پادکست میدان فردوسی

ویژه برنامه‌ی #ریشه_های_شکست مهم‌ترین اپیزود #پادکست_میدان_فردوسی است که در آستانه‌ی پایان این پادکست منتشر می‌شود. ریشه‌های شکست، چکیده‌ای از تمام آن چیزی‌ست که در این «چهار سال» در قالب «هشتاد و پنج ساعت» گفتار پژوهشی گفته‌ایم. حتی اگر هیچ‌کدام از اپیزودهای ما را گوش نکرده‌اید، این اپیزود اهمیت شاهنامه را همراه با جزئیاتی تماماً کاربردی و معاصر برای ایران امروز بیان می‌دارد و به بررسی عوامل شکست ما می‌پردازد؛ عواملی که از زمان آغاز #ساسانیان وارد فرهنگ ملّی ما شد و در دوره‌ی اسلامی به اوج خود رسید و در نتیجه، شکست‌های پیاپی ما را تا امروز رقم زد.

قسمت دوم از فصل سوم پادکست میدان فردوسی منتشر شد . کتاب‌‌های مورد استفاده در این قسمت: ۱- افول و سقوط شاهنشاهی ساسانی - پروانه پورشریعتی ۲- شاهنامه و پایان ساسانیان - زاگرس زند ۳- مرگ یزدگرد - بهرام بیضایی ۴- از پاژ تا دروازه‌ی رزان - محمدجعفر یاحقی ۵- پنج گفتار در زمان و زندگانی فردوسی - مهدی سیدی . 💢 به اطلاع مخاطبین محترم می‌رسانیم: با توجه به اینکه در چهار سال گذشته، هشتاد ساعت مطلب پژوهشی را خدمت شما همراهان فرهیخته ارائه کرده‌ایم، در این فصل برخلاف فصل‌های پیشین به صورت تخصصی بر یک کتاب تمرکز نخواهیم کرد و به جای آن، از چندین کتاب صحبت خواهیم کرد و مهم‌ترین مطالبِ تعدادی از کتاب‌ها را تشریح می‌کنیم. جزئیات روش کارِ ما در فصل سوم به تفصیل در اپیزود تشریح شده است.

قسمت اول از فصل سوم پادکست میدان فردوسی منتشر شد. . کتاب‌‌های مورد استفاده در این قسمت : ۱- فردوسی نامه اثر ملک الشعرای بهار ۲- فردوسی و شاهنامه او اثر حسن تقی زاده ۳- فردوسی و شعر او اثر مجتبی مینوی ۴- سرچشمه‌های فردوسی شناسی اثر محمدامین ریاحی ۵- ز آواز و بانگ نای اثر نیما تجبر . ⏱️مدت زمان اپیزود: ۹۰ دقیقه . 💢 به اطلاع مخاطبین محترم می‌رسانیم: با توجه به اینکه در چهار سال گذشته، هشتاد ساعت مطلب پژوهشی را خدمت شما همراهان فرهیخته ارائه کرده‌ایم، در این فصل برخلاف فصل‌های پیشین به صورت تخصصی بر یک کتاب تمرکز نخواهیم کرد و به جای آن، از چندین کتاب صحبت خواهیم کرد و مهم‌ترین مطالبِ تعدادی از کتاب‌ها را تشریح می‌کنیم. جزئیات روش کارِ ما در فصل سوم به تفصیل در اپیزود تشریح شده است.

. قسمت بیست و یکم از فصل دوم پادکست میدان فردوسی منتشر شد. . کتاب‌ مورد استفاده در این اپیزود: فکر سیاسی در شاهنامه فردوسی اثر وحید بهرامی . در این ایپزود فصل سوم و چهارم کتاب به صورت کامل تشریح شده است. در فصل سوم با عنوان موارد ذیل را بررسی خواهیم کرد: ۱- تکنیک‌های آیین شهریاری ۲- تکینک‌های آیین پهلوانی ۳- تکنیک‌های آیین دستور ۴- تکنیک‌های آیین موبدان ۵- تکنیک‌های آیین دبیران ۶- گنجور (حسابدار و امانتدار) و در فصل چهارم با عنوان نیز موارد ذیل را بررسی خواهیم کرد: ۱- نیروی الهی عامل محدودکننده قدرت ۲- طبقات اجتماعی عامل محدودکننده قدرت ۳- هنجارها عامل محدودکننده قدرت سیاسی ۴- مردم عامل محدودکننده قدرت سیاسی

. قسمت بیستم از فصل دوم پادکست میدان فردوسی منتشر شد. . کتاب‌ مورد استفاده در این اپیزود: فکر سیاسی در شاهنامه فردوسی اثر وحید بهرامی . در این ایپزود فصل اول و دوم کتاب به صورت کامل تشریح شده است. در فصل اول با عنوان موارد ذیل را بررسی خواهیم کرد: ۱- فرمانروایی الهی ۲- فرمانروایی فرودستی طبیعی ۳- فرمانروایی کمال‌خواهانه ۴- فرمانروایی مبتنی بر رضایت و در فصل دوم با عنوان نیز موارد ذیل را بررسی خواهیم کرد: ۱- امنیت به مثابه غایت امر سیاست ۲- فضیلت به مثابه غایت امر سیاست ۳- رفاه و حداکثر شادی شهروندان به عنوان غایت امر سیاست ۴- مردم‌داری به مثابه غایت امر سیاست ۵- عدالت و شایسته‌سالاری (اشه) به مثابه غایت امر سیاست

. قسمت نوزدهم از فصل دوم پادکست میدان فردوسی منتشر شد. . کتاب‌ مورد استفاده در این اپیزود: ارمغان مور اثر شاهرخ مسکوب . در این ایپزود تمامی پنج فصل کتاب را بررسی کرده‌ایم و خواهیم گفت: ۱- جمشید به دلیل عصیان‌گری علیه خداوند، اولین انسان در شاهنامه است. ۲- عروج کیخسرو ور شاهنامه به این دلیل است که طبق اوستا کیخسرو زنده‌ی جاوید است و در پایان تاریخ باید همراه با سوشیانت فرزند رهایی‌بخش زرتشت دوباره به هستی بازگردد. و تاکید او برای پادشاهی لهراسپ هم به این دلیل است که کیخسرو می‌داند این خاندان در زمان گشتاسپ یاور زرتشت خواهد شد تا سوشیانت متولد شود. ۳- تاریخ حماسی در شاهنامه با پادشاهی فریدون آغاز می‌شود؛ چراکه او با تقسیم جغرافیا و تشکیل رسمیِ کشور ایران و سایر کشورها، بانیِ جنگ‌های بعدی شد. ۴- با تشریح کامل اسطوره‌ی آفرینش از منظر ایرانیان، مشخص می‌شود که این اسطوره یکی از انسانی‌ترین اعتقادات تاریخ بشر است. ۵- با مقایسه‌ی شاهنامه و تاریخ طبری مشخص می‌شود که فردوسی دیدگاهی کاملا غیر مذهبی و اساساً سیاسی به تاریخ بشر داشته است. ۶- در اندیشه‌ی ایرانشهری، بین اشه و داد یک پیوند ذاتی وجود دارد. اهورامزدا با اشه (آیین راستی) از نظم گیتی پاسداری می‌کند و پادشاه هم با داد از ایرانشهر پاسداری می‌کند. ایجاد اختلال در داد، باعث آشفتگی در کل نظام هستی (اشه) می‌شود. ۷- مفهوم اشه در زمان ساسانیان تحریف شد و باعث ایجاد نظام طبقاتی در جامعه شد.

. قسمت هجدهم از فصل دوم پادکست میدان فردوسی منتشر شد. . کتاب‌ مورد استفاده در این اپیزود: با نگاه فردوسی اثر باقر پرهام . گزیده‌ای از مطالب تشریح شده در این اپیزود: ۱- ابیات مربوط به مدح پیامبر اسلام و شخصیت‌های اسلامی که در مقدمه آمده‌اند، الحاقی هستند و سروده‌ی فردوسی نیستند. ۲- شاهنامه قابل مقایسه با کتاب شهریار اثر نیکولو ماکیاولی می‌باشد و نگاهی واقع‌گرایانه به سیاست دارد. رستم نیز نگاهی واقع‌گرایانه به سیاست دارد و این نگاه کاملاً در تضاد با نگاه اخلاق‌گرایانه‌ی سیاوش به سیاست است. شاهنامه به ما می‌گوید که آنچه اولویت دارد، صرفا ایران است و منافع ملّی ایران. به همین دلیل نیز آنکه جهان‌پهلوان ایران است، رستم است و نه سیاوش. رستم برای حفظ ایران، بارها حیله می‌کند و این دقیقا منطبق با آرای ماکیاولی است. ۳- لزوم جدایی دین از سیاست، اول از همه در اندیشه‌ی ایرانشهری بیان شده است و شاهنامه، نماد این اندیشه است. ۴- سهروردی از مهمترین عاملان تحریف شاهنامه به سوی خوانش‌های عرفانی است. ۵- فردوسی صرفا یک معنویت‌گرا بوده و به هیچ مذهب خاصی باور نداشته است. حتی نگاه او به پس از مرگ‌ نیز منطبق با نگاه مذهبی نیست و فقط می‌توان گفت که او به جاودانگی روح باور داشته است. ۶- برخورد فردوسی با مقوله‌ی مرگ در ابتدا بسیار ساده است ولی به تدریج دچار چالش‌های جدی می‌شود.

قسمت هفدهم از فصل دوم پادکست میدان فردوسی منتشر شد. . کتاب‌ مورد استفاده در این اپیزود: تراژدی قدرت در شاهنامه اثر مصطفی رحیمی . در این اپیزود مقوله‌ی قدرت از منظر فلسفه‌ی سیاسی بررسی می‌شود و همچنین خواهیم گفت: ۱- داستان رستم و اسفندیار نقد حکومت‌های مذهبی و شریعت‌گرا می‌باشد که در برابر آن باید از امر آزادی پاسداری کرد. همانطور که رستم نیز با مقاومت در برابر دست به بند دادن، از امر عمومی آزادیِ تمام ایرانیان پاسداری می‌کند. ۲- داستان رستم و سهراب نقد اندیشه‌ها و حکومت‌های ایدئولوژیک است. از منظر نویسنده، سهراب قابل مقایسه است با شخصیت‌هایی چون هیتلر، استالین و مارکس که اگرچه که مذهبی نیستند، اما با اندیشه‌های انقلابی و وعده‌ی ایجاد بهشت روی زمین، دوزخ را ارمغان می‌آورند؛ همانگونه که سهراب نیز با اندیشه‌ی ایجاد صلح جهانی، باعث جنگ‌‌افروزی شد و ایران را تا مرز سقوط پیش برد. در این داستان نیز رستم نماد لزوم مقابله‌ی ایرانیان در برابر اندیشه‌های ایدئولوژیک است. از نظر نویسنده، شاهنامه تمام تاریخ بشر را آسیب‌شناسی کرده است.

. قسمت شانزدهم از فصل دوم پادکست میدان فردوسی منتشر شد. . کتاب‌ مورد استفاده در این اپیزود: فردوسی و شاهنامه اثر منوچهر مرتضوی . در این اپیزود، نقش روشنفکریِ قرن بیستم در تثبیت ایران‌ستیزی را بررسی کرده‌ایم. از نظر جناب استاد مرتضوی، نقش جریانِ روشنفکری در قرن بیستم، حتی از حمله‌ی اعراب و حمله‌ی مغول هم برای ایران بحران‌سازتر بوده است و سهم بیشتری در نابودی تمدنِ ایران داشته‌‌اند. همچنین بررسی شده است: ۱- فرّ به معنای امید برای حیات ایران و دفاع از آرمانِ ایران. ۲- ارتباط سهروردی و شاهنامه. ۳- تفسیر جناب استاد مرتضوی از داستان رستم و سهراب ۴- تفسیرِ تاریخیِ داستان فریدون و ضحاک در نسبت با نبرد قوم ماد با قوم آشور

. قسمت پانزدهم از فصل دوم پادکست میدان فردوسی منتشر شد. . کتاب‌ مورد استفاده در این اپیزود: فردوسی اثر محمدامین ریاحی . در این اپیزود، تاریخ نبرد ایرانیان برای حفظ ایرانِ فرهنگی از زمان حمله‌ی اعراب تا حمله‌ی مغولان بررسی می‌شود. در این قسمت، علاوه بر تشریح کامل نقش ویژه‌ی فردوسی، همچنین موارد ذیل بررسی می‌شود: ۱- تاریخ مبارزاتی ایرانیان ازجمله ابومسلم خراسانی ، بابک خرم دین و یعقوب لیث صفاری و بسیاری دیگر بررسی می‌شود و بخش قابل‌توجهی از حقایق کشتار و جنایات اعراب در ایران بیان می‌شود. ۲- تاریخ مبارزاتیِ فرهیختگان ِایران‌دوست مانند منصور بن نوح ، نصر بن احمد ، ابوالفضل بلعمی ، ابوعلی بلعمی ، رودکی ،فضل‌ بن‌ احمد اسفراینی و بسیاری دیگر بررسی می‌شود. ۳- تحلیل تاریخیِ شاهنامه که توسط جناب استاد محمدامین ریاحی انجام شده است تشریح می‌شود.

قسمت چهاردهم از فصل دوم پادکست میدان فردوسی منتشر شد. . کتاب‌ مورد استفاده در این اپیزود: سرو سایه‌فکن اثر محمدعلی اسلامی ندوشن . در این اپیزود، خواهیم گفت: ۱- تساهل و صلح‌طلبیِ موجود در عرفانِ اسلامی، ریشه در اندیشه‌های ایرانشهریِ پیش از اسلام دارد و برآمده از خودِ اسلام نیست. ۲- زندگی حافظ با فردوسی تشابه بسیاری دارد و اندیشه‌های حافظ نیز به گونه‌ای‌ست که می‌توان گفت حافظ، فردوسیِ دیگر است. ۳- جنگ‌ ایران و توران با جنگ یونان و تروآ در ایلیاد شباهت دارد. ۴- پایان جنگ‌های شاهنامه مانند پایان جنگ‌های ایلیاد، برنده‌ی نهایی ندارد و همه به گونه‌ای دچار شکست شده‌اند. ۵- داستان زال و رودابه بهترین داستان عاشقانه‌ی تاریخ ادبیات فارسی است و حتی از و دیگر داستان‌های عاشقانه‌ی نظامی هم گیرایی بیشتری دارد.

. ویژه‌برنامه‌ی نوروز هزار و چهارصد و دو منتشر شد. این اپیزود، چهارمین تقدیمی ما به جنبش زن زندگی آزادی می‌باشد: ۱- اولین تقدیمی: اپیزود اثر بهرام بیضایی ۲- دومین تقدیمی: اپیزود اثر سجاد آیدنلو ۳- سومین تقدیمی: اپیزود . کتاب‌ مورد استفاده در اپیزود: زندگی و مرگ پهلوانان در شاهنامه اثر محمدعلی اسلامی ندوشن مقاله : ۱- بهرام چوبینه در این مقاله شخصیت بهرام چوبینه به عنوان بزرگترین پهلوانی که علیه سلسله‌ی ساسانیان قیام کرد مورد بررسی قرار می‌گیرد. بهرام چوبینه، بزرگترین پهلوان بخش تاریخی شاهنامه است که بعد از رستم، آیین پهلوانی را دوباره زنده می‌کند و با قیام خود، شاه را به زیر می‌کشد. این اپیزود تقدیم شده است به مردانی که در جنبش پهلوانی کردند.

قسمت دهم از فصل دوم پادکست میدان فردوسی منتشر شد. . کتاب‌ مورد استفاده در اپیزود: زندگی و مرگ پهلوانان در شاهنامه اثر محمدعلی اسلامی ندوشن مقاله : ۱- خیام و شاهنامه در این مقاله اثبات می‌شود آنچه که به عنوان شناخته می‌شود و همچنین فضای روشنفکری تاریخ معاصر ایران را تحت تاثیر خود قرار داده، کاملاً ریشه در شاهنامه‌ی فردوسی دارد. درواقع اگر از شاهنامه، ابیات مشابه با رباعیات خیام را بیرون بکشیم، کتابی حاصل خواهد شد با حجمی چندین برابر رباعیات خیام. همچنین اثبات خواهد شد که ریشه‌ی این اندیشه‌ها در شاهنامه‌ی فردوسی نیز به آیین زروان بازمی‌گردد و از مهم‌ترین بخش‌های فرهنگ ملی ایران است. پ.ن: آیین زروان، شاخه‌ای منشعب‌شده از آیین زرتشت است.

قسمت نهم از فصل دوم پادکست میدان فردوسی منتشر شد. . کتاب‌ مورد استفاده در اپیزود: سی و دو مقاله در نقد و تصحیح متون ادبی اثر محمود امیدسالار مقاله : ۱- فردوسی و هومر در این مقاله اثبات می‌شود که نه‌تنها شاهنامه‌ تحت تاثیر ایلیاد و ادیسه نیست، بلکه زیربنای داستانی ایلیاد، برگرفته از حماسه‌های مشرق‌زمین و بخشی از مهابهاراتا می‌باشد. در این مقاله، نظریات جناب استاد امیدسالار پیرامون مورد بررسی قرار می‌گیرد و بیان می‌شود که مقایسه‌ی حماسه‌های ملی برای یافتن اثرپذیری ِهریک از یکدیگر، از اساس غلط می‌باشد و اگر مستشرقین به دنبال مقایسه‌ی شاهنامه با حماسه‌های غربی بوده‌اند، هدفی جز اثبات برتری تمدن غرب نسبت به تمدن شرق نداشته‌اند؛ هدفی که نه‌تنها حاصل نشد، بلکه به نتیجه‌ای معکوس هم رسید.

قسمت هشتم از فصل دوم پادکست میدان فردوسی منتشر شد. . کتاب‌ مورد استفاده در این اپیزود: جستارهای شاهنامه‌شناسی و مباحث ادبی اثر محمود امیدسالار مقاله : ۱- راز رویین‌تنی اسفندیار در این مقاله، جناب استاد امیدسالار ضمن ارائه‌ی تفسیری نوین از هفت‌ خوان اسفندیار اثبات می‌کنند که رویین‌تنی اسفندیار در هفت‌ خوان اسفندیار اتفاق می‌افتد و برای پاسخ به چگونگی رویین‌تن شدن او، نباید به سراغ منابع خارج از شاهنامه رفت. بر اساس این نظریه، فتح رویین‌دژ در انتهای هفت‌خوان، نماد رویین‌‌تن شدن اسفندیار است.

قسمت هفتم از فصل دوم پادکست میدان فردوسی منتشر شد. . کتاب‌ مورد استفاده در این قسمت : درباره شاهنامه (برگزیده مقاله‌های نشر دانش) اثر ابوالفضل خطیبی مقاله : ۱- داستان بهرام‌گور و آزاده در این مقاله، جامع‌ترین تفسیر از داستان بهرام‌گور و آزاده به قلم شادروان ابوالفضل خطیبی خدمت شما همراهان گرامی ارائه می‌شود. همچنین، تمام آثاری که به این داستان پرداخته‌اند نیز بررسی می‌شوند؛ ازجمله داستان بهرام‌گور و آزاده در هفت‌پیکر  اثر نظامی و هشت‌بهشت اثر امیرخسرو دهلوی این اپیزود یادبودی از طرف مجموعه‌ی میدان فردوسی برای پاسداشت یک عمر مجاهدت علمی جناب استاد ابوالفضل خطیبی می‌باشد. یاد و نام‌ ایشان بر تارک فرهنگ ملی ایران جادوان باد.

در این قسمت با ریشه‌یابی زن‌ستیزی در کلیت ادبیات دوره‌ی اسلامی و آرای بزرگانی چون مولانا، سعدی، خاقانی، انوری و غیره نشان خواهیم داد که این مقوله‌ی شوم از بطن فرهنگ دوره‌ی اسلامی در ایران ترویج و تثبیت شد. منابع اصلی اپیزود: ۱- ریشه‌های زن‌ستیزی در ادبیات کلاسیک فارسی اثر مریم حسینی. ۲- زن و شعر اثر زینب یزدانی. این اپیزود با افتخار تقدیم می‌شود به جنبش زن، زندگی، آزادی.

. قسمت ششم از فصل دوم پادکست میدان فردوسی منتشر شد. . کتاب‌ مورد استفاده در این قسمت : نیم‌پخته ترنج اثر سجاد آیدنلو مقاله : ۱- مقایسه تطبیقی مسیح با سیاوش و کیخسرو در این مقاله، چهل و پنج مورد از تشابهات بین مسیح و سیاوش/کیخسرو بیان می‌شود. این چهل و پنج مورد، تمام ویژگی‌های برجسته و شناخته‌شده‌ی مسیح و زندگی مسیح را پوشش می‌دهند و اثبات می‌کنند که علاوه بر نفوذ آیین مهر یا میترائیسم در جهان مسیحیت، شخصیت‌های ایرانی نیز نقش تعیین‌کننده‌ای در خلق مختصات آیین مسیحیت داشته‌اند.

قسمت پنجم از فصل دوم پادکست میدان فردوسی منتشر شد . کتاب‌ مورد استفاده در این قسمت : در حضرت سیمرغ اثر سجاد آیدنلو مقاله : این قسمت محدود به شاهنامه نمی‌باشد و در سیر اپیزود تمام زنان پهلوان در آثار اساطیری و حماسی ایران معرفی شده‌اند. لازم به ذکر است که این اپیزود، بعد از ویژه‌برنامه‌ی اثر بهرام بیضایی دومین تقدیمی پادکست میدان فردوسی به جنبش زن زندگی آزادی می‌باشد.

قسمت چهارم از فصل دوم پادکست میدان فردوسی منتشر شد. . کتاب‌ مورد استفاده در این قسمت : نارسیده ترنج اثر سجاد آیدنلو مقالات : ۱- بن‌مایه اساطیری <روییدن گیاه از انسان> و بازتاب آن در شاهنامه ۲- خویشکاری مشترک <نی> در بندهشن و مقدمه مثنوی معنوی ۳- چند نکته، سند و آگاهی تازه درباره‌ی جام جمشید و جام کیخسرو

قسمت سوم از فصل دوم پادکست میدان فردوسی منتشر شد. . کتاب‌ مورد استفاده در این قسمت : گل رنج های کهن اثر جلال خالقی مطلق مقالات : ۱- شاهنامه و موضوع نخستین انسان ۲- ببربیان

قسمت دوم از فصل دوم پادکست میدان فردوسی منتشر شد. . کتاب‌ مورد استفاده در این قسمت : سخن های دیرینه اثر جلال خالقی مطلق مقالات : ۱- مرداس و ضحاک ۲- هوشنگ و دیاکو ۳- نظری درباره‌ی هویّت مادر سیاوخش ۴- درباره‌ی لقب بهرام، سردار مشهور ساسانی ۵- دیو سپید مازندران

قسمت اول از فصل دوم پادکست میدان فردوسی منتشر شد. . کتاب مورد استفاده در این قسمت :  سخن های دیرینه اثر جلال خالقی مطلق مقاله :  ایران در گذشت روزگاران

نمایشنامه شب هزار و یکم اثر بهرام بیضایی روایت احوالات ِزنان ایرانی در دوران اهریمنی ِاستبداد است. روایت ِتقابل ِشهرنازها در برابر ضحاک‌ها. در این اجرا، بخش‌های مختلف ِکتاب را در کنار هم نهادیم، و با تدوین ِمطالب به گونه‌ای که یک‌پارچه به نظر آید، تلاش کردیم تا متنی تهیه کنیم که بیانگر ِایران ِامروز باشد. . گوینده : فرشاد شهری تهیه و تدوین متن : پیمان فیاض

هشتمین و آخرین قسمت از مجموعه ایرانشهر منتشر شد. . معرفی و تشریح جشن‌های موجود در ماه دی : ۱- اول دی : جشن نودروز (نود روز تا نوروز) ۲- اول، هشتم، پانزدهم و بیست و سوم دی : جشن دیگان ۳- چهاردهم دی : جشن سیر سور (جشن گیاه‌خواری) ۴- بیستم دی‌ : جشن گاهنبار میدیارم . معرفی و تشریح جشن‌های موجود در ماه بهمن : ۱- دوم بهمن : جشن بهمنگان ۲- پنجم بهمن : جشن نوسره ۳- دهم بهمن : جشن سده ۴- بیست و دوم بهمن : جشن بادروزی . ذکر منابع مورد استفاده در مجموعه ایرانشهر : ۱- هاشم رضی : گاهشماری و جشن‌های ایران باستان ۲- پرویز رجبی : جشن‌های ایرانی ۳- رضا مرادی غیاث‌آبادی : راهنمای زمان جشن‌ها و گردهمایی‌های ملی ایران باستان ۴- علی بلوکباشی : چهارشنبه‌سوری و نوروز جشن نوزایی آفرینش ۵- محمود روح‌الامینی : آیین‌ها و جشن‌های کهن در ایران امروز ۶- کوروش نیکنام : از نوروز تا نوروز ۷- حسین محمدی : جشن‌های ایران باستان ۸- آندرانیک هویان : جشن‌های ایرانی ۹- محمدعلی دادخواه : نوروز و فلسفه هفت‌سین ۱۰- عسکر بهرامی : جشن‌های ایرانیان ۱۱- احمد نوری :  نوروز؛ جشن کهن و جاودان آریایی ۱۲-علی دهباشی : نوروز

هفتمین قسمت از مجموعه ایرانشهر منتشر شد. . معرفی و تشریح جشن‌های موجود در ماه آبان : ۱- دهم آبان : جشن آبانگان . معرفی و تشریح جشن‌های موجود در ماه آذر : ۱- اول آذر : آذرجشن ۲- نهم آذر : جشن آذرگان ۳- سی‌ام آذر : جشن شب چله یا یلدا

ششمین قسمت از مجموعه ایرانشهر منتشر شد. . معرفی و تشریح جشن‌های موجود در ماه شهریور : ۱- یکم شهریور : جشن فغدیه ۲- سوم شهریور : جشن کشمین ۳- چهارم شهریور : جشن شهریورگان ۴- هشتم شهریور : خزان‌جشن ۵- پانزدهم شهریور : جشن بازار همگانی ۶- سی‌ام شهریور : جشن گاهنبار پیتی‌شهم .  معرفی و تشریح جشن‌های موجود در ماه مهر : ۱- اول مهر : جشن مهرگان و شروع سال در تقویم هخامنشیان ۲- سیزدهم مهر : جشن تیشتر ۳- شانزدهم مهر : جشن اصلی مهرگان. ۴- بیست و یکم مهر : جشن رام‌روزی ۵- ‌سی‌ام مهر : جشن گاهنبار ایاسرم

پنجمین قسمت از مجموعه ایرانشهر منتشر شد. . معرفی و تشریح جشن‌های موجود در ماه تیر : ۱- یکم تیر : جشن آغاز تابستان. ۲- ششم تیر : جشن نیلوفر. ۳- سیزدهم تیر : جشن تیرگان ۴- پانزدهم تیر : جشن خام خواری . معرفی و تشریح جشن‌های موجود در ماه امرداد : ۱- هفتم امرداد : جشن مردادگان ۲- دهم امرداد : جشن چله تابستان ۳- پانزدهم امرداد :گاهنبار میدیوشم ۴- هجدهم امرداد : جشن می خواره

چهارمین قسمت از مجموعه ایرانشهر منتشر شد. . معرفی و تشریح جشن‌های موجود در ماه اردیبهشت : ۱- دوم اردیبهشت : جشن گردآوری گل‌ها و گیاهان دارویی از صحرا. ۲- سوم اردیبهشت : جشن اردیبهشتگان ۳- دهم اردیبهشت : جشن چلمو ( چهلم ِنوروز ) ۴- پانزدهم اردیبهشت : گاهنبار میدیوزرم . معرفی و تشریح جشن‌های موجود در ماه خرداد : ۱- اول خرداد : جشن ارغاسوان یا اریجاسوان ۲- ششم خرداد : جشن خردادگان ۳- بیست و نهم خرداد : جشن عید ماه ۴- سی و یکم خرداد : جشن آغاز تابستان.

معرفی و تشریح جشن‌های موجود در ماه فروردین : ۱- اول فروردین : جشن نوروز ۲- ششم فروردین : جشن نوروز بزرگ ۳- دهم فروردین :جشن آبانگاه و جشن سددر ۴- سیزدهم فروردین : جشن سیزده به در ۵- هفدهم فروردین : جشن سروشگان ۶- نوزدهم فروردین : جشن فروردینگان ۷- بیست و هشتم فروردین : جشن رامش آغام

معرفی و تشریح جشن‌های موجود در ماه اسفند : ۱- اول اسفند : جشن آب‌سالان یا آب‌پاشان یا بهارجشن. ۲- پنجم اسفند : جشن سپندارمذ و جشن برزیگران. ۳- دهم اسفند :جشن وَخشَنکام. ۴- نوزدهم اسفند : جشن نوروز رودها و جشن نوروز انهار. ۵- بیستم اسفند : جشن گلدان. ۶- بیست و ششم اسفند : جشن فروردگان و جشن سوری. ۷- پنج روز آخر سال : جشن گاهنبار هَمَس‌پَت‌مئیدیم‌گاه.

اولین قسمت از مجموعه ایرانشهر منتشر شد. مجموعه ایرانشهر با موضوع معرفی و تشریح گاهشماری و جشن های ایران باستان، در هشت قسمت تهیه و تدوین شده است. در این قسمت، عناوین سی روز ماه در گاهشماری ایران باستان را خدمت شما معرفی کرده ایم و در خصوص اعمال هر روز، توضیحات کاملی را ارائه کرده ایم.

آخرین قسمت از فصل یک پادکست میدان فردوسی منتشر شد ـــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ پاسخ به مهم‌ترین و بنیادین‌تربن انتقاد‌ها از شاهنامه:  آیا اسطوره سهراب، باعث بازتولید ِخیانت ِملی، با هم‌دستی ِدشمنان ِایران می‌شود ؟ آیا اسطوره سهراب، باعث می‌شود که ایرانیان، خائنان را قهرمان بدانند ؟ آیا اسطوره اسفندیار، باعث می‌شود تا سرداران ِایران، به جای "قهرمانان ملی"، "غازیان ِمذهبی" شوند ؟ آیا اسطوره اسفندیار، باعث شده است تا ما سردارانی داشته باشیم که شاه را نماینده خدا می‌دانند و به جای منافع ملی، صرفا برای دین شمشیر می‌زنند ؟ آیا اسطوره اسفندیار، باعث شده است که ما به اشتباه، غازیان ِمذهبی را، قهرمان‌ملی بدانیم ؟ آیا تقدس ِجنگ در شاهنامه و اساطیر، باعث شده است که ما هرگونه تجاوز ِتئوریزه شده را ذیل ِدفاع ِمقدس تعریف کنیم ؟ اصلا آیا شاهنامه، پدیده خشونت‌طلب و تباهی‌آور ِجنگ را، مقدس کرده است ؟ آیا نظام ِپادشاه-موبد در شاهنامه و اساطیر، باعث ِخلق ِتئوری ولایت فقیه در فقه ِشیعه ایرانی شد ؟ آیا احساس ِبیگانگی ِایرانیان با جهان، ریشه در تضاد ِایران و انیران در شاهنامه و اسطوره دارد ؟ آیا تئوری ِهلال شیعی در عصر ِحاضر، همان تئوری ِاحیای ایرانشهر ِبزرگ در اسطوره و شاهنامه است ؟

فصل اول میدان فردوسی : ۱- دفتر خسروان (سجاد آیدنلو) ۲- فردوسی و هویت‌شناسی‌ ایرانی (منصور رستگارفسایی) ۳- بازخوانی شاهنامه (مهدی قریب) ۴- مازهای راز (میرجلال‌الدین کزازی) ۵- در دامنه‌های کوه قاف (بهمن حمیدی) ۶- بوطیقا و سیاست در شاهنامه (محمود امیدسالار) ۷- سایه‌های شکارشده (بهمن سرکاراتی) ۸- مقدمه‌ای بر رستم و اسفندیار (شاهرخ مسکوب) ۹- فردوسی و شاهنامه‌سرایی (اسماعیل سعادت) ۱۰- از رنگ گل تا رنج خار (قدمعلی سرّامی) ۱۱- جامعه‌شناسی شاهنامه فردوسی (مهتا بذرافکن) ۱۲- شاهنامه از دیدگاه روانشناسی تحلیلی یونگ (اشرف خسروی) ۱۳- شاه ِنامه‌ها (سیروس شمیسا) ۱۴- جستاری چند در فرهنگ ایران (مهرداد بهار) ۱۵- حماسه داد (فرج‌الله میزانی با اسم مستعار جوانشیر) ۱۶- فرهنگ جغرافیای تاریخی شاهنامه (مهدی سیدی) . فصل دوم میدان فردوسی : ۱- از پاژ تا دروازه رزان (محمدجعفر یاحقی) ۲- پژوهش‌هایی در شاهنامه (کویاجی و جلیل دوست‌خواه) ۳- شاهنامه‌شناسی (مجموعه گفتارهای نخستین مجمع علمی بحث درباره شاهنامه) ۴- از اسطوره تا حماسه (سجاد آیدنلو) ۵- نارسیده ترنج (سجاد آیدنلو) ۶- نیم‌پخته‌ ترنج (سجاد آیدنلو) ۷- در حضرت سیمرغ (سجاد آیدنلو) ۸- گل رنج‌های کهن (جلال خالقی مطلق) ۹- سخن‌های دیرینه (جلال خالقی مطلق) ۱۰- زنان شاهنامه (جلال خالقی مطلق) ۱۱- ارمغان مور (شاهرخ مسکوب) ۱۲- شاهنامه در دو بازخوانی (شاهرخ مسکوب) ۱۳- فردوسی (محمدامین ریاحی) ۱۴- پیوند خرد و اسطوره در شاهنامه (کاظم موسوی و اشرف خسروی) ۱۵- جستارهای شاهنامه‌شناسی و مباحث ادبی (محمود امیدسالار) ۱۶- زندگی و مرگ پهلوانان در شاهنامه (محمدعلی اسلامی ندوشن) ۱۷- پنج گفتار در زمان و زندگی فردوسی (مهدی سیدی) ۱۸- خردنامه خرّمی (میرجلال‌الدین کزازی) ۱۹- (میرجلال‌الدین کزازی) ۲۰- درآمدی بر اندیشه و هنر فردوسی (سعید حمیدیان) ۲۱- فردوسی و شاهنامه (منوچهر مرتضوی) ۲۲- سخن‌های دانندگان (حامد مهراد) ۲۳- شش نمایشنامه از بهرام بیضایی با موضوع شاهنامه. . فصل سوم میدان فردوسی : ۱- فردوسی‌نامه (ملک‌الشعرای بهار) ۲- کتاب‌های محیط طباطبایی ۳- نگاهی به شاهنامه (پروفسور فضل‌الله رضا) ۴- فردوسی و شاهنامه او (سیدحسن تقی‌زاده) ۵- سرو ِسایه‌فکن (محمدعلی اسلامی ندوشن) ۶- فردوسی و شعر او (مجتبی مینوی) ۷- سرچشمه‌های فردوسی‌شناسی (محمدامین ریاحی) ۸- شاهنامه و فرهنگ ایران (جلال خالقی مطلق) ۹- نامورنامه (عبدالحسین زرین‌کوب) .  دو کتاب استثناء : ۱- سوگ سیاوش (شاهرخ مسکوب) ۲- افول و سقوط شاهنشاهی ساسانی (پروانه پورشریعتی)

. بیست و هشتمین قسمت پادکست میدان فردوسی منتشر شد ــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ دومین قسمت از تشریح ِموضوعی ِکتاب  حماسه داد اثر فرج الله میزانی با نام مستعار ف.م جوانشیر . گزیده‌ای مختصر از مطالب پادکست : در شاهنامه، پنجاه پادشاه داریم که از چهل و چهار نفر ِآنان، سرپیچی می‌شود ( هشتاد و هشت درصد ِشاهان ِشاهنامه ) و علیه ِبیست و هفت تن ِآنان قیام مسلحانه می‌شود ( پنجاه و چهار درصد ِشاهان ِشاهنامه ). شاهنامه درواقع، کتاب ِقیام علیه ستم ِپادشاهی و استبداد ِمطلق ِحاکم بر تاریخ ایران است. داستان ضحاک و محضر ِاو، کنایه‌ای به سلطان محمود است که برای تبلیغات ِدروغین، شاعران را برای ستایش ِخود در برابر ِتاریخ، جمع می‌کرد. همینطور این داستان، کنایه‌ای به جمع‌آوری محضر توسط القادر بالله ( خلیفه عباسی ِمعاصر ِفردوسی ) است که با آن محضر، شیعیان ِهوادار ِفاطمی‌ها را قتل‌عام کرد. شاهنامه، "حماسه‌ ملی ایران" نیست که در قالب ِتنگ ِناسیونالیسم ِبورژوایی و شونیسم ِفاشیستی قرار گیرد. شاهنامه، "حماسه داد" است و پیامی جهانی برای استقرار عدالت دارد. نژاد در شاهنامه، معنایی فاشیستی، آنچنان که امروز تفسیر می‌شود، ندارد؛ بلکه دو معنای آن چنین است : ۱- دودمان ۲- طبقه اجتماعی در شاهنامه، برخلاف اوستا، ایران نماینده اهورا و انیران نماینده اهریمن نیست. بلکه هرجا "داد" حکم‌فرما باشد، اهورا هم همان‌جاست. در شاهنامه، هرگاه که جنگ ِایرانیان بر اساس "بیداد" باشد، فردوسی و شخصیت‌های شاهنامه، آرزوی شکست ِایران را می‌کنند ! در شاهنامه، اساس، اخلاق است؛ حتی اگر هزینه آن، شکست ِکیخسروها، رستم‌ها و تباهی ِایران باشد. در شاهنامه، منافع ملی، باعث ِتوجیه ِظلم به دیگران نمی‌شود. نقش ِزنان در شاهنامه را باید از منظر ِمناسبات ِسیاسی بررسی کرد. . تشریح جغرافیای تاریخی طوس در شاهنامه همراه با معرفی موسیقی خراسان با اجرای ابراهیم شریف زاده

بیست و هفتمین قسمت پادکست میدان فردوسی منتشر شد. ــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ اولین قسمت از تشریح ِموضوعی ِکتاب حماسه داد اثر فرج الله میزانی با نام مستعار ف.م جوانشیر . گزیده‌ای مختصر از مطالب پادکست : رژیم پلوی سهم ِتعیین‌کننده‌ای در تحریف شاهنامه و قرائتی "شاه‌محور" و "فاشیستی" از شاهنامه داشته‌اند. آسیب‌شناسی ِتحریف ِشاهنامه توسط رژیم پهلوی در مدارس و سرباز‌خانه‌ها و سرود‌های میهنی، نه‌تنها توسط نویسندگان انجام نمی‌شد، بلکه بزرگانی چون مجتبی‌ مینوی ذبیح الله صفا و پرویز ناتل خانلری از آن حمایت می‌کردند. نظام سیاسی مطلوب ِفردوسی در شاهنامه، پادشاهی مشروطه است. یعنی سیستمی که پادشاه در آن فقط سلطنت می‌کند و نه حکومت. آنچه در مشروطه اتفاق افتاد، فردوسی قرن‌ها پیش از آن سخن گفته بود. از مقایسه شاهنامه با ابیات دقیقی و همینطوری مقایسه شاهنامه با مقدمه شاهنامه ابومنصوری در‌‌می‌یابیم که فردوسی نقش پررنگی در "‌تالیف" شاهنامه و جهت‌دهی ِآن داشته است. داستان ایرج و سلم و تور، کنایه‌‌ای به محمود غزنوی است ! زیرا پدر ِمحمود، پسر ِکهتر را به پادشاهی برگزیده بود، اما محمود، تمرّد کرد و چون پسر ِارشد بود، برای پادشاهی قیام کرد. تاکید فردوسی بر صلح‌خواهی ِمردم هند، و رفتار ِدوستانه بوذرجمهر با هندوان، درواقع واکنش ِفردوسی به جنگ‌های سلطان محمود، علیه ِهندوان بود. ماجرای محضر‌نویسی ِضحاک نیز، اشاره‌ای به محضرنویسی ِالقادر بالله علیه فاطمی‌ها است. در طول عمر فردوسی، بیش از صد جنگ در ایران ِشرقی رخ داد ! فردوسی، شش پادشاه ِسامانی را دید و مرگ ِغیرطبیعی ِسی شاه و امیر و وزیر را در جنگ و یا در زندان و شکنجه، شاهد بود. فردوسی برخلاف عنصری و فرخی سیستانی شاعری درباری نبود و برخلاف ِآنان که جنایات ِسلطان محمود را پوشش دادند، یک تنه برای رسوایی سلطان محمود، قد علم کرد. . تشریح جغرافیای تاریخی حلوان در شاهنامه همراه با معرفی موسیقی کردستان با تنبورنوازی ِجناب استاد مسعود ارزانلو

بیست و ششمین قسمت پادکست میدان فردوسی منتشر شد. ــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ دومین قسمت از تشریح ِموضوعی ِکتاب جستاری چند در فرهنگ ایران اثر مهرداد بهار . گزیده‌ای مختصر از مطالب پادکست : جمشید در شاهنامه، ریشه در شخصیت یمه در ریگ ودا دارد. ضحاک در شاهنامه، ریشه در شخصیت ویشوه روپه در ریگ‌ودا دارد. مرداس نیز ریشه در شخصیت توشتر دارد. فریدون در شاهنامه، ریشه در شخصیت تریته در ریگ‌ودا دارد. آرش کمانگیر، ریشه در شخصیت ویشنو در ریگ‌ودا دارد. کاووس، ریشه در شخصیت کاویه اوشنس در ریگ‌ودا دارد. بخشی از شخصیت سیاوش، ریشه در شخصیت رامه در ریگ‌ودا دارد. حاجی فیروز نیز درواقع ریشه در سیاوش دارد. او در اصل، سیاوشی‌ است که پیروز از جهان ِمرده‌گان، بیرون آمده است. شخصیت رستم و داستان‌های مربوط به رستم، اصلیت ِسکایی دارد و نه ایرانی. این داستان‌ها تحت ِتأثیر ِقدرت‌گرفتن ِسکایی‌ها در قالب ِحکومت کوشانیان با فرهنگ ایران، ادغام شدند. سوگ‌نامه، اصلیتی ایرانی ندارد و داستان‌هایی با این فرم، تحت تأثیر ِفرم ِتراژدی ِیونانی هستند؛ داستان‌هایی چون رستم و سهراب، رستم و اسفندیار، سیاوش و سودابه، سیاوش و افراسیاب. بخشی از شخصیت زال و رستم، ریشه در شخصیت کریشنه دارد. داستان کاوه آهنگر یک داستان بسیار متأخر است و اثری از آن در اوستا و بندهش نیست. مزدک که پیرو مانی بوده است، یک انقلابی نبود. همچنین او طرفدار ِآیین اشتراک ِزنان نبوده است. تشریح جغرافیای تاریخی کوه بیستون در شاهنامه همراه با معرفی موسیقی کردستان و اجرای مقام طرز رستم از علی اکبر مرادی

بیست و پنجمین قسمت پادکست میدان فردوسی منتشر شد. ــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ اولین قسمت از تشریح ِموضوعی ِکتاب جستاری چند در فرهنگ ایران اثر مهرداد بهار . گزیده‌ای مختصر از مطالب پادکست : با مقایسه اساطیر ایران با ریگ ودا متوجه می‌شویم که بخشی از اساطیر ایران تحت تاثیر ریگ‌ودا می‌باشد. بخشی از شخصیت رستم از شخصیت ایندره الهام گرفته است و بخشی نیز از شخصیت کریشنه نبرد رستم و افراسیاب درواقع همان نبرد ایندره با ورتره می‌باشد. داستان سیاوش ریشه در دو اسطوره‌ی خارجی دارد : ۱- اسطوره آتیس که مربوط به فریجی‌ها می‌باشد. ۲- اسطوره آدونیس که مربوط به فنیقیه است. داستان بیژن و منیژه ریشه در اسطوره ایشتر و تموز دارد. داستان رستم و اسفندیار تقلیدی از ایلیاد است؛ بخش ِنبرد ِهکتور با آشیل فرم تراژدی یک فرم ایرانی نیست و داستان هایی با محتوای تراژدی، الهام گرفته از خارج از ایران هستند. فرم ایرانی، نبرد میان شرّ ِمطلق با خیر ِمطلق است ( دیدگاه ِسیاه و سفید نسبت به شخصیت ها و اعتقادات، که هنوز هم ایرانیان به آن مبتلا هستند ). دید ِخاکستری و معتدل به شخصیت ها و سیر ِداستانی، یک عنصر خارجی است. سیاوش گرد همان کنگ دژ است. درواقع کنگ‌دژ از آسمان هبوط کرده است و سیاوش‌گرد را تشکیل داده است. ریشه‌یابی مفاهیم ِمذهبی، چون بهشت ، جهنم و سیر ِتکامل ِخدایان به خدای یگانه از منظر اسطوره. . تشریح جغرافیای تاریخی ری در شاهنامه همراه با یادی از جاویدنام بکتاش آبتین

بیست و دومین قسمت پادکست میدان فردوسی منتشر شد. ــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ دومین قسمت از تشریح ِموضوعی ِکتاب شاهنامه از دیدگاه روانشناسی تحلیلی یونگ اثر اشرف خسروی . گزیده‌ای مختصر از مطالب پادکست : در بخش اول، به صورت مفصل کهن‌الگوهای پیرخرد و خود را در شاهنامه بررسی خواهیم کرد و خواهیم گفت : کیومرث اولین پیرخرد شاهنامه است. زال مهم‌ترین پیرخرد شاهنامه است. رستم پیرخرد سیاوش است. شهرسب پیرخرد طهمورث است. کاوه آهنگر پیرخرد فریدون است. گودرز و هوم پیرخرد کیخسرو هستند. جاماسپ پیرخرد گشتاسب است. پشوتن پیرخرد اسفندیار است. بوذرجمهر پیرخرد انوشیروان است. زال در نیمه اول زندگی، نماد کهن الگوی قهرمان است و در نیمه دوم زندگی خود، نماد کهن الگوی پیرخرد است. یکی از دلایل مرگ رستم در داستان شغاد ، عدم ِحضور ِپیرخرد ِرستم است؛ یعنی زال. یکی از دلایل شکست سیامک از دیو، عدم ِحضور ِپیرخرد ِاوست؛ یعنی کیومرث. مهم‌ترین نمادهای کهن الگوی خود در شاهنامه عبارت‌اند از : هوشنگ، فریدون، زال. شخصیت‌هایی که پس از رسیدن به کهن‌الگوی خود و تکمیل ِفرایند ِخودیابی و فردیت، با شکست ِشخصیتی و یا سقوط ِروانی مواجه شدند، عبارت‌اند از : رستم، کیخسرو، جمشید. . در بخش دوم به بررسی اصل ِاضداد در شاهنامه، از منظر روانشناسی تحلیلی خواهیم پرداخت و خواهیم گفت : از منظر روانشناسی تحلیلی، فرایند ِتفرد در شخصیت‌ها و اصولا تمام ِکهن‌الگوها، ذیل ِاصل اضداد پدید می‌آیند که در اسطوره ، حماسه و عرفان بازتاب یافته است. . تشریح جغرافیای تاریخی اصفهان در شاهنامه همراه با معرفی موسیقی اصفهان با اجرای حسن کسایی ــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ زمان انتشار : پنجشنبه - یازدهم ِآذرماه ِسال چهارصد.

بیست و یکمین قسمت پادکست میدان فردوسی منتشر شد. ــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ تشریح ِموضوعی ِکتاب شاهنامه از دیدگاه روانشناسی تحلیلی یونگ اثر اشرف خسروی . گزیده‌ای مختصر از مطالب پادکست : در بخش اول، خلاصه‌ای از نظریه یونگ و نقد روانشناختی را تشریح خواهیم کرد و با بررسی کهن‌الگوهای قهرمان و نقاب در شاهنامه خواهیم گفت : داستان رستم و شغاد از منظر ِروانشناسی تحلیلی، داستان ِشکست ِکهن‌الگوی قهرمان است و رستم در شاهنامه، قهرمانی شکست‌خورده محسوب می‌شود. کیخسرو نیز از منظر روانشناسی تحلیلی، شخصیتی شکست‌خورده محسوب می‌شود؛ چراکه با کنار گذاشتن نقاب ِخود ( مسئولیت اجتماعی ) باعث ِسقوط ِخود و ایران می‌شود ( شروع سلسله‌ای از پادشاهان نالایق تا فتح ایران به دست اسکندر ) داستان نوذر از منظر روانشناسی تحلیلی، تفسیر می‌شود. . در بخش دوم به صورت مفصل در داستان‌های متعدد، کهن‌الگوهای سایه و آنیما را در شاهنامه بررسی خواهیم کرد و داستان‌های ذیل را از منظر روانشناسی تحلیلی، تفسیر خواهیم کرد : کیومرث ، جمشید ، ضحاک ، دیو_سپید و پس از تحلیل ِروانشناختی ِداستان‌های رودابه و سودابه خواهیم گفت که در شاهنامه، رودابه نماد آنیمای مثبت و سودابه نماد آنیمای منفی است. . تشریح جغرافیای تاریخی حلب در شاهنامه همراه با معرفی موسیقی سوریه با اجرای لین ادیب

بیستمین قسمت پادکست میدان فردوسی منتشر شد. ــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ تشریح ِموضوعی ِکتاب جامعه شناسی شاهنامه فردوسی اثر مهتا بذرافکن  . گزیده‌ای مختصر از مطالب پادکست : در بخش اول، مبانی ِجامعه‌شناسی ِلازم برای تحلیل ِجامعه‌‌شناختی ِادبیات را تشریح خواهیم کرد و خواهیم گفت : جوامع، در سیر ِتاریخ چگونه شکل گرفته‌اند. نهاد سیاست چگونه شکل گرفت و جامعه‌ طبقاتی چگونه ایجاد شد. چهار نهاد سیاست ، دین و ارتش و اقتصاد مهم‌ترین برساخته‌هایی اجتماعی، برای "کنترل ِاجتماعی ِجوامع" هستند. قدرت‌های ایدئولوژیک ( دین ) در جوامع شرقی، در کنار ِقدرت‌های نظامی ( ارتش )، دو تکیه‌گاه ِاساسی برای حفظ ِقدرت‌های سیاسی ( حکومت ) بودند و همواره در قدرت و ثروت ِحاصل از نهاد ِسیاست، سهیم بودند. . در بخش دوم بر اساس مبانی ِجامعه‌شناسی، شاهنامه را تشریح و تحلیل خواهیم کرد و خواهیم گفت : فرایند ِشکل‌گیری ِجامعه ایران از زمان کیومرث ، هوشنگ و طهمورث به گونه‌ای پیش رفت که لاجرم باعث تمرکز ِقدرت ِسیاسی در دوران جمشید شد و همین امر باعث سقوط سیاسی جمشید شد. جنبش کاوه آهنگر علیه ضحاک ، نتیجه‌‌ی منطقی ِتمرکز ِفساد‌آور ِقدرت و ثروت در ساختار ِحکومت ِجمشید و ضحاک بود که باعث ایجاد جامعه طبقاتی شده بود. جنبش کاوه، کاملا با مبانی ِمدرن ِجامعه‌شناسی ِانقلاب‌ها، مطابقت دارد. . تشریح جغرافیای تاریخی هندوستان در شاهنامه همراه با معرفی موسیقی هندوستان و اجرای کیهان کلهر و شجاعت حسین خان

نوزدهمین قسمت پادکست میدان فردوسی منتشر شد. ــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ ویژه‌برنامه‌ای به مناسبت ِپایان ِده کتاب از پنجاه کتاب ِبرتر در حوزه شاهنامه‌پژوهی. در این اپیزود : ۱- نقل ِمتفاوتی از کتاب دیباچه نوین شاهنامه اثر ‌بهرام بیضایی را خواهید شنید. ۲- گزارشی فهرست‌وار از پادکست‌ میدان فردوسی را خدمت شما ارائه خواهیم کرد. ۳- دوست و همکار ِگرامی، ناشا ناصری با موضوع "شاهنامه؛ تیغی دولبه برای کودک و نوجوان"، نکات ِکمتر‌مطرح‌شده‌ای، در خصوص ِنحوه آموزش ِشاهنامه به کودکان و نوجوانان را متذکر خواهد شد.  ۴- دوست ِعزیز ِما، فرهنگ نجاتیان ‌با موضوع "شاهنامه؛ حماسه رهایی‌بخش"، از لزوم ِشاهنامه‌خوانی برای ایران ِامروز و جهان ِمعاصر، و آثار ِمثبت و نجات‌بخش ِآن، خواهد گفت. __________________________ مهمانان ِمحترم ِما : ناشا ناصری، فرهنگ نجاتیان

هجدهمین قسمت پادکست میدان فردوسی منتشر شد. ــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ دومین قسمت از تشریح ِموضوعی ِکتاب " از رنگ گل تا رنج خار " اثر جناب استاد قدمعلی سرامی  . گزیده‌ای مختصر از مطالب پادکست : در بخش اول، تفسیر جناب استاد سرامی از هفت خان رستم و هفت خوان اسفندیار را تشریح خواهیم کرد و خواهیم گفت : هفت‌خوان ِاسفندیار را موبدان زرتشتی، از داستان هفت‌خان ِرستم ساخته‌ و پرداخته‌اند؛ به این مقصود که پهلوان ِآیینی خود را برجسته کنند. اصالت، با هفت‌خان رستم است. پیام ِهفت‌خان ِرستم، از بین رفتن ِخودکامگی و خویشتن‌بینی رستم، و تثبیت ِایمان ِاو به خداوند است. شکل ِصحیح ِنوشتاری برای داستان رستم، هفت خان است و برای داستان اسفندیار، هفت خوان است. شباهت‌های دو داستان، نشان می‌دهد که زرتشتیان، با الگوبرداری از رستم، پهلوان ِخود را برجسته کردند؛ به طور مثال، رویین‌تنی، در برابر ببر ِبیان. . در بخش دوم به معرفی هفت‌خانی‌ها و هفت‌خوان‌واره‌ها خواهیم پرداخت. همچنین شباهت‌های هراکلس ( هرکول ) را با رستم و دیگر شخصیت‌های شاهنامه تشریح خواهیم کرد و خواهیم گفت : هفت‌خانی‌های عبارت‌اند از : داستان گشتاسپ، اسکندر، بوذرجمهر و کسری. هفت‌خوان‌واره‌ها عبارت‌اند از : داستان بهرام گور، داستان بهرام چوبین احتمالا نبردهای ایرانیان با یونانیان در زمان هخامنشیان باعث شده است هفت‌خان‌های ایرانی از اساطیر یونانی مایه بگیرد و روایت‌های "هراکلس" (هرکول ) وارد شاهنامه شود. شباهت‌های هراکلس با رستم، زال ، اسفندیار ، اسکندر ، بیژن ، بهرام گور بسیار جالب‌توجه است. . تشریح جغرافیای تاریخی نیمروز در شاهنامه همراه با معرفی لالایی هراتی در افغانستان با اجرای استاد وهاب‌ مددی

هفدمین قسمت پادکست میدان فردوسی منتشر شد. ــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ اولین قسمت از تشریح ِموضوعی ِکتاب از رنگ گل تا رنج خار اثر جناب استاد قدمعلی سرامی  . گزیده‌ای مختصر از مطالب پادکست : در بخش اول، تحلیلی از داستان "رستم و شغاد" را ارائه خواهیم کرد و خواهیم گفت : از نظر نگارنده، شغاد قهرمان داستان است ! و درواقع این کنش‌های اشتباه ِرستم در برابر ِشغاد است که باعث مرگ ِاو می‌شود. از نظر نگارنده، این داستان سه پیام اصلی دارد : ۱- آدمی به دست خویش، تقدیر ِناخواسته‌ی خویش را رقم می‌زند و اختیار، چیزی جز جلوه‌ی جبر نیست. ۲- وجود مکافات دنیوی. ۳- تحقیر و خوار داشته شدن، آدمی را تا مرز جنایت می‌کشاند. . در بخش دوم به معرفی داستان‌های عارفانه شاهنامه می‌پردازیم و سمبولیسم در شاهنامه را بررسی می‌کنیم. از نظر نگارنده داستان‌هایی از شاهنامه که می‌توانند عارفانه باشند، عبارت‌اند از : ۱- تمامی داستان‌های اساطیری شاهنامه. ۲- پایان ِکار ِکیخسرو ۳- بخش‌هایی از داستان پادشاهی اسکندر ۴- داستان کسری و بوذرجمهر ۵- هفت‌خوان ِرستم و هفت‌خوان ِاسفندیار ۶- بخش‌هایی از داستان گشتاسپ و بهرام گور موارد متعددی از سمبولیسم در شاهنامه تشریح می‌شود و همچنین سمبولیسم در داستان‌هایی چون : ۱- خواب کسری. ۲- خواب پیران. ۳- داستان اسکندر و فیلسوف هندی. ۴- بازی شطرنج در داستان تلخند و گو. . تشریح جغرافیای تاریخی گرگان در شاهنامه همراه با معرفی موسیقی گدار در مازندران با اجرای استاد نظام شکارچیان

شانزدهمین قسمت پادکست میدان فردوسی منتشر شد. ــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ دومین قسمت از تشریح ِموضوعی ِکتاب فردوسی و شاهنامه سرایی به سرپرستی اسماعیل سعادت  . گزیده‌ای مختصر از مطالب پادکست : در بخش اول، مقاله‌ای با عنوان رستم و اسفندیار به قلم جلال خالقی مطلق را تشریح می‌کنیم و خواهیم گفت که : داستان رستم و اسفندیار چنان مشهور بود که این داستان را در زمان پیامبر اسلام در مکه نقل می‌کردند. پیشینه این داستان در منابع کهن‌تر از شاهنامه فردوسی، نشان می‌دهد که اصل ِداستان، یک جنگ ِمذهبی بوده است. دو برداشت متفاوت و متضاد از آیین بندگی در شاهنامه وجود دارد که یکی از آن رستم است که آزادگی از شاه را نمایندگی می‌کند و دیگری از آن اسفندیار است که سرسپردگی کامل به شاه را نمایندگی می‌کند. . در بخش دوم، ده مقاله دیگر از کتاب را تشریح می‌کنیم و پیشینه حماسه‌سرایی در ایران ِپیش از فردوسی را به صورت کامل شرح می‌دهیم. ده حماسه/حماسه‌سرا پیش از فردوسی عبارت‌اند از : یادگار زریران - ابن مقفع - آزادسرو - شاهنامه مسعودی مروزی - ابوالمؤید بلخی - ابوعلی بلخی - ابومنصور محمدبن عبدالرزاق - ابومنصور معمری - شاهنامه ابومنصوری - دقیقی . تشریح جغرافیای تاریخی اهواز در شاهنامه همراه با معرفی یزله خوانی در خوزستان . نویسنده مقالات ِتشریح‌شده در این اپیزود : جلال خالقی مطلق - بیژن غیبی - رضا انزابی نژاد - ابوالفضل خطیبی - سیدعلی میرافضلی

پانزدهمین قسمت پادکست میدان فردوسی منتشر شد. ــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ اولین قسمت از تشریح ِموضوعی ِکتاب فردوسی و شاهنامه سرایی به سرپرستی اسماعیل سعادت  . گزیده‌ای مختصر از مطالب پادکست : در بخش اول، مقاله‌ای با عنوان "رستم و سهراب" را تشریح می‌کنیم و خواهیم گفت که : داستان رستم و سهراب شباهت‌هایی با داستان ادیپ و افسانه‌ای به نقل از هرودوت دارد که تمامی شباهت‌ها ذکر می‌شود. تحلیل داستان رستم و سهراب از نگاه جناب استاد ابوالفضل خطیبی، از چهار تفسیری که تاکنون از این داستان ارائه داده‌ایم، متفاوت است. . در بخش دوم، سه مقاله دیگر از کتاب را تشریح می‌کنیم و خواهیم گفت که : بین داستان بیژن و منیژه و ویس و رامین شباهت‌های فراوانی وجود دارد و تاریخچه هر دو داستان، به زمان اشکانیان می‌رسد. داستان کرم هفتواد در منابع کهن‌تری چون کارنامه اردشیر بابکان با کمی اختلاف، روایت شده است و از داستان‌های اصیل و کهن ایران است. در دوران ساسانیان ، خدای نامه به دو گروه اصلی تقسیم می‌شده است : ۱- خدای‌نامه‌های سلطنتی ۲- خدای‌نامه‌های زرتشتی . تشریح جغرافیای تاریخی بیت المقدس یا کنگ دز هوخت در شاهنامه همراه با معرفی گروه موسیقی الثلاثی جبران از فلسطین . نویسنده مقالات ِتشریح‌شده در این اپیزود : جلال خالقی مطلق ابوالفضل خطیبی محمودامیدسالار

چهاردهمین قسمت پادکست میدان فردوسی منتشر شد. ــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ تشریح ِموضوعی ِکتاب مقدمه ای بر رستم و اسفندیار اثر جناب استاد شاهرخ مسکوب . گزیده‌ای مختصر از مطالب پادکست : داستان رستم و اسفندیار، درواقع یک دوره، نقد کامل حکومت دینی و نقد جهادگران ِمذهبی و اندیشه‌های بنیاد‌گرایانه مذهبی است. رستم یک قهرمان ملی است که برای منافع ملی شمشیر می‌زند؛ اما اسفندیار یک غازی است که برای مذهب شمشیر می‌زند. سیمرغ در شاهنامه، ترکیب ِدو مرغ اسطوره‌ای ِوارغن و سئن است. . تشریح جغرافیای تاریخی روم در شاهنامه همراه با معرفی موسیقی ترکیه با اجرای ارکان اوغور

سیزدهمین قسمت پادکست میدان فردوسی منتشر شد. ــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ سومین قسمت از تشریح ِموضوعی ِکتاب سایه های شکار شده اثر جناب استاد بهمن سرکاراتی . گزیده‌ای مختصر از مطالب پادکست : در بخش اول، مقاله‌ای با عنوان " اخبار تاریخی در آثار مانوی " را تشریح می‌کنیم و خواهیم گفت که : برخلاف شاهنامه، که ذکر مانی تنها در پادشاهی شاپور ذوالاکتاف آمده است، در تاریخ، ذکر مانی در روزگار ِپنج پادشاه ساسانی آمده است. مانی به ترتیب در روزگار اردوان اشکانی ، اردشیر بابکان ، شاپور اول ، هرمز اول و بهرام اول زیسته است و درنهایت به دستور بهرام اول، زندانی می‌شود و به قتل می‌رسد. همچنین خواهیم گفت که کرتیر موبد نقش مهمی در قتل مانی داشته است. در بخش پایانی نیز به کمک مقاله‌ای از جناب استاد شروین وکیلی ، توضیحات بیشتری در خصوص جنبش مانی ارائه خواهیم کرد. . در بخش دوم، مقاله‌ای با عنوان " گرز نیای رستم " را تشریح می‌کنیم و خواهیم گفت که : ابیات ِالحاقی در خصوص پاسخ ِزال به رستم در جواب ِدرخواست ِگرز، ابیاتی اصیل هستند. طبق این ابیات که در شاهنامه چاپ مسکو آمده است، گرزی که زال به رستم می‌دهد، از پدرش سام به او رسیده است و درواقع مالک اصلی این گرز‌، گرشاسپ بوده است. . تشریح جغرافیای تاریخی گجاران در شاهنامه همراه با معرفی شروه خوانی در موسیقی بوشهر با اجرای استاد عبدالرحیم کرمی

یازدهمین قسمت پادکست میدان فردوسی منتشر شد. ــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ اولین قسمت از تشریح ِموضوعی ِکتاب سایه های شکار شده اثر جناب استاد بهمن سرکاراتی . گزیده‌ای مختصر از مطالب پادکست : در بخش اول، مقاله‌ای با عنوان " رستم؛ یک شخصیت تاریخی یا اسطوره‌ای ؟ " را تشریح می‌کنیم و خواهیم گفت که : جناب استاد سرکاراتی معتقدند که رستم ، ریشه‌ی تاریخی و اسطوره‌ای ندارد. اما هرتسفلد و مارکوارت معتقدند که ریشه‌ی تاریخی رستم، شخصیت گندفر است که در زمان اشکانیان می‌زیست. همچنین ریشه‌ی اسطوره‌ای رستم، به گرشاسپ می‌رسد. . در بخش دوم، مقاله‌ای با عنوان " پری؛ تحقیقی در حاشیه‌ی اسطوره‌شناسی ِتطبیقی " را تشریح می‌کنیم و خواهیم گفت که : پری‌ها، ایزدبانو‌های قبل از دین زرتشتی بودند که با آمدن دین، وجه ِمثبت ِخود را از دست دادند و وجهه‌ای پلید پیدا کردند؛ به طوری که پری‌ها غالبا عامل فریب و سقوط ِپهلوانان ِاسطوره‌ای شدند. از این منظر‌، تهمینه ، رودابه و منیژه و زنان ِجادو در هفت‌خان‌ها نیز می‌توانند گونه‌ای از " پریان " باشند که با اغواگری‌های ِجنسی ِخود، پهلوانان را به سوی دیار تاریکی می‌کشانند. . تشریح جغرافیای تاریخی شوش در شاهنامه و معرفی موسیقی عزا در ایل بختیاری با اجرای نریمان فاضلی و لطیف نجفی همراه با سرنا و دهل

دهمین قسمت پادکست میدان فردوسی منتشر شد. ــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ تشریح ِموضوعی ِکتاب بوطیقا و سیاست در شاهنامه اثر جناب استاد محمود امیدسالار . گزیده‌ای مختصر از مطالب پادکست : در بخش اول، تحلیل جناب استاد از سه داستان هفت خان رستم ، فرود سیاوش و اکوان دیو را می‌شنویم و خواهیم گفت که : دیو سپید ، نماد وجه ِظلمانی ِزال است؛ رستم در هفت‌خان، با طی کردن ِمراتب کودکی تا پختگی، درنهایت با قتل زال، منصب ِجهان‌پهلوانی را از آن ِخود می‌کند. کیخسرو با قتل " فرود " به عنوان برادر بزرگتر ِخود، درواقع بحران ِمشروعیت ِاول پادشاهی خود را کم‌رنگ می‌کند. پیام اصلی داستان اکوان دیو، خود ِاکوان دیو نیست؛ بلکه از بین رفتن ِتسلط ِتورانیان بر دارایی‌هایشان است که مقدمه‌ای برای شکست در جنگ بزرگ افراسیاب و کیخسرو می‌شود. . در بخش دوم، تحلیل جناب استاد از دو داستان بیژن و منیژه و رستم و سهراب را می‌شنویم و خواهیم گفت که : پیام داستان بیژن و منیژه، از بین رفتن مردانگی ِتورانیان به دست ایرانیان است ( اختگی ِجنسی ِتورانیان ) سهراب در واقع نماد استحاله دوران جوانی ِرستم است که رستم نیز با قتل او، دوباره از نو متولد می‌شود و جوان می‌شود تا برای شاه ِجدید ( کیخسرو )، پهلوانی جدید ظهور کرده باشد ( رستم ِدوباره متولد شده در آستانه پیری ِخود و پیری ِکاووس ) . تشریح جغرافیای تاریخی شوشتر در شاهنامه و معرفی موسیقی ایل بختیاری با اجرای حاج محمدمراد عباسپور