Rynek sztuki okiem eksperta

Podatek od patriotyzmu Sprowadzasz do kraju polskie arcydzieło, a zamiast otwartych bram państwo funduje ci urzędniczą „deportację” i wystawia „fakturę premium”. W najnowszym odcinku podcastu rozmawiamy o tym, dlaczego polskie domy aukcyjne emigrują do Berlina, a także o pułapkach, jakie czyhają na kolekcjonerów planujących zakupy na świecie. Oto co musisz wiedzieć o imporcie poloniców ze świata: VAT-owski mur, czyli Polska vs reszta Europy. Podczas gdy świat ułatwia powrót dzieł sztuki do ojczyzny, u nas import z zagranicy uderza w handel sztuką nowymi stawkami:Polska: Po zniesieniu VAT-marży, przy imporcie spoza UE sprzedawca wchodzi w pełną stawkę 23% od całości ceny dzieła.Wiele Państw UE stosuje stawki obniżone – np. Francja 5,5%.Niemcy: W 2025 roku obniżyli podatek do 7%, co sprawia, że polskie domy aukcyjne otwierają filie w Berlinie, by tam sprzedawać polonica.🕵️‍♂️ Pułapki na światowych salonach Kupowanie za granicą to nie tylko prestiż, ale i realne ryzyko:Uwaga na falsyfikaty: Dla zagranicznych espertów polskie malarstwo to często niezrozumiała egzotyka, co skutkuje brakiem kompetencji w jego ocenie i sprawia, że nawet na prestiżowych aukcjach pojawiają się falsyfikaty.Logistyka: Profesjonalny transport płótna z USA to koszt rzędu nawet kilkudziesięciu tys. zł, a biurokracja celna bywa tak sztywna, że jeden błąd w papierach może zmusić Cię do odesłania obrazu za granicę.Eksperci od lajków, a nie od sztuki: rekomendacje blogerów oparte na zdjęciach to spore ryzyko. Historia zna już przypadki, gdy takie „perełki” okazywały się falsyfikatami zaraz po tym, jak trafiły na biurka profesjonalnych rzeczoznawców.Paradoks dziedzictwaTo bolesna ironia: kraj, który stracił większość dóbr kultury w czasie wojny, dziś tworzy system, który ekonomicznie zniechęca do ich odzyskiwania. Import staje się karkołomny, a rynek dusi się w biurokratycznym gorsecie. Mimo to, dzięki determinacji takich domów jak Agra-Art, do Polski wciąż wracają unikatowe dzieła Wyspiańskiego czy Czachórskiego. Jak robić to mądrze i nie dać się zaskoczyć fiskusowi? Zapraszamy do słuchania – o sztuce, pieniądzach i biurokracji bez cenzury! 🎧Agra-Art Dom AukcyjnyWilcza 70, WarszawaAutorzy: Monika Bryl, Konrad SzukalskiNagranie: Blue Feed Studio Warszawa

Przez 70 lat uchodził za arcydzieło Józefa Brandta. Rodzina decyduje się na sprzedaż, licząc na milionowy zysk, ale jedno spojrzenie eksperta wystarczy, by marzenia o fortunie prysły. To nie Brandt. To „tylko” Czesław Wasilewski. Jak to możliwe, że obraz posiada ekspertyzę jednego z najwybitniejszych historyków sztuki w Polsce? W najnowszym odcinku rozkładamy na czynniki pierwsze świat ekspertyz, falsyfikatów i ludzi, od których „oka” zależy być albo nie być wielkich pieniędzy.Z tego odcinka dowiecie się:Dlaczego tytuł profesora to za mało, by odróżnić oryginał od kopii?Intuicja czy „szkiełko i oko”? Czym jest wiedza niejawna i dlaczego ekspert jest jak lekarz czytający obraz USG?Komu ufać? Ranking wiarygodności: od monografistów, przez rodziny artystów, aż po art advisorów.W jaki sposób ubeckie szlaki i wojenne losy dzieł sztuki do dziś rzutują na autentyczność obiektów.Po 30 latach funkcjonowania polskiego rynku sztuki wiedza ekspercka osiągnęła wysoki poziom w domach aukcyjnych i antykwariatach o ugruntowanej tradycji. Uważajcie na fałszywych ekspertów i pamiętajcie: certyfikat to tylko papier. Prawdziwą wartością jest nazwisko, które na nim widnieje, czyli ugruntowana wiedza i lata praktyki pod okiem mistrza.Agra-Art Dom AukcyjnyWilcza 70, WarszawaAutorzy: Monika Bryl, Konrad SzukalskiNagranie: Blue Feed Studio Warszawa

Żądza pieniądza - dlaczego dajemy się naciągać na okazje?Jeśli ktoś oferuje Ci Matejkę za 10% ceny rynkowej, to nie Ty robisz interes życia, ale ktośwłaśnie robi go na Tobie. Dzisiejsi oszuści to wytrawni manipulatorzy, którzy wykorzystująpresję czasu i romantyczne historie o cudem odnalezionych dziełach, by wyłączyć Twojelogiczne myślenie. Rozkładamy na czynniki pierwsze mechanizm oszustwa i sprawdzamy,gdzie kończy się pasja kolekcjonerska, a zaczyna niebezpieczna gra o niemałe pieniądze.Czego dowiesz się z tego odcinka?Psychologia „okazji”: Dlaczego nasz mózg wyłącza krytyczne myślenie na widokceny -70%?Bajki, które kupujemy: Opowiemy o „obrazach ukrywanych przed nazistami” idokumentach zachlapanych herbatą, by wyglądały na stare. Pułapka ego: Jak oszuści schlebiają kolekcjonerom, by uśpić ich czujność: „TylkoPan doceni tę klasę...”. Mroczne historie: Od „wdowiego grosza” po historyka sztuki, który w seryjnychfałszerstwach widział unikaty ocalałe z wojennej pożogi.Checklista bezpieczeństwa: Na co uważać, by Twój salon nie stał się galeriąfalsyfikatów?Złota zasada, którą wyniesiesz z tej rozmowy: kupuj sercem to, co chcesz mieć na ścianie,ale portfelem zarządzaj chłodnym umysłem.Agra-Art Dom AukcyjnyWilcza 70, WarszawaAutorzy: Monika Bryl, Konrad SzukalskiNagranie: Blue Feed Studio Warszawa

Zazwyczaj o aukcjach słyszymy w kontekście milionowych rekordów. Jednak  w listopadzie 2025 roku oczy świata zwróciły się na dom aukcyjny w Neuss z zupełnie innego powodu. Sprzedaż pamiątek po ofiarach Holokaustu naruszyła najgłębsze tabu moralne, wywołując reakcję najwyższych władz państwowych.Monika Bryl i Konrad Szukalski w inauguracyjnym odcinku cyklu podcastu „Rynek sztuki okiem eksperta” analizują sprawę aukcji Felzmanna z perspektywy praktyków rynku:Zabrać czy odkupić? Gdzie kończy się prawo własności, a zaczyna moralny obowiązek?Co z „trudnym dziedzictwem”? Czy handel takimi obiektami powinien być ustawowo zakazany? Jakie byłby konsekwencje wprowadzenia takiego zakazu?Gdzie stawiamy granicę? Dlaczego sprzedaż pamiątek z obozów budzi opór, a inne „niestosowne” obiekty są codziennością na światowych aukcjach?Posłuchaj o tym, czego nie przeczytasz w oficjalnych komunikatach prasowych. Eksperci omawiają problem, biorąc pod uwagę realia rynku antykwarycznego.Agra-Art Dom AukcyjnyWilcza 70, WarszawaAutorzy: Monika Bryl, Konrad SzukalskiNagranie: Blue Feed Studio Warszawa