PODCAST · history
نیما یوشیج
by شهروز کبیری
اینجا شعرهای نیما یوشیج را با هم میشنویم.این پادکست بخشی از پادکست «شعر با صدای شاعر» است. جایی که در آن شعرهای معاصر با صدای شاعر منتشر میشود.برای دانلود شعرها به کانال تلگرام ما مراجعه کنید: t.me/schahrouzkپوستر کاور اصلی پادکست از Citoreh
-
38
نیما یوشیج | نام بعضی نفرات | صدای احمد کیایی
ط▨ نام شعر: نامِ بعضی نفرات▨ شاعر: نیما یوشیج▨ با صدای: احمد کیایی▨ پالایش و تنظیم: شهروز کبیریـــــــــــــــــياد بعضی نفراتروشنم میدارد:اعتصام يوسف،حسن رشديه.قوّتم میبخشدره میاندازدو اجاقِ كهنِ سردِ سَرايمگرم میآيد از گرمی عالی دَمِشان.نام بعضی نفراترزقِ روحم شده است.وقت هر دلتنگیسويشان دارم دستجرئتم میبخشدروشنم میدارد.▨ نیما یوشیجیازطدهم اردیبهشت ماه ۱۳۲۷
-
37
نیما یوشیج | مردگان موت
▨ نام شعر: مردگان موت▨ شاعر: نیما یوشیج▨ با صدای: احمد کیایی▨ پالایش و تنظیم: شهروزـــــــــــــــــمردگان موت، با هم بزم برپا کرده میخندندزنده پندارند خودشان رااستخوانها میدرخشد هر کجا پهلو به پهلو روی دندانهادنده بر هر دنده بگرفتهست پیشیچشم رفته، کاسهی سر کرده جای چشمها خالی.چند دیوار شکستهمردگان موت میخندند، آنها راست حالی.میکشد انگشت بیجانشاندر جهان زندگان هر دم خیالیبوی میآید هیسهیس از آنجا خاسته یک مرده به پابه سرودی که سرود استسرد و نفرتزای برکردهست آوا.مردهای برخاستهنام دیگر مردهی مشهور میدارد.مردهای یک زنده را با چشمهای بازاز ره در دور میدارد.پنجرهام را ببند ای زن!شیشهها را گِل فروکش!منظر این جنب و جوش موت را در پیش چشم من به هم زن!من نمیخواهم کسم بیند،یا ببینم کس.در تمنای نگاه بیسوالمو ردیف رنجهای بیشمار من،دردهای استخوانم بس.مردگان موت با هم شاد میخنددبا عصیر غارت خوددر جهان زندگانیمیکنند آیا جدا، از زندگی زندگان، یک زندگانی نهانی؟در فتیله روغنی نیست.سقف دارد میشکافد.هست با هر مردهای، خشخشهیس! تکان از جا مبادا!پنجرهام را به زیر گل فروکش!▨ نیما یوشیجهشتم آذر ماه ۱۳۲۳
-
36
نیما یوشیج | لکهدارِ صبح
▨ نام شعر: لکه دار صبح▨ شاعر: نیما یوشیج▨ با صدای: احمد کیایی▨ پالایش و تنظیم: شهروزـــــــــــــــــچشم بودم بررحیلِ صبحِ روشنبا نوای این سحرخوان شادمان من نیز میخواندم به گلشندر نهانی جایِ این وادیبر پریدنهای رنگِ این ستارهبود هر وقتم نظارهکاروان فکرهای دور دور این جهان بودمراههای هولناکِ شببریدهتا پس دیوارِ شهرِ صبح اکنون دررسیدهبر سر خاکسترم ره بودوین سخن را دمبهدم گویا«میرسد صبح طلاییمیرمند این تیرهرویانپس به پایانِ جداییچشم میبندم به روشنهای دیگر سان»آمد از ره این زمان آن صبحلیک افسوس!گرچه از خنده شکفتهزیر دندانش ز چرکین شبی تیره نهفتهمینماید لکهداری روی خاکستر سواریمیدمد بر صورت خاکیهمردیف نابکاری.لکهدارِ صبح با روی سفیدش روبروی منمینشیند خنده بر لبمیپراند تیرهای طعنهٔ خود را به سوی منآه! این صبحِ سراسیمهاز رهِ دهشتفزای این بیابانها رسیدهتا بدین جانب عبث با سر دویدهاز سفیداب رخِ زردش زدودهرنگ گلگونترپس به زرد چرکآلودمینماید پیش چشم مننه چنان که در دگر جا.▨ نیما یوشیجدهم شهریور ماه ۱۳۲۰یوش
-
35
نیما یوشیج | نیما
▨ نام شعر: نیما▨ شاعر: نیما یوشیج▨ با صدای: احمد کیایی▨ پالایش و تنظیم: شهروزـــــــــــــــــاز بَرِ این بیهنر گردندهٔ بینورهست نیما اسمِ یک پروانهٔ مهجورمانده از فصلِ بهاران دوردر خزان زردِ غم جا میگزیندبر فرازِ گلبنانِ دل بیفسرده نشیند.دست سنگینیستدر درونِ تیرگیهای عذابانگیزکه به روی سینهٔ اهریمنان و نابکاران و دروجانشان فرود آیدهمچنین روی جبین نازنینان و فرشتگان ...اسم شورافکن یکی گردنده است این اسمدر زمین نه، بر فراز آسمان نه، در همه جادر میان این زمین و آسماناز پیِ گمگشتهٔ خود میشتابدآن زمان که بر بساطِ بینوای خود درآیدخواهدش از دیده خون بارَد ولیکنآوَرَد شرم از وقارِ پهلوانیدایماً در پیش روی او بدانسانی که او باشد نشستههمچو کلهٔ جغد پیری سر فرود آید از اودر کنار صفحهای در وی خطوطی تیره.با وی این پیمان کند که هیچ وقتینه به ترکِ راه و رسم خود بگوید.▨ نیما یوشیجشانزدهم خرداد ماه ۱۳۲۱
-
34
نیما یوشیج | روی بندرگاه
▨ نام شعر: روی بندرگاه▨ شاعر: نیما یوشیج▨ با صدای: احمد کیایی▨ پالایش و تنظیم: شهروزـــــــــــــــــآسمان یکریز میباردروی بندرگاه.روی دندههای آویزان یک بام سفالین در کنارِ راهروی « آیش» ها که « شاخک» خوشهاش را میدواند.روی نوغانخانه، روی پل ـــ که در سرتا سرش امشبمثل اینکه ضرب میگیرند ـــ یا آنجا کسی غمناک میخواند.همچنین بر روی بالاخانهٔ من (مرد ماهیگیر، مسکینیکه او را میشناسی)خالی افتادهست اما خانهٔ همسایهٔ من دیرگاهیست.ای رفیق من، که ازین بندر دلتنگ روی حرف من با توستو عروق زخمدارِ من از اینحرفم که با تو در میان میآید از درد درونخالی است.و درون دردناک من ز دیگرگونه زخم من میآید پر!هیچ آوایی نمیآید از آن مردی که در آن پنجره هر روزچشم در راه شبی مانند امشب بود بارانی.وه!چه سنگین است با آدمکشی (با هر دمی رویای جنگ) این زندگانی.بچهها،زنها،مردها، آنها که در خانه بودند،دوست با من، آشنا با من درین ساعت سراسر کّشته گشتند.▨ نیما یوشیج
-
33
نیما یوشیج | بوجهلِ من
▨ نام شعر: بوجهلِ من▨ شاعر: نیما یوشیج▨ با صدای: احمد کیایی▨ پالایش و تنظیم: شهروزـــــــــــــــــزندهام تا من، مرا بوجهلِ من در رنج میداردجَسته از زیر دمِ گاوی چه آلودهرفته تا بالای این سیلابخانهچون مگسهای سگان است اونه جز این بوده تا بوده.او، آن آئینِ سماجتآن طفیلیتن بپروردهچومی پرّد پیِ آن است تا یک جای بنشیندبر سرِ هر جانورشکلیروی گوش و زیر چشم و بر جبینِ پاکرویانیبر هر آن پاکیزگان بینیو هر آن آلودگان دانی.هرکجا کاو زنده مییابد یکی را زنده میبیند.میمکد بوجهلِ من خون از تنِ هر جانوران در هر گذرگاهنیست او از کارِ من آگاهمیپرد تا یابدم یک بارِ دیگرمن ولی از او گریزانمتا مرا گم کرده بنشیندبر سرِ دیوار دیگر.▨ نیما یوشیجبهمن ماه ۱۳۲۰ــــــتوضیح: متن این شعر به دستخطِ شاعر، بسیار مغشوش است و احمد کیایی تصحیحی جدید را با این خوانش ارایه میکند.
-
32
نیما یوشیج | با غروبش
▨ نام شعر: با غروبش▨ شاعر: نیما یوشیج▨ با صدای: احمد کیایی▨ پالایش و تنظیم: شهروزـــــــــــــــــلرزش آورد وخود گرفت و برفتروزِ پادرنشیبِ دستبهکاردرسرکوههای زرد و کبودهمچنان کاروانِ سنگینبار.هر چه با خود به باد ِغارت بردخندهها، قیل وقالها در دهبرد این جمله را وز او همهجاشد غمین و خموش و دزد زده.دیدم زدستکِاراوکه نمانددر تهیگاه کوه و ماندهی دشتهیکلی جز به ره شتاب که داشتجویی آرام آمده سوی گشت.یک نهان ماند لیک و روزندیدبا غروبش که هرچه کرد غروبوآن نهان بود، داستان دو دلکه نیامد به دست او منکوب.پس از آنی که رخت برد به درزین سرای فسوس هیکل روزباز آنجا به زیرآن دو درختآن دو دلداده، آمدند به سوز.▨ نیما یوشیجفروردین ماه ۱۳۲۳
-
31
نیما یوشیج | خندهی سرد
▨ نام شعر: خنده سرد▨ شاعر: نیما یوشیج▨ با صدای: احمد کیایی▨ پالایش و تنظیم: شهروزـــــــــــــــــصبحگاهان که بسته میمانَدماهی آبنوس در زنجیردم طاووس پر میافشاندروی این بام تنبشُسته زقیر.چهرهسازانِ این سرای درشترنگدانها گرفتهاند به کفمیشتابد ددی شکافتهپشتبر سرِ موجهای همچو صدف.خندهها میکنند از همهسوبر تکاپوی این سحرخیزانروشنان سربهسر در آب فروبه یکی موی گشته آویزان.دلربایانِ آب بر لب آبجای بگرفتهاند .رهروان با شتاب و در تک و تابپای بگرفتهاند.لیک بادِ دمنده میآیدسرکشَ و تندلب از این خنده بسته میماندهیکلی ایستاده میپاید.صبح چون کاروانِ دزد زدهمینشیند فسردهچشم بر دزدِ رفته میدوزدخندهی سرد را میآموزد .▨ نیما یوشیجاسفندماه ۱۳۱۹
-
30
نیما یوشیج | هنگام که گریه میدهد ساز
▨ نام شعر: هنگام که گریه می دهد ساز▨ شاعر: نیما یوشیج▨ با صدای: احمد کیایی▨ پالایش و تنظیم: شهروزـــــــــــــــــهنگام که گریه میدهد سازاین دود سرشتِ ابر بر پشتهنگام که نیل چشم دریااز خشم به روی میزند مشت...زان دیر سفر که رفت از منغمزهزن و عشوه ساز دادهدارم به بهانههای مانوستصویری از او بر گشاده.لیکن چه گریستن، چه طوفان؟خاموش شبی است هر چه تنهاست.مردی در راه میزند نیو آواش فسرده بر میآید.تنهای دگر منم که چشممطوفان سرشک میگشاید.هنگام که گریه میدهد سازاین دود سرشتِ ابر بر پشتهنگام که نیل چشم دریااز خشم به روی میزند مشت...▨ نیما یوشیج۱۳۲۹
-
29
نیما یوشیج | در بستهام
▨ نام شعر: در بستهام▨ شاعر: نیما یوشیج▨ با صدای: احمد کیایی▨ پالایش و تنظیم: شهروز_________دربستهام، شب است.بامن، شبِ من، تاریک همچو گور،با آنکه دور از او نه چنانم،او از من است دور.خاموش میگذارم من با شبی چنینهر لحظهای چراغ.میکاهمش ز روغن،میسایمش ز تن،.تا در رهم نگیرد جز او کسی سراغ.تا از قطارِ رفتهٔ تاریکِ لحظهها،روشن به دست آیدم آن لحظه کاندرانچون بوی در دماغ گل او جای برده است،تن میفشارم از در و دیوارو تنگنای خانه تن از من فشرده است.نجوای محرمانه میآغازدتاریک خانهٔ من با من.دارد به گوش حرف مرا،اودارم به گوش حرف ورا، من.و هر جدار خاموش،زین حرف کاو چه وقت میآیددارد به ما نگران گوش.و شب، عبوس و سرد،بر ما، به کار مینگرد.یک دلفریب، با قدمش لنگ،در سایهٔ گسستهجداری،.پنهان به راه میگذرد.وسنگها به «کاسِم» بسته تنکبودسَر بَر سریر خاک نشانده،چشمی شدهاند، مینگرندشلنگ ایستاده در ره مانده.و من به هر نشانی باریکآنگاه مانده با شب، آریخو بستهام به خانهٔ تاریک..چون آتشی به خرمن خاکستر سیاهخاموش میگذارمهر لحظهای چراغ.میکاهمش ز روغنمیسایمش به تنتا در رهم نگیرد جز او کسی سراغ.▨نیما یوشیجتیر ماه ۱۳۲۹
-
28
نیما یوشیج | باد میگردد
▨ نام شعر: باد می گردد▨ شاعر: نیما یوشیج▨ با صدای: احمد کیایی▨ پالایش و تنظیم: شهروزـــــــــــــــــ باد میگردد و در باز و چراغست خموشخانهها یکسره خالیشده دردهکدهاندبیمناک ست به ره بار بدوشی که به پلراه خود میسپردپای تا سرشکمان تا شبشانشاد و آسان گذرد.بگسلیدهست در اندودهٔ دودپایهٔ دیواریازهرآن چیز که بگسیخته ستنالش مجروحییا جزعهای تن بیماری استو آنکه بر پل گذرش بود به ره مشکلهاهر زمان مینگردپای تا سرشکمان تا شبشانشاد و آسان گذرد.پای تا سرشکمان تا شبشانشاد و آسان گذردباد میگردد و در باز و چراغست خموشخانهها یکسره خالیشده در دهکدهاندرهسپاری که به پل داشت گذر میاستدزنی از چشم سرشکمردی از رویِ جبین، خونِ جبین می ستُرد.▨ نیما یوشیج۱۳۲۸
-
27
نیما یوشیج | پاسها از شب گذشته است
▨ نام شعر: پاس ها از شب گذشته است▨ شاعر: نیما یوشیج▨ با صدای: احمد کیایی▨ پالایش و تنظیم: شهروزـــــــــــــــــپاسها از شب گذشته استمیهمانان جای را کردهاند خالی، دیرگاهیستمیزبان درخانهاش تنها نشستهدرنیآجینجایِ خود برساحل متروک میسوزد اجاق اواوست مانده، اوست خسته.مانده زندانی به لبهایشبس فراوان حرفها، امابا نوای نای خود دراین شب تاریک پیوستهچون سراغ از هیچ زندانی نمیگیرندمیزبان در خانهاش تنها نشسته.▨ نیما یوشیجزمستان ۱۳۳۶ــــــــــــــپینوشت: خوانش این شعر مطابق با نظر راوی آن (آقای احمد کیایی) انجام شده و در خوانش برخی واژگان، نظر بنده (شهروز) اندکی متفاوت است.
-
26
نیما یوشیج | گل مهتاب
▨ نام شعر: گلِ مهتاب▨ شاعر: نیما یوشیج▨ با صدای: احمد کیایی▨ پالایش و تنظیم: شهروزـــــــــــــــــوقتی که موج برزبرآب تیرهتر،میرفت و دورمیماند از نظر؛شکلی مهیب در دل شب چشم میدرید،مردی بر اسب لخت،با تازیانه ئی از آتش،بر روی ساحل از دور میدوید.و دست های او چناندر کار چیرهتربودند و بود قایق ما شادمان بر آب؛از رنگهای در هم مهتابرنگی شکفتهتر به در آمد.هم چون سپیدهدمدر انتهای شبکاید ز عطسههای شبی تیرهدل پدید.گلهای «جیزر» از نفسی سرد گشت ترزافسانهٔ غمین پر از چرک زندگیطرح دگر بساختند؛فانوسهای مردم آمد به ره پدید.جمعی به ره بتاختند.و آن نو دمیده رنگ مصفابشکفت هم چنان گل و آکنده شد به نوربرما نمود قامت خود را.با گونههای سرد خود و پنجههای زرد،نزدیک آمد از بر آن کوه های دورچشمش به رنگ آب،بر ما نگاه کرد.تا دیدهبان گمره گرداب،روشنترش ببیند،دست روندگان،آسانترش بچیند؛آمد به روی لانهٔ چندین صدا فرود؛بر بالهای پر صور مرغ لاجوردگرد طلا کشید.از یکسره حکایت ویرانهٔ وجودزنگار غم زدودوز هر چه دید زردیک چیز تازه کرد.آن وقت سوی ساحل راندیم با شتاب،با حالتی که بودنه زندگی نه خواب.میخواست همرهم که ببوسد ز دست او.میخواستم که اومانند من همیشه بود پای بست او.میخواستم که با نگه سرد او دمیافسانهای دگر بخوانم از بیم ماتمیمیخواستم که بر سر آن ساحل خموشدر خواب خود شومجز بر صدای او،سوی صدای دیگر ندهم به یاوه گوش.و آنجا جوار آتش همسایهامیک آتش نهفته بیفروزم.اما به ناگهانتیره نمود رهگذر موج؛شکلی دوید از ره پایین،آنگه بیافت بر زبری اوجدر پیش روی ما گل مهتاب،کمرنگ ماند و تیره نظر شد؛در زیرکاج و بر سر ساحل،جادوگری شد از پی باطل؛وافسردهتر بشد گل
-
25
نیما یوشیج | بازگردان تن سرگشته
▨ نام شعر: بازگردان تن سرگشته▨ شاعر: نیما یوشیج▨ با صدای: احمد کیایی▨ پالایش و تنظیم: شهروز_________دور از شهر و دیار خود شدم با تیرگان همخانه، آه از این بدانگیزی!داغ حسرت میگذارد باقی عمر مرا هر دم!من ز راه خود به در بودستم آیا؟فاش کردم رازهایی رایا نگفتم آنچه کان شاید...شمعی آیا بر سرِ بالینشان روشن شد از دستم؟زیرکلهٔ سرد شب در راهلکهٔ خونی به کس دادم نشانی؟سخت میترسم که این خاموش فرتوتسقف بشکافدبر سرِ من!خاکدان همچون دل عفریت مرده گنده دارد تندر برِ من!هر زمان اندیشم از من در جهان چیزی نمانَد غیر آهیهم به همچند سری مو، راه جستندر بساطِ خشک خارستان نیابم نقشهٔ راهی.ای رفیق روزِ رنج بینوایی!از کدامین راه بر سوی فضای تیرگان این راه را دادی درازی؟ازهمان ره رو به گلگشت دیاران بازگردان این تن سرگشتهات راو «سناور*» که طلای زرد را مانَد به هنگامِ گلِ خودبگسلد از خندههایش بر مزار تو گلوبند.▨نیما یوشیجشهریور ماه ۱۳۲۱ـــــــــــپینوشت: به گویش مازندرانی به صنوبر، سناور می گویند.
-
24
نیما یوشیج | داروگ
▨ نام شعر: داروگ▨ شاعر: نیما یوشیج▨ با صدای: احمد شاملو▨ موسیقی: قطعهی کجایی از کیهان کلهر و علی بهرامی فرد، از آلبومِ تنها نخواهم ماند▨ پالایش و تنظیم: شهروزـــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــخشک آمد کشتگاه مندر جوار کشت همسایه.گرچه میگویند: «میگریند روی ساحل نزدیکسوگواران در میان سوگواران.»قاصد روزان ابری، داروگ! کی میرسد باران؟بر بساطی که بساطی نیستدر درون کومهی تاریک من که ذرهای با آن نشاطی نیستو جدار دندههای نی به دیوار اطاقم دارد از خشکیش میترکد-چون دل یاران که در هجران یاران-قاصد روزان ابری، داروگ! کی میرسد باران؟▨نیما یوشیجـــــــــــــــــــــــــنشانهگذاری در شعر نیما یوشیج همیشه مجادلهبرانگیز بوده است. نشانهگذاری و متن شعر که در بالا آمده، بر اساس کتاب ِ مجموعه اشعار نیما یوشیج، انتشارات زرین، چاپ اول انجام گرفته است.
-
23
نیما یوشیج | ریرا
▨ نام شعر: ریرا▨ شاعر: نیما یوشیج▨ با صدای: احمد شاملو▨ پالایش و تنظیم: شهروزـــــــــــــــــــــــــــــــ«ری را»... صدا میآید امشباز پشت «کاچ» که بند آببرق سیاخ تابش تصویری از خرابدر چشم میکشاند.گویا کسی ست که میخواند…اما صدای آدمی این نیستبا نظم هوشربایی منآوازهای آدمیان را شنیدهامدر گردش شبانی سنگین؛ز اندوههای منسنگین تر.و آوازهای آدمیان را یکسرمن دارم از بر.یکشب درون قایق دلتنگخواندند آن چنانکه من هنوز هیبت دریا رادر خوابمیبینم.ری را.ری را...دارد هوا که بخواند.در این شب سیا.او نیست با خودش،او رفته با صدایش اماخواندن نمیتواند.▨نیما یوشیج - ۱۳۳۱ـــــــــــــــــــــنشانهگذاری در شعر نیما یوشیج همیشه مجادلهبرانگیز بوده است. نشانهگذاری و متن شعر که در بالا آمده، بر اساس کتاب ِ مجموعه اشعار نیما یوشیج، انتشارات زرین، چاپ اول انجام گرفته است.ـــــــــــــــــــــپینوشتها:۱- معنای «کاچ» در منابع مختلف بهصورت «قطعهٔ کوچک جنگل در میان مزارع»، «کچلیهای زمین»، و «بخشی از جنگل که درختهای آن را کندهاند» آمدهاست.۲- بند آب: بهصورت «حفرههایی که به دست روستاییان برای آبیاری زمینهایی که به آن مشرف است، ایجاد میشود»[۱۳] و «برکهای مصنوعی که بهمنظور آبیاری زمینهای اطراف احداث میشود»[۱۴] معنی شدهاست.۳- ریرا: برخی منابع «ریرا» را نامِ زن دانستهاند. برخی دیگر معتقدند که ریرا یک صوت است. این کلمه که دارای واکههای بلند «ای» و «آ» است، با سهنقطهای که بعد از آن آمده، فضای ابهام را ایجاد میکند. شاعر با استفاده از صدای مبهم مرکب از دو هجای کشیده، حس شنیداری مخاطب را از آغاز شعر تحریک میکند.معانی دیگر «ریرا» در زبان مازندرانی عبارتاند از: (۱) بیدار باش، به هوش باش، هشدار؛ «ریرا» در بازیای به همین نام در مازندران یعنی «بپا و هوشیار باش» (۲) نام زنی که باید تیزهوش و کاردان باشد (۳) نام پرندهای کوچکتر از گنجشک و شبیه به آن.
-
22
نیما یوشیج | مادری و پسری | صدای احمد کیایی
▨ نام شعر: مادری و پسری▨ شاعر: نیما یوشیج▨ با صدای: احمد کیایی▨ پالایش و تنظیم: شهروزــــــــــــــــــدر دل کومهٔ خاموش فقیرخبری نیست، ولی هست خبردور از هرکسی آن جا، شب اومیکند قصه ز شبهای دگر.کوره میسوزد و هر شعله به رقصدمبهدم میبردش بند از بنداین سکونت که در آن جاست به پابا سکوت شب دارد پیوند.اندر آن خلوتجا، پنداریمیرسد هر دمی از راه کسیلیک نیست، امیدی ست کزآنمیرود، بازمیآید نفسی.مثل این است دراین کومهٔ خردبس کسان دست به گردن مرُدندوین زمان یک پسرک با مادرزآن ِاین کومهٔ تنگ و خردند.فقر از هر چه که در بارش بودداد آشفته در این گوشه تکانمادری و پسری را بنهادپی نان خوردنی، امّا کو نان؟!قصه می گوید مادر ز پدریعنی از شوی که نیستمیخورد از تن او فقر و رخانزرد از او میشود، این است خبردر دل کومهٔ ویران پی زیست.روزها رفته که او نامده استگرچه او رفت که باز آید زودکس نمیداند اکنون به کجاستروی این جادهٔ چون خاکستر.زیر این ابر کبودکس ندارد خبر از هیچکسیشب دراز است و بیابان تاریکپیش دیوار یکی قلعهخراب.ماه سرد و غمگین.خرد میگردد در نقشهٔ آب
-
21
نیما یوشیج | ققنوس
▨ نام شعر: ققنوس▨ شاعر: نیما یوشیج▨ با صدای: احمد شاملو▨ پالایش و تنظیم: شهروزـــــــــــــــــــــــــــــــــــققنوس، مرغ خوشخوان، آوازهی جهان،آواره مانده از وزش بادهای سرد،بر شاخ خیزران،بنشستهاست فرد.بر گردِ او به هرِ سر شاخی پرندگان.او نالههای گمشده ترکیب میکند،از رشتههای پارهی صدها صدای دور،در ابرهای مثل خطی تیره روی کوه،دیوار یک بنای خیالیمیسازد.از آن زمان که زردی خورشید روی موجکمرنگ مانده است و به ساحل گرفته اوجبانگ شغال، و مرد دهاتیکردهست روشن آتش پنهان خانه راقرمز به چشم، شعلهی خردیخط میکشد به زیر دو چشم درشت شبوندر نقاط دور،خلقند در عبور.او، آن نوای نادره، پنهان چنان که هست،از آن مکان که جای گزیدهست میپرددر بین چیزها که گره خورده میشودبا روشنی و تیرگی این شب درازمیگذرد.یک شعله را به پیشمینگرد.جایی که نه گیاه در آنجاست، نه دمیترکیده آفتاب سمج روی سنگهاش،نه این زمین و زندگیاش چیز دلکش استحس میکند که آرزوی مرغها چو اوتیرهست هم چو دود. اگر چند امیدشانچون خرمنی ز آتش.در چشم می نماید و صبح سفیدشان.حس می کند که زندگی او چنانمرغان دیگر ار به سر آیددر خواب و خورد،رنجی بود کز آن نتوانند نام برد.آن مرغ نغزخوان،در آن مکان ز آتش تجلیل یافته،اکنون، به یک جهنم تبدیل یافته،بستهست دم به دم نظر و میدهد تکانچشمان تیزبین.وز روی تپه،ناگاه، چون به جای پر و بال میزندبانگی برآرد از ته دل سوزناک و تلخ،که معنیش نداند هر مرغ رهگذر.آنگه ز رنجهای درونیش مست،خود را به روی هیبت آتش میافکند.باد شدید میدمد و سوخته ست مرغ؟خاکستر تنش را اندوختهست مرغ!پس جوجههاش از دل خاکسترش به در.▨نیما یوشیجبهمن ماه ۱۳۱۶
-
20
نیما یوشیج | مرغ شبآویز
▨ نام شعر: مرغ شباویز▨ شاعر: نیما یوشیج▨ با صدای: احمد کیایی▨ پالایش و تنظیم: شهروزــــــــــــــــــبه شب آویخته مرغ شبآویزمُدامش کارِ رنجافزاست چرخیدن.اگر بیسود میچرخدوگر از دستکارِ شب، در این تاریکجا، مطرود میچرخد...به چشمش هر چه میچرخد، ـــ چو او بر جای ـــزمین، با جایگاهش تنگ.و شب، سنگین و خونآلود، برده از نگاهش رنگو جادههای خاموش ایستادهکه پای زنان و کودکان با آن گریزانندچو فانوسِ نفسمردهکه او در روشنایی از قفای دود میچرخد.ولی در باغ میگویند:«به شب آویخته مرغ شباویزبه پا، ز آویخته ماندن، بر این بامِ کبوداندود میچرخد.»▨نیما یوشیج۱۳۲۹ـــــــپینوشت اول: در برخی نسخهها «و شب، سنگین و خونآلود» به صورت «و شب سنگینِ خونآلود» ضبط شده است که انتخاب ما این بود که با واو اجرا شود.پینوشت دوم: در برخی از نسخهها «و جادههای خاموش ایستاده» به صورت «و جادههای خاموش ایستاد» ضبط شده که در این حالت علاوه بر شکست وزنی، نحوِ جمله و فضای محاکات شعر بر هم میخورد و به نظر ما آشکارا غلط است.
-
19
نیما یوشیج | خانهام ابریست
▨ نام شعر: خانهام ابریست▨ شاعر: نیما یوشیج▨ با صدای: احمد شاملو▨ پالایش و تنظیم: شهروزــــــــــــــــــــــــــخانهام ابریستیکسره روی زمین ابریست با آناز فراز گردنه خُرد و خراب و مستباد می پیچدیکسره دنیا خراب از اوستو حواس من!آی نیزن که تو را آوای نی بردهست دور از ره کجایی؟خانهام ابریست اماابر بارانش گرفته ستدر خیال روزهای روشنم کز دست رفتندم،من به روی آفتابممیبرم در ساحت دریا نظارهو همه دنیا خراب و خرد از باد استو به ره، نیزن که دایم مینوازد نی، در این دنیای ابر اندودراه خود را دارد اندر پیش▨نیما یوشیجـــــــــــــــــــــــتذکر اول: نشانهگذاری در شعر نیما یوشیج همیشه مجادلهبرانگیز بوده است. نشانهگذاری و متن شعر که در بالا آمده، بر اساس کتاب ِ مجموعه اشعار نیما یوشیج، انتشارات زرین، چاپ اول انجام گرفته است.ـــــــــــــــــــــــتذکر دوم: بر این باورم که شاملوی بزرگ در دکلمهی این بخش، دچار اشتباه در لحن شده؛خانهام ابریستاما ابر بارانش گرفتهستیعنی شاملو باید به جای اینکه بگوید: «ابر، بارانش گرفتهست»، باید میگفت: «ابرِ بارانش گرفتهست» و این تاکیدی بر ناامیدی اجتماعی شاعر است. نیما در چهارچوبِ سمبولیسمِ نیماییِ خود، ناامیدی را اینگونه ابراز میکند که: «ابر، باران ندارد». و دقت کنید که در سطر قبل از این، نیما سروده:خانه ام ابریست، اماو این «اما» به ما گوشزد میکند که سطر بعدی، جملهای در نفی جمله اول است.دلیل دوم مدعای بنده، بالا بودن فرکانس و تکرارِ این نوع تشبه در سایر شعرهای نیماست. یعنی در فضای دراماتیکِ شعر نیما، خشکسالی و بیبارانی سمبلی از مشکلات اجتماعیست که از کنترل شاعر خارج است. از جمله در شعر داروگ، این سطر معروف آمده است:خشک آمد کشتگاه منلازم به ذکر است که تصحیح این اشتباه خوانش شاملو، برای بنده با ویرایش صوتی صدای شاعر، کاری ممکن و مقدور بود. اما از آنجا که دست بردن در لحن شاعر را خلاف امانتداری و اخلاق میدانم، از این مساله پرهیز کردم.
-
18
نیما یوشیج | در بستهام
▨ نام شعر: در بستهام▨ شاعر: نیما یوشیج▨ با صدای: احمد کیایی▨ پالایش و تنظیم: شهروز_________دربستهام، شب است.بامن، شبِ من، تاریک همچو گور،با آنکه دور از او نه چنانم،او از من است دور.خاموش میگذارم من با شبی چنینهر لحظهای چراغ.میکاهمش ز روغن،میسایمش ز تن،.تا در رهم نگیرد جز او کسی سراغ.تا از قطارِ رفتهٔ تاریکِ لحظهها،روشن به دست آیدم آن لحظه کاندرانچون بوی در دماغ گل او جای برده است،تن میفشارم از در و دیوارو تنگنای خانه تن از من فشرده است.نجوای محرمانه میآغازدتاریک خانهٔ من با من.دارد به گوش حرف مرا،اودارم به گوش حرف ورا، من.و هر جدار خاموش،زین حرف کاو چه وقت میآیددارد به ما نگران گوش.و شب، عبوس و سرد،بر ما، به کار مینگرد.یک دلفریب، با قدمش لنگ،در سایهٔ گسستهجداری،.پنهان به راه میگذرد.وسنگها به «کاسِم» بسته تنکبودسَر بَر سریر خاک نشانده،چشمی شدهاند، مینگرندشلنگ ایستاده در ره مانده.و من به هر نشانی باریکآنگاه مانده با شب، آریخو بستهام به خانهٔ تاریک..چون آتشی به خرمن خاکستر سیاهخاموش میگذارمهر لحظهای چراغ.میکاهمش ز روغنمیسایمش به تنتا در رهم نگیرد جز او کسی سراغ.▨نیما یوشیجتیر ماه ۱۳۲۹
-
17
نیما یوشیج | بر فراز دشت
▨ نام شعر: بر فراز دشت▨ شاعر: نیما یوشیج▨ با صدای: احمد کیایی▨ پالایش و تنظیم: شهروز_________بر فرازِ دشت باران است. باران عجیبی!ریزش باران، سرِ آن دارد از هر سوی وز هرجا،که خزنده، که جهنده، از رهآوردش به دل یابد نصیبی.باد، لیکن، این نمیخواهد.گرم در میدان دویده، بر زمین میافکند پیکر.با دمش خشک و عبوس و مرگبارآور.از گیاهی تا نه دل سیراب آید،بر ستیز هیبتش هر دم میافزاید.زیر و رو میدارد از هر سورستههای تشنه و تر را،هر نهالِ بارور را.باد میغلتد.غش در او، در مفصلش، افتاده، میگرداند از غش روی.چه بهناهنگام فرمانی،با دمِ سردی که میپاید!از زن و از مرگ همبا قدرت موفوراین چنین فرمان نمیآید!باد میجوشد.باد میکوشد.کاورد با نازکآرای تن هر ساقهای در ره نهیبی.بر فراز دشت باران است. باران عجیبی!▨نیما یوشیج۱۳۲۸
-
16
نیما یوشیج | تو را من چشم در راهم
▨ نام شعر: تو را من چشم در راهم▨ شاعر : نیما یوشیج▨ با صدای: احمد شاملو▨ پالایش و تنظیم: شهروزـــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــخانهام ابریستیکسره روی زمین ابریست با آناز فراز گردنه خُرد و خراب و مستباد می پیچدیکسره دنیا خراب از اوستو حواس من!آی نیزن که تو را آوای نی بردهست دور از ره کجایی؟خانهام ابریست اماابر بارانش گرفته ستدر خیال روزهای روشنم کز دست رفتندم،من به روی آفتابممیبرم در ساحت دریا نظارهو همه دنیا خراب و خرد از باد استو به ره، نیزن که دایم مینوازد نی، در این دنیای ابر اندودراه خود را دارد اندر پیش▨نیما یوشیجـــــــــــــــــــــــــنشانهگذاری در شعر نیما یوشیج همیشه مجادلهبرانگیز بوده است. نشانهگذاری و متن شعر که در بالا آمده، بر اساس کتاب ِ مجموعه اشعار نیما یوشیج، انتشارات زرین، چاپ اول انجام گرفته است.
-
15
نیما یوشیج | افسانه
▨ نام شعر: بخشی از شعر افسانه▨ شاعر: نیما یوشیج▨ با صدای: احمد شاملو▨ پالایش و تنظیم: شهروزـــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــبخش ۴۵ از شعر فسانه:۴۵عاشق: ای فسانه! خَساناند آنانکه فرو بسته رَه را به گلزار.خَس به صد سال طوفان ننالدگل زِ یک تندباد است بیمار.تو مپوشان سخنها که داری.۴۶تو بگو با زبانِ دلِ خود- هیچکس گوی نپْسندد آن را -میتوان حیلهها راند در کار،عیب باشد ولی نکتهدان رانکته پوشی پِیِ حرف مردم.۴۷این، زبانِ دلْافسردگان است،نه زبانِ پیِ نام خیزان،گوی در دل نگیرد کسش هیچ.ما که در این جهانیم سوزانحرف خود را بگیریم دنبال:▨نیما یوشیج - چاپ دی ماه ۱۳۰۱ــــــــــــــــــــــــتقدیم نامهی شاعر: پیشگاه استادم «نظام وفا» تقدیم میکنم. هر چند که میدانم این منظومه هدیهی ناچیزیست، اما او اهالی کوهستان را به سادگی و صداقتشان خواهد بخشید.
-
14
نیما یوشیج | اجاق سرد
▨ نام شعر: اجاق سرد▨ شاعر: نیما یوشیج▨ با صدای: احمد شاملو▨ پالایش و تنظیم: شهروزـــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــمانده از شبهای دورادوربر مسیر خامش جنگلسنگچینی از اجاقی خرد،اندرو خاکستر سردی.همچنان کاندر غبار اندودهی اندیشههای من ملالانگیزطرح تصویری در آن هر چیزداستانی حاصلش دردی.روز شیرینم که با من آتشی داشت؛نقش ناهمرنگ گردیدهسرد گشته، سنگ گردیده؛با دم پاییز عمر من کنایت از بهار روی زردی.همچنان که مانده از شبهای دورادوربر مسیر خامش جنگلسنگچینی از اجاقی خرداندرو خاکستر سردی▨نیما یوشیجآبان ماه ۱۳۲۷ـــــــــــــــــــــــــنشانهگذاری در شعر نیما یوشیج همیشه مجادلهبرانگیز بوده است. نشانهگذاری و متن شعر که در بالا آمده، بر اساس کتاب ِ مجموعه اشعار نیما یوشیج، انتشارات زرین، چاپ اول انجام گرفته است. اگرجه خوانش شاملو در برخی واژگان و جزییات، با این متن تفاوت دارد.
-
13
نیما یوشیج | تلخ
▨ نام شعر: تلخ▨ شاعر: نیما یوشیج▨ با صدای: احمد شاملو▨ پالایش و تنظیم: شهروزـــــــــــــــــــــــــــــــپای آبله ز راه بیابان رسیدهامبشمرده دانهدانه کلوخ خراب اوبرده به سر به بیخ گیاهان وآب تلخدر بر رخم مبند که غم بسته بر درمدلخستهام به زحمت شب زنده داریم ویرانهام زهیبت آباد خواب تلخعیبم مبین که زشت و نکو دیدهام بسیدیده گناه کردن شیرین دیگرانوز بیگناه دلشدگانی ثواب تلخدر موسمی که خستگیام میبرد ز جایبا من بدار حوصله، بگشای در ز حرفاما در آن نه ذره عتاب و خطاب تلخچون این شنید بر سر بالین من گریستگفتا: «کنون چه چاره؟» بگفتم «اگر رسدبا روزگار هجر و صبوری، شراب تلخ»▨نیما یوشیج - آبان ماه ۱۳۲۷ـــــــــــــــــــــــــنشانهگذاری در شعر نیما یوشیج همیشه مجادلهبرانگیز بوده است. نشانهگذاری و متن شعر که در بالا آمده، بر اساس کتاب ِ مجموعه اشعار نیما یوشیج، انتشارات زرین، چاپ اول انجام گرفته است.
-
12
نیما یوشیج | او را صدا بزن
▨ نام شعر: او را صدا بزن▨ شاعر: نیما یوشیج▨ با صدای: احمد کیایی▨ پالایش و تنظیم: شهروزـــــــــــــــــجَیب سحر شکافته ز آوای خود خروسمی خواند.بر تیزپایدلکش آوای خود سوارسوی نقاط دورمی راند.بر سوی درّهها که در آغوش کوههاخواب و خیال روشن صبحند.بر سوی هر خراب و هر آبادهر دشت و هر دمناو را صدا بزن!بسیار شد به خواباین خفتهی فلج.در انتظار یکروز خوش فرج.پیوندهای اوگشتند سرداز بس که خواب کرداز بس که خواب کردبیم است کاو نخیزد از رخوت بدناو را صدا بزن!کوچید کاروان که به ده بود. مدتی استدر چادر سفید عروس ایستاده استبا چه طراوتیزیر «شماله» می گذرد ده. جدار راهچیده شده است باتنهایی از زنانتنهای مردهاتنهای برهنهتنهای ژندهپوشآورده شادی همگان را به کار جوش.و یک کمر بزرگ شدهست آشیانه تاقاپد هر آن صدای گریزنده از دهناو را صدا بزن!آ وقت کاو رسیدچار اسبه از رهش،در قلعه کس ندیدزین رو به گوشهایرفت و بیارمید.پای آبله ز راه و تنش کوفته شدهگویی خیال زندگیاش از ره دماغبا ناامیدیای نهبهجا روفته شده،اما کنون که خسته تن از جنگ تن به تناو را صدا بزن!گرگی کشید کلّه و از کوه شد به زیرمطرود دلپلیدبر تخته بست امید(هر شکل نابهجای نهاندر گوشههای معرکه میماند)تا دید کاو خروسمیخواند؛و آوای او چو ضربت بر قطعهی چدناو را صدا بزن!▨ نیما یوشیجدی ماه ۱۳۲۵
-
11
نیما یوشیج | در شب سرد
▨ نام شعر: در شب سرد▨ شاعر: نیما یوشیج▨ با صدای: احمد کیایی▨ پالایش و تنظیم: شهروزـــــــــــــــــدر شب سرد زمستانیکورهی خورشید هم، چون کورهی گرم چراغ من نمیسوزدو به مانند چراغ مننه میافروزد چراغی هیچ،نه فروبسته به یخ ماهی که از بالا میافروزد.من چراغم را در آمد رفتن همسایهام افروختم در یک شب تاریکو شب سرد زمستان بود،باد میپیچید با کاج،در میان کومه ها خاموشگم شد او از من جدا زین جادهی باریکو هنوزم قصه بر یاد استوین سخن آویزهی لب:«که میافروزد؟ که میسوزد؟چه کسی این قصه را در دل می اندوزد؟»در شب سرد زمستانیکورهی خورشید هم، چون کورهی گرم چراغ من نمیسوزد.▨ نیما یوشیجدی ماه ۱۳۲۹
-
10
نیما یوشیج | جاده خاموش است
▨ نام شعر: جاده خاموش است▨ شاعر: نیما یوشیج▨ با صدای: احمد کیایی▨ پالایش و تنظیم: شهروزـــــــــــــــــجاده خاموش ست، از هر گوشهی شب هست در جنگل.تیرگی (صبح از پیاش تازان)رخنهیی بیهوده میجویدیک نفر پوشیده در کنجیبا رفیقش قصهی پوشیده میگویدبر در شهر آمد آخر کاروان ما زه راه دور -می گوید-با لقای کاروان ما، (چنان کآرایش پاکیزهاش هر لحظه میآراست).مردمان شهر را فریاد برمیخاستآنکه او این قصهاش در گوش، اماخاسته افسردهوار از جاشهر را نام و نشان هر لحظه میجوید.و به او افسرده میگوید:مثل این که سالها بودم در آن شهر نهان مأوا»مثل اینکه یک زمان در کوچهیی از کوچههای اوداشتم یاری موافق شاد بودم با لقای او«.جاده خاموشست اما همچنان شب هست در جنگلتیرگی (صبح از پیاش تازان)رخنه میجویدیک نفر پوشیده بنشستهبا رفیقش قصهی پوشیده میگوید.▨ نیما یوشیجهفتم اسفند ماه ۱۳۲۸
-
9
نیما یوشیج | سایهٔ خود
▨ نام شعر: سایهی خود▨ شاعر: نیما یوشیج▨ با صدای: احمد کیایی▨ پالایش و تنظیم: شهروزـــــــــــــــــدر ساحتِ دهلیزِ سرای من و تومردیست نشسته از بَرَش مشعل نورهر روز و به هر شب از برای من و تودر بر بگشاده نقشهای زین شبِ دور..انگیخته از نهادشرگهای صدایک خنده نه از لبانشیک دم شده وا.میبیند او به زیرِ ویرانهی شبدر روشنیِ شرارهای سردشدهدر شادیِ روزی، نه در آن خورشیدیدر گردشِ یک شبِ پر از درد شدهنو میکند او هزار اندوهِ نهفت.اما چو به ناگهان نگاهش افتدبر سایهی خود اگرچه از او نه جدالبخند زدهفریاد برآوَرَد. بمانداز چشم من و تو در زمان ناپبدا.▨ نیما یوشیجفروردین ماه ۱۳۲۱
-
8
نیما یوشیج | قو
▨ نام شعر: قو▨ شاعر: نیما یوشیج▨ با صدای: احمد کیایی▨ پالایش و تنظیم: شهروزـــــــــــــــــصبح چون روی میگشاید مهرروی دریای سرکش و خاموشمیکشد موجهای نیلی چهرجبّهای از طلای ناب به دوش.صبحگه، سرد و تَر، در آن دمهاکه ز دریا نسیم راست گذر،گل مریم، به زیرشبنمهاشستشو میدهد بر و پیکر.صبحگه، کهانزوای وقت و مکاندلرباینده است و شوق افزاست،بر کنارِ جزیرههای نهانقامت با وقار قو پیداست.آنچنانی که از گلی دستهپیش نجوای آبها تنها،وسط سبزهی خزهبستهتنش از سبزه بیشتر زیبا.میدهد پایِ خود تکان، شایدکه کُند خستگی ز تن بیرون.بالهای سفید بگشایدبپرد دربرابر هامون.بپرد تا بدان سوی دریادر نشیبِ فضای مثل سحر،برود ازجهان خیرهی مابزند در میان ظلمت، پَر.برود در نشیمن تاریکبا خیالی که آن مصاحب اوست،در خطِ روشنی چو مو باریکبیند آن چیزها که در خورِ قوست.لکّ ابری که دور میمانَدموجهایی که میکنند صدا،وندر آنجا کسی نمیداندکه چه اشکال میشوند جدا.لیک مرغ جزیرههای کبود،در همین دم که او به تنهاییسینه خالی ز فکر بود و نبودمیکند فکرهای دریایی.نظر انداخته سوی خورشید،نظری سوی رنگ های رقیقبا تکانی به بالهای سفیدبجهیدهست روی آبِ عمیق.برخلافِ تصورِ همه، اومانده دیوانهی حکایت آبگر کسی هست یا نه، ناظرِ قوقو در آغوشِ موجهاست به خواب.▨ نیما یوشیجبیستم فروردین ماه ۱۳۰۵
-
7
نیما یوشیج | مرغ غم
▨ نام شعر: مرغ غم▨ شاعر: نیما یوشیج▨ با صدای: احمد کیایی▨ پالایش و تنظیم: شهروزـــــــــــــــــروی این دیوار غم، چون دود رفته بر زبردائما بنشسته مرغی، پهن کرده بال و پرکه سرش میجنبد از بس فکر غم دارد به سر.پنجههایش سوخته؛زیر خاکستر فرو،خندهها آموخته؛لیک غم بنیادِ او.هر کجا شاخیست برجا مانده و بیبرگ و نوادارد این مرغ کدر بر رهگذار آن صدا.درهوای تیرهی وقت سحر سنگین به جا.او نوای هر غمش برده از این دنیا به در،از دلی غمگین دراین ویرانه میگیرد خبر.گه نمیجنباند از رنجی که دارد بال و پر.هیچکس او را نمیبیند، نمیداند که چیست.بر سرِ دیوار این ویرانهجا فریاد کیست.و به جز او هم در این ره مرغ دیگر راست زیست.میکشد این هیکل غم از غمی هر لحظه، آهمیکند در تیرگیهای نگاهِ من نگاهاو مرا در این هوای تیره میجوید به راه.آهِ سوزان میکشم هر دم در این ویرانه منگوشه بگرفته منم، در بندِ خود، بیدانه منشمع چه؟ پروانه چه؟ هر شمع هر پروانه من.من به پیچاپیچ این لوس و سمج دیوارهابر سر خطی سیه چون شب نهاده دست و پادست و پایی میزنم چون نیمهجانان بیصدا.پس بر این دیوارِ غم، هر جاش بفشرده به هم،میکشم تصویرهای زیر و بالاهای غممیکشد هر دم غمم، من نیز غم را میکشم.تا کسی ما را نبیندتیرگیهای شبی راکه به دلها مینشیند،میکنم از رنگِ خود وا.ز انتظارِ صبح با هم حرفهایی میزنیمبا غباری زردگونه، پیله بر تن میتنیممن به دست، او با نُگِ خود، چیزهایی میکنیم .▨ نیما یوشیجآبان ۱۳۱۷
-
6
نیما یوشیج | وای بر من
▨ نام شعر: وای بر من▨ شاعر: نیما یوشیج▨ با صدای: احمد کیایی▨ پالایش و تنظیم: شهروزـــــــــــــــــکشتگاهم خشک ماند و یکسره تدبیرهاگشت بیسود و ثمرتنگنای خانهام را یافت دشمن با نگاه حلیهاندوزشوای بر من! میکند آماده بهر سینهی من تیرهاییکه به زهر کینه آلوده ست.پس به جادههای خونین کلّههای مردگان رابه غبار قبرهای کهنهاندودهاز پس دیوار من بر خاک میچیندوز پی آزارِ دلآزردگاندر میان کلههای چیده بنشیندسرگذشت زجر را خواند.وای بر من!در شبی تاریک از اینسانبر سر این کلّهها جنبانچه کسی آیا ندانسته گذارد پا؟از تکان کلهها آیا سکوت این شب سنگین-کاندر آن هر لحظه مطرودی فسون تازه می بافد-کی که بشکافد؟یک ستاره از فساد خاک وارستهروشنایی کی دهد آیااین شب تاریک دل را؟عابرین! ای عابرین!بگذرید از راه من بی هیچ گونه فکردشمن من میرسد، میکوبدم بر درخواهدم پرسید نام و هر نشان دیگر.وای بر من!به کجای این شب تیره بیاویزم قبای ژندهی خود راتا کشم از سینهی پر درد خود بیرونتیرهای زهر را دلخون؟وای بر من!▨ نیما یوشیجبیست و چهارم بهمن ماه ۱۳۱۸
-
5
نیما یوشیج | مهتاب
▨ نام شعر: مهتاب▨ شاعر: نیما یوشیج▨ با صدای: احمد شاملو▨ پالایش و تنظیم: شهروزـــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــمیتراود مهتابمیدرخشد شبتاب،نیست یکدم شکند خواب به چشم کس و لیکغم این خفتهی چندخواب در چشم ترم میشکند.نگران با من استاده سحرصبح میخواهد از منکز مبارک دم او آورم این قوم به جان باخته را بلکه خبردر جگر لیکن خاریاز ره این سفرم می شکند.نازک آرای تن ساق گلیکه به جانش کِشتمو به جان دادمش آبای دریغا! به برم میشکند.دستها می سایمتا دری بگشایمبر رعبت (عبث) میپایمکه به درکس آیددر و دیوار به هم ریختهشانبرسرم می شکند.میتراود مهتابمی درخشد شبتاب؛مانده پای آبله از راه درازبر دَمِ دهکده مردی تنهاکولهبارش بردوشدست او بر در، میگوید با خود:غم این خفتهی چندخواب در چشم ترم میشکند.▨نیما یوشیج - ۱۳۲۷ ـــــــــــــــــــــــــنشانهگذاری در شعر نیما یوشیج همیشه مجادلهبرانگیز بوده است. نشانهگذاری و متن شعر که در بالا آمده، بر اساس کتاب ِ مجموعه اشعار نیما یوشیج، انتشارات زرین، چاپ اول انجام گرفته است.
-
4
نیما یوشیج | شکستهپر
▨ نام شعر: شکستهپر▨ شاعر: نیما یوشیج▨ با صدای: احمد کیایی▨ پالایش و تنظیم: شهروزـــــــــــــــــنزدیک شد رسیدن مرغِ شکستهپرهی پهن میکند پَر و هی میزند به درزین حبسگاه سرآواز میدهد به همه خفتگان مادر کارگاهِ روشنِ فکرِ جوانِ مابیدار میکند همه شورِ نهان ما.بر بام این سرای که کردش ستم نگوناستاده است همچو یکی گوی واژگونمیکاودش دو چشمتا چهرههای مرگنما را کند جدااز چهرههای خشمتا فکرهای گمشدگان راکه کارشان همیشه ویرانه کردن استو آثار این خرابیشان هر دم به گردن استاز فکرهای دیگر یک سوی تر کند.تا نیم مردگان راکافسرده شوقشان، هم از او با خبر شونداول به رنگهای دگر روی میکندتردید میفزایددر ساحتِ غبارِ پر از شکلِ جانور.تصویر آتشی بنمایدبا سوزشی دگر.میسوزد آنچه بینیوز خشم، چیزهای سیه میکند سفیدآنگاه مینماید از این سقفِ تیره سریعنی دمید از پس شام سیه سحرنزدیک شد رسیدن مرغ شکسته پر.▨ نیما یوشیجدی ماه ۱۳۱۹
-
3
نیما یوشیج | هست شب
▨ نام شعر: هست شب▨ شاعر: نیما یوشیج▨ با صدای: احمد شاملو▨ پالایش و تنظیم: شهروزـــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــهست شب یک شبِ دمکرده و خاکرنگِ رخ باخته است.باد، نوباوهی ابر، از برِ کوهسویِ من تاخته است.▨هست شب، همچو ورم کرده تنی گرم در استاده هوا،هم ازین روست نمیبیند اگر گمشدهیی راهش را.▨با تنش گرم، بیابانِ درازمُرده را مانَد در گورش تنگبه دلِ سوختهی من مانَدبه تنم خسته که میسوزد از هیبتِ تب!هست شب آری،شب.▨نیما یوشیج - ۲۸ اردیبهشت ۱۳۳۴ـــــــــــــــــــــــــنشانهگذاری در شعر نیما یوشیج همیشه مجادلهبرانگیز بوده است. نشانهگذاری و متن شعر که در بالا آمده، بر اساس کتاب ِ مجموعه اشعار نیما یوشیج، انتشارات زرین، چاپ اول انجام گرفته است.
-
2
نیما یوشیج | آی آدمها!
▨ نام شعر: آی آدمها▨ شاعر: نیما یوشیج▨ با صدای: احمد شاملو▨ پالایش و تنظیم: شهروزــــــــــــــــــــــــــــــــــــآی آدمها که بر ساحل نشسته شاد و خندانید!یک نفر در آب دارد میسپارد جان.یک نفر دارد که دست و پای دایم میزندروی این دریای تند و تیره و سنگین که میدانید.آن زمان که مست هستید از خیال دست یابیدن به دشمن،آن زمان که پیش خود بیهوده پنداریدکه گرفتستید دست ناتوانی راتا توانایّی بهتر را پدید آرید،آن زمان که تنگ میبندیدبر کمرهاتان کمربند.در چه هنگامی بگویم من؟یک نفر در آب دارد میکُند بیهوده جان قربان!آی آدمها که بر ساحل بساط دلگشا دارید!نان به سفره، جامهتان بر تن؛یک نفر در آب میخواند شما را.موج سنگین را به دست خسته میکوبدباز میدارد دهان با چشم از وحشت دریدهسایههاتان را ز راه دور دیدهآب را بلعیده در گود کبود و هر زمان بیتابیش افزونمیکند زین آبها بیرونگاه سر، گه پا.آی آدمها!او ز راه دور این کهنه جهان را باز میپاید،میزند فریاد و امید کمک داردآی آدمها که روی ساحل آرام در کار تماشایید!موج میکوبد به روی ساحل خاموشپخش میگردد چنان مستی به جای افتاده. بس مدهوشمیرود نعرهزنان. وین بانگ باز از دور میآید:…«آی آدمها»-و صدای باد هر دم دلگزاتر،در صدای باد بانگ او رهاتراز میان آبهای دور و نزدیکباز در گوش این نداها:…«آی آدمها»▨نیما یوشیج - ۲۷ آذر ۱۳۲۰ـــــــــــــــــــــــــنشانهگذاری در شعر نیما یوشیج همیشه مجادلهبرانگیز بوده است. نشانهگذاری و متن شعر که در بالا آمده، بر اساس کتاب ِ مجموعه اشعار نیما یوشیج، انتشارات زرین، چاپ اول انجام گرفته است.
-
1
نیما یوشیج | یاد
▨ نام شعر: یاد▨ شاعر: نیما یوشیج▨ با صدای: احمد کیایی▨ پالایش و تنظیم: شهروزـــــــــــــــــیادم از روزی سیه میآید و جای نموریدر میانِ جنگلِ بسیار دوری.آخرِ فصلِ زمستان بود و یکسر هر کجا در زیر باران.مثل این که هر چه کِز کرده به جایی،بر نمیآید صدایی.صف بیاراییده از هر سو تمشک تیغدار و دور کردهجای دنجی را.یاد آن روز صفابخشان!مثل اینکه کنده بودندم تن از هر چیزمی شدم از روی این بامِ سیهسوی آن خلوت گلآویز،تا گذارم گوشهای از قلب خود را اندر آنجاتا از آن جا گوشهای از دلربای خلوت غمناک روزی راآورم با خود.آه! میگویند چون بگذشت روزیبگذرد هر چیز با آن روز.باز میگویند خوابی هست کار زندگانیزان نباید یاد کردنخاطرِ خود رابیسبب ناشاد کردن.بر خلافِ یاوهی مردمپیشِ چشمِ من ولیکننگذرد چیزی بدون سوزمیکشم تصویر آن رایاد من میآید از آن روز!▨ نیما یوشیجبهمن ۱۳۲۰
No matches for "" in this podcast's transcripts.
No topics indexed yet for this podcast.
Loading reviews...
ABOUT THIS SHOW
اینجا شعرهای نیما یوشیج را با هم میشنویم.این پادکست بخشی از پادکست «شعر با صدای شاعر» است. جایی که در آن شعرهای معاصر با صدای شاعر منتشر میشود.برای دانلود شعرها به کانال تلگرام ما مراجعه کنید: t.me/schahrouzkپوستر کاور اصلی پادکست از Citoreh
HOSTED BY
شهروز کبیری
Loading similar podcasts...