Atlas

“Koka dinyayê çi qas kevn dibe bila bibe, dinya her tim nû ye”Gerstêrkekê xeyal bikin; okyanûseke fireh û kesk a darên parzemîneke bê ser û şûn… Û şaristaniyek mekanîzekirî ku ji ezmanan daket da ku wê okyanûsê bibire û xwezayê tenê wekî “çavkanî” dibîne.  Berhema Ursala K. Le Guin ya bi navê Ji Dinyayê Re Daristan Tê Gotin (The Word for World Is Forest) ku sînorên wêjeya zanista xeyalî derbas dike û vediguhere şaheserek sosyolojîk, antropolojîk, zimannasî û ekolojîk, di dîroka wêjeyî ya Ursula K. Le Guin de hem xaleke gelek girîng  ya estetîk û hem jî ya siyasî ye.

Dîrok gelek caran wekî xeteke pêşveçûnê tê vegotin. Lê belê, ev vegotin berhema pergaleke wateyê ye ku tê xwestin ne rabirdûyeke bi xwe ye ku li ser mirovahiyê tê ‘ferzkirin’. Bi vegotineke din, dîrok ne tenê tomarkirina tiştên qewimî ye. Di heman demê de bernameya hukumetê diyar dike ka kîjan mantiq an zimanê rewa bike û kîjan bide  jibîrkirin. Wekî ku di romana Umberto Eco ya bi navê Goristana Pragê de tê eşkerekirin, rastiya dîrokê bi gelemperî bi belge, çîrok û manîpulasyonên hişmendiyê ji nû ve tê avakirin. Ji ber vê sedemê, sînorê di navbera rastî û honanê de ji bo armancên siyasî zelal e. Hin ramanên siyasî pêşve naçin, lê tenê bi zimanek nû û meşrûtiyetek nû ji nû ve xuya dibin.

Ji serê 2011'an û şûnde Rojava, ji bo Tirkiyeyê bû xeta sor a ewlehiyê. Ev hiş xwe dispêre polîtîkaya dîrokî ya înkara nasnameya Kurdan û Kurdistanê. Ji ber ku Enqere, bi PKKê re di nava...

Dema ku tê plankirin dê di Gulana 2026'an hilbijartinên parlementoyê were kirin de, nîqaş û kampanyayên ku derketine holê, careke din mijara beşdarbûna jinan...

Li Îranê,  ji dema ku rejîm hat ser desthilatê heya niha yek ji serhildanên herî  mezin hate tepeserkirin. Li seranserê Îranê her çend salan carekê...

Di 47 salên dawî de li Îranê gelek çalakî, xwepêşandan û serhildan pêş ketin. Lê serhildana ku herî zêde yekîtiya gelan derket pêş, serhildana...

Ji çepikên Cîhanî Heya Îzolasyona Qadê  Bakur û Rojhilatê Sûriyê piştî şerê li dijî DAÎŞ'ê, di dîroka xwe de di asta herî krîtîk de ye....