ZAiKS Aha

Muzykolog, kompozytor, autor muzyki filmowej i telewizyjnej, pedagog. O sobie mówi, że jest filmowcem, m.in. ze względu na doświadczenie pracy w Wytwórni Filmów Dokumentalnych, gdzie jako montażysta dźwięku i konsultant muzyczny opracowywał muzycznie kroniki filmowe i filmy. Jak sprawić, żeby widz utożsamiał się z bohaterem filmowym? Jak poprzez dźwięk ukierunkować uwagę widza na film? O swojej pasji i życiu opowiada w rozmowie z Małgorzatą Nieciecką-Mac.

Etnomuzykolożka, archiwistka muzyki tradycyjnej, dziennikarka, jurorka konkursów, założycielka Radiowego Centrum Kultury Ludowej w Polskim Radiu, twórczyni kultowej serii płyt „Muzyka źródeł” oraz Festiwalu Muzyki Folkowej Polskiego Radia „Nowa Tradycja”, wyróżniona najwyższymi odznaczeniami dla ludzi kultury. Dlaczego nie została pianistką, tylko muzykolożką i jak potoczyła się jej zawodowa droga? Tego dowiecie się z najnowszego odcinka z cyklu Archiwum Historii Autorów.

Maciej Małecki – kompozytor, pianista, pedagog. Jaka była jego droga, a także jaką rolę w kształtowaniu jego muzycznej wrażliwości odegrał dom rodzinny? Czy komponowania można się nauczyć?W rozmowie z Andrzejem Sułkiem autor opowiada m. in. o swoich muzycznych początkach i emocjonalnym przeżywaniu muzyki, a także o tym, co to znaczy, że „muzyka powinna być komunikatywna”.

Krzysztof Gierałtowski, fotograf, wybitny polski portrecista, w rozmowie z Marią Czok wspomina dzieciństwo i dom rodzinny, mówi o głębokiej potrzebie wolności i wyzwania oraz o wrodzonej przekorze. Wreszcie o tym, kiedy pierwszy raz wziął do ręki aparat, dlaczego nauczył się fotografować w trzy miesiące oraz w jakich okolicznościach obudziła się w nim miłość i pasja do tej dziedziny sztuki.

Tancerka, choreografka, pedagożka i autorka książek. Czy balet to tylko twarda dyscyplina i godziny ćwiczeń, czy może sposób na znalezienie wolności?Zofia Rudnicka opowiada o swojej drodze – od szkoły baletowej na Moliera, przez występy w Teatrze Wielkim, aż po tworzenie choreografii do największych widowisk muzycznych i festiwali. To historia o pracy, która stała się dla artystki ucieczką w lepszy świat i bez której nie wyobraża sobie życia.

Człowiek wielu talentów, krytyk filmowy, historyk filmu, scenarzysta, pisarz, znakomity szachista i... wielki kibic sportu. Czy szachy z filmem mają więcej wspólnego czy więcej różnic? W rozmowie z Jakubem Jamrozkiem Rafał Marszałek opowiada o pierwszych fascynacjach filmem, kinem, a także o rozkwitającej od wczesnych lat dziecięcych miłości do królewskiej gry. Więcej materiałów znajdziesz na: https://aha.zaiks.org.pl

Jak brzmi bunt w muzyce współczesnej? Zygmunt Krauze opowiada o „paryskim skoku na głęboką wodę” w czasie stanu wojennego i o tym, dlaczego jako artysta nie potrafi milczeć wobec wojen. Poznaj historię człowieka, który czuł się wolny nawet w PRL-u i do dziś szuka dźwięków tam, gdzie inni widzą tylko rozstrojone pianino.

Zapraszamy do obejrzenia rozmowy z legendą polskiej muzyki i pionierką nowych brzmień, Katarzyną Gaertner.Jak „bezczelna dziewczyna z prowincji” trafiła do gabinetu Władysława Szpilmana? Skąd wzięła się odwaga, by połączyć rockandrollową energię z sacrum w słynnej „Mszy beatowej” i zrewolucjonizować polską scenę?Artystka w rozmowie z Marcinem Kusym opowiada m.in. o buncie przeciwko klasyce na rzecz jazzu, kulisach powstania kultowych „Tańczących Eurydyk”, o tym, dlaczego muzyka ma wzmacniać, a nie dzielić oraz o niegasnącej pasji tworzenia, która sprawia, że w jej głowie nowe dźwięki i historie nigdy nie milkną.

Zapraszamy do obejrzenia rozmowy z Wiesławem Ochmanem – legendą polskiej sceny operowej. Skąd wzięła się jego otwartość i miłość do publiczności? Jak wyglądała droga od podwórka na Ząbkowskiej do największych scen świata? W rozmowie z Justyną Dżbik-Kluge artysta opowiada m.in. o dziecięcych występach, przyjaźni z Bernardem Ładyszem, o tym, dlaczego żadne pieniądze nie zastąpią braw – i o wspólnych koncertach z wnukiem.

Zapraszamy do obejrzenia rozmowy z wybitną polską kompozytorką i perkusistką, prof. Martą Ptaszyńską. Czy muzyka towarzyszyła jej od dzieciństwa? Jak i kiedy ujawnił się jej talent muzyczny i czym on właściwie jest? Jak w jej życiu pojawiła się perkusja? W rozmowie z Justyną Dżbik-Kluge autorka opowiada m.in. o pozytywnej energii, która towarzyszyła jej od dziecka, o słyszeniu muzyki, zanim zostanie napisana oraz „widzeniu jej” w kolorach.

Maciej Wojtyszko – reżyser, prozaik, dramaturg, filozof, autor słuchowisk, piosenek kabaretowych i filmów animowanych, twórca kultowej serii książek o Brombie i popularnego serialu „Miodowe lata”. W rozmowie z Katarzyną Dydo-Rosłoń wspomina intensywną pracę nad „Mistrzem i Małgorzatą” czy walkę z cenzurą, która zablokowała wystawienie jego sztuki „Róża”. Artysta porusza też bardzo osobiste tematy – opowiada o dzieciństwie i dorastaniu, początkach swojej twórczości, a także wyjaśnia, dlaczego poczucie humoru jest dla niego formą samoobrony.

Sinolożka, historyczka sztuki, dziennikarka, podróżniczka, pisarka i działaczka społeczna, kuratorka wystaw i miłośniczka biżuterii. Autorka podróżniczych książek oraz kultowych programów telewizyjnych i radiowych, na których wychowały się całe pokolenia. Kobieta jedyna w swoim rodzaju, która potrafi opowiadać o odległych miejscach i ludziach, jak nikt inny. W rozmowie z Katarzyną Dydo autorka dzieli się swoimi refleksjami m. in. na temat tego, ile w życiu zależy od rzemiosła a ile od talentu? Czy warto ciężko pracować? Dlaczego w życiu ważna jest konsekwencja i jak sprzyjać szczęściu? Opowiada także o swoim życiu, o tym, jak to się stało, że poszła na sinologię, dokąd odbyła swoją pierwszą podróż zagraniczną, kiedy i jak w jej życiu pojawiła się Ameryka Łacińska oraz kiedy i w jakich okolicznościach poznała Tonego Halika.

Jarosław Abramow-Newerly – pisarz, dramaturg, kompozytor. Współzałożyciel legendarnego Studenckiego Teatru Satyryków. Autor słuchowisk oraz dziesiątek piosenek, które stały się klasykami polskiej estrady. Jego utwory śpiewali m.in. Tadeusz Łomnicki, Sława Przybylska, Zofia Kucówna, Iga Cembrzyńska, Bohdan Łazuka, Anna Maria Jopek.W rozmowie z Justyną Dżbik-Kluge autor opowiada o złotych czasach kabaretu, rozkwicie polskiego teatru radiowego, kulisach powstawania kultowych piosenek oraz wyjeździe do Kanady, która stała się jego drugim domem.

Wojciech Druszcz – fotografik, fotoreporter, laureat wielu nagród. Autor zdjęć wybitnych polskich twórców, m.in. Krzysztofa Kieślowskiego, Melchiora Wańkowicza, Wojciecha Kilara czy Ryszarda Kapuścińskiego.  Gość w rozmowie z Justyną Dżbik-Kluge zastanawia się, kim jest twórca i jaką rolę w życiu odgrywa przypadek. Opowiada również o kulisach swojej pracy, zdradzając, co jest potrzebne do tego, żeby zrobić dobre zdjęcie. 

Andrzej Dąbrowski – muzyk, kompozytor, piosenkarz, perkusista, dziennikarz i kierowca rajdowy. W latach 60. współpracował jako perkusista z największymi polskimi jazzmanami, m.in. Krzysztofem Komedą, Włodzimierzem Nahornym, Zbigniewem Namysłowskim, Andrzejem Trzaskowskim czy Michałem Urbaniakiem. Śpiewał standardy muzyki światowej, własne kompozycje, a także piosenki napisane przez popularnych kompozytorów muzyki rozrywkowej (m.in. Wojciecha Karolaka, Antoniego Kopffa, Jana „Ptaszyna” Wróblewskiego) oraz autorów tekstów (m.in. Marii Czubaszek, Jonasza Kofty, Wojciecha Młynarskiego, Agnieszki Osieckiej).

W najnowszym odcinku gościmy Wojciecha Marczewskiego - reżysera, scenarzystę, profesora sztuki filmowej.Jakie miał marzenia w dzieciństwie? W jakim domu dorastał? Dlaczego został reżyserem? W rozmowie z Jakubem Jamrozkiem opowiada o ucieczce od dosłowności, poszukiwaniach, wątpliwościach, sprawczości i osobistych pasjach oraz o tym, czym dla niego jest sztuka i kino.

W najnowszym odcinku AHA gościmy Jacka Bocheńskiego – pisarza, erudytę, autora trylogii rzymskiej. W rozmowie z Justyną Dżbik-Kluge opowiada o fascynacji antykiem, cenzurze w PRL-u, tworzeniu czasopism i pisaniu kultowych tekstów. Poznajcie historię człowieka, który całe życie poświęcił nadawaniu sensu światu poprzez literaturę.https://akademia.zaiks.org.pl/Znajdziesz nas na: LinkedIn: https://www.linkedin.com/company/zaiks/Facebook: https://www.facebook.com/StowarzyszenieZAiKSInstagram: https://www.instagram.com/zaiks._/TikTok: https://www.tiktok.com/@zaiks_1918

W najnowszym odcinku AHA gościmy Allana Starskiego - laureata Oscara, scenografa filmowego i teatralnego. W rozmowie z Justyną Dżbik-Kluge opowiada o przyjaźni z Andrzejem Wajdą, kulisach powstawania wielkich produkcji hollywoodzkich, sztuce scenografii i znaczeniu kina i sztuki filmowej w swoim życiu oraz o tym, dlaczego szczególnie dzisiaj potrzebujemy kina zaangażowanego, które "coś mówi".https://akademia.zaiks.org.pl/Znajdziesz nas na: LinkedIn: https://www.linkedin.com/company/zaiks/Facebook: https://www.facebook.com/StowarzyszenieZAiKSInstagram: https://www.instagram.com/zaiks._/TikTok: https://www.tiktok.com/@zaiks_1918

Pianista, saksofonista, kompozytor, aranżer, jeden z największych polskich jazzmanów, na którego muzyce wychowało się kilka pokoleń. Artysta o głębokiej wrażliwości, bogatej wyobraźni i nowatorskim podejściu do komponowania. Multiinstrumentalista, swobodnie poruszający się między różnymi stylami – od jazzu przez blues po muzykę klasyczną. Nazywany przez niektórych Chopinem jazzu lub nowoczesnym jazzmanem klasycznym. Twórca przebojów, które cechuje najwyższy poziom artystyczny. Od kilkunastu lat także wykładowca i profesor Akademii Muzycznej w Gdańsku. W rozmowie z Kamilem Jasieńskim opowiada o swojej niezwykłej artystycznej drodze, miłości do muzyki i jazzu, podróżach statkiem niemal dookoła świata, o „szczęściu do ludzi”, odwadze oraz roli wyobraźni i sztuki w codziennym życiu.

Poznaj historię jednego z najważniejszych polskich fotografów! Tadeusz Rolke - reportażu, który przez dziesięciolecia dokumentował polską rzeczywistość i życie artystyczne stolicy. Jego kariera rozpoczęła się w latach 50., kiedy tworzył interwencyjną fotografię reportażową, dokumentując między innymi warunki życia mniejszości narodowych w podwarszawskich miejscowościach. Fotografował też modę dla legendarnego "Przekroju" oraz publikował w prestiżowych tygodnikach jak "Stolica" i "Świat". Po emigracji do Niemiec w 1970 roku współpracował z takimi tytułami jak "Stern", "Der Spiegel" czy "Die Zeit". Po powrocie do Polski w latach 80. stworzył kultowe wystawy jak "Świat to teatr" czy "Przemoc, seks, nostalgia". Rolke to fotograf, który nigdy nie bał się trudnych tematów - od podwarszawskich reportaży po prestiżowe galerie na całym świecie. Jego prace można było zobaczyć w Centrum Sztuki Współczesnej Zamek Ujazdowski, MOCAK w Krakowie, Muzeum Sztuki w Pekinie czy galeriach w São Paulo i Lwowie.

Andrzej Titkow - poeta, scenarzysta, reżyser filmów dokumentalnych i fabularnych. Artysta odrębny, podążający własną drogą, bezkompromisowy. Zafascynowany człowiekiem, którego stawia w centrum swojej filmowej twórczości.Z Katarzyną Dydo-Rosłoń rozmawiają o powojennej rzeczywistości, dzieciństwie i jego wczesnych marzeniach o zostaniu artystą. Autor zdradza w rozmowie, co go ukształtowało, co wydarzyło się na początku jego kariery oraz jaką cenę musiał zapłacić za niezależność - od pierwszego wykluczenia w szkole filmowej po lata zakazu robienia filmów. Opowiada także o tym, jak mimo wszystko udało mu się zostać jednym z najważniejszych polskich dokumentalistów oraz dlaczego robienie filmów dokumentalnych jest dla niego ważne.

Eustachy Rylski - prozaik, laureat Nagrody Mackiewicza i współtwórca "Twojego Stylu" - w intymnej rozmowie o pisaniu, rodzinie i prawdzie o sobie.Poznajcie wszechstronnego twórcę, który twierdzi, że nie jest pisarzem, bo "brakuje mu charyzmy". Od dzieciństwa jako "pogrobowiec" - syn żołnierza AK - wychowywany przez kobiety w domu, gdzie "nie było mężczyzn", przez pracę w bazie samochodowej (tej samej co Hłasko), aż po późny debiut w wieku 40 lat i międzynarodowe uznanie.Dowiecie się, jak z młodszego referenta technicznego stał się autorem "Warunku" - powieści, którą Krzysztof Masłoń nazwał "najpiękniej napisaną polską prozą po 1989 roku". Dlaczego pisze tylko od kwietnia do lipca, w ogrodzie, otoczony "blaskiem i lśnieniem". I jak to jest żyć z przekonaniem, że "literatura to wartość odłożona", ale jednocześnie wierzyć, że jedno z jego opowiadań "przetrwa w literaturze światowej".To rozmowa o człowieku, który mówi: "bardzo żałuję 20 straconych lat" na biznes zamiast pisania, ale przyznaje, że "dostał lepsze życie niż to, na które zasłużył". O autorze, który "nadużywa blasku" w swojej prozie, bo sam "nie roztacza żadnego blasku".

Jacek Fedorowicz - aktor, satyryk, dziennikarz, rysownik-karykaturzysta, pisarz. Twórca wszechstronny. Znany z wielu kultowych filmów i programów. Współzałożyciel (m.in. ze Zbigniewem Cybulskim i Bogumiłem Kobielą) studenckiego teatru Bim-Bom. Od lat 60. współtworzył i występował w telewizyjnych programach rozrywkowych (Poznajmy się, Małżeństwo doskonałe), audycjach radiowych (60 minut na godzinę) i na estradzie. Twórca legendarnego, „drugoobiegowego” satyrycznego Dziennika Telewizyjnego. W ostatnim czasie także youtuber, prowadzący własny autorski kanał, na którym publikuje krótkie filmiki satyryczne. Z Kamilem Jasieńskim rozmawiają o jego drodze twórczej i towarzyszącej mu od najmłodszych lat potrzebie zaistnienia w świecie sztuki. Rozmawiają o tym, czym ona jest oraz o poczuciu humoru, które bywa najlepszą bronią przeciwko absurdom rzeczywistości, ale także sposobem wypowiedzi artystycznej. Autor opowiada także o tym, dlaczego w życiu próbował tak wielu dziedzin sztuki oraz o towarzyszącej mu fascynacji, ciekawości i potrzebie odkrywania siebie na nowo...

Krystyna Kofta – powieściopisarka, felietonistka, polonistka, plastyczka i malarka. Autorka powieści i utworów dramatycznych, baczna obserwatorka rzeczywistości i specjalistka od relacji damsko-męskich, feministka, która wielokrotnie udowadniała, że warto walczyć zarówno o siebie, jak i o innych. Z Katarzyną Dydo-Rosłoń rozmawiają o relacjach rodzinnych, kobiecości oraz potrzebie własnej, intymnej przestrzeni. Autorka opowiada o feminizmie społecznym i głębokiej potrzebie walki o innych, ale także o własnej twórczości – pełnej autobiograficznych wątków, procesie twórczym oraz o języku, który przy każdej powieści tworzony jest na nowo. 

W najnowszym odcinku spotkanie z legendą polskiej piosenki! Krzysztof Dzikowski – poeta, prozaik i autor tekstów największych przebojów lat 60. i 70. – opowiada o swojej drodze twórczej.Poznajcie człowieka, który napisał „Małego Księcia” dla Kasi Sobczyk, „Chcę być kochaną” dla Anny German i stworzył niezapomniane przeboje z Sewerynem Krajewskim. Odkryjcie historię autora, który nigdy nie pozwalał na ingerencję w swoje teksty i zawsze szedł własną drogą.

Marek Sewen – kompozytor i dyrygent, którego przeboje nuciła cała Polska, a symfonii słuchają na całym świecie!W najnowszym odcinku odkrywamy różne oblicza artysty, który:komponował zarówno dla Anny German, jak i dla papieża Jana Pawła II,podbił Hollywood współpracując z MGM Studios,stworzył ponad 50 zróżnicowanych dzieł – od „Kolęd i Pastorałek” po „Symfonię Olimpijską”,poprowadził niezliczone koncerty w 22 krajach na czterech kontynentach.„Od muzyki piękniejsza jest tylko cisza” – poznajcie kompozytora, który otrzymał podziękowania od prezydenta USA, króla Tajlandii i papieża!Posłuchajcie fascynującej rozmowy z człowiekiem, którego utwory wykonywane są na największych scenach świata, a piosenki „Całuj gorąco” czy „Dom, który mam” weszły na stałe do kanonu polskiej muzyki rozrywkowej.

W najnowszym odcinku opowiadamy o fascynującej drodze kompozytora, który stworzył własny muzyczny język!Zbigniew Bargielski swoją zawodową ścieżkę rozpoczął od studiów prawniczych, by ostatecznie odnaleźć się w muzyce. Kształcił się pod okiem wybitnych mistrzów - od Tadeusza Szeligowskiego w Warszawie po legendarną Nadię Boulanger w Paryżu.📌 Poznajcie kompozytora, który wpłynął na twórczość takich gigantów jak Penderecki czy Lutosławski!

Kim jest Mieczysław Wasilewski i dlaczego jego plakaty zmieniły polską grafikę? W najnowszym odcinku Archiwum Historii Autorów ZAiKS odkrywamy tajniki warsztatu mistrza polskiego plakatu, który udowadnia, że mniej znaczy więcej! Poznaj artystę, którego plakaty mówią więcej jednym znakiem niż tysiące słów kolorowym chaosem.