Szkoła na nowo

Ponad 355 tys. absolwentów szkół średnich przystąpiło dziś do egzaminu maturalnego z języka polskiego. Pierwsze zdjęcia arkuszy pojawiły się w sieci już niespełna dwadzieścia minut później. O tym, co grozi za udostępnianie zdjęć arkuszy w sieci rozmawiamy w podcaście „Szkoła na nowo” z Krzysztofem Obrębskim, wiceszefem Centralnej Komisji Egzaminacyjnej.Kup subskrypcję „Rzeczpospolitej” pod adresem: https://czytaj.rp.pl

W najnowszym odcinku podcastu „Szkoła na nowo” rozmawiamy o wprowadzeniu od września 2026 r. obowiązkowej edukacji zdrowotnej jako przedmiotu szkolnego. To temat, który wywołuje silne emocje – zarówno wśród polityków, jak i rodziców czy samorządowców.Kup subskrypcję „Rzeczpospolitej” podadresem: https://czytaj.rp.pl

Po tym, jak prezydent Karol Nawrocki zawetował ustawę oświatową wprowadzającą „Kompas Jutra”, reforma oświaty stanęła pod znakiem zapytania. Ministerstwo Edukacji Narodowej zapowiedziało, że reformę wprowadzi rozporządzeniami. Jaka będzie nowa szkoła? O tym w podcaście „Szkoła na nowo”.Kup subskrypcję „Rzeczpospolitej” pod adresem: https://czytaj.rp.pl

Prezydent zawetował ustawę o reformie oświaty, ale MEN zapowiada, że zmiany i tak wejdą w życie. Jak ma wyglądać szkoła po reformie? Co z wynagrodzeniami nauczycieli, małymi szkołami i edukacją zdrowotną? Pytamy o to w podcaście „Szkoła na nowo” szefową MEN Barbarę Nowacką.Kup subskrypcję „Rzeczpospolitej” pod adresem: https://czytaj.rp.pl

Politycy KO z Romanem Giertychem i Barbarą Nowacką na czele, przygotowują poselski projekt ustawy podnoszący limit wieku umożliwiający logowanie się na platformach społecznościowych z 13 do 15/16 lat. Dlaczego tzw. socjale mogą mieć negatywny wpływ na dzieci?Gośćmi Joanny Ćwiek-Śwideckiej były Magdalena Bigaj, prezeska Instytutu Cyfrowego Obywatelstwa i Monika Rosa, szefowa komisji ds. dzieci i młodzieżyKup subskrypcję „Rzeczpospolitej” pod adresem: https://czytaj.rp.pl

Nauczyciel w Polsce pracuje co najmniej 40 godzin tygodniowo. Mając dużo godzin ponadwymiarowych, część z nich wpadła w drugi próg podatkowy. Gośćmi odcinka były: Dorota Łoboda, posłanka Koalicji Obywatelskiej, Magdalena Lisewska z „Nowej Ery” i Judyta Rudnicka, nauczycielka ze szkoły podstawowej nr 103 w WarszawieKup subskrypcję „Rzeczpospolitej” pod adresem: https://czytaj.rp.pl

Czy dyrektor krakowskiego LO mógł umówić ucznia do fryzjera? Co mu za to grozi? I jak powinien zostać napisany szkolny statut, by nie godził w prawa ucznia?Kup subskrypcję „Rzeczpospolitej” podadresem: https://czytaj.rp.pl

6 7, szponcić, brainrot, okpa – to tylko niektóre słowa z finałowej piętnastki ogłoszonej w plebiscycie na Młodzieżowe Słowo Roku. Które z nich wygra, dowiemy się 8 grudnia. W podcaście „Szkoła na nowo” rozmawiamy o tym, w jaki sposób i dlaczego młodzież tworzy swój język.Kup subskrypcję „Rzeczpospolitej” pod adresem: https://czytaj.rp.pl

Czy technologia może wesprzeć egzaminatorów maturalnych? Czy egzaminy ósmoklasisty będą sprawdzane szybciej? I czy e-sprawdzanie to sposób CKE na uniknięcie kompromitujących błędów – o tym w podcaście „Szkoła na nowo” rozmawiamy z Krzysztofem Obrębskim, wicedyrektorem CKE odpowiedzialnym za cyfryzację.Kup subskrypcję „Rzeczpospolitej” pod adresem: https://czytaj.rp.pl

Nowe przepisy dotyczące rozliczania godzin ponadwymiarowych nauczycieli wywołały prawdziwe poruszenie w środowisku oświatowym. Dlaczego nauczyciele czują się pokrzywdzeni - wyjaśnia Urszula Woźniak, wiceprzewodniczącą Związku Nauczycielstwa Polskiego.Kup subskrypcję „Rzeczpospolitej” pod adresem: https://czytaj.rp.pl

Czy szkoła bardziej sprzyja dziewczynkom niż chłopcom? Dlaczego chłopcy gorzej czytają, szybciej wypadają z systemu edukacji i rzadziej kończą studia? – Problem pojawia się już na początku szkoły podstawowej – mówi Jakub Belina-Brzozowski ze Stowarzyszenia na Rzecz Chłopców i Mężczyzn.Kup subskrypcję „Rzeczpospolitej” pod adresem: https://czytaj.rp.pl

Jak wygląda edukacja w szkole przy szpitalu psychiatrycznym? Co jest przyczyną kryzysu zdrowia psychicznego uczniów? Co mogą zrobić nauczyciele, by edukacja była procesem wspierającym rozwój młodego człowieka? O tym w podcaście „Szkoła na nowo” opowiada Barbara Chudzicka, dyrektorka Zespołu Szkół Ogólnokształcących w Mazowieckim Centrum Neuropsychiatrycznym w Józefowie.Kup subskrypcję „Rzeczpospolitej” pod adresem: https://czytaj.rp.pl

Na polskich ulicach pojawiły się „szon patrole” – samozwańcze, młodociane policje obyczajowe piętnujące dziewczęta, które w ich opinii, ubrane są nieodpowiednio. Co stoi za takimi zrachowaniami – pytamy prof. Marka Konopczyńskiego, pedagoga, członka Kolegium Nauk Pedagogicznych PAN.Kup subskrypcję „Rzeczpospolitej” pod adresem: https://czytaj.rp.pl

Raz wrzucone do internetu zdjęcie dziecka na zawsze zostawia cyfrowy ślad. Może być wykorzystywane przez przestępców, ale może też stygmatyzować dziecko i przyczyniać się do przemocy rówieśniczej.Końcówka roku szkolnego to czas świadectw, wakacyjnych zdjęć i dumy rodziców. Ale czy publikowanie wizerunku dziecka w sieci jest bezpieczne? Konrad Ciesiołkiewicz, ekspert ds. dzieci w środowisku cyfrowym z Uczelni Korczaka, ostrzega przed konsekwencjami nieprzemyślanej obecności dzieci w internecie.Kup subskrypcję „Rzeczpospolitej” pod adresem: https://czytaj.rp.pl

Czy polska szkoła wspiera rozwój dzieci? A może jedynie przygotowuje je do spełniania oczekiwań dorosłych? W najnowszym odcinku „Szkoła na nowo” rozmowa o tym, dlaczego system edukacji wciąż działa według XIX-wiecznego schematu, mimo że świat zmienił się radykalnie.„Szkołę stworzono według wskazówek diabła” powiedział znany francuski pedagog Celestyn Frene. Co to oznacza? – Dziecko lubi przygodę, a umieszczono je w zamkniętych salach – mówi dr Marzena Żylińska, germanistka, metodyczna, inicjatorka i współtwórczyni ruchu Budzących się Szkół. Nasza rozmówczyni wskazuje na zasadnicze sprzeczności między naturalnymi potrzebami dziecka a realiami szkolnej codzienności. W edukacji liczy się nie to, co dziecko umie, ale jakie ma wyniki i ostatecznie - czy ma pasek na świadectwie. A dzieci, które się nie dostosowują, mają w szkole ciężko.Kup subskrypcję „Rzeczpospolitej” pod adresem: ⁠czytaj.rp.pl⁠

Czerwiec to w szkołach gorący okres. Sprawdziany, zaliczenia, poprawy, wystawianie ocen… Jak oceniać, żeby było sprawiedliwie, ale równocześnie nie zniechęcić ucznia do nauki? Wyjaśniamy w podcaście.Kup subskrypcję „Rzeczpospolitej” pod adresem: ⁠czytaj.rp.pl⁠

W ostatnich wyborach prezydenckich do urn poszło, przeszło 70 proc. młodych ludzi – pokazują statystyki. Czy to dobra zmiana? O tym w podcaście „Szkoła na nowo” opowiada dr Iga Kazimierczyk, ekspertka edukacyjna. – To cieszy, bo od lat słyszeliśmy, że młodzi się nie angażują w sprawy obywatelskie ani swoje przywileje i obowiązki związane z byciem obywatelem lub obywatelką. Teraz jednak młodzi poszli do wyborów i zagłosowali, ale jak się okazuje niekoniecznie tak, jak tym niektórym starszym by się wydawało, że powinni zagłosować. Ich głosy pokazują radykalizm – mówi w podcaście „Szkoła na nowo” dr Iga Kazimierczyk, prezeska fundacji „Przestrzeń dla Edukacji”, wykładowczyni Uczelni Korczaka. – Pytanie, co w szkole dzieje się takiego, że ci, którzy ją ukończyli, są tak radykalni – dodaje.

Jesteśmy pokrzywdzonym rocznikiem. Obiecano nam lepszą szkołę, a MEN nie robi nic. To m.in. dlatego młodzi nie głosowali w I turze na przedstawicieli obozu rządzącego – mówi Paweł Mrozek z Akcji Uczniowskiej, koordynator akcji „Młodzi, GłosujMY”.Kup subskrypcję „Rzeczpospolitej” pod adresem: ⁠czytaj.rp.pl⁠

Zabójstwo na UW to incydent. Uczelnie są bezpieczne, ale trzeba wzmocnić pracujących tam ochroniarzy. I uwrażliwiać studentów – mówi w podcaście „Szkoła na nowo” dr Paweł Moczydłowski, kryminolog, socjolog, były szef więziennictwa.Kup subskrypcję „Rzeczpospolitej” pod adresem: ⁠czytaj.rp.pl⁠

Egzaminatorzy, którzy sprawdzają prace maturalne są dobrze wyszkoleni, ale bywają też zmęczeni. Jednak z reguły nikt nie sprawdza, czy nie popełnili błędu – mówi Paweł Lęcki, nauczyciel języka polskiego. I podpowiada, jak poprawić nasz system egzaminacyjny.Kup subskrypcję „Rzeczpospolitej” pod adresem: ⁠czytaj.rp.pl⁠

Maturzyści odliczają dni do egzaminu dojrzałości. Zwykle najbardziej obawiają się matematyki. W ubiegłym roku w pierwszym terminie oblał ją blisko co dziesiąty zdający. Czy każdy jest w stanie nauczyć się matematyki?Kup subskrypcję „Rzeczpospolitej” pod adresem: ⁠czytaj.rp.pl⁠

Szef Centralnej Komisji Egzaminacyjnej prof. Robert Zakrzewski zapewnia, że w tym roku egzaminy ósmoklasisty i matura będą łatwiejsze. To z uwagi na uszczuploną podstawę programową.Kup subskrypcję „Rzeczpospolitej” pod adresem: ⁠czytaj.rp.pl⁠

Coraz więcej uczniów ma obecnie zaświadczenie o dysleksji. Czy problem jest dziś większy niż w poprzednich latach czy częściej diagnozowany? O tym w podcaście „Szkoła na nowo” mówi Ola Rodzewicz, ekspertka Instytutu Badań Edukacyjnych znana w internecie jako Facetka_z_Poradni.Kup subskrypcję „Rzeczpospolitej” pod adresem: ⁠czytaj.rp.pl⁠

Choć uczniowie są coraz bardziej świadomi swoich praw, często w szkole brakuje im wsparcia w konfliktach z nauczycielami. Czy Rzecznik Praw Uczniowskim może im pomóc? W podcaście „Szkoła na nowo” Joanna Ćwiek-Świdecka rozmawia z Łukaszem Korzeniowskim, prawnikiem związany ze Stowarzyszeniem Umarłych Statutów.Kup subskrypcję „Rzeczpospolitej” pod adresem: ⁠czytaj.rp.pl⁠

Na stres szkolny narzeka aż 70 proc. uczniów a tylko mniej niż co dziesiąty nauczyciel tym się przejmuje. Dlaczego? O tym rozmawiamy w podcaście „Szkoła na nowo” z prof. Markiem Konopczyńskim, wybitnym pedagogiem.Kup subskrypcję „Rzeczpospolitej” pod adresem: ⁠czytaj.rp.pl⁠

Zmiany w nauczaniu przedmiotów przyrodniczych, więcej edukacji finansowej i obronnej, terenoznawstwo, edukacja zdrowotna – to zmiany w szkole, które są już przesądzone. Jak będzie wyglądała nauka w polskich szkołach opowiada Katarzyna Lubnauer, wiceministra edukacji narodowej.Kup subskrypcję „Rzeczpospolitej” pod adresem: ⁠czytaj.rp.pl⁠

Jeśli do szkół miałoby wrócić przysposobienie obronne, dobrze by było, gdyby oprócz nauczycieli, zajęcia prowadzili specjaliści np. przedstawiciele organizacji proobronnych – mówi w podcaście „Szkoła na nowo” gen. Bogusław Pacek.Kup subskrypcję „Rzeczpospolitej” pod adresem: ⁠czytaj.rp.pl⁠

Sztuczna inteligencja wchodzi do szkół. Czy w sytuacji, gdy informacje są w zasięgu telefonu, typowe sprawdziany czy schematyczne prace domowe, mają wciąż racje bytu? Raczej nie. Dlatego też szkołę w czasach AI trzeba przeformatować na nowo.Gościem Joanny Ćwiek-Śwideckiej w podcaście „Szkoła na nowo” był dr Dominik Skowroński, ekspert z Uniwersytetu Łódzkiego.Kup subskrypcję „Rzeczpospolitej” pod adresem: czytaj.rp.pl

Deregulacja powinna dotyczyć nie tylko gospodarki, ale także oświaty. – Mogę się tym zająć. Zgłosiłem się do zespołu Rafała Brzoski – mówi w podcaście „Szkoła na nowo” Jarosław Pytlak, dyrektor Zespołu Szkół STO na warszawskim Bemowie.Kup subskrypcję „Rzeczpospolitej” pod adresem: czytaj.rp.pl

Polskie szkoły braki kadrowe łatają godzinami ponadwymiarowymi. Tygodniowo w całym kraju nauczyciele wyrabiają ich ponad 2,2 mln – mówiła w podcaście „Szkoła na nowo” Urszula Woźniak, wiceprezeska Związku Nauczycielstwa Polskiego.Kup subskrypcję „Rzeczpospolitej” pod adresem: ⁠czytaj.rp.pl⁠

Trzeba promować idee wolontariatu i zachęcać do działalności społecznej młodych ludzi – mówi w podcaście „Szkoła na nowo” Adriana Porowska, ministra do spraw społeczeństwa obywatelskiego.Kup subskrypcję „Rzeczpospolitej” pod adresem: czytaj.rp.pl

Sposobem na rozwiązanie konfliktu między MEN a Kościołem powinna być reforma nauczania religii. W szkole byłaby to wiedza o religii, w parafii katecheza, czyli duchowe formowanie młodego człowieka – uważa ks. prof. Andrzej Kobyliński, filozof, etyk, wykładowca UKSW. Więcej na stronie ⁠rp.pl

Środowiska oświatowe są zaniepokojone nagłą decyzją dotyczącą edukacji zdrowotnej i uczynienie z niej przedmiotu nieobowiązkowego. Obawiają się też, że duża reforma edukacji planowana na 2026 r. może pójść do kosza. „Grozi nam szkoła dwóch prędkości, w której dzieci z ośrodku z dostępem do szerokiej edukacji pozaszkolnej i rodzin o wyższym kapitale kulturowym będą miał lepsze możliwości pozyskiwania wiedzy niż te z ośrodków peryferyjnych czy z terenów wiejskich” – można przeczytać w liście, który zajmujące się edukacją organizacje pozarządowe złożyły na ręce premiera Donalda Tuska. –Zwracamy się do premiera Donalda Tuska, by zwrócić uwagę na to, jak istotny jest głos społeczny i jak ważne jest to, żeby go nie lekceważyć. I by nie podejmować decyzji w zamkniętym gabinecie – wyjaśnia w podcaście „Szkoła na nowo” Karolina Prus-Wirzbicka z Sieci Organizacji Społecznych „SOS dla Edukacji”. Pretekstem do napisania listu były zmiany dotyczące edukacji zdrowotnej, nowego przedmiotu, który we wrześniu 2025 r. wejdzie do szkół. Chodzi o to, że miał to być przedmiot obowiązkowy, ostatecznie jednak zdecydowano, że będzie on fakultatywny. Organizacje społeczne rozczarowane upolitycznieniem szkół Społecznicy w liście podkreślili także, że „nie o takie zmiany walczyli przed wyborami w 2023 r.” –Jeden z pierwszych punktów w przygotowanym przez nas Obywatelskim Pakcie dla Edukacji jest decentralizacja. Bo przeciwko centralizacji występowaliśmy na ulicach, braliśmy udział w protestach. I broniliśmy szkoły, jej autonomiczności, możliwości podejmowania decyzji lokalnie w szkołach, zaufania szkołom, zaufania nauczycielom. Dlatego tak niebezpieczne wydają nam się momenty, w których te decyzje nie są podejmowane przy udziale nauczycieli i organizacji społecznych, tylko ewidentnie są podyktowane kalkulacją polityczną – mówi Prus-Wirzbicka. – Jest dobra podstawa programowa do przedmiotu edukacja zdrowotna, ale nastąpiła zmiana planów. Jej zdaniem polityka wciąż nie wyszła ze szkół, choć – jak podkreśla – organizacje społeczne są częściej zapraszane przez ministerstwo oraz Instytut Badań Edukacyjnych do prac np. nad reformą oświaty planowaną na 2026 r. Czy reforma szkół dzieje się zbyt wolno? – Reforma edukacji, jak pokazują doświadczenia z innych krajów, wydarza się w ciągu kilku, kilkunastu lat. By zreformować szkołę potrzeba zmiany myślenia wszystkich osób, które są związane ze szkoła. Ale niestety, z uwagi na potrzeby czas, nie wszyscy uczniowie z tych dobrych zmian w szkole skorzystają – mówiła Prus-Wirzbicka. Ekspertka podkreślała także, że jej zdaniem MEN powinno poprawić swoją komunikację ze szkołami. – Nakłaniamy ministerstwo, do wysłania pism do rad pedagogicznych, do dyrektorów szkół i opowiedzenia o tym, co w szkole będzie się działo, nad czym teraz trwają prace i co można robić już dziś, z jakich dobrych praktyk korzystać, by już dziś uczynić szkołę przyjaźniejszą i lepszą dla wszystkich – podsumowuje Karolina Prus-Wirzbicka. Więcej na stronie: rp.pl Twitterze: twitter.com/rzeczpospolita Facebooku: facebook.com/dziennikrzeczpospolita Linkedin: linkedin.com/company/rzeczpospolita/

Przed nami kolejne wybory. Czy i tym razem młodzi chętnie pójdą do urn i jaką decyzję podejmą. Czy głosowanie wśród młodych ludzi stało się modne? – Trochę tak jest. Można zauważyć, że młodzi głosują coraz częściej, chcą mieć wpływ na politykę. Głosowanie staje się nową normą społeczną – mówi w podcaście „Szkoła na nowo” dr Jędrzej Witkowski z Centrum Edukacji Obywatelskiej, współautor podstawy programowej nowego przedmiotu edukacja obywatelska. – Już nie można powiedzieć, że młodzi ludzie są najrzadziej głosującą grupą społeczną – dodał. Ekspert przypomniał, że zmiana postawy młodych ludzi dokonała się w ciągu ostatniej dekady. Widać to w danych: w październiku 2023 r. do urn poszło ponad 70 proc. młodych wyborców, czyli osób między 18 a 29 rokiem życia. Dla porównania w 2019 roku odsetek ten wyniósł 46,6 proc. – Rok 2019 był ostatnim rokiem, w którym najmłodsi wyborcy zagłosowali wyraźnie rzadziej niż średnia elektoratu. W 2020 roku w wyborach prezydenckich ten poziom był już podobny. W 2023 i w 2024 roku te wskaźniki były już relatywnie bliskie, co pokazuje, że młodych polityka może interesować, zwłaszcza wtedy, kiedy uważają, że coś im polityka próbuje zabrać – wskazywał Witkowski i dodawał, że młodzi angażują się sporadycznie jeśli coś im szczególnie nie odpowiada. Dlatego też brali udział np. w „czarnych protestach”. Czy konieczne jest wprowadzanie do szkół edukacji obywatelskiej, skoro doskonale zasady życia społecznego rozumieją? - Tak, bo chcemy, żeby ten przedmiot przygotowywał do świadomego, odpowiedzialnego zaangażowania społecznego – mówił Witkowski. Opowiadał też, ze nowa podstawa programowa tym różni się od nauczanej przez lata wiedzy o społeczeństwie, że skupia snie nie tylko na przekazywaniu wiedzy, ale mocno stawia na praktyczne działania a zwłaszcza na nauce młodych ludzi sprawczości. - Chciałbym, żeby młody człowiek rozumiał, co się wokół niego dzieje w sferze społecznej, był wyczulony na różne sposoby wpływania na jego opinie. Chciałbym, żeby to była osoba, która nie daje sobą manipulować żadnej partii ani marketingowcom, żeby był odporny na fake newsy. Chciałbym, żeby rozumiał i potrafił krytycznie odnieść do tego, co słyszy, odróżniał fakty od opinii, weryfikował informacje, potrafił zweryfikować różne teorie konspiracyjne czy teorie spiskowe – mówił Witkowski. - I żeby potrafił rzeczowo rozmawiać z osobami o odmiennych poglądach – podsumował rozmowę ekspert. Więcej na stronie: rp.pl Twitterze: twitter.com/rzeczpospolita Facebooku: facebook.com/dziennikrzeczpospolita Linkedin: linkedin.com/company/rzeczpospolita/ #EdukacjaObywatelska, #MłodziGłosują, #SzkołaNaNowo, #EdukacjaPolska, #ŚwiadomośćObywatelska, #MłodzieżWPolityce, #UczniowieDlaDemokracji, #NowaEdukacja, #ZmianyWSzkole, #CentrumEdukacjiObywatelskiej

Uczniowie w Polsce są przemęczeni. Czy lepsza organizacja roku szkolnego pozwoliłaby im lepiej rozłożyć siły w ciągu dziesięciu szkolnych miesięcy? – Trzeba się nad tym zastanowić – mówi w podcaście „Szkoła na nowo” wiceministra edukacji Paulina Piechna-Więckiewicz. Resort edukacji przygląda się organizacji roku szkolnego. Urzędnicy się zastanawiają, w jaki sposób rozłożyć okresy wolne od dydaktyki, by osiągnąć lepszą równowagę między nauką a odpoczynkiem. Chodzi o to, że np. w tym roku pierwsza tura ferii zimowych rozpoczyna się już 20 stycznia (w województwach kujawsko-pomorskim, lubuskim, małopolskim, świętokrzyskim i wielkopolskim), podczas gdy wiele dzieci wróciło do szkoły po świątecznej przerwie dopiero 7 stycznia. Czyli w styczniu będą mieć zaledwie dziewięć dni nauki. A potem będą pracować bez przerwy aż do Wielkanocy, która w tym roku wypada dopiero 20 kwietnia. – Na pewno nad organizacją roku szkolnego trzeba się zastanowić. Do MEN trafia w tej sprawie wiele postulatów, jest to jedna z sześciu–siedmiu najczęściej zgłaszanych przez rodziców spraw – mówi w podcaście „Szkoła na nowo” wiceministra edukacji Paulina Piechna-Więckiewicz. Dodaje też, że możliwość częstszego odpoczynku byłaby dobra dla dzieci. MEN się przygląda, ale żadne prace w resorcie nie są jeszcze prowadzone Wiceszefowa resortu zastrzegła jednak, że na razie w ministerstwie nie toczą się w tej sprawie żadne prace. – Na razie się przyglądamy. Ewentualna zmiana organizacji roku szkolnego musiałaby być poprzedzona dużymi konsultacjami społecznymi, bo to przecież nie tylko dotknie szkoły, ale także rodziców, którzy będą musieli inaczej zaplanować swoje urlopy. Wypowiedzieć powinna się także branża turystyczna, bo to wiąże się z innym harmonogramem wyjazdów dzieci – mówi Piechna-Więckiewicz w podcaście „Rzeczpospolitej”.   Zmiana organizacji roku szkolnego wzbudza w Polsce wiele emocji. Obecnie zdecydowano, że ferie zimowe będą odbywały się nie w czterech turach, ale w trzech. Odczytano to jako skrócenie ferii, choć każdy uczeń będzie miał tyle samo wolnego co do tej pory – dwa tygodnie. I wywołało to sporą dyskusję. Przy tej okazji nauczyciele zwrócili uwagę, że okres nauki od początku roku szkolnego do Bożego Narodzenia jest zbyt długi i już pod koniec listopada widać, że uczniowie wysiadają. A to może niekorzystnie odbić się na ich kondycji psychicznej. Dlatego zdaniem wielu nauczycieli należałoby rozważyć wprowadzenie ferii jesiennych kosztem skrócenia zimowych do tygodnia (dzieci dziś rzadko wyjeżdżają na całe dwa tygodnie) albo wręcz skrócenia wakacji. Kiedy są ferie w Wielkiej Brytanii i Niemczech Nie jest to rozwiązanie rewolucyjne, bo np. w Wielkiej Brytanii czy w Niemczech okresy wolne od nauki szkolnej są tak właśnie rozłożone. I tak na Wyspach nauka rozpoczyna się w połowie sierpnia, a rok szkolny podzielony jest na trzy trymestry. Pierwszy trwa do Bożego Narodzenia, ale przedzielony jest feriami w październiku. Drugi od stycznia do Wielkanocy, ale w połowie są ferie zimowe. Trzeci trymestr zaczyna się po Świętach Wielkanocnych i trwa do wakacji. Z kolei w Niemczech układ ferii i daty rozpoczęcia okresów nauki szkolnej są różne w poszczególnych landach, ale uczniowie tak samo mogą odpocząć w czasie ferii jesiennych, zimowych i wiosennych. Wakacje są krótsze. – Przykład Niemiec pokazuje, żemożna rok szkolny zorganizować inaczej, bardziej elastycznie – mówi Piechna-Więckiewicz. Uruchomienie dodatkowego terminu ferii pozwoliłoby też rodzicom wyjechać na wakacje poza sezonem. Dziś wielu to robi na własną rękę kosztem nauki w szkole.    Więcej na stronie: rp.pl Twitterze: twitter.com/rzeczpospolita Facebooku: facebook.com/dziennikrzeczpospolita Linkedin: linkedin.com/company/rzeczpospolita/

Pod koniec września w Lubinie odbył się marsz milczenia przeciwko hejtowi. Wspominano w nim 16-letnią Julię, która odebrała sobie życie. Dziewczyna przez lata była hejtowana przez rówieśników, nikt nie potrafił przerwać tej fali przemocy. Nasza rozmowa z Dominikiem Kucem z Fundacji GrowSpace (zajmuje się m.in. hejtem w szkole) o Julii i hejcie w szkole w ramach podcastu „Szkoła na nowo” odbyła się dzień przed tym, jak Dolnośląskie Kuratorium Oświaty orzekło, że szkoła w sprawie śmierci uczennicy ma czyste ręce. Nie ma z tym nic wspólnego, bo choć szykanowali uczniowie ich szkoły, robili to po lekcjach. KO powiedziało dokładnie to, co przewidział nasz gość. Skąd wiedział? Z doświadczenia – zawsze tak to wygląda.   Co roku co najmniej 150 nastolatków i nastolatek dokonuje skutecznych zamachów na życie. Wiele z nich było ofiarami szkolnej przemocy. Dlaczego nikt im nie pomógł? Dlaczego szkoła nie potrafi skutecznie walczyć z hejterami? Dlaczego sprawy zamiatane są pod dywan? I co należy zrobić, czy szkoła stała się bezpieczną przestrzenią dla wszystkich uczniów. 

Wraz z odejściem poprzedniej ekipy rządzącej, w szkole miało być więcej wolności. Więcej poszanowania praw ucznia. Więcej autonomii dla nauczycieli. Na razie niewiele z tego wyszło.   Choć nowa ekipa wymieniła kuratorów oświaty we wszystkich województwach, wciąż szkoły drętwieją ze strachu na myśl o ich wizycie? Kurator jako osoba, która doradza… wolne żarty!!! Nikt tak go nie postrzega. Ważne, żeby wszystko zgadzało się w papierach, żeby nie było się do czego przyczepić, żeby nie było kary.  Nawet tzw. ustawa Kamilka, która miała chronić dzieci wywołuje w szkołach popłoch.  Gdzie został popełniony błąd. I jak go naprawić? O tym w najnowszym podcaście „Szkoła na nowo” mówi dr Iga Kazimierczyk prezeska fundacji „Przestrzeń dla edukacji”, współtwórczyni kampanii „Wolna szkoła”, pedagożka. 

Kiedyś wystarczyło, by prowadził wykład. Dziś wymaga się od nauczyciela, by także wykorzystywał nowoczesne metody nauczania, sztuczną inteligencję, starał się zaciekawić uczniów, rozbudzał w nich pasje, wspierał, był ich wychowawcą i mentorem. Czy są w szkołach tacy nauczyciele? Czasami tak, czasami nie. Co zrobić, by do szkół trafiali pozytywnie zakręceni ludzie?  O tym jak być dobrym nauczycielem porozmawiamy w podcaście „Szkoła na nowo” z Dariuszem Martynowiczem, krakowskim polonistą, Nauczycielem Roku 2021.

W szkołach wszystko jest na ocenę. To podobno najlepsze narzędzie motywujące do nauki. Ale jak oceniać, by nikogo nie skrzywdzić?  Prawo oświatowe wskazuje, że ocena ma odzwierciedlać wiedzę i postępy w nauce. Stanowić dla ucznia informację zwrotną.   Jak oceniać mądrze? O tym w kolejnym podcaście „Szkoła na nowo” opowie dr Gabrielą Olszowską, małopolska kurator oświaty i specjalistka od oceniania w szkole.     

Od 2025 r. do szkół wejdzie edukacja obywatelska skupiająca się na  kształtowaniu postaw obywatelskich młodych ludzi. Nauka ma być bardziej praktyczna, o tematyce części zajęć będą decydować nauczyciele.   Czy taka organizacja szkolnych zajęć to wyjątek? A może szkoła po reformie oświaty zapowiedzianej na 2026 r. pójdzie właśnie w tym kierunku? O tym w podcaście „Szkoła na nowo” opowie dr Tomasz Gajderowicz, wicedyrektor Instytutu Badań Edukacyjnych. 

„Chcesz coś do szkoły? – pyta matka dziecko. Nie wracać” – to tekst z jednego z internetowych memów, których pełno pod koniec wakacji. Niby śmieszne, ale oczywiste, bo przecież to nic dziwnego, że człowiek, duży czy mały, nie chce wracać do szkoły albo pracy po wakacjach i urlopie. Ale przecież śmieszne to nie jest. Zwłaszcza, że strach w szkole jest tym uczuciem, którego na swojej drodze edukacyjnej doświadczył każdy.   Oczywiście, szkoły są różne. Jedne są bardziej przyjazne uczniom, inne mniej. Ale wszystkie działają w tym samym systemie, gdzie na koniec jest egzamin, gdy są stopnie, średnia na świadectwie, biało-czerwony pasek…Prac domowych prawie nie ma, ale wciąż w szkołach nie brakuje sprawdzianów, testów, klasówek, kartkówek, zakuwania... Mimo odchudzenia podstawy programowej wciąż jest za dużo encyklopedycznej wiedzy. Wciąż problemem jest hejt i przemoc rówieśnicza. O problemach edukacji rozmawiamy od lat. Mówimy, że pruska szkoła nie przystaje do dzisiejszego świata. Martwimy się o braki kadrowe i niskie pensje nauczycieli. Narzekamy na rodziców. Ale chyba zbyt mało mówimy o uczniach. Ich potrzeby wydają się być drugorzędne, choć to przecież oni są w szkole najważniejsi.  Zastanówmy się dziś, jak uczynić szkołę lepszą dla dzieci i młodzieży. Wymyślmy tę szkołę na nowo. Pomogą nam w tym dziś Rzeczniczka Praw Dziecka Monika Horna-Cieślak i Paweł Mrozek, uczeń trzeciej klasy liceum, aktywista Akcji Uczniowskiej.