Առավոտը թանգարանում

1793 թվականին Ֆրանսիայի արքա Ֆիլիպ Օգոստոսի հիմնած Լուվր ամրոցը Նապոլեոն Բոնապարտի նախաձեռնությամբ վերածվեց թանգարանի, որը հետագայում դարձավ Ֆրանսիայի ամենավառ խորհրդանիշը: 

1819-1823 թվականներին իսպանացի նկարիչ Ֆրանցիսկո Գոյան իր տան պատին նկարեց մի պատկեր, որը հետագայում նույնությամբ տեղափոխվեց կտավին ու կոչվեց «Սատուրնը որդուն հոշոտելիս»:

1499 թվականին իտալացի քանդակագործ Միքելլանջելոն ստեղծեց «Պիետա» արձանը, որը հետագայում դարձավ աշխարհի ամենահայտնի քանդակներից մեկն ու մինչև օրս էլ իր խորհրդավորությամբ չի դադարում գրավել արվեստասերների ուշադրությունը:

1863 թվականին Րաֆայել Պատկանյանի «Քաջ Վարդան Մամիկոնյանի մահը» պոեմի նկարազարդումն իրականացնելիս, գրողի եղբայրը` Հովհաննես Պատկանյանը, ստեղծեց Վարդան Մամիկոնյանի և Վասակ Սյունու պատկերները. Վարդան Մամիկոնյանի պատկերը մեծ տարածում ունեցավ ու դարձավ ոչ միայն Րաֆայել Պատկանյանի պոեմի մասին պատմող վիզուալ դետալ, այլև` հավաքական կերպար հայ ժողովրդի համար: 

1887-1889 թվականներին ֆրանսիացի ճարտարագետ-շինարար Գուստավ Էյֆելն ու իր թիմը ստեղծեցին մի աշտարակ, որը, ի պատիվ ճարտարագետի, կոչվեց «Էյֆելյան» ու դարձավ Փարիզի խորհրդանիշը: 

1899 թվականին ֆրանսիացի գեղանկարիչ Կլոդ Մոնեն ստեղծեց «Ճապոնական կամուրջ» կտավների շարքը, որը դարձավ նրա ամենախորհրդավոր աշխատանքներից մեկը: 

1897 թվականին ֆրանսիացի իմպրեսիոնիստ Էդգար Դեգան ստեղծեց «Երկնագույն պարուհիները» կտավը, որը դարձավ արվեստագետի ամենահայտնի աշխատանքներից մեկը:

1897 թվականին ֆրանսիացի իմպրեսիոնիստ Էդգար Դեգան ստեղծեց «Երկնագույն պարուհիները» կտավը, որը դարձավ արվեստագետի ամենահայտնի աշխատանքներից մեկը:

1502-1507 թվականներին իտալացի նկարիչ Լեոնարդո դա Վինչին ստեղծեց «Մոնա Լիզա» կտավը, որը հետագայում դարձավ աշխարհի ամենահայտնի գեղանկարչական ստեղծագործություններից մեկը: 

1963 թվականի հոկտեմբերի 31-ին Բաղրամյան պողոտայում գտնվող այն տունը, որտեղ իր կյանքի վերջին տասը տարիներն էր անցկացրել բանաստեղծ Ավետիք Իսահակյանը, դարձավ նրա տուն-թանգարանն ու պաշտոնապես բացեց իր դռները:

1888 թվականին հոլանդացի նկարիչ Վինսենթ վան Գոգը ստեղծեց «Գիշերային սրճարան» կտավը, որը համալրեց արվեստագետի գիշերային տեսարաններ վավերագրող ստեղծագործությունների շարքը: 

1666-1669 թվականներին հոլանդացի գեղանկարիչ Ռեմբրանդը ստեղծեց «Անառակ որդու վերադարձը» կտավը, որը հետագայում դարձավ նկարչի արվեստի մասին պատմող ամենավառ օրինակը: 

1830 թվականին ֆրանսիացի նկարիչ Էժեն Դելակրուան Հուլիսյան հեղափոխությունից մի դրվագ պատկերեց կտավին ու այն անվանեց «Ազատությունը բարիկադներում», կամ, ինչպես ավելի տարածված է, «Ժողովրդին առաջնորդող ազատությունը»: 

1508-1512 թվականներին իտալացի քանդակագործ, ճարտարապետ Միքելանջելոն Սիքստինյան կապելլայի առաստաղը պատեց որմնանկարների շարքով, որը հետագայում դարձավ Բարձր Վերածննդի մասին պատմող ամենահայտնի արվեստի գործերից մեկը: 

1764 թվականին կայսրուհի Եկատերինա 2-րդի հրամանով հոլանդացի և ֆլամանդացի նկարիչների վրձնած 225 կտավ գնվեց և Բեռլինից տեղափոխվեց Պետերբուրգ: Դրանք իրենց տեղը գտան թագուհու ձմեռային պալատում, որն էլ հետագայում կոչվեց Էրմիտաժ: 

1434 թվականին հոլանդացի նկարիչ Յան վան Էյքը ստեղծեց «Առնոլֆինի ամուսինների դիմանկարը», որը դարձավ ամուսնական զույգի մասին պատմող առաջին աշխատանքը` եվրոպական գեղանկարչության մեջ: 

1917 թվականին իտալացի գեղանկարիչ և քանդակագործ, էքսպրեսիոնիզմի ներկայացուցիչ Ամադեո Մոդիլիանին ստեղծեց «Լեհ կնոջ դիմանկարը», որը դարձավ նկարչի ամենաարտասովոր աշխատանքներից մեկը: 

1880-ից 1882 թվականներին ֆրանսիացի քանդակագործ Օգյուստ Ռոդենը ստեղծեց «Մտածողը» քանդակը, որը հետագայում դարձավ քանդակագործի արվեստի մասին պատմող ամենավառ օրինակը։

1504 թվականի սեպտեմբերի 8-ին Ֆլորենցիայի Սենյորայի հրապարակը ողջունեց իր նոր ու մշտական բնակչին` Միքելանջելլոյի առաջին «Դավիթ» –ին։

1495 թվականին իտալացի նկարիչ և գիտնական Լեոնարդո դա Վինչին ստեղծեց «Խորհրդավոր ընթրիք» որմնանկարը, որտեղ պատկերեց Քրիստոսի և նրա աշակերտների վերջին ընթրիքը: 

1512-13 թվականներին իտալացի նկարիչ և ճարտարապետ Ռաֆայել Սանտին ստեղծեց «Սիքստինյան տիրամայր» կտավը, որը դարձավ Բարձր վերածննդի դարաշրջանի ամենահայտնի աշխատանքներից մեկը: 

1948 թվականին սյուրռեալիզմի վարպետ Սալվադոր Դալին ստեղծեց «Ձմեռ պապը դարակներով» իլլուստրիացիոն աշխատանքը, որը դաձավ շնորհավորական բացիկներ արտադրող ամենամեծ ընկերություններից մեկի այցեքարտը: 

1964 թվականին բելգիացի սյուրռեալիստ նկարիչ Ռենե Մագրիտը ստեղծեց «Մարդու զավակ» կտավը, որը դարձավ արվեստի՝ անիրականն իրականին կապող ամենահայտի գործերից մեկը: 

1926-1936 թվականներին Արշիլ Գորկին ստեղծեց «Արտիստն ու մայրը» կտավի երկու տարբերակ, որոնք դարձան նկարչի կենսագրության ամենավառ ապացույցը: 

1907-1908 թվականներին ավտրիացի նկարիչ Գուստավ Կլիմտը ստեղծեց «Համբույր» կտավը, որը դարձավ վիեննական մոդեռն արվեստի խորհրդանիշն ու նկարչի ամենահայտնի աշխատանքը:

1964 թվականին ամերիկացի նկարիչ և իմպրեսարիո Էնդի Ուորհոլը ստեղծեց «Չորս Մերիլիններ» կտավը, որը դարձավ Մոնրոյի ներաշխարհը պատկերող ամենաազդեցիկ աշխատանքը: 

1593-ից-1597 թվականներին իտալացի գեղանկարիչ Միքելանջելլո Մերիսի դա Կարավաջոն ստեղծեց «Բաքոս» կտավը, որը դարձավ կարավաջիզմ ոճի մասին պատմող ամենավառ օրինակը: 

1489-1490 թվականներին իտալացի նկարիչ, գիտնական Լեոնարդո դա Վինչին ստեղծեց «Կզաքիսով տիկինը» կտավը, որը դարձավ արվեստագետի խորհրդավոր ու մինչև վերջ չբացահայտված ստեղծագործություններից մեկը

2016 թվականին Հանրային հեռուստաընկերության 60 և Հանրային ռադիոյի 90-ամյա հոբելյարներին նվիրված արձան կառուցվեց, որը դարձավ ռադիոյի ու հեռուստատեսության մասին պատմող ամենատպավորիչ քանդակը: 

1480-ական թվականներին իտալացի գեղանկարիչ Սանդրո Բոտիչելլին ստեղծեց «Վեներայի ծնունդը» կտավը, որը դարձավ Վերածննդի դարաշրջանը հավերժացնող լավագույն աշխատանքներից մեկը: 

1942 թվականին Մարտիրոս Սարյանը ստեղծեց «Ինքնադիմանկար. երեք հասակ» փիլիսոփայական կտավը, որտեղ պատկերեց հենց իրեն` տարբեր տարիքներում: 

1891 թվականին ֆրանսիացի նկարիչ Պոլ Գոգենը ստեղծեց «Ծաղիկով կինը» կտավը, որը դարձավ Տահիտի կղզում ապրող կանանց մասին պատմող ամենավառ օրինակը: 

Հոլանդացի նկարիչ Յան Վերմեերը 1660-ական թվականներին ստեղծեց մի շարք նկարներ, որոնց թվում էր նաև «Մարգարտե ականջօղով աղջիկը» կտավը: 

1656 թվականին իսպանացի նկարիչ, իսպանական ոսկեդարի ներկայացուցիչ Դիեգո Վելասկեսը պատկերեց Ֆիլիպ չորրորդ թագավորի ընտանիքի առօրյայից մի դրվագ ու կտավն անվանեց «Լաս Մենինաս»: 

1998 թվականին կոլումբացի քանդակագործ Ֆերնանդո Բոտերոն ստեղծեց «Կատու» քանդակը, որը 2002 թվականին հայտնվեց Երևանի սրտում: 

1863 թվականին ֆրանսիացի հնագետ Շառլ Շամպուազոն Սամոթրակե կղզում հին հունական մարմարե քանդակ հայտնաբերեց. հաղթանակի դիցուհի Նիկե Աստվածուհու քանդակն էր, որի հեղինակը Պիթոկրիտն էր: 

1947 թվականին հայ նկարչուհի Մարիամ Ասլամազյանը ստեղծեց «Հերոսուհի մայրը» խորագրով կտավ, որտեղ պատկերեց հայ կնոջ ու ընտանիքի հավաքական կերպարը:

1918 թվականին նկարիչ Մարկ Շագալը ստեղծեց «Քաղաքի վրայով» կտավը, որն ասես արտապատկերումն էր արվեստագետի կյանքի լավագույն դրվագների: 

1939 թվականին մեքսիկացի նկարչուհի Ֆրիդա Կալոն ստեղծեց «Երկու Ֆրիդաները» ինքնադիմանկարը, որտեղ պատկերեց իր երկու ես-երին` տարբեր հուզական աշխարհներում:

1850 թվականին հայազգի ծովանկարիչ Հովհաննես Այվազովսկին ստեղծեց «Իններորդ ալիք» կտավը, որը հետագայում դարձավ նկարչի ամենահայտնի աշխատանքը: 

1937 թվականին իսպանացի նկարիչ, քանդակագործ Պաբլո Պիկասոն կուբիզմի ոճով, սևի ու սպիտակի համադրությամբ մի կտավ ստեղծեց, որտեղ պատկերեց Իսպանիայի հյուսիսում գտնվող Գեռնիկա քաղաքի ռմբակոծությունը: 

Ֆրանսիացի նկարիչ Էդուարդ Մանեն 1862 թվականին ստեղծեց «Ծեր երաժիշտը» կտավը, որտեղ պատկերեց ոչ թե այն, ինչ կցանկանային տեսնել այդ ժամանակի բարձր դասի ներկայացուցիչները, այլ այն, ինչ տեսնում էին նկարչի աչքերը: 

1888 թվականին ֆրանսիացի նկարիչ, իմպրեսիոնիստ Կլոդ Մոնեն որոշեց ստեղծել 250 կտավից բաղկացած նկարաշար ու այն կոչել «Ջրաշուշաններ»: Յուղաներկով արված այս նկարներում Մոնեն պատկերեց բնությունը` օրվա տարբեր ժամերին: 

1893-1910 թվականների ընթացքում նորվեգացի նկարիչ-էքսպրեսիոնիստ Էդվարդ Մունկը ստեղծեց նկարների շարք, որտեղ պատկերեց հուսահատությունը` իր բոլոր դրսևորումներով. շարքի նկարներից ամենահայտնին նկարիչը կոչեց «Ճիչ» անունով:

1906 թվականին Բարսելոնայում ապրող Միլա ազգանվամբ մի ընտանիք ճարտարապետ Անտոնիո Գաուդիին պատվիրեց կառուցել այնպիսի շենք, որը նման չէր լինի որևէ ճարտարապետական կառույցի: Չորս տարի անց` 1910 թվականին, քաղաքի կենտրոնում հայտնվեց «Միլայի տունը», որը փոխեց ճարտարապետությունում գործող բոլոր օրենքները: 

Հայ քանդակագործ Երվանդ Քոչարի «Մելամաղձություն» արձանը ստեղծվեց 1957 թվականին, Խորհրդային Հայաստանում: Քոչարն այդ շրջանում նոր էր Փարիզից հայրենիք վերադարձել, արվեստագետն առաջին անգամ էր Հայաստանում և նրա մտքում, կարծես, դեռևս ապրում էին փարիզյան հասարակությունն ու իրեն տրված ստեղծագործական ազատությունը: Հենց այդ ազատության զգացումով ներշնչված էլ Երվանդ Քոչարը ստեղծեց «Մելամաղձություն» արձանն ու փոխեց 20-րդ դարի հայկական արվեստի գույները: 

Նիդերլանդացի նկարիչ Վինսենթ վան Գոգը 1886 թվականից սկսեց աշխատել հայտնի «Արևածաղիկներ» շարքի վրա: Շարքում տեղ գտած կտավներից յուրաքանչյուրը մի պատմություն ունի, սակայն նկարը, որում արևածաղիկները ծաղկամանում են, վան Գոգի համար ճանապարհ հարթեց դեպի համաշխարհային արվեստ: 

Հրեացի արքայադուստր, Հերովդիայի և Հերովդես Փիլիպպոսի դուստրը` Սալոմեն, շատ նկարիչների կտավների հերոսուհին դարձավ, անցավ արվեստի զարգացման փուլերով, վերածննդի դարաշրջանից հասավ 19-րդ դար ու կերպարվեստում իր ուրույն տեղն ունենալուց զատ, հայտնվեց նաև գրականությունում: Շոտլանդացի գրող Օսկար Ուայլդն իր «Սալոմե» պիեսում արքայադստերը ներկայացրեց բոլորովին այլ դիտանկյունից. հենց այս պիեսից ոգեշնչված էլ 1907 թվականին հայ նկարիչ Վարդգես Սուրենյանցը ստեղծեց «Սալոմե» կտավը: 

«Ճկուն ժամեր», «Կարծրության հիշողություն», «Համառության հիշողություն» և վերջապես «Հիշողության հարատևություն». Սալվադոր Դալիի ամենահայտնի կտավներից մեկին տարբեր անուններ են վերագրվում, սակայն այն հանրությանն առավել հայտնի դարձավ իբրև «Հիշողության հարատևություն»: 

Հելլենիստական դարաշրջանի հունական ամենահայտնի քանդակներից մեկի` «Միլոսյան Վեներայի» ստեղծումը, վերագրվում է հույն քանդակագործներ Ալեքսանդր Անտիոքացուն և Պրաքսիտելեսին: Թե նրանցից ով է քանդակի իրական հեղինակը, մինչ օրս հայտնի չէ, սակայն այն, որ Միլոսյան Վեներան շատ երկար է ճամփորդել մինչ Լուվրի թանգարան հասնելը, փաստ է: