Sarkaç

Kelebek popülasyonlarının sistematik gözlemi bize birçok bilgi veriyor ve koruma politikalarının belirlenmesinde de kritik rol oynuyor. Bu faaliyete herkes destek olabilir. Bir taraftan doğayı keşfederken ve farkına varırken bir taraftan bilimsel çalışmalara katkı yapabiliriz. Evrim Karaçetin’le yaptığımız Meraklısına Bilim sohbetinde canlı popülasyonlarını takip eden yurttaş bilimi çalışmalarını ve bu çalışmaların koruma politikalarına etkisini konuştuk. Moderatör: […]

“Meraklısına Bilim” programının bu bölümünde konuk Bilkent Üniversitesi Siyaset Bilimi bölümünden Meral Uğur Çınar oldu. Bilim Akademisi 2018 BAGEP ödülü sahibi de olan Meral Uğur Çınar ile, siyaset biliminden anlatıların rolünü, populizmin, politik ayrıştırmanın dinamiklerini, kolektif bellekte hatırlamanın ve unutmanın anlamını konuştuk. Moderatör: Müsemma Sabancıoğlu https://sarkac.org/wp-content/uploads/2026/04/mb-meralcinar.mp3  

Özgür Müstecaplıoğlu ile yaptığımız Meraklısına Bilim söyleşisinde kuantum fiziğinin gündelik algılarımızdan farkını, günümüzde kullandığımız ve yeni nesil olarak bilinen kuantum teknolojilerini, bu alanda çalışmalar yürüten farklı disiplinlerden araştırmacıların katkısını, Türkiye’nin bu resimdeki yerini konuştuk. Moderatör: Defne Üçer-Şaylan https://sarkac.org/wp-content/uploads/2026/02/mb-mustecapli.mp3

Seçil Gönültaş’la yaptığımız Meraklısına Bilim söyleşisinde okullarda akran zorbalığına gelişimsel bakış açısıyla yaklaşarak zorbalığı besleyen ve önleyen faktörleri, zorbalığın olası etkilerini, tanıkların rolünü, müdahale programlarını, önyargıya dayalı zorbalığı ve araştırma yöntemlerini konuştuk. Moderatör: Defne Üçer-Şaylan https://sarkac.org/wp-content/uploads/2025/11/meraklisina-bilim-okullarda-akran-zorbaligi-secil-gonultas.mp3

“Meraklısına Bilim”in bu bölümünde konuk, 2024’te Bilim Akademisi BAGEP ödülü alan Melek Akın Ateş. Sabancı Üniversitesinde öğretim üyesi olan Ateş ile bir terim olarak “tedarik zinciri”ni, akademik bir alan olarak ne zamandan beri çalışıldığını, alanda bilimsel bilginin nasıl üretildiğini konuştuk. Bu alanı seçmek isteyen genç araştırmacılara tavsiyelerin de yer aldığı programda, Türkiye’de alanın ne kadar […]

Füsun Özer ve Mehmet Somel’le yaptığımız Meraklısına Bilim söyleşisinde insanlığın avcı toplayıcı yaşam tarzından yerleşik düzene geçtiği ve tarımsal üretime başladığı neolitik dönüşüm sürecini, bu süreci anlamamıza yardım eden antik DNA çalışmalarını ve Anadolu’daki kazılardan elde edilen örneklerin Türkiye’de çalışılmasının anlamını konuştuk. Moderatör: Defne Üçer Şaylan https://sarkac.org/wp-content/uploads/2025/10/mb-neogene.mp3    

Onurcan Yılmaz’la yaptığımız Meraklısına Bilim söyleşisinde insanlar nasıl düşünür, düşünme biçimlerinin zayıf ve güçlü yanları, nasıl düşünürsek günümüz dünyasının meselelerini daha iyi anlayabilir ve daha doğru kararlar verebiliriz? gibi soruları ele aldık. Moderatör: Defne Üçer-Şaylan https://sarkac.org/wp-content/uploads/2025/09/mb-onurcanyilmaz.mp3  

İstanbul Bilgi Üniversitesi, İngiliz Dili ve Edebiyatı öğretim üyesi be Bilim Akademisi BAGEP ödülü sahibi Aslı Gürer ile yaptığımız “Meraklısına Bilim” söyleşisinde dilbiliminde bilginin nasıl inşa edildiğini, araştırma alanlarının farklarını, saha çalışmalarını ve Türk ıslık dilini konuştuk. Moderatör: Müsemma Sabancıoğlu https://sarkac.org/wp-content/uploads/2025/07/mb-dilbilim.mp3  

Kadir Has Üniversitesi, Psikoloji bölümü öğretim üyesi Doç. Dr. Sezin Öner ve aynı bölümde doktora çalışmalarını devam eden Ceren Dönerkayalı ile yaptığımız Meraklısına Bilim söyleşisinde hafızanın bilimsel olarak nasıl çalışıldığına, Türkiye’de toplumsal olayları nasıl hatırladığımıza, öne çıkan olaylara, alan ve gözlemci perspektiflerinden hatırlama sürecine değinildi. Moderatör: Müsemma Sabancıoğlu https://sarkac.org/wp-content/uploads/2025/07/mb-hafiza.mp3

mAyşe Betül Çelik’le yaptığımız “Meraklısına Bilim” söyleşisinde bir araştırma alanı olarak çatışma çözümü süreçlerini, süreçlerde öne çıkan kavram ve araçları, Türkiye’deki süreci konuştuk. Moderatör: Defne Üçer-Şaylan https://sarkac.org/wp-content/uploads/2025/06/mb-betulcelik.mp3 Ayşe Betül Çelik halen Sabancı Üniversitesi Sanat ve Sosyal Bilimleri Fakültesi öğretim üyesi ve İstanbul Politikalar Merkezi çatışma çözümü konularında kıdemli araştırmacı görevlerini sürdürüyor. Başlıça araştırma konuları çatışma […]

Meraklısına Bilim‘de Nisan 2025 konuğumuz, Bilkent Üniversitesi iletişim ve Tasarım bölümünden, Bilim Akademisi BAGEP ödüllü araştırmacı Özen Baş oldu. İletişim bilimi alanında uzmanlaşmış bir sosyal bilim araştırmacısı olan Baş, özellikle yeni medya, siyasi iletişim, medya kullanımının etkileri ve medya psikolojisi konularında çalışmaktadır. Bu programda sosyal medya kullanan bireylerin davranışlarına yönelik araştırmaların nasıl yapıldığını, kuramları, yöntemleri, alandaki gelişmeleri […]

Başak Can’la yaptığımız Meraklısına Bilim söyleşisinde hem antropoloji alanının tarihini, günümüzdeki araştırma alanlarını, yöntemin inceliklerini, yeni teknolojinin alana getirdiklerini hem de Can’ın iki araştırmasının ayrıntılarını konuştuk. Bu araştırmaların birincisi 1980 sonrasındaki dönemdeki adli tıp doktorlarının, diğeri ise yetişkin çocukları çalıştığı için tam zamanlı torunlarının bakım işini üstlenen anane/babaannelerlerin dünyasını anlamaya çalışıyor. Moderatör: Defne Üçer-Şaylan Koç […]

Sedat Gündoğdu ile yaptığımız “Meraklısına Bilim” söyleşisinde bir araştırma alanı olarak mikroplastikleri konuştuk. Çukurova Üniversitesi, Su Ürünleri Fakültesinde bulunan “Mikroplastik Araştırma Grubu”nda hangi alanlardan bilim insanlarının çalıştığının, bilim iletişiminin bu konudaki öneminin, araştırmaların geçmişinin ve Türkiye’deki durumun konuşulduğu programda, aynı zamanda Bilim Akademisi, BAGEP ödülünü alan Sedat Gündoğdu’nun alanı seçmek isteyen genç bilim insanlarına yönelik […]

14 Ekim 2024’te açıklanan Nobel İktisat Ödülü’nü “kurumların nasıl oluştuğunu ve refahı nasıl etkilediğini inceleyen çalışmaları için” Daron Acemoğlu, Simon Johnson ve James A. Robinson aldı. Ödülün açıklandığı akşam, Daron Acemoğlu’nun da üyesi olduğu Bilim Akademisi’nin iktisatçı üyeleriyle buluştuk. Şevket Pamuk, Kamil Yılmaz, Refet Gürkaynak, Ayşe Buğra Kavala, Erol Taymaz, Ahmet Alkan ve Utku Ünver’in […]

Özyeğin Üniversitesi Uluslararası İlişkiler Bölümü öğretim üyesi, BAGEP ödüllü Akın Ünver’le yaptığımız Meraklısına Bilim söyleşisinde uluslararası ilişkilerde bilginin manipülasyon biçimlerini ve tarihini, teknolojik gelişmelerin sonuçlarını ve manipülasyonun tespiti/mücadelesi için yeni bilimsel yaklaşımları, bir araştırma alanı olarak hesaplamalı sosyal bilimleri konuştuk. Ünver, Rusya ve Çin gibi yabancı aktörlerin Avrupa seçimlerindeki taktiklerinin incelenmesini amaçlayan DE-CONSPIRATOR başlıklı Ufuk […]

Emrah Kalemci’yle yaptığımız Meraklısına Bilim söyleşisinde uydu çeşitleri ve işlevlerini, Türkiye’nin uydularını, Temmuz 2024’te fırlatılan Türksat6a’nın önemini ve Milli Uzay Programı’nı konuştuk. Moderatör: Defne Üçer Şaylan Prof. Dr. Emrah Kalemci, Sabancı Üniversitesi Mühendislik ve Doğa Bilimleri Fakültesi Fizik Programı öğretim üyesi ve Bilim Akademisi üyesidir. Araştırma alanı yüksek enerji astrofiziği enstrümantasyonu ve galaktik kara deliklerin […]

Murat Akova’yla yaptığımız Meraklısına Bilim söyleşisinde 2024’ün nisan ayında yayınlanmış ve Covid19 aşıları ile kalp/damar hastalıklarının ilişkisini araştıran çalışmayı ve sonuçlarını, Covid19’da son durumu, Türkiye’deki aşı çalışmalarını, son yıllarda artan kızamık vakalarını, çocukluk çağındaki aşılamanın önemini, İnsan Papilloma Virüsü (HPV) etkileri ile gündemdeki HPV aşısını konuştuk. Prof. Dr. Murat Akova Hacettepe Üniversitesi, Enfeksiyon Hastalıkları ve Klinik […]

Bilim Akademisi üyesi Hakan Ürey ile gerçekleştirdiğimiz “Meraklısına Bilim” programında metaverse, sanal ve artırılmış gerçeklik teknolojilerinin günümüzdeki durumunu ve 2024’ün başında piyasaya sürülen Apple Vision Pro’yu konuştuk. Hakan Ürey optik, fotonik, display teknolojileri ve mikroelektromekanik sistemler (MEMS) alanlarında önemli katkıları olan bir araştırmacı. 2013’te gelecek nesil giyilebilir ve 3B ekran teknolojiler geliştirme çalışmaları için Avrupa […]

Seda Keskin Avcı’yla yaptığımız Meraklısına Bilim söyleşiside dünyayı bekleyen sorunlar için umut olan yeni bir tür malzemeyi konuştuk. Bu malzemeler nanoboyutta kafes gibi gözeneklere sahip ve bu yapıları sayesinde birçok farklı işlevleri var. Örneğin iklim krizine yol açan karbondioksiti yakalayıp dönüştürülmesine olanak sağlayabilecekleri düşünülüyor. Ayrıca gaz depolama, ayırma işlemleri dışında enerji ve tıp uygulamaları gibi […]

TRT- Radyo 1 Günebakan programında Ebru Erkekli’nin konuğu, sarkac.org sosyal bilimler editörü, “Sahada: Cumhuriyetin Harcında Bilim ve Kadınlar” kitabını yayına hazırlayan Müsemma Sabancıoğlu. Programda kitabın adı, konu edinilen isimlerin ortak yanları, 1930’larda yapılan bilimsel araştırmalarda yaşanan zorluklar ve nelerin değiştiği, bilim insanlarının arşivlerinin önemi konuşuldu. https://sarkac.org/wp-content/uploads/2024/02/08.02.2024_GUNEBAKAN_MUSEMMA_SABANCIOGLU.mp3

Türkiye’nin ilk insanlı uzay görevi kapsamında astronotumuz Alper Gezeravcı Uluslararası Uzay İstasyonunda gerçekleştirmek üzere 13 adet bilimsel deney götürdü. Bu deneylerden birisi olan “Uzay Görevleri için Mikroalgal Yaşam Destek Üniteleri (UzMAn)” deneyinin sorumlusu Berat Haznedaroğlu ile yaptığımız söyleşide alglerin ve mikroalglerin dünyasını, bu alanda dünyada ve uzay görevlerinde bugüne kadar yapılan araştırmaları, uzay deneylerinin tasarım […]

2023 ödülünü COVID-19’a karşı etkili mRNA aşılarının geliştirilmesini sağlayan keşiflerinden dolayı Katalin Karikó ve Drew Weissman aldı. Bilkent Üniversitesi öğretim üyesi ve Ulusal Nanoteknoloji Araştırma Merkezindeki Sentetik Biyosistemler Laboratuvarının kurucusu, BAGEP ödüllü Urartu Şeker’le sarkac.org fen bilimleri editörü Defne Üçer-Şaylan 2023 Nobel Tıp Ödülü’nü konuştular. Söyleşide RNA nedir? mRNA nedir? mRNA’nın aşı veya tedavi bağlamında […]

Meraklısına Bilim’in 145. bölümünde Gülçin Karabağ’ın konuğu Koç Üniversitesi öğretim üyesi ve Bilim Akademisi üyesi Ali Çarkoğlu’ydu. Programda deprem, ekonomi, muhafazakarlık gibi unsurların oy verme davranışına etkisi, oy vermeme eğilimi, yeni oy verecek gençler, medyanın etkisi gibi başlıklar üzerinde duruldu. https://sarkac.org/wp-content/uploads/2023/03/MeraklisinaBilim-_-2023-seçimlerinde-oy-verme-davranişi-Prof.-Dr.-Ali-Çarkoğlu.mp3

Meraklısına Bilim’in 143. bölümünde konuğumuz Bilim Akademisi üyesi, Koç Üniversitesi öğretim üyesi Ali Çarkoğlu’ydu. Şükran Şençekiçer ve Ali Çarkoğlu’nun sohbetinde 2023 seçimlerinin oy pusulasında ne göreceğiz? Cumhurbaşkanlığı seçimi püf noktları, 50+1 nedir, ikinci tura kalırsa ikinci seçim ne zaman yapılacak? Milletvekili seçimlerinde baraj, ittifaklar, seçim bölgeleri sonuçları nasıl etkileyecek? 2022’deki son düzenlemelerde ne değişti? Seçilen […]

Meraklısına Bilim’in 142. bölümünde konuğumuz Bilim Akademisi üyesi Yeşim Atamer’di. Gülçin Karabağ ve Yeşim Atamer’in sohbetinde “Türkiye Yükseköğretim Alanının Yeniden Yapılandırılması Çalıştayı” ve çalıştayın çıktıları üzerinden üniversite özerkliği ne demektir, neden önemlidir? Üniversite özerkliğinin demokrasiyle ilişkisi; YÖK neden kapatılmalı, yerine hangi kurumlar gelmeli? Yükseköğretim “çerçeve” yasası ne demek? vb. sorular ele alındı. “Türkiye Yükseköğretim Alanının […]

Meraklısına Bilim’in 141. bölümünde konuğumuz Bilkent Üniversitesi öğretim üyesi, UNAM Sentetik Biyosistemler Laboratuvarı grup lideri, BAGEP ödüllü Urartu Şeker’di. Şükran Şençekiçer ve Urartu Şeker’in sohbetinde laboratuvarda biyolojik sistemler, yani canlılar inşa etmemize olanak sağlayan teknolojiler, üretilen biyolojik sistemlerin hangi problemlere çözüm olabileceği, tıp alanındaki gelişmeler ve Türkiye’deki araştırmalar konuşuldu.

Meraklısına Bilim’in 140. bölümünde konuğumuz Özyeğin Üniversitesi öğretim üyesi, BAGEP ödüllü Gökçe Elif Baykal’dı. Medyascope’tan Şükran Şençekiçer ve Elif Baykal’ın sohbetinde etkileşimli teknoloji tasarımının anlamı, çocuklar için teknoloji tasarlanırken öne çıkan konular, çocukların yalnız kullanıcı olması değil teknolojiye katkı yapabilmesinin önemi ve alandaki etik sorular konuşuldu

Meraklısına Bilim’in 139. bölümünde konuğumuz Boğaziçi Üniversitesi öğretim üyesi, BAGEP ödüllü Yaşar Tolga Cora’ydı. Medyascope’tan Gülçin Karabağ ve Tolga Cora’nın sohbetinde hatıratın tarihsel bir kaynak olarak nasıl ele alındığı, nasıl bilgiler taşıdığı ve Ermeni hatıratlarından öğrendiklerimiz konuşuldu.

Meraklısına Bilim’in 138. bölümünde konuğumuz Koç Üniversitesi öğretim üyesi Ayşe Koca Çaydaşı’ydı. Medyascope’tan Gülçin Karabağ ve Ayşe Koca Çaydaşı’nın sohbetinde ekmek mayası nedir, nerelerde kullanılır, neden hücre araştırmalarında tercih edilen bir organizmadır ve bugüne kadar ekmek mayasından öğrendiklerimiz vardı.

Meraklısına Bilim’in 137. bölümünde konuğumuz Bilim Akademisi üyesi Hakan Ürey’di. Medyascope’tan Şükran Şençekiçer ve Hakan Ürey’in sohbetinde nöromühendislik nedir, nörolojik sorunları anlamak ve görüntülemede neredeyiz ve mevcut nöromühendislik çözümlerinden bahsedildi. Türkiye’de Hakan Ürey’in laboratuvarında üretilen ve klinik araştırmalar aşamasında olan, Parkinson hastalığının belirtilerini hafifletmeyi amaçlayan Stoparkinson isimli ürünün keşfedilme hikayesini de bu programda dinleyebilirsiniz.

Meraklısına Bilim’in 136. bölümünde konuğumuz Bilim Akademisi üyesi İlhan Tekeli, konumuz Anıtkabir’di. Medyascope’tan Gülçin Karabağ ve İlhan Tekeli’nin sohbetinde anıt nedir, şehri nasıl etkiler, Anıtkabir’in yapıldığı yer nasıl seçildi, proje yarışması ve tasarımın seçim süreci, inşa sürecinde bir okul olarak nasıl var olduğu ve bugünkü anlamı üzerine konuşuldu.    

Meraklısına Bilim’in 135. bölümünde konuğumuz Sabancı Üniversitesi öğretim üyesi Zafer Gedik’ti. Medyascope’tan Gülçin Karabağ ve Zafer Gedik’in sohbetinde, kuantum mekaniğini özel yapan nedir? Dolaşıklık ne demek? Bell eşitsizliği nedir? 2022 Nobel Fizik Ödülü neden Alain Aspect, John Clauser ve Anton Zeilinger’e verildi? Bu çalışmaları bugün hangi yeni teknolojilerin yolunu açıyor? gibi sorular ele alındı.  

Meraklısına Bilim’in 134. bölümde konuğumuz Sabancı Üniversitesi öğretim üyesi, BAGEP ödüllü Berk Esen’di. Medyascope’tan Şükran Şençekiçer’in sorularını yanıtlayan Berk Esen cumhuriyetin ilan edildiği yıllarda Türkiye’de ve dünyada ne anlama geldiğini, sonuçlarını ve Cumhuriyetin bugünkü anlamını anlattı.

Meraklısına Bilim’in 2022-2023 sezonu başladı. 133. bölümde konuğumuz Sabancı Üniversitesi öğretim üyesi, BAGEP ödüllü Onur Varol’du. Medyascope’tan Gülçin Karabağ’ın sorularını yanıtlayan Onur Varol, hesaplamalı sosyal bilimler alanını, insanların internetteki davranış verisinden toplumsal dinamikler veya insanlar hakkında hangi bilgilerin edinilebileceğini, sosyal medya verisinin avantajları ve dezavantajlarını, ABD Başkanlık seçiminde sosyal medyadaki bot hesapların rolünü, Türkiye’nin önündeki […]

Türkiye'de bilim yapmak mümkün mü? Beyin göçünün ve hekimlerin göçünün nedenleri neler? Türkiye’de bilim yapmaya devam etmek için nasıl bir motivasyona ihtiyaç var? Hekimlerin göçü nasıl önlenebilir?

Atatürk bilime nasıl yaklaştı? Nazi Almanyası'ndan gelen bilim insanları akademiyi nasıl etkiledi? Cumhuriyet tarihindeki bilimsel çalışmalar.

Doktorların yurtdışına göçü karşısında ne yapabiliriz? Neden gidiyorlar? Türkiye'de tıp alanında yapılan araştırmaların niceliği ve niteliği nasıl? İyi bilim yapılan ortamlar nasıl oluşur?

Programda Prof. Dr. Murat Akova, pandemi ile geçirdiğimiz son 30 aya yönelik genel bir değerlendirme yaptı.

Yakın tarihte gerçekleşen göçler ve sonuçları, geçici koruma yönetmeliği, Suriye iç savaşı sonucu oluşan göç dalgası ve Avrupa’nın tepkisi, Türkiye’nin tutumu nasıldı, nasıl değişti?, zenofobinin (yabancı düşmanlığı) dinamikleri, göç ve mülteciler meselesine nasıl yaklaşılmalı?

Programda, biyomimetik nedir, doğayı taklit eden teknolojilere örnekler, doku mühendisliğinde hangi aşamadayız, biyosensör nedir ve biyosensörlerin halk sağlığına katkısı üzerine konuşuldu.

Programda son yıllarda hızlanan hekim göçünün boyutları, nedenleri, sonuçları tartışıldı.

Programda, arkeoloji nasıl sorular sorar? Bu sorulara yanıt bulmak için kullanılan yöntemler ve bu yöntemlerdeki değişimler; cam, metal gibi hammaddeler ve hammaddelerin zaman içinde değişen işlenme teknolojileri bize nasıl bilgiler sağlıyor? Disiplinlerarası araştırmanın önemi, arkeolojinin geleceği konuşuldu.

“Bilim Akademisi Portreler” söyleşi dizisinin ikinci konuğu, Bilim Akademisi onur üyesi, felsefe profesörü İoanna Kuçuradi.

Programda felsefe nedir, bilimle ilişkisi nedir, bilimsel sorularla felsefenin cevaplamaya çalıştığı sorular nasıl farklılaşır, felsefenin bilime katkısı nedir, günümüzün yapay zekâ gibi konularında felsefenin yeri nedir, felsefe eğitimi neden önemlidir? gibi konular konuşuldu.

Bir uzay görevi nasıl planlanır? James Webb Uzay Teleskopu’nun planlaması nasıl yapıldı? Hangi yörüngeler, hangi işlevler için tercih ediliyor? Uzayda artık kullanılmayan uyduların oluşturduğu kirlilik uzay görevlerini nasıl etkiliyor?

“Meraklısına Bilim”in 125. bölümünde konuk, Koç Üniversitesi Emeritus öğretim üyesi ve Boğaziçi Üniversitesi yarı zamanlı öğretim üyesi İnsan Tunalı oldu. Medyascope’tan Şükran Şençekiçer’in moderatörlüğünü üstlendiği programda işgücü piyasasında neler olduğu konuşuldu. Türkiye’de işsizlik, istihdam açığı, atıl işgücü gibi kavramlara değinilen programda kayıtdışı ekonominin nasıl ölçüldüğü, erkek ve kadın nüfus için toplam ve tarım dışı işsizlik […]

Prof. Dr. Bertil Emrah Oder'in Türkiye'de yaşanan Akademik Özgürlük ihlallerini ve son durumu anlatan sunumu

Programda nanobilim ve mühendislik nedir, hangi alanlarla ilişkilidir? Moleküllerin modellemesi ne demektir, modelleme hangi alanlarda ve amaçlarla kullanılır? Protein nedir ve proteinlerin işlevleri ve yapıları arasında nasıl bir ilişki vardır? gibi sorular üzerine konuşuldu.

İktisadi gelişme için ne tür bir devlet gerekir? Devlet nerede/nasıl/ne kadar devreye girmeli? Tarih boyunca devletin ekonomideki ve ekonomik gelişmedeki yeri. Büyük devlet ekonomiyi olumsuz etkiler mi? Örneğin Devletin güçlenmesiyle yolsuzluk arasında bir bağlantı var mı?  Covid 19 pandemisinin etkisi ne oldu?

İletişim ve medya çalışmaları alanı nasıl sorular soruyor? ile başlayan sohbette bu interdisipliner alanın tarihsel gelişmesinin yanında video oyunu endüstrisi, endüstrideki işgücü, yaratıcı emek, eşitsizlikler, güvencesizlik, oyun içeriklerinin doğası konuşuldu.