Leve(n) Lezen

In deze aflevering spreken we schrijver en literair vertaler Manik Sarkar. Zijn liefde voor de Russische bibliotheek begon op zijn vijftiende toen hij 'Aantekeningen van een jonge arts' van Boelgakov in de boekenkast van zijn ouders vond. We duiken het verhaal in en komen te spreken over (de kracht van) het imposter syndroom, taal die nieuwe werelden opent en het eenzame ambacht van de vertaler.

Het favoriete boek van Youp van ‘t Hek is een hoogtepunt uit het Franse symbolisme: ‘De grote Meaulnes’ (Alain-Fournier, 1913). Het is een verhaal over vriendschap, liefde en de drang naar avontuur: thema’s die in het leven van Youp van ‘t Hek van groot belang zijn (geweest). We spreken over de Franse literatuur, Youps sentimentele inborst en het verlangen naar dat wat je niet hebt.

Met Edwin Rutten spreken we over Phoenix (2022, Bert Wagendorp). In deze historische roman emigreert een grote groep Achterhoekers naar Amerika. Het schip waarmee de grote volksverhuizing plaatsvindt, de Phoenix, gaat ten onder en de achtjarige Abel overleeft de ramp als enige van zijn gezin. Hij groeit op in een vreemd land, in een vreemd gezin, maar gaat niet bij de pakken neerzitten. Hij wordt uiteindelijk een bekend journalist en doet verslag van allerhande historische gebeurtenissen. Zoals wel vaker is de geschiedenis een spiegel voor het heden: in de roman lezen we onder andere over populisme, racisme en moeilijke verslaglegging in oorlogstijd.

In deze bonusaflevering spreken wij Leonieke Baerwaldt over haar novelle 'Wat niet vergaat'. Dit werk verschijnt als Brabants Boek Present. een initiatief waarbij ieder jaar een Brabantse literaire topauteur de opdracht krijgt om een novelle te schrijven. Tijdens ons gesprek met Leonieke leerden we niet alleen meesteroplichter Willem van de Moosdijk beter kennen, maar ontdekten we ook dat de scheidslijn tussen oplichten en schrijven flinterdun is. Een aflevering vol schrijversgeheimen! De novelle Wat niet vergaat wordt van 6 t/m 21 september 2025 cadeau gedaan aan lezers bij besteding van minimaal € 15,- in Brabantse boekhandels.

Lijmen / Het been (1923) van Willem Elsschot is een onbetwiste klassieker uit het Nederlandstalig taalgebied. Nadat Sybrand Buma een ander werk van Elsschot las, was hij verkocht en ging hij gelijk over op het Verzameld werk. Hoewel Lijmen / Het been een eeuw geleden uitkwam, blijken we er ook vandaag de dag nog genoeg lering uit te kunnen trekken. Want zoals Buma zegt, zit de wereld vol Boormannen. De kunst is om zelf geen Laarmans te worden!

In deze aflevering spreken we schrijver Falun Ellie Koos over Het uur van de ster (1977, Clarice Lispector). In dit boek lezen we over de arme typiste Macabéa. Haar verhaal wordt opgeschreven door het personage Rodrigo, een schrijver. Deze schrijver reflecteert ondertussen ook telkens op het schrijven zelf. Geen wonder dus dat Het uur van de ster een boek is waar veel schrijvers, waaronder Falun Ellie Koos, mee weglopen. We praten onder andere over het ego in schrijverschap, de ontoereikendheid van taal en over de vraag: is dit nou een ingewikkeld boek of niet?

De roman 'Schitterend lichaam' van de Argentijnse schrijfster Agustina Bazterrica kun je lezen als een protest tegen de bio-industrie. In de wereld van deze roman wordt niet langer dierenvlees gegeten, maar mensenvlees. Er is een groep mensen die enkel ter wereld komt, om ándere mensen te voeden. Ze leven in te kleine hokken en worden gemolken en geslacht. Met de Groningse striptekenaar Barbara Stok spreken we naar aanleiding van dit gruwelijke verhaal over klimaatverandering, ons morele kompas en het Stoïcisme.

Lucky Fonz III is liedjesschrijver ('Linde met een E', 'Ik heb een meisje') en schrijver van de roman 'Van de goden vervuld'. Zijn eigen werk is doorspekt met mooie beelden en ook zijn favoriete boek is rijkelijk voorzien van beeldspraak. De stijl is dan ook het eerste wat hem greep in 'Hoor nu mijn stem' (2017) van Franca Treur. Het boek gaat over een meisje dat opgroeit in een strenggelovig milieu en zich later probeert af te keren van deze conservatieve wereld. Voor Lucky Fonz is het geloof echter niet het belangrijkste element in het boek. Voor hem gaat het veel meer over de vraag waar je vandaan komt en in hoeverre het mogelijk is daarvan los te komen. Wie zijn we zelf en waarin zijn we een product van onze opvoeding? Een vraag waar misschien wel nooit een antwoord op zal komen.

Thomas Heerma van Voss is groot fan van Nabokov, en dan vooral van zijn stijl. Voor deze aflevering nam Thomas 'Het werkelijke leven van Sebastian Knight' (1941) mee. In dit boek volgen we een hoofdpersonage dat een biografie wil schrijven over zijn overleden halfbroer. Dit personage komt in zijn zoektocht naar biografische gegevens op allerlei dode sporen terecht en uiteindelijk blijkt alles anders te zitten dan je denkt; en zelfs dat weet je niet zeker. Het is dan ook een boek dat in de kern gaat over de onkenbaarheid van de ander en het leven. Met Thomas praten we over het vermengen van feit en fictie, schrijversbiografieën en de sporen van Nabokov die in zijn éígen werk zijn terug te vinden.

Sinds het lezen van De ondraaglijke lichtheid van het bestaan (Milan Kundera, 1984) heeft Jochem Myjer bijna geen ruzie meer. Ook gaf het boek hem inzichten over de onvermijdelijke zwaarte van het leven: je kan blijven fladderen van licht naar licht naar licht, maar dat gaat uiteindelijk niet goed. Ondanks deze levenslessen blijkt Jochem Myjer het op sommige punten toch ook oneens te zijn met zijn favoriete boek. Verder praten we in deze aflevering over de herhalingen van het leven, kunst en kitsch en over de liefde voor een hond.

In deze aflevering bespreken we ‘Trofee’ (2020) met letterkundige Jeroen Dera. Dit boek, van de Vlaamse schrijver Gaea Schoeters, is hier in Nederland niet eens zo bekend, maar de Duitse vertaling is immens populair. Het verhaal gaat over Hunter White die leeft op voor de jacht op groot wild. Hunter reist af naar Afrika om een neushoorn te schieten, de laatste van de big five die hem nog ontbreekt. In Afrika loopt het anders dan hij had verwacht, en opent hij de jacht op een jongen. Het verhaal levert ethische vraagstukken op over grote thema’s, zoals postkolonialisme, genderkritiek en ecokritiek. Volgens Jeroen Dera is het tevens een heel geschikt boek voor middelbare scholieren. Daarnaast blikken we terug op ons eigen leesjaar. We bespreken de boeken die we in 2024 lazen en die iedereen volgens ons ook zou moeten lezen. Ook kijken we uit naar het nieuwe jaar en vertellen over al onze goede leesvoornemens. Boeken in deze aflevering: De avonden - Gerard Reve Kaas - Willem Elsschot De grote vloed - Sjoerd Kuyper De instructies - Carolina Trujillo Oever - Ludwig Volbeda De toverberg - Thomas Mann Autobiografie van mijn lichaam - Lize Spit Intermezzo - Sally Rooney Olijven moet je leren lezen - Ellen Deckwitz Dit gaat niet over grasmaaien - Ellen Deckwitz Én natuurlijk: Trofee - Gaea Schoeters

Ingmar Heytze ontdekte het werk van Frank Koenegracht in een boekhandel in Utrecht. Sindsdien probeert hij deze dichter - naar eigen zeggen - ‘zonder enig succes na te doen’. We lazen Koenegrachts verzameld werk en gingen in gesprek over wat zijn poëzie zo bijzonder maakt. Hoe weet hij de waanzin zo goed te vangen? En wat maakt dat hij dingen kan zeggen die je eigenlijk helemaal niet kán zeggen? Ingmar blijkt de dichter bovendien een beetje te kennen van lange, met wijn doordrenkte, telefoongesprekken en poëzieavonden. Wat bespraken de twee dichters zoal met elkaar?

Met kinderboekenschrijver en -illustrator Annet Schaap gaan we in gesprek over 'Kees de Jongen' (1923) van Theo Thijssen. Het verhaal heeft zijn sporen nagelaten, want nog steeds weten veel mensen wat de 'zwembadpas' is en gaat er een belletje rinkelen bij de naam Rosa Overbeek. Waarom lezen we vandaag de dag nog steeds graag over het jongetje dat Theo Thijssen een eeuw geleden optekende? Wat maakt Kees zo'n 'waarachtige jongeman'?

Liefde in tijden van cholera (1985, Gabriel García Márquez) wordt over de hele wereld graag gelezen. Ook voor schrijver Karin Amatmoekrim is het één van haar favoriete boeken. Hoewel ze ook een grote liefde heeft voor de verstilde Nederlandse literatuur, is het toch het bloemrijke en overdadige epos van Márquez dat ze in deze aflevering centraal wil stellen. Het liefdesverhaal biedt ons een ingang om te praten over het magisch-realisme, grote levenskeuzes en dubbele moralen.

Simone Atangana Bekono brak door met haar debuutroman 'Confrontaties'. In dit boek komen maatschappelijke thema's zoals kleur, gender en politiek aan bod. Deze thema's vinden we ook terug in het favoriete boek van Simone: 'Charlatans' (2021) van Daphne Huisden. In deze dystopische avonturenroman staat een stad centraal waar de inwoners elkaar nauwlettend in de gaten houden. De stad is vrij van internet en inwoners proberen zich zo voorbeeldig mogelijk te gedragen, omdat ze anders het risico lopen om verwijderd te worden. Het verhaal biedt openingen voor een gesprek over een tal van onderwerpen: privacy, sociale media, immigratie, individualisme en de kracht van verbeelding. Is een wereld zonder internet bijvoorbeeld iets om naar terug te verlangen? En is individualisme een gevaar of juist een noodzaak?

Dilan Yurdakul (actrice, theatermaker en schrijver) is in boeken vooral op zoek naar herkenning. Deze herkenning vond ze in grote mate in 'Het leugenachtige leven van volwassenen' (2020) van Elena Ferrante. In dit boek lezen we het verhaal van een opgroeiend meisje dat verstrikt raakt in het web van leugens dat haar familie heeft gesponnen. Hoe verhoud je je als kind tot je ouders als zij in onderlinge strijd zijn verweven? Verder praten we over prestatiedrang, hoge verwachtingen en een obsessie met je uiterlijk.

‘Reis bij maanlicht’ (1937) van de Hongaarse schrijver Antal Szerb is in de Westerse wereld een 'herontdekte parel’. Pas in 2004 werd het boek in het Nederlands vertaald. In Hongarije is het echter al decennialang een onbetwiste klassieker. ‘In Hongarije is dit gewoon De avonden’, zegt onze gast Gijs Wilbrink (muzikant, podcastmaker en schrijver van ‘De beesten’). Hij koos voor ‘Reis bij maanlicht’, omdat hierin volgens hem op een volstrekt unieke manier over de dood en zelfdoding wordt geschreven. Ondanks de zware thematiek, zit er een bepaalde frivoliteit in. Het verhaal nodigt daarnaast uit om te spreken over snobistische toeristen, wandelingen in onbekende steden en de ‘gevaarlijke emotie’ nostalgie. Trigger warning: in deze aflevering wordt gesproken over zelfdoding.

Moet een schrijver de mensen in zijn omgeving om toestemming vragen als hij over ze wil schrijven? Is alles zegbaar of kunnen woorden tekort schieten? En kan een man eigenlijk wel over moederschap schrijven? Het zijn vragen die naar voren komen na het lezen van 'De argonauten' (2015) van Maggie Nelson. Deze memoire - waarin Nelson onder meer verslag doet van haar relatie met de genderfluïde Harry- is het favoriete boek van schrijver Philip Huff ('Niemand in de stad', 'Dagen van gras', 'Open'). Philip blijkt een 'productieve jaloezie' te voelen voor Nelson. Wat dat precies betekent en nog veel meer hoor je in deze aflevering!

Adriaan van Dis is schrijver van bekende werken als ‘Indische Duinen’, ‘Klifi’ en ‘Ik kom terug’. Nederlands-Indië is een terugkerend onderwerp in zijn werk en het is dan ook niet zo gek dat hij in deze aflevering zelf een Indonesisch boek meebrengt. We spreken over ‘Winarta’ van Basuki Gunawan, een herondenkt verhaal dat oorspronkelijk in de jaren 50 werd geschreven, maar in 2022 pas voor het eerst in boekvorm werd uitgebracht. Het verhaal speelt zich af tijdens de Indonesische onafhankelijkheidsoorlog, waar de ouders van de hoofdpersoon op brute wijze worden vermoord. Het is een dun boekje met grote thema’s, zoals kolonialisme, oorlog en de zin(loosheid) van het bestaan. Belangrijke onderwerpen, waarover Adriaan van Dis genoeg te zeggen heeft.

Doorgaans bespreken we in deze podcast boeken die al wat langer tot de klassiekers gerekend kunnen worden. Deze aflevering bespreken we met Kluun, bestsellerauteur van onder andere ‘Komt een vrouw bij de dokter’ een boek dat nog maar een half jaar uit is, maar dat in recensies al een klassieker genoemd wordt: ‘Nirwana’ van Tommy Wieringa. Het ‘magnum opus’ bevat nogal wat waarschuwingen over de huidige tijd en de maatschappelijke ontwikkelingen die daarin plaatsvinden: populisme, klimaatverandering, de teloorgang van de literatuur. Hoe kijkt Kluun, die trouwens op TikTok boeken onder de aandacht probeert te brengen onder jongeren, daarnaar? Tommy Wieringa voert zichzelf op in de roman en baseert zijn boek op een echte NSB’er: Auke Adema. Mag je de wereld en de mensen om je heen zomaar gebruiken voor de kunst?

Op literatuurfestival Het Grote Gebeuren spraken we met auteur en scenarist Esther Gerritsen. Haar favoriete boek, 'De tijdmachine' van H.G. Wells, is een klassieker binnen de sciencefiction. Het boek vertelt het verhaal van een tijdreiziger die afreist naar het jaar 802701. Een wereld waarin de mensen perfect zijn geworden en leven in een wereld vrij van gevaren. Keerzijde: iedereen is heel erg lui en onverschillig geworden. Afgelopen jaar schreef Gerritsen ook haar eerste eigen sciencefictionboek. Wat spreekt haar zo aan in sciencefiction? Wat kunnen we nu nog leren van de dystopische fantasieën van een negentiende-eeuwse schrijver? En hoe houd je zo'n verhaal nu een beetje geloofwaardig?

Sergio Vyent kennen we allemaal als voormalig gastheer van het televisieprogramma First Dates. Na die tijd maakte hij onder andere een theatervoorstelling over Frank Sinatra en schreef hij twee boeken. Wij waren benieuwd wat de bekendste koppelaar van Nederland zelf graag leest. Zijn keuze viel op Joe Speedboot (2005) van Tommy Wieringa, een boek dat aanleiding geeft te spreken over leermeesters in het leven, conservatieve denkbeelden en doorgaan na tegenslagen. Het hoofdpersonage in het verhaal krijgt daarnaast te maken met de nodige tegenslagen in de liefde, dus vragen we Sergio naar zijn liefdesadvies...

Raoul de Jong las ‘A single man’ van Christopher Isherwood vooral omdat hij nu, in zijn rol als gastschrijver aan verschillende universiteiten, in zijn professor-era zit. Raoul (schrijver van werken als Jaguarman en Boto Banja) vindt sommige passages die in de roman voorkomen dan ook wel herkenbaar; bijvoorbeeld toen een Amerikaanse student met hem begon te flirten en zijn blouseje wat verder opendeed. Het boek snijdt ook serieuzere thema’s aan die toen het boek in de jaren ‘60 uitkwam nog in de taboesfeer zaten, zoals discriminatie op basis van afkomst en seksuele voorkeur. Thema’s waar Raoul zelf ook mee bezig is. Geen wonder dus dat hij alles van Christopher Isherwood heeft gelezen!

Wat kun je als schrijver over je familie allemaal uit de doeken doen? Het is een vraag die meteen komt bovendrijven na het lezen van ‘Veranderen: methode’ (2022) van de Franse schrijver Édouard Louis. In het boek vertelt hij over zijn ontworsteling uit zijn achtergestelde milieu in Noord Frankrijk en zijn tocht naar de elite van Parijs. ‘Veranderen: methode’ is het favoriete boek van radio-dj Vera Siemons, omdat het soms pijnlijk herkenbaar was. Na het lezen van dit boek, verslond Vera ook de rest van het oeuvre van Edouard Louis en is ze allerlei informatie over hem en zijn familie gaan opzoeken. Verder in deze aflevering: waar legt Vera de grens van persoonlijke dingen die ze publiekelijk deelt? En wat zijn volgens haar de belangrijkste Nederlandse schrijvers van dit moment?

Blanks (de artiestennaam van Simon de Wit) brak in 2018 door toen hij 'Better now' van Post Malone in een jaren 80-jasje stak. Sindsdien tourt hij niet alleen door Nederland, maar treedt hij ook geregeld op in Amerika en Europa en deed hij vorig jaar mee aan het programma 'Beste zangers'. Naast muziek, blijkt lezen ook een belangrijke rol in zijn leven in te nemen. We gaan in gesprek over een van 's werelds allerpopulairste boeken: De alchemist (1988) van Paulo Coelho. Blanks las het boek al heel vaak en elke keer haalt hij andere lessen uit het verhaal. We vragen hem welke wijsheden hij uit het boek heeft meegenomen. En gelooft Blanks in een voorbestemd lot?

Tijdens de Boekenweek voor Jongeren spraken we Young Adult-schrijver Chinouk Thijssen live in de bibliotheek van Drachten. Chinouks favoriete boek is Alice in Wonderland (Lewis Caroll, 1865), waaruit ze veel inspiratie haalde voor haar eigen werk. Zelf schrijft Chinouk vooral thrillers, terwijl ze eigenlijk heel angstig is aangelegd. Ze is dan ook zeker niet minder bang in het leven gaan staan door haar eigen boeken. Verder in deze aflevering: op wie baseert Chinouk haar personages? Zit er een limiet aan de fantasie? En hoe kijkt Chinouk als booktokker aan tegen de ontwikkeling dat jongeren voornamelijk in het Engels willen lezen?

Als kinderen van de jaren 90 zijn wij allebei opgegroeid met de boeken van Francine Oomen. Net als veel anderen van onze generatie verslonden we de Hoe Overleef Ik-serie. Nu is Francine Oomen terug met een nieuw boek (Hoe overleef ik alles wat ik niemand vertel), speciaal voor twintigers en dertigers die met haar reeks zijn groot geworden. Volwassen worden in deze tijd, hoe doe je dat? In deze aflevering praten we met Francine over een boek dat onbewust misschien wel een inspiratie is geweest voor haar éigen werk. Jeroen en de zilveren sleutel (1942) is een kinderboek dat ruim tachtig jaar na dato nog altijd op de lachspieren werkt. Wat maakt het zo grappig? En is het erg dat een boek niet zo 'woke' is?

“Ja die schavuitenstreken, daar houd ik wel van” zegt Marita Mathijsen. De emeritus hoogleraar Moderne Nederlandse Letterkunde heeft het over Jacob Lennep, een menigmaal in opspraak geraakte schrijver en politicus uit de negentiende eeuw. Van Lennep schreef 'De lotgevallen van Klaasje Zevenster', over zeven studenten die een vondelinge onder hun hoede nemen. Een soapwaardig boek waarin Klaasje goede en slechte tijden beleeft. We praten met Marita Mathijsen over vragen als: wat maakt de negentiende eeuw zo interessant? Heeft Jacob van Lennep de Max Havelaar gecensureerd? En was hij eigenlijk een feminist?

Je oorlogstrauma verwerken tot een roman met buitenaardse wezens en personages die kunnen tijdreizen? Kurt Vonnegut deed het met de onbetwiste klassieker 'Slachthuis vijf'. Schooldirecteur Eric van 't Zelfde, onder andere bekend van het programma Dreamschool, legt in deze aflevering uit wat er zo goed is aan het boek. Het is volgens hem overigens ook zeer geschikt om te bespreken met leerlingen tijdens lessen Engels. Aan de hand van Vonnegut komen we veel te weten over Erics visie op het (literatuur)onderwijs!

Essayist Jan Postma brengt een bundel mee die voor hem zeer dierbaar is. Het is hem zelfs zó dierbaar dat hij een paar jaar geleden meermaals de hele voorraad opkocht in de boekhandel om te voorkomen dat anderen ermee aan de haal zouden gaan. Inmiddels is het tij gekeerd en wil hij juist dat zo veel mogelijk mensen kennismaken met de Italiaanse schrijver Natalia Ginzburg. We gaan in gesprek over 'De kleine deugden', een bundel waarin essays zijn verzameld die zij van 1944 tot 1960 schreef. Ginzburg schrijft onder meer over opgroeien en ouderschap. Wat is er zo modern aan dat ouderschap? En wat neemt Jan van haar mee in de opvoeding van zijn eigen kinderen?

Nabokovs Lolita (1955) is misschien wel één van ‘s werelds allerbekendste romans. Het controversiële verhaal over de liefde van een man voor een jong meisje heeft door alle tijden heen veel stof doen opwaaien en is dan ook meermaals verboden geweest. Zou deze roman eigenlijk in deze tijd geschreven kunnen worden? En mag iedereen het lezen? Met schrijver, documentairemaker en journalist Gwen van der Zwan praten we over deze vragen. Hoe ervaart zij het om maker te zijn in een tijd waarin iedereen ‘gecanceld’ kan worden?

In deze vijfentwintigste jubileumaflevering spreken we met actrice en schrijfster Nhung Dam. Onlangs verscheen haar tweede boek 'Definitie van liefde' over topactrice Rose die in New Orleans met alle maatschappelijke problemen van haar tijd te kampen heeft. Daarom praten we met Nhung over onderwerpen als levenskracht, racisme, moederschap, Griekse mythologie en over wat haar verder zoal bezighoudt. Hoe verhoud je je als maker tot de wereldproblematiek?

‘We lezen te weinig klassiekers,’ vindt schrijver Oek de Jong en daarom breekt hij in deze aflevering een lans voor de Russische literatuur. In ‘De dood van Ivan Iljitsj’ kijkt een man terug op zijn leven. Heeft hij eigenlijk wel een goed leven gehad en wanneer was hij echt gelukkig? We blikken met Oek de Jong terug op zijn eigen leven. Hij vertelt over het sterfbed van zijn goede vriend Frans Kellendonk en is hij eigenlijk bang voor zijn eigen dood? En als neerlandici willen we natuurlijk ook graag weten wat volgens Oek de Jong de klassiekers van eigen bodem zijn.

Theo Witte is academicus en op middelbare scholen wereldberoemd vanwege zijn vernieuwende literatuurmethode Lezen voor de lijst. Een systeem waarbij literatuur wordt opgedeeld in leesniveau’s. Zo’n expertise vraagt om een grote belezenheid en daarom vroegen we ons af wat het lievelingsboek was van deze Groningse literatuurexpert en hoe hij tegen het lezen (op de middelbare school) aankijkt. Het werd De donkere kamer van Damokles (Hermans, 1951). In deze aflevering: Hoe krijg je jongeren aan het lezen? Is leesplezier belangrijk? Zou De donkere kamer van Damokles een gevoeligheidslezing doorstaan? En een nieuwe theorie: was Osewoudt eigenlijk een vrouw? Verder praten we over dit stuk van Tonnus Oosterhof: https://www.dbnl.org/tekst/_rev002200501_01/_rev002200501_01_0051.php

Deze aflevering is opgenomen met live publiek op het literaire festival Het Grote Gebeuren in Groningen (11/02/2023). We spraken Libris Literatuurprijswinnaar Mariken Heitman over De Wand (1963) van de Oostenrijkse schrijver Marlen Haushofer. In het boek verschijnt er een transparante wand in de Oostenrijkse bergen wanneer een vrouw daar verblijft in een jachthuis. Compleet van de buitenwereld afgesloten probeert ze te overleven met een koe, hond en kat. Het is een roman over de vraag wat het betekent vrouw of mens te zijn als niemand meer toekijkt. Het zijn thema's waar Mariken Heitman zich in haar eigen werk óók mee bezighoudt. In het gesprek blijkt overigens maar weer eens dat literatuur altijd op meerdere manieren geïnterpreteerd kan worden.

Het favoriete boek van Ted van Lieshout is 'Het schaap Veronica', een bundel vol vrolijke versjes van Annie M.G. Schmidt uit de jaren '50. Gedichten waar hij veel aan had in de wat zwaardere periodes van zijn leven. We praten over (goede) kinderliteratuur, inclusiviteit en houd je jezelf jong door het lezen en schrijven van teksten voor kinderen? Zelf schreef Ted van Lieshout trouwens ook ooit een 'veronicaatje'. Benieuwd? Hij leest hem voor in deze aflevering.

Ruben Hein is pianist en zanger, maar heeft daarnaast ook een groot hart voor de natuur. Hij spot graag vogels, plant struiken voor natuurherstel en vindt dat we dieren meer als de gelijke van de mens moeten gaan zien. Het is dan ook niet verrassend dat een van zijn favoriete boeken De sneeuwpanter (2019) van Sylvain Tesson is. Hierin gaat de Franse schrijver samen met een natuurfotograaf op expeditie naar de Himalaya om de zeldzame sneeuwpanter te spotten. Aan de hand van dit boek praten we met Ruben onder andere over zijn fascinatie voor de natuur en leert hij ons van alles over het dierenrijk. De biodiversiteit is in ieder geval groot in deze aflevering. Een scala aan dieren komt voorbij: van ooievaars tot wolven, van pimpelmezen tot net geboren kalfje

Wat is het verschil tussen je buiten- en je binnenwereld en hoe houd je die twee in balans? Met schrijver Sholeh Rezazadeh spraken we over Demian (1919) van Nobelprijswinnaar Herman Hesse. In dat boek sluit de opgroeiende Sinclair een bijzondere vriendschap met Demian. Demian duikt tijdens het leven van Sinclair steeds weer op en helpt hem bij zijn zoektocht te ontdekken wie hij in diepst van zijn wezen is. Het boek heeft daarbij veel aandacht voor geuren, kleuren en gevoelens, wat Sholeh erg aanspreekt. Zelf is zij ook iemand bij wie de wereld zintuigelijk binnenkomt en je vindt dezelfde aandacht voor beleving van de buitenwereld dan ook terug in haar éigen roman 'De hemel is altijd paars'. Voor Sholeh gaat Demian dan ook over bij jezelf blijven in een veranderende buitenwereld en keuzes maken die bij jezelf passen.

Hoe kan het dat Murakami’s absurditeiten toch alledaags voelen? In deze aflevering praten we met Frank van der Lende over Kafka op het strand (2002) van Haruki Murakami. Een schrijver wiens hele oeuvre door deze radio-dj werd geadopteerd toen een huisgenoot emigreerde naar Vietnam. In het boek dat we bespreken vlucht de avontuurlijke 15-jarige Kafka van zijn vader. Marit en Nynke hebben enige onenigheid over of Frank zich wel of niet zou herkennen in de absurde verhaalwereld van Kafka, en je hoort op welke manier boeken kunnen zorgen voor nieuwe inzichten en kunnen helpen bij het beter begrijpen van anderen.

In Het einde van de eenzaamheid (2016) van Benedict Wells staan grote thema’s centraal. De dood vormt daar een belangrijke van, maar de liefde en het belang van familiebanden staan ook op de voorgrond. In het leven van singersongwriter Maaike Ouboter lijken verdriet en geluk elkaar op eenzelfde manier als in de roman gebeurt te vermengen. Het einde van de eenzaamheid voert ons zo langs gebeurtenissen in het leven van Maaike. Ze vertelt over fluïde herinneringen en over hoe zwaarte en lichtheid soms samen kunnen gaan.

Met Marja Pruis, schrijver van essays, romans en recensies, gaan we in gesprek over Jane Eyre (1847) van Charlotte Brontë. Deze klassieker uit de wereldliteratuur blijkt ook nu nog veel relevante thema's te bevatten. We praten onder andere over vrijheidsdrang, boze meisjes en feminisme. Ook vertelt Marja waarom Jane Eyre, in tegenstelling tot veel meisjesboeken, de waarheid bevat. En wie is de mysterieuze meneer Rochester in haar eigen leven?

Loes Wijnhoven (schrijver van De Hotelgids en de helft van Clean Pete) koos voor de dichtbundel Het moest maar eens gaan sneeuwen (2003). In deze bundel van Tjitske Jansen staat kijken en waarnemen centraal: hoe kijk je bijvoorbeeld naar jezelf? En naar een ander? Een interessant uitgangspunt voor een gesprek waarin we met Loes onder andere praten over vrijheidsdrang, gebondenheid en in de willen picture staan. En hoe zorg je dat je herinneringen zo zuiver mogelijk bewaart als je geneigd bent alles tot fictie te vermaken? Dit en meer is te horen in deze aflevering!

Met schrijver Valentijn Hoogenkamp gingen we in gesprek over Freshwater (2018). Dit boek, van de Nigeriaanse schrijver Akwaeke Emezi, geeft een nieuw, niet-Westers perspectief op de beleving van gender en het verklaren van psychische stoornissen. Vanuit het boek praten we met Valentijn onder andere over genderrollen. Het binnenkort in het Nederlands vertaalde boek van Akwaeke Emezi waar Valentijn naar verwijst in de aflevering is The dead Of Vivek Oji. Ben je geïnteresseerd geworden in Freshwater? Je vindt hem in de lokale boekhandel of in de bibliotheek.

Met Malou Gorter, actrice uit onder andere Oogappels, Mocro Maffia en De verschrikkelijke jaren 80, gaan we in gesprek over Harlem Shuffle (2021) van Colson Whitehead. Deze schrijver heeft Malou ontdekt sinds ze bij elk boek dat ze koopt heel bewust nadenkt door wie het geschreven is. Ze is dan ook een pleitbezorger van een inclusievere cultuur, niet alleen in het boekenvak maar ook in de theaterwereld. Zo komen we te weten dat ze als actrice geen rollen wil spelen die alleen maar in dienst staan van de mannelijke rollen. Verder vertelt Malou over haar afkeer van te veel verdovende middelen en haar controledrang. Snel luisteren!

Met schrijver en adjunct-hoofdredacteur van de Groene Amsterdammer Joost de Vries gaan we in gesprek over Lichtjaren (1975) van writer's writer James Salter. Het is een boek dat Joost meermaals cadeau heeft gedaan en toen relaties heeft gelijmd én gebroken. Een boek met zo’n effect is het lezen en bespreken natuurlijk meer dan waard. In de aflevering vertelt Joost het verhaal achter deze liefdesperikelen, maar gaat hij ook in op heel andere onderwerpen zoals de huizenmarkt, het kapitalisme en zijn voorliefde voor luxe. Daarnaast beantwoordt hij de grote vraag: wat betekent geluk? Salters boek gaat uiteindelijk over alles wat bij het leven komt kijken wat zorgt voor een veelzijdig gesprek over veel facetten van het leven.

In deze aflevering gaan we met spoken word artiest Babs Gons in gesprek over De kleur paars (1982) van Alice Walker. Het boek dat door de expliciete beschrijvingen van mishandelingen en verkrachtingen meermaals verboden is geweest, gaf aanleiding te praten over belangrijke en grote thema's in onze maatschappij. Zo vertelt Babs hoe literatuur volgens haar kan worden ingezet om problemen als racisme en seksisme aan te kaarten. Daarnaast vertelt ze over hoe ze taal zelf gebruikt om dingen van zich af te schrijven en hoe ze de toekomst van de papieren dichtbundel voor zich ziet. Snel luisteren dus!

Hoogleraar Moderne Nederlandse Letterkunde Mathijs Sanders koos voor Zipper en zijn vader (1928) van Joseph Roth. De roman speelt zich af in de Eerste Wereldoorlog en de nasleep daarvan en gaat over een vader-zoonrelatie en het verschil tussen generaties. Mathijs vertelt daarom over zijn eigen relatie met zijn 94-jarige vader die hij wekelijks bezoekt. Ook legt hij uit hoe zijn eigen opvoeding best overeenkwam met hoe hij zijn eigen kinderen nu opvoedt. Verder kom je in deze aflevering alles te weten over Mathijs zijn ontsnappingsfantasieën en introverte aard. Snel luisteren dus!

Harm Edens koos voor het vuistdikke Een verhaal van liefde en duisternis van Amos Oz. De presentator van onder andere Dit was het nieuws vertelt over de momenten van liefde en duisternis in zijn eigen leven. Harm vindt dat we de momenten van duisternis te veel hebben weggestopt in de maatschappij en is dan ook een pleitbezorger van een maatschappij waarin we niet altijd maar 'gelukkig' hoeven te zijn. Daarnaast is hij óók pleitbezorger van een duurzaam leven. Dat gaat zelfs zo ver dat wij als veganisten en non-vliegers voor het in eerst ons leven het verwijt hebben gekregen dat we te weinig doen om klimaatverandering tegen te gaan.

Trailer Leve(n) Lezen! by Leve(n) Lezen