Mensenkinderen! De podcast

Geef kennis macht? En is het omgekeerde waar: geeft kennisarmoede onmacht? Wouter Smets is leraar geschiedenis, lerarenopleider, en collega bij het team onderwijswetenschappen. Naar aanleiding van zijn boek "Voorbij de kennisarmoede" dat begin deze zomer uitkomt gingen we met hem in gesprek. We vroegen hem wat kennisarmoede is, wat de gevolgen zijn van kennisarmoede, en wat scholen kunnen doen om kennisarmoede te bestrijden. 

Woedeuitbarstingen, een leidinggevende die werknemers tijdens een vergadering incompetent noemt, of die een werknemer onterecht de schuld geeft als een deadline niet wordt gehaald. Dit soort gedrag is een teken van giftig leiderschap en het komt vaker voor dan we denken, met soms dramatische gevolgen. Waarom gebeurt het en wat kun je eraan doen? Dit keer spreekt Diane met haar co-host Kimberley Breevaart, die onderzoek doet naar leiderschap in organisaties. Ze gaan in gesprek naar aanleiding van haar boek “Bang voor de baas”.

Wat heeft het oppakken van een voorwerp te maken met wiskunde? Weten vissen dat vier meer is dan drie? En wat is dyscalculie precies? We praten met Oliver Lindemann die onderzoek doet naar het begrijpen van getallen en rekenen, en hoe dat samenhangt met lichamelijke ervaringen. Zijn onderzoek naar het begrijpen van getallen begon met onderzoek naar representaties, dat is de vraag hoe mensen hun kennis hebben vastgelegd in hun geheugen en hoe ze die kennis weer gebruiken. Daar ontdekte hij iets bijzonders….

Als aanvulling op aflevering 30 over mindfulness neem Dr. Marianne Littel je mee in een klassieke mindfulness-oefening: zitten met aandacht voor de adem. Na afloop hoor je hoe Kim de oefening heeft ervaren.Of je nu nieuw bent met mindfulness of al ervaring hebt, deze oefening is een waardevolle manier om je dagelijkse beoefening te verdiepen – en een moment van rust in je dag te creëren.Zoek een rustige plek waar je ongestoord 10 à 15 minuten kunt zitten. Je hoeft niets te ‘bereiken’ – alleen maar aanwezig te zijn bij wat er is.

In deze aflevering duiken we in de wereld van mindfulness met Marianne Littel, wetenschapper in de klinische psychologie. Je hebt vast weleens gehoord van de bekende rozijnoefening of misschien zelf aan meditatie gedaan, maar wat ís mindfulness eigenlijk?Waarom wordt het zo vaak aangeraden? Helpt het echt tegen stress, of is het gewoon een hype? En: is mindfulness wel voor iedereen geschikt? In dit gesprek bespreken we wat de wetenschap zegt over mindfulness, hoe Marianne het inzet in haar onderzoek en onderwijs, én hoe ze er persoonlijk mee in aanraking kwam.Wil je zelf een klassieke mindfulness oefening proberen? Zie dan hier het bonusmateriaal van deze aflevering: https://share.transistor.fm/s/e3accda9

In deze aflevering hebben we een bijzondere primeur: onze eerste externe gast in de podcast! Jantine Boselie is wetenschapper Klinische Psychologie aan de Open Universiteit. Ze schoof bij ons aan om te praten over haar nieuwe ZonMw-gefinancierde project: "Waarom wachten?". In Nederland staan duizenden mensen op een wachttijd voor psychologische hulp in de GGZ. Maar wat doet zo’n wachttijd eigenlijk met je? Wat gebeurt er in de tussentijd – en is er echt niets dat je kunt doen? Jantine beantwoordt deze vragen en vertelt over de online positieve psychologie interventie die ze gaat ontwikkelen voor mensen die wachten op behandeling. In deze aflevering hoor je:🧠 Hoe lang de wachttijd eigenlijk is (en waarom die zo lang is)💬 Wat wachten doet met klachten💡 Hoe Positieve Psychologie in eHealth ingezet kan worden bij mensen die op de wachtlijst staanKortom: een aflevering vol hoopvolle inzichten over hoe we misschien iets kunnen doen met de tijd die verloren lijkt te gaan.

In deze aflevering spreken we met Olga Boer, wetenschapper in de klinische psychologie, over haar onderzoek naar de relatie tussen het brein van jongeren en alcoholgebruik. Hoe prevalent is alcoholgebruik onder jongeren? Wat voor effect heeft alcohol op hun hersenen? En maakt het uit op welke leeftijd jongeren voor het eerst beginnen met drinken? Ook bespreken we het omgekeerde effect: kunnen bestaande verschillen in het brein ervoor zorgen dat sommige jongeren eerder beginnen met drinken dan anderen? Olga beantwoordt deze vragen, vertelt hoe ze haar doelgroep bereikt, hoe ze processen in het brein bestudeert en waarom haar onderzoek zo belangrijk is.

In deze aflevering gaan we in gesprek met Marjan Gorgievski, Arbeids- en Organisatiepsycholoog en expert op het gebied van ondernemersgezondheid. Al meer dan 20 jaar doet zij onderzoek naar de mentale gezondheid van ondernemers. Wat maakt deze groep zo bijzonder? Welke risico’s lopen zij, en hoe verschillen die van die van werknemers in loondienst? We bespreken hoe bevlogenheid kan omslaan in werkverslaving, hoe je de signalen tijdig herkent, en waarom 'beroepseenzaamheid' vaker voorkomt dan je denkt. Ook benadrukken we het belang van het bouwen van een sterk netwerk in tijden van goede mentale gezondheid, als vangnet voor mindere tijden. Onze conclusie? Een gezonde geest is niet alleen cruciaal voor de ondernemer zelf, maar ook voor het succes en de financiële gezondheid van de onderneming.

In deze special gaan Kimberley en Diane met elkaar in gesprek over de wetenschappelijke feiten en fabels rondom generatiedenken op de werkvloer. Wat verstaan we onder generaties? Wat voor stereotypen bestaan er over verschillende generaties en waarom kunnen deze schadelijk zijn? Maar vooral, wat is er eigenlijk waar van deze stereotypen? In deze aflevering, waarin we ook inzichten uit een eerdere aflevering over stereotypen verwerken, leggen we uit waarom het veel effectiever is om te kijken naar de specifieke omstandigheden op de werkvloer en de persoon zelf als je wilt begrijpen waarom mensen (niet) gemotiveerd of betrokken zijn en waarom mensen een organisatie willen verlaten. 

In deze aflevering van Mensenkinderen! De podcast gaan we in gesprek met Hannah Moore, wetenschapper organisatiepsychologie aan de Universiteit van Amsterdam. Hannah doet onderzoek naar het gebruik van sterke kanten op het werk en vertelt waarom het zo belangrijk is om te weten waar je goed in bent. We bespreken hoe je je sterke kanten kunt herkennen, waarom organisaties hier meer aandacht aan zouden moeten besteden en hoe dit bijdraagt aan motivatie en werkplezier. Ook deelt Hannah praktische tips voor werknemers en leidinggevenden. Luister mee en ontdek hoe jij jouw sterke kanten optimaal kunt benutten! 

Uit onderzoek onder volwassenen blijkt dat we nieuwe en originele ideeën vaak moeilijk uitvoerbaar vinden en dat we daarom vaak voor de meer haalbare ideeën kiezen als we het idee ook daadwerkelijk moeten uitvoeren. Wat betekent dit voor creativiteit? Werkt dit ook zo bij kinderen en hoe onderzoek je dat? En wat voor rol spelen docenten in het creatieve proces van hun leerlingen? Deze vragen en meer beantwoordt universitair docent uit de onderwijspsychologie Kim van Broekhoven in deze aflevering!

Informatie uit meerdere teksten integreren om tot een tekstoverstijgend begrip te komen, hoe doe je dat? In deze aflevering spreken we met onderwijswetenschapper Huib Tabbers om deze vraag te beantwoorden. Hij legt uit hoe tekstoverstijgend begrip verschilt van het begrijpen van losse tekst en vertelt over een creatieve manier waarop je dit tekstoverstijgende begrip kunt meten. Ook legt hij uit hoe het kan dat studenten niet altijd goed kunnen inschatten of ze meerdere teksten goed hebben begrepen en wat de implicaties daarvan zijn voor het ontwerpen van lesmateriaal. Hij sluit af met een drietal tips voor het ontwerpen van lesmateriaal! 

In deze aflevering is universitair docent forensische psychologie Melissa de Roos te gast. We hebben het over kinderporno, of zoals we volgens Melissa beter kunnen zeggen, materiaal van seksueel misbruik van kinderen. Ze legt uit waarom deze terminilogie belangrijk is, of wetgeving die dit soort materiaal verboden maakt effectief is, en wie zich schuldig maakt aan het bekijken en bezitten van dit soort materiaal. Hoe onderzoek je zoiets? En hoe bescherm je jezelf als je onderzoek doet op zo'n heftig thema? De antwoorden op dit soort vragen en meer vind je in deze aflevering!

In deze aflevering hebben we econometrist en universitair docent Eric Slob te gast. Eric heeft onder andere een interessante methode ontwikkeld om uit heel veel data verbanden te analyseren tussen genen, gezondheid, en gedrag. Hij legt ons uit waarom hij deze methode heeft ontwikkeld, wat je met deze methode kunt onderzoeken, en hoe het is om zo'n methode te ontwikkelen. Ook geeft hij een inkijkje in de resultaten die deze methode hem heeft opgeleverd. Is de grootte van je hersenen genetisch bepaald? “Does size matter”? Bestaat de wiskundeknobbel? Of is het niet zo simpel? De antwoorden en dit soort vragen en meer krijg je in deze aflevering van de DPECS podcast.

In deze aflevering spreken we met hoogleraar Arbeids- en organisatiepsychologie Daantje Derks over haar onderzoek naar de rol van smartphones in de integratie van werk en privé. Door onze smartphones zijn we altijd en overal bereikbaar geworden en daarmee zijn de grenzen tussen werk en privé aan het vervagen. Is dat nu iets positiefs of iets negatiefs? Wat voor effect heeft het op ons welzijn thuis en op het werk? En welke rol spelen verwachtingen van anderen zoals je collega’s of leidinggevende over jouw bereikbaarheid? Daantje legt uit hoe ze dit en soortgelijke vragen heeft beantwoord door middel van dagboekonderzoek. 

Mensenkinderen!Heb jij je weleens afgevraagd wat sociale wetenschappers doen in hun ivoren toren? Welke vragen stellen ze eigenlijk en hoe onderzoeken ze dat? En wat betekent dat voor jou en jouw leven?In deze podcast ontmoet je onderzoekers uit de sociale wetenschappen die het gedrag van mensen en kinderen bestuderen.In elke aflevering spreken wetenschapper organisatiepsychologie Kimberley Breevaart en wetenschapper cognitieve psychologie Diane Pecher van de Erasmus Universiteit Rotterdam een andere wetenschapper die zijn of haar nieuwste inzichten uit de psychologie en pedagogische wetenschappen met ons deelt. Met deze podcast willen Kimberley en Diane de inzichten uit het onderzoek naar de praktijk brengen. Volg de podcast via de LinkedIn pagina "Mensenkinderen! De podcast" en abonneer je op de podcast via je favoriete podcast platform om op de hoogte te blijven van de nieuwste afleveringen. Veel plezier met deze podcast! Laat je inspireren en doe nieuwe inzichten op.

In deze aflevering spreken we met PhD studenten Anne Bulow en Savannah Boele over hun onderzoek naar de relatie tussen opvoeding en welbevinden van jongeren. Ze hebben voor hun onderzoek onder andere gekeken naar dagelijkse interacties tussen ouders en adolescenten en vroegen jongeren om 100 dagen (!) lang een vragenlijst in te vullen. Anne en Savannah vertellen over welke soorten opvoedstijlen voor de meeste jongeren lijken te werken en welke verschillen er zijn in hoe jongeren reageren op hun opvoeding. En op welke termijn (uren, dagen, jaren) we de effecten van opvoeding kunnen verwachten.  

In deze aflevering spreken we met wetenschapper klinische psychologie Reshmi Marhe over haar onderzoek naar multiproblematiek onder jongvolwassenen in Rotterdam. Ze heeft voor haar onderzoek nauw samengewerkt met de jongeren in de praktijk. Waar moeten we bij multiproblematiek aan denken? Hoe effectief zijn bestaande interventies voor deze jongeren? En hoe kunnen deze jongeren beter geholpen worden? Reshmi beantwoordt deze vragen en meer! 

Hoogleraar onderwijspsychologie Peter Verkoeijen is bijzonder hoogleraar onderwijspsychologie aan de Erasmus Universiteit Rotterdam en lector brein en leren aan de Avans Hogeschool. Hij onderzoek hoe kennis uit de cognitieve psychologie toegepast kan worden in het hoger onderwijs. Hij vertelt onder andere over het belang van praktijkgericht onderzoek en hoe we het beste kunnen leren. 

Hoogleraar ontwikkelingspsychologie Pauline Jansen doet onderzoek naar risicofactoren en voorspellers van psychische problemen bij jongeren, zoals (symptomen van) ADHD, autisme, depressie en eetstoornissen. Wat maakt nu dat het ene kind psychisch gezond opgroeit en de ander psychische problemen ervaart? Is er een toename in psychische problemen onder jongeren of lijkt dat maar zo? In deze aflevering beantwoordt ze deze vragen en meer!

Danielle is wetenschapper klinische psychologie en doet onderzoek naar mentaal welzijn onder jongeren en studenten. Ze vertelt onder andere over het welzijnprogramma voor studenten aan de Erasmus Universiteit Rotterdam. Wat betekent studenten welzijn eigenlijk en hoe gaat het met onze studenten? Wat kunnen we doen om het welzijn van onze studenten te ondersteunen, als universiteiten, docenten, en studenten? In deze aflevering beantwoordt Danielle deze vragen en geeft diverse voorbeelden van bestaande initiatieven rondom het thema studentenwelzijn.

Wetenschapper Onderwijswetenschappen Bjorn de Koning doet onderzoek naar de relatie tussen leren en bewegen. Hoe kan je je lichaam inzetten om nieuwe dingen te leren? Aan wat voor bewegingen moeten we dan denken? En moet je zelf bewegen of is het ook voldoende om iemand anders te zien bewegen? In deze aflevering beantwoordt Bjorn deze vragen en meer aan de hand van voorbeelden uit zijn eigen onderzoek en onderwijs!

Ouders liegen om allerlei redenen tegen hun kinderen. Hoe erg is dat eigenlijk? Wetenschapper ortho- en gezinspedagogiek Rianne Kok doet onderzoek naar liegen tegen kinderen. Ze maakt een onderscheid tussen verschillen typen leugens en onderzoekt de effecten van liegen op zowel kinderen als ouders. Ook bekijkt ze de voorspellers van liegen en alternatieven voor liegen. 

Universitair docent en wetenschapper Methoden & Technieken Bruno Bocanegra ontwikkelde een nieuwe manier om intelligentie te meten, waarbij gebruik wordt gemaakt van de externe omgeving. Hij stelt dat de externe omgeving een soort externe harde schijf kan zijn die ons helpt om complexe problemen op te lossen. Wat vindt hij van bestaande intelligentietesten? En wat betekent zijn onderzoek voor examenhallen en clean desks zonder externe stimulatie in de omgeving? We vroegen het hem in deze aflevering. 

Kayla is werkzaam als onderzoeker bij het SYNC lab. Hier werkt zij aan haar proefschrift over welzijn en hersenontwikkeling bij jongeren en jongvolwassenen. Specifiek richt zij zich op de individuele verschillen van gedragsprocessen en neurale processen in relatie tot welzijn. Daarbij bekijkt ze de interactie tussen onze omgeving en onze hersenen. Dit en meer komt aan bod in het gesprek dat we hadden met Kayla Green.

Hoogleraar Brein & Cognitie Diane Pecher en Universitair Docent Organisatiepsychologie bundelen hun krachten en doen experimenteel onderzoek naar de relatie tussen geheugen en stereotypen over oudere werknemers. Wat zijn stereotypen? Wat voor stereotypen hebben we over leeftijd? Waarom hebben we stereotypen? En wat kunnen we doen om stereotypen tegen te gaan? Deze vragen staan centraal dat we met Diane en Heleen hadden. 

Agile teams, wat zijn dat nu precies? Universitair docent Organisatiepsychologie Melissa Twemlow legt het uit aan de hand van de metafoor van Newton’s pendel. Melissa doet onderzoek naar proactief gedrag in agile teams en de reacties van teamleden op proactief gedrag van collega’s. Ook onderzocht ze het belang en de timing van teamprocessen. Melissa geeft ons een uniek inkijkje in de uitdagingen van agile teams en team onderzoek. 

In deze aflevering spreken we met bijzonder hoogleraar Annemiek Harder over de jeugdzorg. Haar onderzoek focust zich op de succesfactoren van jeugdzorg; wat werkt er nu wel en wat niet? Ze vertelt over de behandelmodule Up2U die ze heeft ontwikkeld en over het belang van motiverende mentorgesprekken. Ze geeft tips voor hulpverleners en onderzoekers om (onderzoek naar) jeugdzorg te verbeteren.  

In deze aflevering spreken we met wetenschapper forensische psychologie Carmen Sergiou. Carmen heeft in haar onderzoek geprobeerd om agressie in forensische patiënten te verminderen en hun empathische vermogen te verbeteren met als doel om hun gewelddadige gedrag te verminderen. Ze legt uit hoe deze nieuwe methode werkt en of deze methode effectief is. 

In deze aflevering spreken we met Sabrina Alhanachi over haar onderzoek naar cultuur responsief lesgeven. Hoe doe je dat, cultureel responsief lesgeven, en waarom is het zo belangrijk? Sabrina vertelt hoe professionele leergemeenschappen docenten kunnen helpen om meer cultureel responsief les te geven. Ook deelt ze haar eigen ervaringen en legt uit hoe die haar ertoe gedreven om zich in te zetten voor meer cultureel responsief onderwijs.   

Wanneer doen we het als ouders goed genoeg? Streven we niet te veel naar perfectie? Wat is nu de beste manier om je kind te laten doorslapen? En wat moet je als ouder nu met alle adviezen rondom opvoeden? Maartje Luijk beantwoordt dit een andere vragen over opvoeding en de ontwikkeling van een kind. Ook geeft ze een inkijkje in haar toekomstige onderzoek naar “parenting burnout”. 

Hoe kan jij je werk speelser maken? En wat heb je daar dan precies aan? Zitten er ook nadelen aan het speels benaderen van je werk? In deze aflevering beantwoordt Yuri Scharp deze en andere vragen en laat hij zien dat spel en werk een hele goede combinatie zijn. Ook vertelt hij over zijn workshops en waarom organisaties spel op het werk zouden moeten ondersteunen.   

Wanneer is je vliegangst of angst voor spinnen echt een stoornis? Hoe behandel je een angststoornis? En hoe kan je mensen verantwoord angstig maken om er onderzoek naar te doen en zo mensen met een angststoornis te helpen? Hierover spreken we met hoogleraar klinische- en biologische psychologie Matthias Wieser. 

In deze eerste aflevering spreken we met Gertjan Rop. We hebben het over multimedia leren en hoe je dit het beste kan toepassen. Wat voor informatie kan je beter wel/niet op je PowerPoint slides of in leerboeken aanbieden? Is het een goed idee om een “leuk” plaatje toe te voegen? Hoe ga je om met verschillen in voorkennis? Gertjan deelt zijn kennis vanuit zijn onderzoek uit de onderwijspsychologie om deze en andere vragen te beantwoorden en geeft zijn 3 gouden tips voor trainers en onderwijzers.