตระกูลของผมเอง ในวาระที่กิจการของครอบครัว จิ้นห่วย เจริญอุตสาหกรรม เฉลิมฉลองครบรอบ 100 ปี โรงงานอาหารกระป๋องแห่งแรกๆ ของประเทศไทย

ว่าด้วย 5 กลศึกสุดท้าย และส่วนที่ 3 คู่มือประกอบการทำสงคราม ภูมิปัญญาสยามที่นำพาให้ประเทศสยามอยู่รอดปลอดภัย ขยายขอบขันฑสีมา รักษาตัวรอดมาได้อย่างสง่างามจนถึงศตวรรษ 21