Podcast PIE

📖 Czy pańszczyzna naprawdę się skończyła? Rozmawiamy o tym, jak dawne instytucje i relacje społeczne nadal wpływają na polską gospodarkę, rynek pracy i rozwój państwa.🌾 Polska jako „peryferyjne imperium”. Jak gospodarka oparta na eksporcie zboża ukształtowała rozwój miast, strukturę społeczną i miejsce Polski w Europie?🏭 Od folwarku do PRL-u. Dlaczego w systemie, który miał budować równość społeczną, pojawiały się mechanizmy przypominające relacje pańszczyźniane?🇵🇱 Zaborcy, industrializacja i II RP. Jak rozbiory, uwłaszczenie chłopów i budowa przemysłu wpłynęły na nowoczesną polską gospodarkę?🎙️ Gościem Filipa Leśniewicza jest prof. Piotr Koryś, historyk gospodarczy z Uniwersytetu Warszawskiego i autor książki „Pożegnanie z pańszczyzną”.

🇪🇺 Czy Unia Europejska przestaje być tylko wspólnym rynkiem? Rozmawiamy o tym, jak rosyjska agresja na Ukrainę zmieniła europejską politykę.⛽ Koniec zależności od rosyjskich surowców. Jak UE odchodzi od importu gazu i ropy z Rosji — i dlaczego jeszcze kilka lat temu wydawało się to niemożliwe?🛡️ Europa bierze bezpieczeństwo we własne ręce. Sankcje, wsparcie dla Ukrainy, program SAFE i inwestycje w przemysł obronny.🌍 UE jako gracz geopolityczny. Czy Europa staje się bardziej asertywna wobec Rosji, Chin i Stanów Zjednoczonych?🎙️ Gościem Łukasza Baszczaka jest Jan Strzelecki z Polskiego Instytutu Ekonomicznego.

⚡ Dlaczego mimo chęci wiele osób odkłada decyzję o dziecku? Przyglądamy się mechanizmom stojącym za spadkiem dzietności.🌍 Rodzicielstwo jako wybór. Jak zmieniło się znaczenie posiadania dzieci w nowoczesnych społeczeństwach?📉 Decyzja w warunkach niepewności. Ekonomia, klimat, polityka – co wpływa na nasze wyobrażenia o przyszłości z dzieckiem?🤝 Co naprawdę działa? Rozkładamy na czynniki pierwsze bariery ekonomiczne, mieszkaniowe i społeczne, które kształtują decyzje młodych dorosłych.🎙️ Gościem Marianny Sobkiewicz jest Łukasz Baszczak z Polskiego Instytutu Ekonomicznego.

⚡ Czym właściwie jest G20 i czy członkowie tej grupy wpływają na światową gospodarkę? Sprawdzamy, jak działa międzynarodowy ład gospodarczy i kto ustala jego zasady.🌍 IMF, WB, WTO. Jakie instytucje stoją za globalną gospodarką? Rozmawiamy o ich roli, historii i tym, jak zmieniały się na przestrzeni dekad.📉 Od Bretton Woods po dziś. Dlaczego po II wojnie światowej powstał nowy system gospodarczy i jakie problemy miał rozwiązać?🤝 Kto dziś koordynuje politykę gospodarczą świata i czy Zachód wciąż nadaje ton globalnym regułom gry?🎙️ Gościem Łukasza Baszczaka jest Michał Kowalski z Zespołu Gospodarki Światowej Polskiego Instytutu Ekonomicznego.

⚡ Czy polski model rozwoju się wyczerpuje? Sprawdzamy, czy wzrost oparty na zagranicznym kapitale i niskich kosztach pracy wciąż działa – i czy Polska stoi dziś na gospodarczym rozdrożu.📊 Bezpośrednie inwestycje zagraniczne. Jak naprawdę wpływają na gospodarkę? Rozmawiamy o ich plusach, ograniczeniach i roli w dalszym rozwoju Polski.🏭 Jakie inwestycje przyciągać? Nie tylko „ile”, ale „jakie” – dyskutujemy o znaczeniu miejsca Polski w globalnych łańcuchach wartości.🎙️ Gościem Filipa Leśniewicza jest prof. Dominik Kopiński z Polskiego Instytutu Ekonomicznego. ⬇️

⚡ Czy sztuczna inteligencja już zmienia gospodarkę? W nowym odcinku sprawdzamy, co naprawdę wiemy o wpływie AI na produktywność, firmy i rynek pracy – i czy jesteśmy u progu przełomu, czy dopiero na etapie eksperymentów.📊 Skąd biorą się rozbieżności w badaniach? Wyjaśniamy, dlaczego różne analizy pokazują inne wyniki i jak trudne jest samo zdefiniowanie, czym właściwie jest „korzystanie z AI” w firmach.🏢 Produktywność i rynek pracy Rozmawiamy o tym, gdzie AI już działa (np. w pracy biurowej), a gdzie jej efekty są jeszcze ograniczone. Zastanawiamy się też, czy technologia pogłębi różnice między firmami i pracownikami.🇵🇱 A co z Polską? Sprawdzamy, dlaczego adaptacja AI jest u nas wciąż niska i jaką rolę odgrywają kompetencje oraz inwestycje w rozwój firm.🎙️ Gośćmi Filipa Leśniewicza są Ignacy Święcicki i Jakub Witczak z Polskiego Instytutu Ekonomicznego.

⚡ Dlaczego energia w Europie jest tak droga? W nowym odcinku Podcastu PIE rozmawiamy o tym, skąd biorą się wysokie ceny energii i dlaczego stanowią one poważne wyzwanie dla konkurencyjności europejskiego – w tym polskiego – przemysłu. Przyglądamy się temu, co tak naprawdę składa się na rachunek za energię i gdzie leżą największe koszty systemu.🏭 Czy przemysł płaci najwięcej? Analizujemy, jak rozkładają się koszty transformacji energetycznej i dlaczego sektor energochłonny odczuwa je szczególnie mocno. Rozmawiamy też o tym, czym różnią się poszczególne branże przemysłu i dlaczego nie wszystkie stoją przed tymi samymi wyzwaniami.🌍 ETS, CBAM i globalna konkurencja Zastanawiamy się, jak działa system handlu emisjami ETS, jakie ma zalety, ale też jakie rodzi napięcia w kontekście konkurencji z USA czy Chinami. Omawiamy trwające w Unii Europejskiej prace nad reformami i pytamy, czy możliwe jest pogodzenie ambitnej polityki klimatycznej z utrzymaniem silnego przemysłu.🔧 Jakie reformy są potrzebne? W odcinku pojawia się też pytanie o rolę państwa: które sektory warto wspierać, jak zapewnić stabilność regulacyjną i finansowanie inwestycji oraz dlaczego obok technologii kluczowe stają się także kompetencje pracowników i polityka przemysłowa.🎙️ Gośćmi Marianny Sobkiewicz są Marta Anczewska z Instytutu Reform oraz Michał Smoleń z Polskiego Instytutu Ekonomicznego.

🏘️ Od czego zależy to, gdzie dobrze się mieszka? W nowym odcinku Podcastu PIE rozmawiamy o tym, jak warunki mieszkaniowe wpływają na jakość życia w Polsce i dlaczego samo posiadanie dachu nad głową nie oznacza jeszcze mieszkaniowego dobrostanu.💸 Czy w Polsce jest po prostu drogo? Przyglądamy się dostępności mieszkań i najmu w relacji do dochodów, porównujemy Polskę z innymi krajami Unii Europejskiej i sprawdzamy, czy wysokie koszty mieszkania to problem tylko największych miast, czy raczej zjawisko obecne znacznie szerzej.🌿 Co poza ceną decyduje o tym, jak się mieszka? W rozmowie padają pytania o przeludnienie mieszkań, lokalizację, dostęp do usług i terenów zielonych, a także o to, jak sytuacja mieszkaniowa wpływa na rodziny, osoby starsze, osoby z niepełnosprawnościami czy samotnych rodziców. Zastanawiamy się też, czy lepiej wynajmować, czy mieć mieszkanie na własność, i jak wygląda dyskryminacja na rynku najmu.🎙️ Gośćmi Łukasza Baszczaka są Iga Rozbicka i Jędrzej Lubasiński z Polskiego Instytutu Ekonomicznego.

📈 Czy Polsce grozi pułapka średniego rozwoju, czy to raczej publicystyczny mit niż realne zjawisko gospodarcze? W nowym odcinku Podcastu PIE rozmawiamy o tym, jak naprawdę wygląda proces doganiania najbogatszych gospodarek i co może go spowolnić.🏗️ Czy szybki wzrost PKB i konwergencja z krajami Europy Zachodniej będą trwały dalej, czy wraz ze wzrostem płac i wyczerpywaniem się przewag kosztowych pojawią się nowe bariery rozwoju?⚙️ W rozmowie padają pytania o produktywność, innowacyjność, rolę technologii, jakość instytucji oraz znaczenie polityki gospodarczej. Czy państwo powinno aktywnie wspierać wzrost, czy raczej unikać błędów, które w innych krajach prowadziły do stagnacji?🎙️ Gośćmi Łukasza Baszczaka są Sebastian Sajnóg z zespołu Makroekonomii oraz Marcin Klucznik z zespołu Gospodarki Światowej Polskiego Instytutu Ekonomicznego.

🌍 Eskalacja konfliktu na Bliskim Wschodzie między USA i Izraelem a Iranem wywołuje silne wstrząsy w globalnej gospodarce. Jak wpływa to na ceny energii, bezpieczeństwo dostaw surowców oraz międzynarodowy transport?🛢️ Iran zablokował ruch statków w cieśninie Ormuz – jednym z najważniejszych szlaków transportu ropy na świecie. Choć Europa i Polska nie są bezpośrednio uzależnione od tego kierunku dostaw, globalny charakter rynku sprawia, że napięcia natychmiast przekładają się na ceny ropy i gazu.⚡ Czy europejskie zapasy i dywersyfikacja dostaw wystarczą, by utrzymać stabilność energetyczną?✈️ Konflikt wpływa także na międzynarodowy transport lotniczy. Zakłócenia w największych hubach przesiadkowych regionu – Dubaju – zmieniają trasy lotów między Europą a Azją, zwiększając koszty i wydłużając podróże.🎙️ Gościem Marianny Sobkiewicz jest Krzysztof Krawiec z Polskiego Instytutu Ekonomicznego.

🌍 Czy świat wchodzi w epokę neomerkantylizmu? Rosnąca rywalizacja USA i Chin sprawia, że cła, subsydia i bezpieczeństwo gospodarcze znów stają się kluczowymi narzędziami polityki państw. 🏭 Neomerkantylizm to dziś nie złoto w skarbcu, lecz przewaga technologiczna, kontrola łańcuchów dostaw i dominacja w dobrach wysoko przetworzonych. To także przekonanie, że interes państwa i długofalowe bezpieczeństwo mają pierwszeństwo przed czystą logiką rynku. ⚖️ Dlaczego Stany Zjednoczone renegocjują zasady globalnego handlu? Jaką strategię przyjęły Chiny? I gdzie w tej nowej „grze siły” znajduje się Europa oraz Polska? 🤖 Rozmawiamy również o nowej rewolucji przemysłowej napędzanej przez sztuczną inteligencję – i o tym, kto może zdominować produkcję przyszłości. 🎙️ Gościem Filipa Leśniewicza jest Krzysztof Mroczkowski z New England Complex Systems Institute i członek stowarzyszenia Pacjent Europa.

📚 250 lat temu ukazało się „Bogactwo narodów” Adama Smitha – książka, która dała początek nowoczesnej ekonomii i do dziś kształtuje sposób, w jaki myślimy o rynku, państwie i rozwoju gospodarczym.💡 Smith postawił fundamentalne pytanie: skąd bierze się bogactwo narodów? Odpowiedzią nie było złoto w skarbcu ani przywileje kupieckie, lecz produktywna praca, podział pracy i instytucje, które umożliwiają ludziom swobodne działanie.⚖️ Czy „niewidzialna ręka rynku” naprawdę oznacza brak roli państwa? Dlaczego Smith sprzeciwiał się merkantylizmowi, monopolom i uprzywilejowanym grupom interesu? I co wspólnego z jego myślą mają współczesne spory o wolny handel, podatki i bezpieczeństwo?🧠 W tym odcinku wracamy do korzeni ekonomii, pokazując, że Smith był nie tylko ekonomistą, ale przede wszystkim filozofem moralnym, który łączył analizę rynku z refleksją nad sprawiedliwością i rolą instytucji.🎙️ O aktualności „Bogactwa narodów” rozmawia Łukasz Baszczak z dr Agnieszką Wincewicz-Price, kierującą Zespołem Ekonomii Behawioralnej w Polskim Instytucie Ekonomicznym.

⚡ Świat pracy w Polsce wchodzi w epokę wielokryzysu: pandemia, wojna w Ukrainie, inflacja,  kryzys energetyczny, zmiany demograficzne🔄 To nie jeden wstrząs, ale splot kryzysów, które wzajemnie się wzmacniają i tworzą „nową jakość” wyzwań dla pracowników i pracowniczek⚠️ Największe wyzwania pracownicze widać w sektorze ochronie zdrowia, pomocy społecznej, edukacji podstawowej i logistyce - tam kryzysy przekładają się na braki kadrowe, przeciążenie i presję emocjonalną❓ Czy kryzys bardziej odczuwają pracownicy fizyczni i „pierwszej linii”, czy biurowi na pracy zdalnej? Czy pogłębia on nierówności klasowe i płciowe? I dlaczego mimo tych turbulencji jakość pracy w Polsce mogła się poprawiać?🎙️ O tym rozmawia Filip Leśniewicz z Alicją Palęcką (UW, PAN) oraz dr Janem Czarzastym (SGH), współautorami książki „Kryzys (nie)zwyczajny. Wielokryzys w świecie pracy w Polsce”

⚡ Polska energetyka przechodzi transformację: odchodzimy od węgla, inwestujemy w OZE, budujemy elektrownię jądrową🔄 Odchodzimy od scentralizowanego modelu dużych jednostek wytwórczych w kierunku większego zróżnicowania: prosumenckie instalacje OZE lub modułowe reaktory jądrowe (SMR)⚠️ Dla sieci elektroenergetycznej oznacza to szereg wyzwań: zmienną produkcję z OZE oraz konieczność magazynowania energii❓ Jak z tymi wyzwaniami radzi sobie polski system energetyczny? Jak zmienia się rola operatora systemu przesyłowego?🎙️ O tym rozmawia Marianna Sobkiewicz z Robertem Tomaszewskim, dyrektorem departamentu strategii w Polskich Sieciach Elektroenergetycznych

👶📉 Rekordowo niska dzietność w Polsce znów rozpala debatę. W 2024 roku współczynnik dzietności spadł w okolice 1,1 – i wokół tego tematu narosło mnóstwo emocji, uproszczeń i „alarmistycznej” retoryki. Jak o tym rozmawiać spokojniej i mądrzej?📊🧠 Korelacje, mity i „podejrzane zależności”. Dlaczego w dyskusjach o dzietności tak łatwo o błędne wnioski (internet, social media, zwierzęta domowe…) i czemu w demografii tak często widzimy korelacje, a nie twardą przyczynowość?⏳👩‍🎓 Ekonomia decyzji o dziecku. To wybór rozciągnięty na lata, pełen niepewności – dlatego badacze często analizują intencje (plany posiadania dzieci), które nie zawsze przekładają się na realne urodzenia. W Polsce „fertility gap” – luka między planami a rzeczywistością – jest wyjątkowo duża.🏠💼 Emancypacja, edukacja, praca i związki. Co zmieniło się przez ostatnie 100 lat: od „ilości vs jakości” dzieci, przez koszt alternatywny czasu kobiet, po antykoncepcję i rosnącą „dostępność singielstwa”? I czy spadek dzietności może być… symptomem postępu?🎙️ Marianna Sobkiewicz rozmawia z Łukaszem Baszczakiem o tym, jak interpretować dane o dzietności, skąd biorą się modne narracje i co naprawdę wiemy (a czego nie wiemy) o przyczynach zmian demograficznych.

🏭🌍 Przemysł wraca do centrum debaty - po latach rozmów o gospodarce postindustrialnej znów mówimy o fabrykach i polityce przemysłowej. Skąd ten zwrot i czy naprawdę możemy obyć się bez przemysłu?📉📈 Deindustrializacja czy nowy etap rozwoju? Rozmawiamy o relacji między przemysłem a usługami, produktywności, miejscach pracy oraz o tym, dlaczego przemysł przez dekady był kluczowy dla wzrostu gospodarczego.🛡️🤖 Bezpieczeństwo i technologia. W tle pojawiają się geoekonomia, zerwane łańcuchy dostaw, AI i suwerenność technologiczna - czyli cele, które dziś coraz częściej kształtują politykę gospodarczą państw.🇵🇱🇪🇺 Polska w nowej rzeczywistości. Jaką politykę przemysłową może prowadzić kraj o ograniczonych zasobach finansowych i gdzie warto stawiać priorytety?🎙️ Filip Leśniewicz rozmawia z wicedyrektorem Polskiego Instytutu Ekonomicznego Pawłem Śliwowskim o renesansie polityki przemysłowej i jej znaczeniu dla gospodarki Polski i Europy.

🌍🛢️ Prezydent Maduro porwany. Wenezuela trafia na pierwsze strony gazet. Po co Amerykanie to zrobili? Czy chodzi tylko o ropę? W najnowszym odcinku podcastu PIE przyglądamy się wydarzeniom w Wenezueli i ich znaczeniu dla gospodarki, polityki i rynków globalnych.🇻🇪🔍 Dlaczego upadł wenezuelski sektor naftowy? Czy „największe rezerwy ropy na świecie” to mit? Jak sankcje, decyzje polityczne i brak inwestycji wpłynęły na gospodarkę kraju i życie jego mieszkańców?🌐⚖️ Rozmawiamy o geopolityce, relacjach USA z Ameryką Łacińską, roli Chin i Rosji, a także o tym, czy zmiany w Wenezueli mogą mieć realny wpływ na rynek ropy, ceny energii i bezpieczeństwo regionu.🎙️ Łukasz Baszczak rozmawia z dr Katarzyną Sierocińską i Marcinem Klucznikiem z Polskiego Instytutu Ekonomicznego o gospodarce Wenezueli po latach kryzysu, mitach wokół ropy 🛢️, skutkach sankcji 🚫, potencjalnych scenariuszach na przyszłość 📈 oraz o tym, dlaczego ta historia jest ważniejsza, niż może się wydawać.

🏠📊 Czy Polska staje się krajem „pokoleniem najemców”? W najnowszym odcinku przyglądamy się rynkowi najmu i szerszym wyzwaniom mieszkaniowym.🇵🇱🔍 Dlaczego mimo intensywnego budownictwa wciąż brakuje mieszkań? Jak wysokie czynsze, luka mieszkaniowa i niejasne regulacje wpływają na sytuację najemców i właścicieli?🎙️ Marianna Sobkiewicz rozmawia z Dominiką Prudło i Jędrzejem Lubasińskim z Polskiego Instytutu Ekonomicznego o stanie rynku najmu w Polsce, kosztach mieszkania, wyzwaniach prawnych 🧾, danych i ich brakach 📉 oraz o tym, jak polityka publiczna może lepiej odpowiadać na potrzeby rynku i gospodarstw domowych.

📊 Końcówka 2025 roku to dobry moment, by spojrzeć na polską gospodarkę z szerszej perspektywy – danych, trendów i globalnych zawirowań.🇵🇱🌍 Jak Polska radzi sobie w czasach turbulencji, powrotu geoekonomiki i osłabienia bezwarunkowej globalizacji? Co naprawdę mówią wskaźniki wzrostu, innowacyjności i jakości życia?🏗️⚛️🚄⚓ Wielkie projekty infrastrukturalne – energetyka jądrowa, CPK, kolej, porty – wracają do centrum debaty. Jaką rolę odgrywa dziś państwo i jak pogodzić inwestycje z rosnącym długiem publicznym?🎙️ Marianna Sobkiewicz rozmawia z dr. Maciejem Sobolewskim, dyrektorem Polskiego Instytutu Ekonomicznego, oraz Pawłem Śliwowskim, zastępcą dyrektora PIE, o podsumowaniu roku 2025, innowacyjności polskiej gospodarki, kompetencjach przyszłości 🤖📚, roli firm i państwa 🏢🏛️ oraz o tym, jakie decyzje zadecydują o dalszym rozwoju Polski 📈.

💰 Zamrożone rosyjskie aktywa warte setki miliardów euro są dziś jednym z kluczowych tematów w kontekście dyskusji o wojnie w Ukrainie🇷🇺 Jak naprawdę wygląda kondycja gospodarki Rosji po trzech latach wojny i sankcji — bez skrajnych narracji o „kolapsie” i „odporności”?⚖️ Ryzyko pozwów, działania odwetowe Moskwy i naciski USA pokazują, że decyzja o wykorzystaniu rosyjskich rezerw może nie być łatwa🎙️ Łukasz Baszczak rozmawia z Janem Strzeleckim (Zespół Gospodarki Światowej PIE) o scenariuszach dla rosyjskiej gospodarki w 2026 roku, realnych skutkach sankcji oraz o tym, czy i jak Europa może wykorzystać zamrożone rosyjskie aktywa na rzecz Ukrainy.

⚛️ Polska dostała zielone światło z Brukseli na publiczne finansowanie budowy pierwszej elektrowni jądrowej🏗️ Zapewnienie dostaw kluczowych komponentów i niedobór wykwalifikowanych kadr mogą znacząco wpłynąć na harmonogram i koszty projektu🌍 Rosnące zainteresowanie energetyką jądrową zwiększy konkurencję i czas oczekiwania na dostawy elementów do budowy elektrowni🎙️ Marianna Sobkiewicz rozmawia z dr. Adamem Juszczakiem i Wojciechem Żelisko z Polskiego Instytutu Ekonomicznego o tym, co naprawdę oznacza decyzja Komisji Europejskiej, jak ograniczyć koszty opóźnień i czy Polska jest gotowa na atom.

🇪🇺 Europa chce uniezależnić się technologicznie od chmury i danych po półprzewodniki i AI.💶 Czy europejskie zamówienia publiczne wzmocnią polskie firmy, czy tylko francusko-niemieckich gigantów?⚖️ RODO, DMA, DSA i AI Act — czy unijne regulacje budują suwerenność, czy hamują innowacje?🔐 Kryzys chipów, wojna w Ukrainie i napięcia z USA pokazują, jak zależna jest Europa.🎙️ Filip Leśniewicz rozmawia z Ignacym Święcickim (kierownikiem Zespołu Gospodarki Cyfrowej PIE) o tym, czy Europa może stać się technologicznie niezależna — i czy Polska ma szansę być częścią tego projektu.

⛏️ Surowce krytyczne: czy Europa uniezależni się od Chin?🌱 Zielona transformacja potrzebuje litu i metali ziem rzadkich, ale UE ponad 90% tych surowców musi importować.🇨🇳 Dominacja Chin w przetwórstwie i groźba ograniczeń eksportowych — jak bardzo zagraża to europejskiemu przemysłowi?♻️ Recykling surowców krytycznych jest trudny technologicznie i nie jest w stanie zaspokoić rosnącego popytu.🇵🇱 Które z surowców krytycznych może dostarczyć Polska?🎙️ Marianna Sobkiewicz rozmawia z Katarzyną Sierocińską (Zespół Gospodarki Światowej, PIE) o tym, czy Europa zdąży zbudować własne bezpieczeństwo surowcowe.

🇩🇪 Niemcy 2025: czy rząd Merza przełamie stagnację?📉 Lata słabego wzrostu i rosnące napięcia w gospodarce. Czy zmiana rządu przyniosła realny zwrot, czy tylko nowe nazwy starych problemów?💶 Hamulec długu, fundusz 500 mld euro i inwestycje w infrastrukturę – impuls rozwojowy czy kreatywne przesuwanie wydatków?🌍 Cła USA, napięcia z Chinami i problemy z surowcami – jak globalne turbulencje uderzają w państwo oparte na eksporcie?🎙️ Łukasz Baszczak rozmawia z Kamilem Frymarkiem i Aleksandrą Kozaczyńską z Ośrodka Studiów Wschodnich o tym, czy rząd Merza ma jeszcze czas i narzędzia, by odwrócić niekorzystne trendy – i jak rosnąca presja AfD zmienia kalkulacje niemieckich elit politycznych.

📈🐅 Polska gospodarka – jednorazowy skok czy początek nowego cyklu wzrostu?🇵🇱 PKB rośnie o 3,7%, a Polska znów jest w czołówce Europy. Czy rzeczywiście stajemy się „drugim tygrysem wzrostu”?🏭 Inwestycje, KPO, nastroje firm i superniskie bezrobocie – co dziś naprawdę napędza naszą gospodarkę?🌍 Cła w USA, Chiny, niemiecka stagnacja – czy globalne zawirowania mogą ostudzić polski optymizm?🎙️ Łukasz Baszczak rozmawia z Andrzejem Kubisiakiem i Sebastianem Sajnógiem o kondycji polskiej gospodarki, prognozach MFW do 2030 roku i tym, czy nasz „narodowy pesymizm” może… pomagać w szybkim wzroście.

👵📉 Starzejące się społeczeństwo – katastrofa czy wyzwanie do zaplanowania?🏙️ Polska 2050: mniej ludzi, więcej seniorów, pustoszejące miasta i rosnące koszty zdrowia.💶 Czy system emerytalny i ochrona zdrowia to wytrzymają?🏠 Mobilność, mieszkania i praca 60+: jak się przygotować na zmianę struktury demograficznej?🎙️ Łukasz Baszczak rozmawia z dr Paulą Kukłowicz o przyszłości polskiej demografii, gospodarce „silver economy” i tym, jak nie przespać największego trendu XXI wieku.

🤖 Czy „bańka na AI” właśnie pęka, czy dopiero rośnie?💸📊 Big Techy pakują setki miliardów w centra danych i modele – czy to zdrowy bańka spekulacyjna, czy ucieczka do przodu?⚡🏭 Rosnące zużycie energii, SMR-y i nowa mapa mocy – czy AI stoi w sprzeczności z zieloną transformacją?🌐🇺🇸🇨🇳 Wyścig technologiczny USA–Chiny: infrastruktura, bezpieczeństwo i stawka geopolityczna.🎙️W tym odcinku Andrzej Kubisiak rozmawia z Tomaszem Smolarkiem (MTFi) oraz Ignacym Święcickim (Zespół Gospodarki Cyfrowej PIE) o cyklu „hype → rzeczywistość” po 2022 r., „fizycznej AI” (robotyka, automatyka), kosztach i zwrocie z inwestycji, roli chmury i modeli biznesowych Big Techów, wąskich gardłach energetycznych, a także o tym, czy firmy technologiczne staną się… firmami energetycznymi.

🇨🇳 Czy Chiny chcą zniszczyć europejski przemysł zbrojeniowy?🪨🌍 Pekin wykorzystuje swoją dominującą pozycję na rynku metali ziem rzadkich, zakazując stosowania tych surowców we wszystkich produktach mogących mieć zastosowanie wojskowe.🎙️W tym odcinku Andrzej Kubisiak rozmawia z Katarzyną Sierocińską oraz Markiem Wąsińskim (Zespół Gospodarki Światowej PIE) o kolejnej broni w wojnie handlowej między 🇺🇸 a 🇨🇳, skutkach chińskich restrykcji, sposobach ich obejścia, możliwym wzroście inflacji oraz zagrożeniach dla europejskich planów zbrojeniowych.

Czym jest twórcza destrukcja i czy patenty naprawdę sprzyjają innowacjom? Czy to wiedza – a nie kapitał – jest dziś głównym motorem wzrostu? O tegorocznym Noblu z ekonomii (Aghion–Howitt–Mokyr), wzroście i gospodarce opartej na wiedzy, o „chwilowym monopolu” innowatorów, roli państwa w B+R i osłonie pracowników, historycznych źródłach rewolucji przemysłowej oraz przykładach od Forda po zieloną transformację rozmawiają Łukasz Baszczak z Zespołu Ekonomii Behawioralnej i Michał Kowalski z Zespołu Gospodarki Światowej PIE z Marianną Sobkiewicz.

Dlaczego się nie szkolimy i czy posiadanie dyplomu wciąż się opłaca? O premii za edukację, profilu i wyzwaniach zawodu nauczyciela, spadających wynikach PISA, boomie na korepetycje i szkoły niepubliczne oraz o wyrównywaniu szans od przedszkola rozmawiają Łukasz Baszczak i Cezary Przybył z Zespołu Analiz Społecznych PIE.

O robotyzacji w Polsce bez paniki i bez mitów. Czy maszyny naprawdę odbierają nam pracę? Jak odróżnić „technologiczne bezrobocie” od restrukturyzacji i mody na tłumaczenie zwolnień „przez AI”? Co z kasami samoobsługowymi, rolą instytucji i zależnością technologiczną naszego regionu? O tym, gdzie roboty uzupełniają ludzi, a gdzie mogą ich zastępować – rozmawiają Łukasz Baszczak i Filip Leśniewicz z Zespołu Gospodarki Cyfrowej PIE.

W Polsce nierówności dochodowe i majątkowe rosną szybciej, niż pokazują oficjalne statystyki. 1% najbogatszych zgarnia nawet 13–14% całkowitego dochodu, a różnice w szansach coraz mocniej wpływają na przyszłość kolejnych pokoleń. O tym, dlaczego nierówności w Polsce są wyższe niż się wydaje i jak mogą kształtować naszą gospodarkę oraz życie społeczne, opowiada dr Jakub Sawulski, współautor książki „Nierówności po polsku”.

Polska stoi przed kluczowymi decyzjami dotyczącymi rozwoju energetyki wiatrowej – zarówno na lądzie, jak i na morzu. To wybory, które zdecydują o bezpieczeństwie systemu, cenach energii i naszej suwerenności energetycznej.🔹Czy zmniejszenie minimalnej odległości wiatraków od zabudowań do 500 metrów to krok w dobrą stronę?🔹 Jakie korzyści ekonomiczne i społeczne daje rozwój energetyki wiatrowej?🔹 Dlaczego same farmy fotowoltaiczne nie wystarczą, by zapewnić stabilność systemu?🔹 Jakie wyzwania niosą ze sobą morskie farmy wiatrowe i kontrakty różnicowe?🎧 W najnowszym odcinku podcastu Polskiego Instytutu Ekonomicznego Marianna Sobkiewicz rozmawia z Robertem Tomaszewskim, dyrektorem Departamentu Strategii w Polskich Sieciach Elektroenergetycznych, o przyszłości polskiej energetyki i pakiecie antyblackoutowym.👉 Posłuchaj i sprawdź, co zdecyduje o tym, czy w przyszłości zapłacimy mniej za prąd!

Unia Europejska finalizuje dwie kluczowe umowy handlowe – z Meksykiem oraz z Mercosurem. To porozumienia, które mogą zmienić układ sił w globalnym handlu i otworzyć nowe możliwości dla gospodarki europejskiej oraz polskich przedsiębiorstw.🔹 Jakie były genezy tych umów i dlaczego ich negocjacje trwały tak długo?🔹 Jakie sektory mogą zyskać, a które stracić na liberalizacji handlu?🔹 Co umowy oznaczają dla Polski i dla konkurencyjności gospodarki UE wobec USA i Chin?🔹Czy polscy rolnicy stracą na tej umowie?🎧 W najnowszym odcinku podcastu Polskiego Instytutu Ekonomicznego Marianna Sobkiewicz rozmawia z dr Katarzyną Sierocińską i Markiem Wąsińskim z Zespołu Gospodarki Światowej PIE o dwóch kluczowych porozumieniach handlowych: Unii Europejskiej z Meksykiem oraz z Mercosurem.👉 Posłuchaj i dowiedz się, co te porozumienia mogą oznaczać dla Europy i Polski!

🌍 Polska stała się krajem imigracyjnym – ponad 820 tys. obywateli Ukrainy legalnie pracuje w naszym kraju, stanowiąc ok. 5% rynku pracy. To wyzwanie, ale i szansa dla gospodarki.📊 Choć Polacy często przeszacowują liczbę cudzoziemców i zaniżają ich aktywność zawodową, fakty pokazują, że większość z nich pracuje, płaci składki i zasila finanse publiczne.🏛️ Nowelizacja ustawy o pomocy obywatelom Ukrainy i prezydenckie weto wywołały debatę o kosztach świadczeń, edukacji i ochrony zdrowia, ale też o wpływach z podatków, które przewyższają wydatki.⚖️ Społeczne postrzeganie migracji jest podzielone – młodsi częściej widzą zagrożenia, starsi korzyści.🚀 Ukraińcy od początku wojny założyli w Polsce ponad 100 tys. firm, głównie w budownictwie i IT, wspierając innowacyjność gospodarki.❓ Dlaczego dane i percepcja Polaków tak bardzo się różnią?❓ Jakie są realne koszty i przychody związane z obecnością Ukraińców w Polsce?❓ Czy migracja może stać się motorem wzrostu i innowacji?🎧 O faktach i mitach dotyczących migracji, jej kosztach i znaczeniu dla rynku pracy rozmawiają Tomasz Mądry z dr Katarzyną Dębkowską, kierowniczka zespołu forsightu gospodarczego w PIE i Andrzejem Kubisiakiem, zastępcą dyrektora w PIE.

🌍 Wkraczając w powojenną erę, świat stanął przed ogromnym wyzwaniem – odbudową zniszczonych gospodarek po II wojnie światowej.📈 Ten wyjątkowy okres charakteryzował się dynamicznym i stabilnym wzrostem gospodarczym, który stał się fundamentem współczesnego dobrobytu wielu krajów.🏛️ Państwa aktywnie uczestniczyły w odbudowie, inwestując w przemysł, infrastrukturę i systemy socjalne, a interwencjonizm był nieodzowny, by przywrócić równowagę ekonomiczną i społeczną.🛢️ Jednak kryzys naftowy lat 70. – z inflacją, stagflacją i problemami energetycznymi – zmusił rządy do przewartościowania roli państwa w gospodarce.⚖️ Był to przełomowy moment, który zapoczątkował odchodzenie od interwencjonizmu na rzecz liberalizacji i wolnego rynku.🎧 W tym odcinku zapraszamy do fascynującej podróży przez dekady powojennej historii gospodarczej, aby zrozumieć mechanizmy wzrostu, wyzwania tamtych czasów oraz ich wpływ na dzisiejsze modele ekonomiczne.❓ Jak państwa zdołały odbudować gospodarki po niszczącej wojnie?❓ Dlaczego kryzys lat 70. zapoczątkował koniec epoki interwencjonizmu?❓ Czy dziś dałoby się wrócić do modelu państwa dobrobytu z lat 50. i 60.?💬O historii powojennego wzrostu gospodarczego rozmawia Tomasz Mądry z Michałem Kowalskim, starszym analitykiem z zespołu gospodarki światowej w PIE.

💼 Obok amerykańsko - chińskich negocjacji w sprawie wysokości obustronnych stawek celnych trwają targi w sprawie dostępu do półprzewodników. Trump wpierw kontynuował politykę ograniczania eksportu najnowocześniejszych czipów, ostatnio jednak zezwolił firmom Nvidia i AMD sprzedawać półprzewodniki do Chin w zamian za przekazywanie administracji amerykańskiej 15 proc. przychodów ze sprzedaży tych układów. W tym samym czasie opublikowano w USA AI Action Plan – dokument wytyczającym kierunki rozwoju sztucznej inteligencji.🔍 Czy Chiny mogą zagrozić USA pod kątem dostępu do najnowszych półprzewodników? Dlaczego Trump zezwoli amerykańskim firmom na eksport czipów w zamian za udział w zyskach? Kto wygrywa technologiczną wojnę?🎙️ O tym rozmawia Łukasz Baszczak z Jakubem Witczakiem, starszym analitykiem z zespołu gospodarki cyfrowej w PIE.

🌞 Polska transformacja energetyczna wreszcie dotarła do punktu, w którym przynajmniej sezonowo więcej mocy wytwarzamy z OZE niż z węgla. Z jednej strony to sukces, ale z drugiej stawia to przed nami kolejne wyzwanie, którym jest konieczność magazynowania energii. W tle zaś wciąż pozostaje pytanie o przyszłość samej transformacji, jej tempo i skalę.⚖️ Jak bilansować OZE w miksie? Czy neutralność klimatyczna do 2050 r. nie jest zbyt ambitnym celem dla Polski?🏭 W których sektorach gospodarki dekarbonizacja będzie najtrudniejsza?🤝 Czy społeczeństwo da się przekonać, że transformacja energetyczna jest rzeczą dobrą i pożądaną?💬 O tym rozmawia Marianna Sobkiewicz z Wojciechem Żelisko, starszym analitykiem z zespołu klimatu i energii

Niedawne protesty w Barcelonie pokazały, że turystyka nie zawsze jest dobrodziejstwem dla odwiedzanej miejscowości. 🏘️ Ceny rosną, lokale mieszkalne zamieniane są w noclegowe, a centra miast w turystyczne atrakcje. ✈️ Podróże wiążą się także z wysokimi emisjami, głównie z transportu lotniczego.❓ Czy zrównoważona turystyka jest możliwa?💸 Czy można uniknąć „paragonów grozy”?🏙️ Czy w polskich miastach pojawią się protesty jak w Hiszpanii?⚖️ Jak pogodzić interesy mieszkańców z potrzebami branży turystycznej?🎙️ O tym rozmawia Tomasz Mądry z dr. Krzysztofem Krawcem, doradcą z zespołu klimatu i energii w PIE.

💰Nowy 18. pakiet sankcji nałożonych na Rosję to jeden z najszerszych lub najsurowszych dotychczas. Mimo to Rosja wciąż nie bankrutuje, co do tej pory tłumaczono tym, że Moskwa zgromadziła duże rezerwy finansowe i przeszła w tryb gospodarki wojennej. ⛔ Nie oznacza to jednak, że pieniądze nigdy się nie skończą, a dla Rosji reżim sankcyjny nie jest dotkliwy.❓ Czemu służą kolejne pakiety sankcji?🛠️ Czy w Rosji rzeczywiście możemy mówić o gospodarce wojennej?📉 Kiedy Moskwie skończą się środki na prowadzenie wojny?🧊 Jak Rosjanie odczuwają skutki kolejnych sankcji i toczącej się wojny?🗳️ Czy można coś powiedzieć o tym, jak wygląda rzeczywiste poparcie dla Putina?🎧 O tym rozmawia Marianna Sobkiewicz z Janem Strzeleckim, zastępcą kierownika zespołu gospodarki światowej w PIE.

💭 Potoczne wyobrażenia o ekonomii często się różnią od tego, co mówią eksperci. 🏛️ Podczas gdy społeczeństwo uważa, że to rząd ponosi pełną odpowiedzialność za sytuację gospodarczą kraju, ekonomiści wskazują, że rządy mają ograniczony wpływ. 📌 Ekonomiści często chcą wprowadzania polityk, które społeczeństwo odbiera jako złe i szkodliwe. 📉 Kiedy eksperci zapewniają, że sytuacja makroekonomiczna kraju jest dobra, zwykli ludzie często mają odmienne wrażenie.❓ Skąd bierze się rozbieżność perspektyw między ekonomistami a społeczeństwem?🔍 Skoro ekonomiści często się mylą w swoich prognozach, to czy można im ufać?⚖️ I dlaczego eksperci zalecają wprowadzanie polityk, których zwykli ludzie nie chcą?🎙️ O tym rozmawia Tomasz Mądry z Łukaszem Baszczakiem, starszym specjalistą z zespołu ekonomii behawioralnej w PIE.

🚀 Misja Sławosza Uznańskiego-Wiśniewskiego przyciągnęła uwagę Polaków na sprawy związane z kosmosem. 🔭 Na pierwszy rzut oka badania kosmiczne mogą wydawać się kosztowną ekstrawagancją. A jednak sektor kosmiczny odgrywa coraz istotniejszą rolę w gospodarce. 💼 Wbrew pozorom jest to obszar, w którym można dużo zarobić, a wiele osób misje kosmiczne mogą zachęcić do zainteresowania się kierunkami z kategorii STEM.💬 Czy eksploracja kosmosu ma sens ekonomiczny?❓ Czy Polska powinna zwiększać wydatki na ten sektor badań?📈 Jaka jest stopa zwrotu z inwestycji w gospodarkę kosmiczną?🎙️ O tym rozmawia Marianna Sobkiewicz z Jędrzejem Lubasińskim i Tomaszem Mądrym, starszymi analitykami z zespołu zrównoważonego rozwoju w PIE.

🎙️ Od wprowadzenia przez Donalda Trumpa ceł na import do USA minęły już trzy miesiące.📊 W tym czasie stawki celne ulegały kilkakrotnie zmianom.❓ Wciąż niejasne są też cele tej polityki, którą uzasadniano wpierw koniecznością uzyskania większego bilansu USA w handlu międzynarodowym, koniecznością deprecjacji dolara lub reindustrializacji Stanów Zjednoczonych. 📉 Tymczasem wydaje się, że cła przydają się tylko do jednego – jako argument w negocjacjach z partnerami handlowymi.🤔 O co tak naprawdę chodzi z cłami Trumpa?🏭 Jak firmy znoszą ciągłą niepewność co do ostatecznej wysokości stawek?🧩 Czy rzeczywiście groźba oclenia rzeczywiście może być argumentem w rozmowach z Chinami lub UE?🎧 O tym rozmawia Tomasz Mądry z Markiem Wąsińskim, kierownikiem zespołu gospodarki światowej w PIE, oraz prof. Dominikiem Kopińskim, starszym doradcą z zespołu gospodarki światowej w PIE.

📊 Centra usług wspólnych przez lata stanowiły ważną gałąź gospodarki poprzez dostarczanie innym firmom usług takich jak wsparcie informatyczne, księgowe czy badawczo-rozwojowe. Gwałtowny rozwój AI i automatyzacji sprawia, że sektor ten znalazł się w punkcie zwrotnym.🔍 Jak wygląda przyszłość centrów usług biznesowych?🤖 Co zmiany w tym sektorze mówią nam o przemianach czekających w najbliższym czasie cały rynek pracy?🎙️ O tym rozmawiała Marianna Sobkiewicz z Ignacym Święcickim, kierownikiem zespołu gospodarki cyfrowej PIE w najnowszym odcinku Podcastu PIE.📢 Zachęcamy do wysłuchania odcinka!

💶 Bułgaria stanie się członkiem strefy euro. Od 1 stycznia 2026 roku w kraju oficjalnie waluta zostanie zmieniona z obowiązujących dotychczas lewów na euro. Stanowi to zwieńczenie wieloletnich starań kraju o dołączenie do grupy państw europejskich operujących wspólną walutą. Jakie wyzwania napotykała bułgarska gospodarka w drodze do euro?❓ Jakie mechanizmy mają wpływ na to, czy kraj może dołączyć do strefy euro?📜 Jak wyglądała historia unii monetarnych w Europie?🎙️ O tym rozmawiała Marianna Sobkiewicz z pracownikami zespołu gospodarki światowej PIE: Marcinem Klucznikiem, starszym doradcą i Michałem Kowalskim, starszym analitykiem.🔗 Zachęcamy do wysłuchania odcinka!

📅 Z dniem 6 czerwca 2026 w Unii Europejskiej wejdą w życie przepisy o jawności płac. Dyrektywa o przejrzystości wynagrodzeń ma na celu wspomóc stosowanie zasady równości płacowej pomiędzy kobietami i mężczyznami na takich samych stanowiskach. Jakie skutki niesie za sobą to rozporządzenie? 💬 W jaki sposób wpłynie na pozycje negocjacyjne osób ubiegających się o podwyżkę? 📈 Jak jawność płac wpływa na produktywność i zadowolenie z pracy? 🎙️ O tym rozmawia Łukasz Baszczak z Martą Palczyńską, ekonomistką z zespołu ekonomii behawioralnej PIE.

📈 Polski cud gospodarczy jest faktem. PKB Polski per capita od 1990 r. do 2023 r. wzrósł o 209 proc. Jednak PKB to nie jest jedyna miara rozwoju gospodarczego. Istotną rolę odgrywają także wskaźniki nierówności ekonomicznych, dostępu do edukacji lub różnie badane pomiary szczęścia. ❓ Czym charakteryzuje się polski cud gospodarczy? ⚖️ Czy bogacimy się równomiernie? 😊 Czy wzrosło poczucie zadowolenia Polaków z powodu ich sytuacji społeczno-ekonomicznej? 💬 O tym rozmawia Łukasz Baszczak z dr Agnieszką Wincewicz-Price, kierowniczką zespołu ekonomii behawioralnej w PIE, i Aleksandrą Sojką, starszą analityczką z zespołu gospodarki światowej w PIE. 🎧 Zapraszamy do wysłuchania odcinka.

📈 Od dnia objęcia urzędu przez Claudię Sheinbaum obserwujemy gigantyczne wzrosty poparcia w społeczeństwie, które w tym momencie wynosi 85%. Pierwsza meksykańska prezydentka jest postrzegana jako silna liderka, która przeprowadza kraj przez trudne czasy i jest zwiastunem nowej ścieżki rozwoju. ❓ Jak oceniana jest w porównaniu do swojego poprzednika, reprezentanta tego samego ugrupowania, Andrésa Manuela Lópeza Obradora? 🤝 Czy Donald Trump widzi w niej ważnego sojusznika? 🎙️ O tym rozmawiał Tomasz Mądry z Katarzyną Sierocińską, starszą analityczką zespołu gospodarki światowej PIE. 🎧 Zapraszamy do wysłuchania rozmowy.

📉 Polska jest obecnie krajem OECD z jednym z najniższych współczynników dzietności (TFR). O ile przyczyny takie jak niepewna sytuacja na świecie zdają się tłumaczyć jej spadek, o tyle takie aspekty jak rekordowo niskie bezrobocie czy wzrost zarobków powinny promować zwiększoną liczbę urodzeń. Co zatem przyczynia się do tak niskich notowań tego wskaźnika? ❓Które czynniki zewnętrzne wpływają na decyzję młodych ludzi o posiadaniu dzieci? ⚖️ Jaką rolę odgrywa w spadku urodzeń podział obowiązków? 🎙️ O tym rozmawiał Andrzej Kubisiak z Igą Rozbicką, starszą analityczką w zespole ekonomii behawioralnej PIE.

28 kwietnia Hiszpania stała się czarnym punktem na energetycznej mapie Europy. Blackout na Półwyspie Iberyjskim był największym tego typu incydentem na naszym kontynencie od ponad 20 lat. ⚡ Co mogło doprowadzić do awarii sieci energetycznej w Hiszpanii i czy może się to powtórzyć? 💰 Jakie koszta poniósł kraj i jego społeczeństwo w wyniku blackoutu? 🎙️ O tym rozmawia Tomasz Mądry z Marianną Sobkiewicz, starszą analityczką zespołu klimatu i energii PIE oraz Kamilem Lipińskim, kierownikiem zespołu klimatu i energii PIE.