درایت تدریس

استاد عباس صاحب الزمانی معلم پیشکسوت مدرسه‌ی کمال است. او خاطرات و تجربیات بسیاری از دانش آموزانش دارد و از مسیر پر پیچ و خم معلمی کردن همراه با دکتر سحابی و شهید رجایی می‌گوید. در این قسمت از گفت و گوی میان معلم و فیلسوف، در محضر معلمی هستیم که حتی بعد از گذشت سالها هنوز دلش برای مدرسه تنگ می‌شود و مدرسه را رها نمی‌کند و از او می‌پرسم رمز و راز یک معلم خوب بودن چیست؟

حمید مرشدزاده سالهاست که در پایه‌های هفتم و هشتم معلمی می‌کند. او به علاوه در شهرهای مختلف کشور با معلمین بسیاری در ارتباط است و دوره‌های آموزشی برگزار می‌کند. او در این مصاحبه از تجربه‌ی خود در معلمی می‌گوید. اینکه چگونه خود را یادگیرنده نگه می‌دارد، رمز و راز معلمی کردن چیست، و چگونه می‌توانیم معلم بهتری باشیم؟ سلسله نشست‌های گفت و گوی میان معلم و فیلسوف به منظور نزدیک کردن جامعه‌ی نظری و اجرایی تربیتی، تلاش می‌کند هم با فیلسوفان آموزش گفت و گو کند و حرف‌های اجرایی بزند و هم با معلمین گفت و گو کند و حرف‌های فلسفی بزند. گفت و گوی میان معلم و فیلسوف تلاشی است برای استخراج مسائل تربیتی از میدان اجرا و بررسی نظری آنها در نزد فیلسوفان و بالعکس.  این بار در میان قسمت چهارم به سراغ یکی از معلمین رفتیم تا اندکی از فلسفه معلمی او بشنویم.

اتوپیا نقطه ای نیست که همواره آرزوی رسیدن به آن را داشته باشیم. بلکه فرآیندی است که با نارضایتی آغاز می شود. محمد نصراوی باور دارد تربیت یکی از اتوپیایی ترین کنش های ممکن است؛ اما همان قدر که می تواند اتوپیایی باشد می تواند ویرانگر هم باشد و یک موقعیت دیستوپیایی بسازد.  تربیت و اتوپیا هم از زاویه ی دید معلم می تواند بررسی شود و هم از زاویه ی دید دانش آموز. این قسمت مصاحبه ای است با محمد نصراوی، اتوپیانیست و دانشجوی دکترای سیاست گذاری فرهنگی با گرایش آموزش و پرورش.  برای مطالعه می توانید کتاب اتوپیانیسم که ترجمه ی محمد نصراوی هست را مطالعه کنید و یا فصل آرمان شهر گرایی در کتاب مکاتب فلسفی و آراء تربیتی را بخوانید. 

تربیت چیزی جز سوال خوب پرسیدن نیست! در سومین قسمت از گفت و گوهای میان معلم و فیلسوف با آقای دکتر مرتضی نظری گفت و گو کردم و تلاش کردم و تلاش کردم اهمیت و فایده ی فلسفه آموزش را از زبان ایشان بشنوم. گفت و گوهای میان معلم و فیلسوف به دنبال کنشگری مرزی بین دنیای فلسفه و دنیای تعلیم و تربیت است و تلاش می کند سهمی در نزدیک کردن نظر و عمل داشته باشد. 

سوال موجود خطرناکی است. می آید و سخت می رود. اما شاید باید حضور این مهمان ناخوانده را جشن گرفت به جای آنکه عزا.  معلمی یعنی زیست کردن با ابهام و زنده نگه داشتن سوالات درجه ی اول تربیتی. در این قسمت از درایت تدریس گزارشی از کتاب «مسئله چیست؟» دکتر نصر الله حکمت می دهم. Royalty Free Music from Tunetank.com Track: Loneliness by MelancholicBird https://tunetank.com/track/1822-loneliness/

ژاک رانسیر در کتابی با عنوان «استاد نادان» به اهمیت و چرایی رهایی فکر می پردازد. در این میان قسمت با دکتر رمضان برخورداری در این خصوص گفت و گو کردیم که رسالت معلمی ما چیست و رهایی دانش آموزان ما مسئولیت ماست یا خیر؟ ویدئوپادکست آن را در کانال آپارات نشریه فلسفه آموزش مشاهده کنید.

معلمان کارمندان سازمانی هستند که تنها هدف گیری آن کودکان هستند و در این میان غلبه ی روحیه ایثار در فرهنگ معلمی ما باعث شده است که معلمان نه دیده شوند و نه خودشان به خودشان اهمیت بدهند. معلمی که حقوق سزاواری نمی گیرد و وقتی به آن فکر می کند که چرا زندگی او رفاه دیگران را ندارد و تقصیر را بر گردن دغدغه مندی اجتماعی و معناگروی در زندگی اش می اندازد. زمانی که با رتبه بندی معلمین مواجه می شود و احساس می کند که لیاقتش بیشتر از این هاست، به این فکر میکند که از اساس معلم بودن اتفاق خوبی در زندگی او بود یا خیر؟!

در جامعه ی تعلیم و تربیت ما به لحاظ فلسفی روش گرایی بر تفکر و خردورزی چیره شده است. انگار معلمی نوعی مهارت است. اما دکتر شمشیری باور دارد معلمان باید با سوالات اساسی حرفه ی خود مواجهه ای فلسفی داشته باشند. دکتر بابک شمشیری عضو هیئت علمی دانشگاه شیراز در گروه فلسفه تعلیم و تربیت، سردبیر نشریه فلسفه آموزش و صاحب تالیفات، مقالات و آثار بسیاری هستند. ایشان اولین مهمان گفت و گوی میان معلم و فیلسوف بودند. می توانید ویدئوپادکست این گفت و گو را در سایت و کانال آپارات نشریه فلسفه آموزش مشاهده کنید.

سلسله گفت و گو های میان معلم و فیلسوف به دنبال آن است تا بتواند اهالی نظری و فلسفی تربیت را با اهالی عملی و مجریان تربیت پیوند دهد. این گفت و گو ها با اقتباس از کتاب دکتر خسرو باقری نامگذاری شده اند. نشریه فلسفه آموزش نیز حمایت گر گفت و گوی ما خواهد بود. امید داریم بتوانیم مسائل فلسفی را به زبان معلمان و مسائل معلمین را به زبان فیلسوفان ترجمه کنیم.

همه ی ما معلم ها می دانیم که آموزش خطرناک است. دقیقاً همان زمانی که می گوییم اگر کیفیت آموزش بالا برود جامعه ی شادتر و ثروتمند تری خواهیم داشت. ما می دانیم که آنقدر ها هم نمی توان روی آموزش حساب کرد.  گِرْت بایِستا یک فیلسوف آموزش و پرورش کم نظیر است و کتاب های او از خواندنی ترین کتاب های فلسفه آموزش است. کتاب او به عنوان «خطر زیبای تربیت» به این موضوع پرداخته که چرا آموزش خطرناک است اما خطری که زیباست

پدیدارشناسی یک روش فلسفی برای بررسی پدیده های این عالم است. آیا می شود از پدیدار شناسی برای بررسی مسائل تربیتی استفاده کرد؟  در این قسمت با دکتر برخورداری گفت و گو کردم تا بتوانیم با رویکردی پدیدارشناسانه تربیت را بررسی کنیم.  در قسمت اول و دوم این پادکست به کتاب ماکس فان منن پرداختیم. در این قسمت با کمک گرفتن از آقای دکتر برخورداری می توانیم کتاب فان منن را بیشتر بفهمیم.

جنگ بزرگترین شری است که می تواند گریبان بشر را بگیرد. صلح محور بودن در آموزش و برنامه درسی لازم است. باید تمام تلاش مان را بکنیم که افرادی تربیت شوند که صلح را در جهان گسترش دهند اما چطور می توان آموزشی صلح محور را با خشونت پیاده کرد. حذف خشونت اول باید از کلاس من و شما آغاز شود در این قسمت کتاب «آموزش صلح با رویکرد میان فرهنگی» را گزارش کردم با چاشنی 3 نقد به امید فراهم شدن دنیایی پر از صلح برای همه کودکان دنیا

این قسمت دومین و آخرین قسمتی است که به گزارش کتاب فان منن می پردازم. در این قسمت مهم ترین مفهوم این کتاب یعنی درایت را توضیح دادم. در این قسمت سوالی اصلی کتاب پاسخ داده می شود و آن هم این بود که « معلمان و والدین در لحظه ها و موقعیت های تربیتی چگونه تصمیم می گیرند؟» این سوال به ظاهر ساده پاسخ ساده تری هم دارد به نام "درایت" . ولی معنای درایت زیبایی های پنهانی دارد که تلاش کردم نظر فان منن را در این قسمت تبیین کنم.

كتاب درايت تدريس نوشته ي ماكس فان مننه. تو اين كتاب فان منن با نگاه پديدار شناسانه تلاش مي كنه بگه چه جوري بايد تربيت كنيم.

در اين قسمت توضيح دادم مي خوام چيكار كنم و چرا ميخوام اين كار رو بكنم