گنج‌نامه

شهزاد ایگوال یک نویسنده و جامعه‌شناس ایرانی است. کسی که در ترکیه و اسپانیا شتاخته شده است اما در کشور خودش ایران کمتر او را می‌شناسند. او رمان‌نویسی است که لا‌به‌لای رمان‌هایش سایه‌های تاریخ ایران را می‌توان دید. همین نکته باعث شد او سفیر گردشگری ادبی ایران باشد. بسیاری از ادیبان و ادب‌دوستان تُرک به واسطه او به ایران سفر کرده‌اند و او در این سفر ها تاریخ و ادبیات ایران را به آن‌ها معرفی کرده است. تهیه و اجرا: هستی پودفروش

منصور فتوحی ۱۱ سال مدیر مجموعه پاسارگاد و نقش رستم بود. فردی که ۷ سال با خانواده‌اش در تخت جمشید زندگی کرد. پادکست «گنج نامه» این هفته به سراغ خاطرات این مدیر از دوران مدیریت رفته تا تاریخ شفاهی میراث آن خطه در آن زمان را روایت کند. خاطراتی از معلمی که دشمنی با تاریخ را به شاگردانش می‌آموخت تا کارگر بی‌‌سوادی که دلش به حال میراث ایران می‌سوخت. تهیه و اجرا:‌ هستی پودفروش

بحث قرابت و نزدیکی ادیان ابراهیمی همواره مطرح بوده اما اینکه دینی مانند یهود، برخی از اصولی‌ترین پایه‌های دینش مثل اعتقاد به منجی موعود و فرشتگان و طهارت زنان را از دین زرتشتی گرفته باشد، بحث جدیدی است. در پادکست گنج نامه با همکاری تمر گیندین ایران‌شناس اسرائیلی به گرته‌برداری‌های دین یهود از دین زرتشت مس می‌پردازیم. تهیه و اجرا:‌ هستی پودفروش

بسیاری از محققان و دین‌پژوهان معتقدند دین یهود از دین زرتشتی تاثیر پذیرفته است این تاثیرپذیری تا آنجا عمیق است که مفاهیمی چون منجی موعود و وجود فرشتگان الهی در دین یهودی متاثر از دین زرتشتی شکل گرفته است. به اعتقاد این پژوهشگران یکی از کتب یهودیان به نام تَلمود در جغرافیای سیاسی ایران به رشته تحریر در آمده است. در این قسمت پادکست «گنج‌نامه» همراه با محسن بنایی پژوهشگر ایران و اسلام به این بحث پرداخته ایم. تهیه و اجرا: هستی پودفروش

یک قالی به سفارش شاه طهماسب صفوی در تبریز بافته می‌شود. قالی را به مسجدی در استانبول هدیه می‌دهند. این قالی هدیه دربار صفوی به امپراطور عثمانی است. این فرش در روزگار بسامان هنری ایران بافته شد، زمانی که رنگ و مواد اولیه به وفور در دسترس هنرمندان قالیباف بود و شرایط مساعد سیاسی آرامش را برای هنرمندان به ارمغان آورده بود. تهیه و اجرا:‌ هستی پودفروش

شاه طهماسب پس از جنگ های طولانی با عثمانی تصمیم گرفت با فرش کردن مسجد تازه تاسیس سلیمانیه مراودات سیاسی‌اش را با همسایه غربی ایران بهبود بخشد. حالا یکی از همین فرش‌ها سر از موزه برلین درآورده است. داستان این فرش را از زبان نسیم حسنی پژوهشگر هنر اسلامی میشنویم و با محمد صفدرزاده حقیقی کارگردان هنری فرش گفتگو خواهیم کرد.

خبر پیدا شدن ظرف نقره‌ای مربوط به دوره ساسانی در مجموعه وایکینگ‌ها هفته گذشته خبر ساز شد. در پادکست «گنج‌نامه» از سری پادکست‌های رادیو فردا با شروین وکیلی پژوشگر تاریخ همراه می‌شویم تا داستان این ظرف را بشنویم. تهیه و اجرا: هستی پودفروش، کتابی که شروین وکیلی به آن اشاره می‌کند در لینک زیر موجود است: https://t.me/SherwinVakiliArt

خلخالی می‌خواست تخت جمشید را ویران کند. این روایتی است که ۴۵ سال است می‌شنویم. حالا در پادکست گنج‌نامه با هوشنگ رسولی مدیر پایگاه میراث فرهنگی تخت جمشید در زمان حضور خلخالی در این اثر تاریخی همراه شدیم تا روایت تازه‌ای از این ماجرا بشنویم روایتی که حالا تاریخ را تغییر می‌دهد. آقای رسولی از تلاش انقلابیون برای ویران کردن تخت‌جمشید می‌گوید و از حضور خلخالی برای دیدار از تخت جمشید. تهیه و اجرا: هستی پودفروش

داستان کاسه زرین‌فام کاشان ما ادامه دارد. این بار از گودی این کاسه به خنیاگر و سازش می‌پزدازیم. عود سازی ایرانی است. سازی مهجور و مغفول که زمانی تا دوره صفویه یکی از سازهای اصلی ایرانیان بود. پس از اسلام مسلمانان عرب آن را با خود به اروپا می‌برند و اروپاییان لوتش می‌نامند. حالا پایه ثابت موسیقی عربی و ترکی است در حالی که نامی از آن در ایران کمتر شنیده می‌شود. در «گنج‌نامه» این هفته با فرشاد توکلی پژوهشگر موسیقی همراه می‌شویم و داستان غربت این ساز را می‌شنویم. تهیه و اجرا: هستی پودفروش

سفال زرین‌فام کاشان نمونه‌ای بارز از هنر سفال‌گری ایرانی است که بعد از حمله ترکان به ایران به شعر و اندام انسانی مزین شد. در پادکست «گنج نامه» این هفته همراه با نسیم حسنی، پژوهشگر حوزه مطالعات ادیان و هنر اسلامی به سراغ یکی از این سفال‌های زرین‌فام در موزه متروپولیتن نیویورک رفتیم. ظرفی نیم متری که اشعار فارسی و عربی دارد و دو خنیاگر در میانه آن دیده می‌شوند. برای دیدن این سفال به لینک زیر مراجعه کنید: https://www.metmuseum.org/art/collection/search/448672

درخت سرو نماد جاودانگی و آزادگی است و حضور نمادین آن در فرهنگ و تاربخ ایران ریشه‌ای قدیمی‌تر از تمدن بشری دارد. یکی از نمونه‌های این سرو، سرو ابرکوه یا ابرقوست. سروی که عده‌‌ای عمرش را ۸ هزار سال می‌دانند. در پادکست «گنج‌نامه» به سراغ سرو ابرکوه و البته نماد سرو در دین زرتشتی، دوره هخامنشی و پس از ورود اعراب می‌رویم. تهیه واجرا:‌ هستی پودفروش

افتتاحیه بازی‌های المپیک امسال یکی از جنجال‌‌برانگیزتربن افتتاحیه‌های مسابقات جهانی بود. از نمایش و موسیقی گرفته تا نقاشی‌هایی که با حضور نمادهای دگرباشان جنسیتی رنگ و بوی دیگری پیدا کرد.  حتی از نمادهای دگرباشی جنسیتی تاریخی ایرانیان هم استفاده شد اما کمتر کسی به آن توجه نشان داد.  تصویر معاشقه و شراب‌خواری شاه عباس یکم با یه پسر جوان. «گنج‌نامه» در این قسمت به این نقاشی که در موزه لوور پاریس است می‌پردازد و با کیانوش معتقدی از پژوهشگران هنر ایرانی و محمد مهدی صفدرزاده حقیقی قالیباف صحبت کرده است. تهیه و اجرا:‌ هستی پودفروش

تیمره نام بزرگترین محوطه سنگ‌نگاره‌ای ایران است که در حال نابودیست. ده‌ها هزار سنگ‌نگاره‌هایی که به تعبیری ۴۰ تا ۱۰ هزار سال قدمت دارند و در وسعتی چند صد هکتاری در سه استان اصفهان مرکزی و لرستان زیر باد و باران و معادن طبیعی رو به تخریبند. تیمره سال‌هاست با بی‌توجهی مسئولان مواجه و در حال نابودی است این در حالی است که جای تحقیقات و پژوهش‌های تاریخی نیز در این محوطه خالی است. پادکست «گنج نامه» از سری پادکست‌های رادیو فردا میزبان رسول مجیدی مدیر انجمن دوستداران تیمره شهرستان گلپایگان است. تهیه و اجرا: هستی پودفروش

اگر به تایلند سفر کردید سری هم به کشتی به گل نشسته ساسانی بزنید. در این قسمت پادکست «گنج‌نامه» از این کشتی و پیشینه ایرانیان در دریانوردی گفته‌ایم. تهیه و اجرا: هستی پودفروش

اگر ناصرالدین شاه عاشق عکاسی نمی‌شد حالا آلبوم‌خانه کاخ گلستان دومین مجموعه گرانبهای عکس در دنیا نمی‌بود. مجموعه‌ای که هر چند وقت یکبار صدر خبرها می‌شود از گم شدن آلبوم عکس قاجاری تا منتشر شدن عکس‌های با کیفیت توسط فردی ناشناس. امروز همراه با کیانوش معتقدی، پژوهشگر، مترجم و نویسنده دوره قاجاری و حسن سربخشیان، عکاس و خبرنگار رهسپار آلبوم خانه کاخ گلستان می‌شویم. تهیه واجرا:‌ هستی پودفروش

درپادکست «گنجنامه» این هفته به جای شیء باستانی به جستجوی میراث معنوی باستانی رفته‌ایم. چه بسا مهمترین میراث باستانی ایرانیان: فره‌ایزدی. به این پرداخته‌ایم که آیا این میراث را باید در مذهب شیعه جستجو کرد. به بهانه اننخابات در ایران، به دنبال پاسخ به این سؤالیم که آیا همین فره‌ایزدی است که ایرانیان را از رسیدن به دموکراسی بازداشته است؟ تهیه واجرا: هستی پودفروش

شکم درد بانوی ۱۰ هزار ساله هرسینی؛ یک زن در گنج دره کرمانشاه دچار نارسایی لاکتوز است. یعنی معده‌اش تحمل لاکتوز شیر را ندارد. البته این زن هزاران سال پیش مرده است. گنج دره یکی از قدیمی‌ترین سکونت‌گاه‌های انسان در ایران است. نخستین جایی که مردمانش بز را اهلی کرده‌اند. در «گنج‌نامه» این هفته با هم به گنج دره می‌رویم. تهیه و اجرا:‌ هستی پودفروش

گفتگو با سرپرست گروه باستان‌شناسی؛ دهم اردیبهشت سال ۱۴۰۳، شهرداری همدان تصمیم گرفت بخشی از خیابان باباطاهر را  پیاده‌‌راه کند. عملیات عمرانی آغاز شد اما در ۱۶ اردیبهشت، دیواره‌ای تاریخی از زیر آسفالت بیرون زد. در پادکست «گنج نامه» این هفته با محمد شعبانی سرپرست گروه باستان‌شناسی خیابان بابا طاهر همدان صحبت کردیم، کسی که اعتقاد دارد در لایه‌های زیرین احتمال یافتن آثاری از دوره ماد وجود دارد. تهیه و اجرا:‌هستی پودفروش

روایت رسمی جمهوری اسلامی از زنان دوره باستان، روایتی است که زنان را محجبه معرفی کرده و از آنها تصویری مبتنی بر سیاست‌های خود ساخته‌اند. این در حالی است که یافته‌های باستان‌شناسی و تاریخی منطبق بر این روایت نیست و حکایت از قدرت اقتصادی و اجتماعی زنان در دوره هخامنشی دارد. در «گنج‌نامه» این هفته به لباس زنان دوره هخامنشی خواهیم پرداخت و حتی خواهیم دید آرایش موی آنها چگونه بوده است. گنج‌نامه با تهیه واجرای هستی پودفروش را می‌توانید در پادگیرها از جمله کست‌باکس و کانال تلگرام «فردا پادکست» گوش کنید.

روایت تاریخی حمله اعراب و کشت و کشتار ایرانیان چقدر با واقعیت تاریخی هم‌خوانی دارد؟ شرایط اقتصادی مردم در اواخر دوره ساسانی دلیلی بر همراهی و همدلی مردم با اعراب مهاجم بود؟ یافته‌های جدید باستان‌شناسی می‌گوید حمله اعراب به ایران به یک‌باره اتفاق نیفتاده و برخلاف روایت‌های پیشین حاکمان محلی در شرایط مساعد اقتصادی و خزانه لبریز با مهاجمان وارد مذاکره شدند. تهیه و اجرا: هستی پودفروش

ترکیه در دوران مادها و هخامنشیان بخشی از سرزمین ایران بود. به همین دلیل هر چند سال یک بار باستان‌شناسان در ترکیه آثاری را از زیر خاک کشف می‌کنند که هر چه بیشتر جزنیات حضور هخامنشيان در ترکیه را روشن می‌سازد. در پادکست «گنج نامه» این هفته به کاپادوکیه سر زدیم تا از بنایی که شبیه به تخت جمشید است بازدید کنیم. تهیه و اجرا:‌ هستی پودفروش،‌ «گنج‌نامه» پادکستی از مجموعه پادکست‌های رادیو فرداست که آن را می‌توانید در همه پادگیرها و کانال تلگرام «فردا پادکست» هم گوش کنید.

وقتی حدود ۷۰ هزار سال پیش هوموساپینس‌ یا انسان خردمند مهاجرت از آفریقا را آغاز کردند در مسیر خود با گونه‌های دیگر انسانی نیز در آمیختند. ازدواج طبیعی گونه نئاندرتال و انسان خردمند منجر به این شد تا ما در ژن خود یک تا ۴ درصد حضور نئاندرتال‌ را داشته باشیم. سامان حیدری گوران کاشف دندان نئاندرتال «باوه یوان» معتقد است که فلات ایران و منطقه «باوه یوان» منطقه مناسب و احتمالی این درهم آمیختگی ژنتیکی است. تهیه و اجرا: هستی پودفروش

از زمان پیدایش بشر، هیچ‌گونۀ انسانی نبوده که در ایران زندگی نکرده یا گذرش به ایران نیفتاده باشد. از حدود ۶۰ هزار سال پیش که انسان هوشمند مهاجرت بزرگ خود را آغاز کرد، یکی از سرزمین‌هایی که برای سکونت برگزید، ایران بود. از نئاندرتال‌ها که قدیمی‌تر بودند، اخیراً دندان شیری کودکی نئاندرتال در غار قلعه کُرد در کوهستان خرقان، بین قزوین و همدان پیدا شده که قدیمی‌ترین نمونه بشری یافته شده در ایران است. از گونه‌های دیگر انسانی نیز که حدود ۴۰۰ هزار سال پیش زندگی می‌کردند ابزارهایی یافت شده است. تهیه و اجرا: هستی پودفروش

ایرانیان باستان ژامبون داشتند. غذایی به نام خامیز که ورق های نازک گوشت را با سرکه ترکیب می‌کردند و سرد سرو می‌شده است. آن‌ها در جنگ‌ها ساندویچ می‌خوردند. در پادکست «گنج‌نامه» این هفته به بهانه یک قاشق مربوط به دوره هخامنشی به سراغ غذاهای دوره باستان رفتیم. تهیه و اجرا:‌ هستی پودفروش،‌ برای دیدن این قاشق به لینک حراج کریستز (کریستی) در زیر مراجعه کنید: https://www.christies.com/en/lot/lot-5478181

پس از ورود اعراب به ایران، خاندان ساسانی به چین پناهنده می‌شوند. اپوزیسیون ایرانی در چین بر علیه حکومت اسلامی تشکیل لشگر می‌دهد و تا چند قرن بعد هم در مناصب و مقامات این کشور سهم می‌گیرد. نشانه‌های حضور دیاسپورای ایرانی تا قرن‌ها بعد در چین باقی می‌ماند و زبان فارسی پهلوی رایج می‌شود. در این قسمت پادکست، درباره قبر بانوی ساسانی خواهیم گفت که در شهر شی‌آن چین واقع شده است و کتیبه‌ای به زبان فارسی پهلوی و چینی در آن جای دارد. با گنج‌نامه این هفته به تاریخ روابط ایران و چین نیز خواهیم پرداخت. تهیه و اجرا:‌ هستی پودفروش

تمدن خفته زیر خاک قیطریه امید داشت پس از هزاران سال بار دیگر رخ بنماید، بلکه گره‌ای از گره‌های تاریخ بگشاید اما دیروز مردمانی به زور و به نام پول با لودر و بولدوزر این امید را سرکوب کردند و امروز به نام مسجد، این امید می‌رود تا شاید برای همیشه به نومیدی بدل شود و رازی از تاریخ برای همیشه سر به مهر بماند. در این قسمت پادکست «گنج‌نامه» به تپه قیطریه سری می‌زنیم تا گره های باز شده‌اش را بازگو کنیم. تهیه و اجرا:‌ هستی پودفروش

هنر اسلامی استفاده از ظروف طلا را محدود کرده بود به همین دلیل سفال زرین‌ فام با ظرافت و هنرمندی، در دوره اسلامی جایگزین ظروف طلا شد. حالا سفال زرین‌ فامی در موزه آقاخان به نمایش گذاشته شده که کاربردش جا دادن سین‌های نوروزی است. در «گنج‌نامه» این هفته به تورنتو می‌رویم به موزه‌ای که متعلق به شیعیان اسماعیلی نزاری است تا درباره ظرف زرین فام دوره ایلخانی صحبت کنیم. تهیه و اجرا:‌ هستی پودفروش، برای دیدن این ظرف به لینک زیر مراجعه کنید: https://agakhanmuseum.org/collection/artifact/dish-with-seven-sections-possibly-for-the-haft-sin-li2013.12.1

حاجی فیروز، از راه دور نیامده از زیر زمین آمده است. حالا ما در پادکست گنج‌نامه، این حاجی فیروز را روی بشقابی از دوره ساسانی یافتیم. حاجی فیروزی که سرنای نوروزی می‌نوازد و روی جانوری خیالی سوار است. گنج نامه این هفته به بشقابی می‌پردازد که تمام نمادهای نوروز، از حاجی فیروز، سرنا، ماهی و جوانه‌های بهاری را با خود دارد. تهیه واجرا: هستی پودفروش، قبل از گوش دادن به این قسمت، تصویر بشقاب را از طریق لینک زیر در موزه ارمیتاژ سن‌پترزبورگ ببنید: https://www.hermitagemuseum.org/wps/portal/hermitage/digital-collection/08.+applied+arts/97239

اسطرلاب برای بیشتر مردم یادآور رمالی و جادوگری است اما برای مولانا وسیله شناخت حق است و برای منجمان وسیله محاسبات نجومی. در پادکست گنج‌نامه این هفته به مناسبت نوروز به اسطرلابی قدیمی در شهر درسدن آلمان که در مراغه ساخته‌ شده سری می‌زنیم و خواهیم دید که اجداد ما برای تعیین زمان جشن‌های باستانی از این وسیله استفاده می‌کردند. تهیه و اجرا: هستی پودفروش، برای دیدن اسطرلاب کروی مراغه در سالن مجموعه ریاضی و فیزیک شهر درسدن به لینک زیر مراجعه کنید: https://skd-online-collection.skd.museum/Details/Index/50250

دانشگاه تهران همان دانشگاهی است که سردر ورودی آن روی اسکناس پنجاه تومانی‌های قدیم نقش بسته شده بود، اما نشان دانشگاه تهران که روی کتاب‌های انتشارات این دانشگاه برای همه ما یادآور واحدهای درسی دانشگاهی است قدمتی بیشتر از سر در ورودی آن دارد. دانشگاه تهران عمری ۹۰ ساله دارد اما نشان آن  ۱۵۰۰ سال قدمت دارد. در پادکست گنج‌نامه این هفته به موزه پرگامون برلین، به جستجوی گچ‌بریِ الهام‌بخش نشان دانشگاه تهران می‌رویم. تهیه و اجرا: هستی پودفروش، برای اطلاعات بیشتر به وبسایت موزه پرگامون مراجعه کنید: https://www.smb.museum/en/exhibitions/detail/?tx_smb_pi1%5Bexhibition%5D=1228&cHash=359c0eefbf93549f5cc4d694b0448520 و برای دیدن این نشان باستانی در طاق کسری یا ایوان مدائن تیسفون، دقیقه ۳:۳۶ این ویدئو را تماشا کنید: https://www.youtube.com/watch?v=G_XM32E1t0M&t=216s

۴۵ سال است که پرواز مستقیمی از دامنه البرز به نیویورک انجام نمی‌شود تا با هما، هواپیمایی ملی ایران بتوان به موزه متروپولیتن رفت و دید که آیا هما آنجاست یا همین است که چند روز پیش بر کوهستان البرز نشست یا هیچکدام؟ اما اگر با من در پادکست گنج‌نامه همراه شوید، پاسخ این پرسش را با هم می‌یابیم. تهیه و اجرا:‌ هستی پودفروش، برای دیدن شیردال (یا آنچه که همای سعادت هم گفته شده) در موزه متروپولیتن نیویورک به لینک زیر مراجعه کنید: https://www.metmuseum.org/art/collection/search/324290

سکه‌ها سند تاریخند. پژوهشگران با متنون و نقوش سکه‌ها بود که رمزهای عصر اشکانی را گشودند. در گنج‌نامه این هفته سراغ یکی از معروفترین سکه‌های رمزگشا رفتیم، سکه‌ای از خاندانی که گفته می‌شود رستم شاهنامه از آن برخاسته است، قدیمی‌ترین سکه یافته شده در جهان که آتشدان و تیر و کمان دارد. تهیه و اجرا: هستی پودفروش،‌ برای دیدن نمونه‌ای از سکه‌های فرن‌ساسان به لینک زیر مراجعه کنید: https://en.wikipedia.org/wiki/File:Coin_of_Ardashir_I,_minted_in_Hamadan.jpg

نخستین خانه‌های انسان‌ها خشت روی خشت نبود تار روی پود بود، چادرهایی که بافته می‌شد تا سرپناهی برای سرما و گرما باشد. محمد شاه قاجار در یکی از همین چادرها می‌نشست و بهشت و رضوان را می‌دید. این سیاه‌چادر حالا در آمریکاست. در گنج‌نامه این هفته به دنبال سیاه‌چادری از زمان قاجار می‌رویم و به خانه عشایر سری می‌زنیم. تهیه واجرا:‌ هستی پودفروش،‌ برای دیدن این سیاه‌چادر در موزه کلیولند اوهایو به لینک زیر مراجعه کنید: https://www.clevelandart.org/exhibitions/muhammad-shahs-royal-persian-tent

وقتی قدیمی‌ترین نسخه خطی حافظ در استانبول باشد، رجب طیب اردوغان رئیس جمهور ترکیه هم در بعضی از سخنرانی‌هایش اشعاری از حافظ را می‌خواند، آن‌ هم به فارسی. وقتی ۳۵۰ نسخه خطی دیوان حافظ در ترکیه باشد، دانشگاه‌هایش نیز آن را تدریس می‌کنند و شاعرانش شعرهایی می‌سرایند تا به استقبال اشعار حافظ بروند. در پادکست این هفته «گنج نامه» به سراغ قدیمی‌ترین نسخه دیوان حافظ در استانبول می‌رویم. تهیه و اجرا: هستی پودفروش،‌ برای دیدن این نسخه قدیمی حافظ به لینک زیر مراجعه کنید و با دانلود کتاب می‌توانید متن آن را بخوانید: http://ekitap.yek.gov.tr/urun/serh-i-divan-i-hafiz--takim-3-cilt-_724.aspx?CatId=271

در دل بازار تهران، حاج طاهر حجره‌ای داشت. حاجی بازاری بود اما هنرش بازاری نبود، برای دلش ساز می‌ساخت و برای هر آنکه دلش با او بود. ساز او از دل بازار تهران به نیویورک رسیده، به موزه متروپولیتن. در«گنج‌نامه» این هفته سراغ ساز حاج طاهر در موزه متروپولیتن نیویورک می‌رویم. قصه این ساز را از راویانی می‌شنویم که با آن نواخته‌اند. این قصه، غصه هم دارد. تهیه واجرا:‌ هستی پودفروش، برای دیدن ساز حاج طاهر به لینک زیر مراجعه کنید: https://www.metmuseum.org/art/collection/search/500954

گفتگوی غالب در جامعه‌ امروز درباره زنان دوران باستان این است که زنان ایرانی از دیرباز دارای پوششی بودند که اندام‌های آنها را می‌پوشانده و حتی روایت‌های مذهبی بیشتر تمایل دارند سربند عهد باستانی را به عنوان نماد روسری زنان ایرانی معرفی کنند. اما تاریخ گواه این است که ما در دوران باستان زنان برهنه داشتیم و حتی زنانی که برای دستیابی به حقوق و جایگاه برابر با مردان در حال تلاش بودند. با پادکست گنج‌نامه همراه باشید تا از زنان برهنه عهد ساسانی و پیشتر حرف بزنیم. تهیه و اجرا: هستی پودفروش، از طریق لینک زیر ظروف ساسانی با نقوش زنان برهنه را در موزه هنر کلیولند اوهایو آمریکا ببینید: https://www.clevelandart.org/art/1963.478

کانال سوئز از داریوش تا مصدق در گرماگرم جنگ غزه، حوثی‌های یمن با هدف گرفتن کشتی‌های تجاری و ناوهای جنگی، وضعیت دریای سرخ را به دوران پیش از حفر کانال سوئز بازگردانده‌اند. کشتی‌های تجاری همچون قرن‌ها پیش ناچارند برای گذر از آسیا به اروپا، سراسر قاره آفریقا را دور بزنند. اینکه اهمیت کانال سوئز بار دیگر بر جهانیان گوشزد می‌شود، بهانه‌ای شد تا به‌ سراغ سندی تاریخی برویم که نشان می‌دهد، نخستین بار ایرانیان بودند که با حفر کانال، دریای سرخ را به دریای مدیترانه وصل کردند. تهیه و اجرا: هستی پودفروش، در لینک زیر قطعه‌ای از سنگ‌نوشته داریوش درباره کانال سوئز را می‌توانید ببنید: https://collections.louvre.fr/en/ark:/53355/cl010147248#

کوه نور یکی از جنجالی‌ترین و البته گرانبهاترین الماس‌های دنیاست. اما این کوهی از نور که نادر این اسم را برایش انتخاب کرد و آن را از هندوستان به ایران آورد نه تنها بلای جان او شد که برخی مورخان معتقدند این ثروت عظیم بعد از خروج از هندوستان باعث شد دولت بریتانیا و کمپانی هند شرقی آسان‌تر بتواند بر شبه قاره هند بساط استعمار را پهن کند. در این قسمت از پادکست گنج‌نامه داستان الماس کوه نور را خواهید شنید. تهیه و اجرا:‌ هستی پودفروش، نظرات خود را به این آدرس : [email protected] بفرستید. از طریق لینک زیر می‌توانید الماس کوه نور را ببینید: https://www.princemichaelschronicles.com/koh-i-noor/

استوانه کوروش تنها اثر باستانی ایرانی است که کارکرد سیاسی یافت. این اثر هم به کار تبلیغات سیاسی محمدرضا شاه آمد، هم جمهوری اسلامی و هم مخالفان جمهوری اسلامی. این استوانه همچنین تنها اثر تاریخی ایرانی است که در سازمان ملل متحد به نمایش گذاشته شده. در این پادکست به این می‌پردازیم که چه شد استوانه کوروش پس از آن‌که بیش از دو هزار سال زیر خاک خفت و نود سال خاک موزه خورد، به‌ یکباره به عرصه عمومی کشیده شد. تهیه و اجرا: هستی پودفروش، از طریق لینک زیر می توانید استوانه یا منشور کوروش را در موزه بریتانیا تماشا کنید: https://www.britishmuseum.org/collection/object/W_1880-0617-1941

منشور کوروش نخستین منشور حقوق بشر دنیا نام گرفته است. به این دلیل که کوروش در این منشور از آزادی اقوام در اسارت پادشاه بابل سخن می‌گوید. یهودیان می‌گویند این قوم خودشان بودند. آیا اسناد تاریخی نیز گویای همین نکته است؟ آیا کوروش شخصیتی تاریخی است یا شخصیتی اسطوره ای؟ تهیه و اجرا: هستی پودفروش از طریق لینک زیر می توانید استوانه یا منشور کوروش را در موزه بریتانیا تماشا کنید: https://www.britishmuseum.org/collection/object/W_1880-0617-1941

شاهنامه فردوسی نه تنها گنجینه تاریخ ایران زمین است بلکه نسخه‌های به جای مانده از آن جز میراث‌های تاریخی ایرانیان محسوب می‌شود. در این قسمت از گنج‌نامه به سراغ قدیمی‌ترین نسخه خطی شاهنامه که تاکنون شناخته شده و به دست ما رسیده می‌رویم. نسخه‌ای که در کتابخانه فلورانس ایتالیا نگهداری می‌شود. تهیه واجرا: هستی پودفروش برای دیدن این نسخه قدیمی شاهنامه لینک زیر را باز کنید: https://teca.bncf.firenze.sbn.it/ImageViewer/servlet/ImageViewer?idr=BNCF0004147894

زیور آلات همیشه در طول تاریخ برای مردم مهم بوده حتی برای مردان. این هفته در پادکست گنج‌نامه به سراغ یک گردنبند دوره هخامنشی می‌رویم که در موزه میهو است. این گردنبند شگفت‌انگیز پر نقش و نگار متعلق به یک مرد از بزرگان هخامنشی بوده که از طلا و لاجورد و فیروزه ساخته شده. تهیه و اجرا: هستی پودفروش در لینک زیر تصویر گردنبند را ببینید: https://www.miho.jp/booth/html/artcon/00000465e.htm

بر اساس اسطوره‌های ایرانی گاو نخستین موجود خلق شده در دنیاست و به همین دلیل از قداست و اهمیت ویژه‌ای برخوردار است. در پادکست این هفته گنج‌نامه سری زدیم به موزه متروپولیتن و قدیمی‌ترین گاو این موزه. گاوی از حدود ۵ هزار سال پیش، از دوران مس سنگی در ایران و البته یادگار سلسله عیلامی‌ها. تهیه واجرا: هستی پودفروش با باز کردن لینک زیر تصویر تندیس گاو عیلامی را ببینید: https://www.metmuseum.org/art/collection/search/329074

دست به مهره شدن فقط کار مردمان روزگار ما نیست. بشر عصر آهن در تپه سیلک نیز دست به مهره می‌شد و تخت نرد بازی می‌کرد. در این قسمت پادکست گنج نامه به موزه لوور پاریس می‌رویم و تخت نرد گلی تپه سیلک کاشان را بررسی می‌کنیم که حدود سه هزار سال عمر دارد. تهیه و اجرا: هستی پودفروش لینک موزه لوور درباره این تخته بازی: https://collections.louvre.fr/en/ark:/53355/cl010144205

شیردال جانوری اسطوره‌ای است که در غرب با نام گریفین شناخته می‌شود. این بار در «گنج‌نامه» به سراغ این جانور اسطوره‌ای می‌رویم که بر روی بازوبندی متعلق به دوره هخامنشیان نقش بسته است. به موزه بریتانیا سری خواهیم زد و از گنجینه آمودریا که چگونه از موزه‌های اروپا سربرآورد صحبت می کنیم. تهیه واجرا: هستی پودفروش؛ تصویر شیردال در موزه بریتانیا: https://www.britishmuseum.org/collection/object/W_1897-1231-116

یکی از عناصر برجسته فرهنگ ایرانیان قالی است. ایرانیان خود را مبدع این هنر می‌دانند. اما سند این ادعا در خاک ایران نیست و مدعیان دیگری هم دارد. در قسمت اول پادکست «گنج‌نامه» گذری می‌کنیم به کاخ تزارهای روس و سراغ قدیمی‌ترین قالی جهان می‌رویم. تصویر این فرش را می‌توانید ببینید: https://www.hermitagemuseum.org/wps/portal/hermitage/digital-collection/25.+archaeological+artifacts/879870

پادکست گنج نامه در هر قسمت به یکی از موزه های بزرگ دنیا سری می زند و یکی از اشیای تاریخی ایران را که در آن موزه نمایش گذاشته شده معرفی کند.