Vivekananda Way | ବିବେକାନନ୍ଦଙ୍କ ମାର୍ଗ

ସ୍ୱାମୀ ବିବେକାନନ୍ଦଙ୍କ 'ପ୍ରାକ୍ଟିକାଲ୍ ବେଦାନ୍ତ' ବକ୍ତୃତାମାଳାର ଏକ ଚିତ୍ରାତ୍ମକ ଉପସ୍ଥାପନା, ଯେଉଁଥିରେ ସତ୍ୟକାମ ଜାବାଳ ଏବଂ ଉପକୋଶଳଙ୍କ ଉପନିଷଦୀୟ କାହାଣୀ ବର୍ଣ୍ଣନା କରାଯାଇଛି। ଏହି କାହାଣୀଗୁଡ଼ିକ ମାଧ୍ୟମରେ ସତ୍ୟନିଷ୍ଠା ଏବଂ ପ୍ରତିଟି ପ୍ରାକୃତିକ ବସ୍ତୁ ମଧ୍ୟରେ ବ୍ରହ୍ମଙ୍କୁ ଅନୁଭବ କରିବାର ମହତ୍ତ୍ୱ ବୁଝାଯାଇଛି। ଏଠାରେ ଦର୍ଶାଯାଇଛି ଯେ ପ୍ରକୃତ ଜ୍ଞାନ ବାହ୍ୟ ଜଗତରୁ ନୁହେଁ, ବରଂ ନିଜ ଅନ୍ତରାତ୍ମାରୁ ମିଳିଥାଏ। ବେଦାନ୍ତର ଏହି ବ୍ୟାବହାରିକ ଦିଗଟି ସାଧାରଣ ଜୀବନର ପରିଚିତ ବସ୍ତୁଗୁଡ଼ିକୁ ପବିତ୍ର ବୋଲି ସ୍ୱୀକାର କରି ଦୈନନ୍ଦିନ କାର୍ଯ୍ୟରେ ଆଧ୍ୟାତ୍ମିକତା ଆଣିବାକୁ ଶିକ୍ଷା ଦିଏ। ଏହା ସଂସାରକୁ ତ୍ୟାଗ କରିବା ପରିବର୍ତ୍ତେ, ବିଶ୍ୱର ପ୍ରତ୍ୟେକ କଣିକାରେ ଈଶ୍ୱରଙ୍କୁ ଦେଖିବା ଏବଂ ନିଜର ପ୍ରକୃତ ସ୍ୱରୂପକୁ ଚିହ୍ନିବା ପାଇଁ ପ୍ରେରଣା ଦେଇଥାଏ।

ସ୍ଵାମୀ ବିବେକାନନ୍ଦଙ୍କ 'ପ୍ରାକ୍ଟିକାଲ୍ ବେଦାନ୍ତ' ବା ବ୍ୟାବହାରିକ ବେଦାନ୍ତ ଉପରେ ଆଧାରିତ କେତେକ ମହତ୍ତ୍ଵପୂର୍ଣ୍ଣ ପ୍ରସଙ୍ଗକୁ ଉପସ୍ଥାପନ କରେ । ଏଥିରେ ମାନବ ଜାତିକୁ ନିଜର ଆଦର୍ଶରୁ ବିଚ୍ୟୁତ ନହୋଇ ଉଚ୍ଚ ଆଧ୍ୟାତ୍ମିକ ସ୍ତରକୁ ଉଠିବା ପାଇଁ ପ୍ରେରଣା ଦିଆଯାଇଛି । ସ୍ଵାମୀଜୀ ନିଜ ଉପରେ ବିଶ୍ଵାସ ରଖିବାକୁ ସବୁଠାରୁ ବଡ଼ ଶକ୍ତି ବୋଲି କହିଛନ୍ତି ଏବଂ ନିଜକୁ ପାପୀ କିମ୍ବା ଦୁର୍ବଳ ମନେ ନକରି ନିଜ ଭିତରେ ଥିବା ଅନନ୍ତ ଶକ୍ତିକୁ ଜାଗ୍ରତ କରିବାକୁ ପରାମର୍ଶ ଦେଇଛନ୍ତି । ସମସ୍ତ ଜୀବଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଏକତ୍ଵ ଭାବନା ରଖିବା ଏବଂ କାହାକୁ ସମାଲୋଚନା ନକରି ସାହାଯ୍ୟ କରିବା ହେଉଛି ଏହି ଦର୍ଶନର ମୂଳକଥା । ବେଦାନ୍ତର ଏହି ନିତିଗୁଡ଼ିକୁ କେବଳ ଧ୍ୟାନରେ ସୀମିତ ନରଖି ଦୈନନ୍ଦିନ ଜୀବନ ଓ କର୍ମରେ ପ୍ରୟୋଗ କରିବା ପାଇଁ ଏଠାରେ ଗୁରୁତ୍ଵ ଦିଆଯାଇଛି । ଶେଷରେ, ଏହି ସୂତ୍ରଗୁଡ଼ିକ ମଣିଷକୁ ନିଜର ଦିବ୍ୟ ସ୍ଵରୂପକୁ ଚିହ୍ନିବା ଏବଂ ଆତ୍ମବିଶ୍ଵାସର ସହ ଜୀବନ ପଥରେ ଆଗେଇବାକୁ ଶିକ୍ଷା ଦିଏ ।

ଏହି ସୂତ୍ରଗୁଡ଼ିକ ସ୍ୱାମୀ ବିବେକାନନ୍ଦଙ୍କ ପ୍ରାକ୍ଟିକାଲ୍ ବେଦାନ୍ତ ସମ୍ପର୍କିତ ଚିନ୍ତାଧାରା ଉପରେ ଆଧାରିତ, ଯେଉଁଥିରେ ଆଧ୍ୟାତ୍ମିକତାକୁ ଦୈନନ୍ଦିନ ଜୀବନରେ ପ୍ରୟୋଗ କରିବା ପାଇଁ ଶିକ୍ଷା ଦିଆଯାଇଛି। ବେଦାନ୍ତର ମୁଖ୍ୟ ସିଦ୍ଧାନ୍ତ ହେଉଛି ପ୍ରତ୍ୟେକ ଜୀବ ମଧ୍ୟରେ ଦିବ୍ୟତା ବିଦ୍ୟମାନ ଏବଂ ଆତ୍ମା ଜନ୍ମ ଓ ମୃତ୍ୟୁରୁ ଉର୍ଦ୍ଧ୍ୱରେ। ବିବେକାନନ୍ଦ ଗୁରୁତ୍ୱ ଦେଇଛନ୍ତି ଯେ ଆତ୍ମବିଶ୍ୱାସ ହିଁ ପ୍ରକୃତ ଧାର୍ମିକତା ଏବଂ ମାନବଜାତିର ସମସ୍ତ ଶକ୍ତି ନିଜ ଭିତରେ ହିଁ ନିହିତ ଅଛି। ସେ ଏକତ୍ୱର ଦର୍ଶନକୁ ବୁଝାଇ କହିଛନ୍ତି ଯେ ମଣିଷ, ପଶୁ ଏବଂ କ୍ଷୁଦ୍ର ଜୀବଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ କୌଣସି ମୌଳିକ ପାର୍ଥକ୍ୟ ନାହିଁ। ଆମକୁ ଆମର ନିମ୍ନ ସ୍ତରର ଆଚରଣକୁ ସମର୍ଥନ ନକରି ବରଂ ବାସ୍ତବ ଜୀବନକୁ ଏହି ଉଚ୍ଚ ଆଦର୍ଶ ସହ ସମାନ କରିବାକୁ ଚେଷ୍ଟା କରିବା ଉଚିତ। ଏହି ଆଦର୍ଶକୁ ହାସଲ କରିବା ପାଇଁ ଜଣକୁ ସଂସାର ତ୍ୟାଗ କରିବା ଅନାବଶ୍ୟକ, କାରଣ ବ୍ୟସ୍ତବହୁଳ ଜୀବନ ମଧ୍ୟରେ ମଧ୍ୟ ଏହାକୁ ପ୍ରାପ୍ତ କରାଯାଇପାରିବ।

ସ୍ୱାମୀ ବିବେକାନନ୍ଦଙ୍କ ବ୍ୟବହାରିକ ବେଦାନ୍ତ ବିଚାରଧାରା ଉପରେ ଆଧାରିତ, ଯାହା ଆଧ୍ୟାତ୍ମିକ ନୀତିଗୁଡ଼ିକୁ ଦୈନନ୍ଦିନ ଜୀବନରେ ପ୍ରୟୋଗ କରିବାକୁ ଶିକ୍ଷା ଦିଏ। ବେଦାନ୍ତ କେବଳ ନିର୍ଜନ ଜଙ୍ଗଲରେ ଧ୍ୟାନ କରିବା ପାଇଁ ନୁହେଁ, ବରଂ ଏହା ବ୍ୟସ୍ତବହୁଳ ସାଂସାରିକ ଜୀବନ ଏବଂ କର୍ମକ୍ଷେତ୍ରରେ ମଧ୍ୟ ସମାନ ଭାବରେ କାର୍ଯ୍ୟକାରୀ ହୋଇପାରିବ। ବିବେକାନନ୍ଦ ବୁଝାଇଛନ୍ତି ଯେ ପ୍ରକୃତ କର୍ମଦକ୍ଷତା ପାଇଁ ମାନସିକ ସ୍ଥିରତା ଏବଂ ଶାନ୍ତି ଅତ୍ୟନ୍ତ ଆବଶ୍ୟକ, ଯାହା କ୍ରୋଧ କିମ୍ବା ଆବେଗ ଅପେକ୍ଷା ଅଧିକ ଶକ୍ତିଶାଳୀ। ଶ୍ରୀମଦ୍ ଭଗବଦ୍ ଗୀତାକୁ ଏକ ଉତ୍ତମ ଉଦାହରଣ ଭାବରେ ଦର୍ଶାଇ ସେ କହିଛନ୍ତି ଯେ ନିଷ୍କାମ କର୍ମ ମାଧ୍ୟମରେ ମଣିଷ ନିଜର ଆଦର୍ଶକୁ ବାସ୍ତବତାର ରୂପ ଦେଇପାରିବ। ପରିଶେଷରେ, ଏହି ପାଠ୍ୟ ବ୍ୟକ୍ତିକୁ ନିଜର ସୀମିତ ଚିନ୍ତାଧାରାରୁ ଉର୍ଦ୍ଧ୍ୱକୁ ଉଠି ଉଚ୍ଚତର ଆଦର୍ଶ ସହିତ ନିଜ ଜୀବନକୁ ସମନ୍ୱିତ କରିବାକୁ ପ୍ରେରଣା ଦେଇଥାଏ। ଏହା ପ୍ରମାଣିତ କରେ ଯେ ଧର୍ମ ଏବଂ ସାଧାରଣ ଜୀବନ ମଧ୍ୟରେ କୌଣସି ପାର୍ଥକ୍ୟ ନାହିଁ।