ฟังเอา Vibe

หาดวอนนภา จ.ชลบุรี เป็นพื้นที่ชายฝั่งที่กำลังเผชิญกับแรงกดดันจากการขยายตัวของเมืองท่องเที่ยว และที่นี่ยังเป็นพื้นที่ทำกินของชุมชนประมงชายฝั่ง ที่ยังคงพึ่งพาทะเลและแรงงาน โดยเฉพาะการออกเรือจับปู แล่ปลา และทำกะปิแบบดั้งเดิม การเปลี่ยนแปลงของทรัพยากรสิ่งแวดล้อม และการเข้ามาของผู้ประกอบการ กำลังท้าทายเสียงของพวกเขา ในการร่วมออกเมืองที่อยากให้เป็น สิ่งที่กำลังจะหายไป ไม่ใช่แค่อาหารพื้นถิ่น แต่คือองค์ความรู้ของชุมชนริมฝั่ง และความมั่นคงของชีวิตฟังเรื่องราวและบรรยากาศที่มากกว่าฉากหลังของเมืองท่องเที่ยวของหาดวอนนภา กับคลื่นของการเปลี่ยนแปลง ผ่านสายตา ความทรงจำ และเสียงสะท้อนจากคนริมฝั่ง

เมื่อเอ่ยถึง อำเภอ ‘รือเสาะ’ จังหวัดนราธิวาส หลายคนอาจนึกไปถึงภาพข่าวความไม่สงบ ความรุนแรง เป็นพื้นที่แห่งความขัดแย้ง ทำให้รู้สึกหวาดกลัว แต่สำหรับคนที่เติบโตที่นั่น “รือเสาะ” หรือชื่อเดิม คือ ญาบะ นั้นคือบ้าน บ้านที่เคยคึกคัก ดินแดนที่มีโรงหนัง มีเสียงเพลง มีร้านน้ำชา เคยเป็นเมืองศูนย์กลางวัฒนธรรมที่มีชีวิตชีวา มีผู้คนหลากเชื้อชาติอยู่ร่วมกันอย่างฉันท์มิตร เรื่องราวของอดีตเหล่านี้ยังคงอยู่ เพียงแต่ต้องรื้อฟื้น ผ่านเรื่องเล่า ผ่านข้าวของเก่า ภาพเก่า  และเสียงเพลงย้อนเวลากลับไปสำรวจความรุ่งเรือง ของรือเสาะผ่านสายตาและความทรงจำของคนในอย่าง ณายิบ อาแวบือซา นักวิจัยในพื้นที่ ที่สนใจทั้งด้านมนุษยวิทยา สังคม วัฒนธรรม และประวัติศาสตร์ท้องถิ่น

หนุ่มสาวแรงงานชาวเมียนมา ในย่านสำเพ็ง-เยาวราชจำนวนไม่น้อย ต้องทำงานหนักโดยแทบไม่มีพื้นที่ให้เรียนรู้หรือพัฒนาตนเอง แต่การมีห้องเรียนภาษาไทยเล็ก ๆ เกิดขึ้น ได้เป็นพื้นที่ทางเลือกสำคัญ ที่เปิดโอกาสให้พวกเขาได้เรียนรู้ภาษาที่จำเป็นต่อการดำรงชีวิต เข้าใจสิทธิ และสร้างความมั่นใจในการใช้ชีวิตในเมืองใหญ่อย่างมีศักดิ์ศรี เพราะห้องเรียนเล็ก ๆ แห่งนี้ ไม่ได้มีแค่คำศัพท์หรือไวยากรณ์ แต่ยังสะท้อนโครงสร้างที่มองข้ามแรงงานนอกระบบมาติดตามฟังเรื่องราวและบรรยากาศในห้องเรียนภาษาไทย จากทีมโครงการ STAY IN SAMPENG YAOWARAT ผู้ผลักดันพื้นที่แห่งการเรียนรู้แห่งนี้ พร้อมเปิดมุมมองใหม่ ผ่านเสียงของครูอาสาและชีวิตประจำวันของแรงงานไปพร้อมกัน

ท่ามกลางยุคสมัยที่คนดูหนังผ่านสตรีมมิ่ง ยังมีกลุ่มคนฉายหนังอิสระ ที่ใช้พื้นที่หลากหลายรูปแบบ เป็นโรงหนังขนาดเล็ก หรือ ไมโครซีนีม่า ที่พาหนังทางเลือก ที่โรงหนังขนาดใหญ่ไม่เลือกฉาย ได้เดินทางมาถึงคนดู สิ่งที่พวกเขาทำไม่ใช่เพียงแค่ “ฉายหนัง” แต่คือการฟื้นฟูวัฒนธรรมการดูหนังร่วมกัน พร้อมเปิดพื้นที่ให้ผู้คนได้สนทนาและตั้งคำถามกับสิ่งต่าง ๆ ในสังคม แต่ฝันเล็ก ๆ นี้ไม่ได้ง่าย ในขณะที่กลุ่มคนทำไมโครซีนีม่ากำลังขยายตัวในหลายจังหวัดนั้น Doc Club & Pub พื้นที่ฉายหนังทางเลือกในกรุงเทพ กลับต้องปิดตัวลง เพราะผลกระทบจากกรอบข้อกฏหมายที่ไม่สอดรับกับความเปลี่ยนแปลงของวัฒนธรรมร่วมสมัยนี้ได้มาติดตามฟังเสียงของคนฉายหนังโรงเล็กเหล่านี้ ที่จะมาเล่าประสบการณ์ที่พวกเขามีร่วมกันกับกลุ่มคนดูในพื้นที่ พร้อมข้อเสนอในการปรับเปลี่ยนที่เท่าทันคนดูหนังในปัจจุบัน

เมื่อ 'กลอนลำโบราณ อย่างกลอนลำสินไซ' กำลังจะสูญหาย ที่บ้านสาวะถี จังหวัดขอนแก่น คุณครู เหล่าเด็กนักเรียน และชุมชนร่วมแรงกันพลิกมรดกที่กำลังจะตาย ให้กลับมามีชีวิตชีวิต สืบสานอนุรักษ์หมอลำสินไซผ่านการแสดงละครหุ่นกระติ๊บข้าว และสร้างความภูมิใจให้คนทุกวัยทั้งเหล่าหมอลำอาวุโสที่ได้สอนเด็กๆ ทั้งร้องทั้งรำ เด็กๆในชุมชน กลายเป็นนักแสดงตัวน้อยที่สืบต่อศิลปะพื้นบ้านสร้างรอยยิ้ม สร้างรายได้ และความเข้มแข็งให้กับชุมชน ติดตามฟัง เรื่องราวจากบ้านสาวะถี หมู่บ้านวิถีหมอลำ ผ่านมุมมอง หน่อน้อยหมอลำ คุณครู และแม่ครูหมอลำอาวุโส ในรายการ #ฟังเอาVibe ตอน หน่อน้อยบ้านหมอลำ

ธนบุรี คือพื้นที่ฝั่งตะวันตกของแม่น้ำเจ้าพระยา ที่เมื่อครั้งอดีต เคยเป็นเมืองหลวงมาก่อนกรุงเทพ ที่นี่เป็นอีกฟากของเมืองที่ยังหลงเหลือหลักฐานและร่องรอยจากวันวาน ทั้งในอาคาร สถานทื่ และวิถีของผู้คนหลากเชื้อสายที่ยังอยู่กับตรอกซอกซอย ซ้อนทับกับโครงสร้างโบราณ ผ่านกาลเวลามาถึงยุคสมัยที่เมืองขยายตัวเบียดเข้ามารอบด้านอย่างรวดเร็วการเดินเท้าสำรวจบางย่านของเมืองธนบุรี แม้เพียงแค่วันเดียว ก็สามารถค้นพบประวัติศาสตร์ที่อยู่ในชีวิตประจำวัน และมองเห็นชุมชนที่เป็นส่วนหนึ่งของเมือง ทุกเสียงที่บันทึกไว้วันนี้ อาจกลายเป็นหลักฐานสำคัญ ในวันที่เมืองเปลี่ยนหน้า และหันหลังให้กับผู้คนที่เคยเป็นรากของพื้นที่เราจะพาคุณผู้ฟังร่วมเดินเท้าแบบ City Walk กับ รองศาสตราจารย์ ดร.ประภัสสร์ ชูวิเชียร หัวหน้าภาควิชาประวัติศาสตร์ศิลปะ คณะโบราณคดี ผู้เติบโตมากับฝั่งธนบุรี พร้อมเกร็ดน่าสนใจ ผ่านมุมมองประวัติศาสตร์ศิลปะ

เสียงนกร้อง เป็นตัวแทนสะท้อนความหลากหลายทางนิเวศของเมือง ไม่ว่าจะเป็นย่านอาศัย พื้นที่สีเขียวเล็ก ๆ หรือสวนสาธารณะ ต่างก็มีนกนานาชนิดแตกต่างกัน การลองสังเกตนกรอบตัว จึงเปรียบเสมือนห้องเรียนธรรมชาติอันทรงพลัง ที่ทุกคนจะได้ “เรียนรู้เมือง” ผ่านเสียงร้องที่เราอาจคุ้นหู แต่ไม่เคยรู้จักหน้าตา และต้องปรับตัวอยู่ร่วมกับมลพิษเมืองเดียวกันกับเราชวนมาฟังเสียงร้อง และเรื่องราวของนกที่เกี่ยวข้องและเกื้อกูลคุณภาพชีวิตคนเมือง จากนักสื่อสารธรรมชาติ กลุ่ม Nature Plearn Club กับเครื่องมือง่าย ๆ ที่จะเปลี่ยนคุณให้กลายเป็น “นักวิทยาศาสตร์ภาคพลเมือง”

ในวิถีสมัยใหม่ที่ผู้คนเกี่ยวข้องสัมพันธ์กัน แต่อาจไม่เคยได้ยินกันจริง ๆ จนนำไปสู่ความไม่เข้าใจกัน และแม้แต่ตัวเราเองก็ลืมที่จะหยุดฟังเสียงจากข้างใน และวิธีการหนึ่งที่จะช่วยบรรเทาความว้าวุ่นภายในใจ คือ ดนตรีบำบัด ที่ไม่ใช่แค่เรื่องของเสียงเพลง แต่คือกระบวนการเล่น และฟัง ร่างกายและความรู้สึก ของกันและกัน ผ่านจังหวะ ทำนอง และความเงียบ มาลองค้นหา “จังหวะ” ของตัวเอง จากเสียงดนตรีที่ช่วยเยียวยาความรู้สึกและมุมมอง กับแนวทางง่าย ๆ ที่เอาไปใช้จริงได้ ของ คุณเมย์ – พิชญา ดังศิริแสงทอง นักดนตรีบำบัด ที่พาจังหวะเข้าไปถึงใจผู้คนหลากหลายกลุ่ม ในรายการ #ฟังเอาVibe ตอน เพราะดนตรี ดีต่อใจ

ถ้าอาหารพื้นบ้าน เหลือเพียงแต่ชื่อเมนูที่ไม่มีลูกหลานกิน คุณค่าของวัตถุดิบและภูมิปัญญา ก็อาจจะหายไปจากชีวิตของชุมชน เพราะเมื่อไม่มีใครกิน ก็ไม่มีใครดูแล เมื่อไม่มีใครเก็บ ก็ไม่มีคนส่งต่อความรู้คู่ครัว เทศกาลอาหารพื้นบ้านและวิถีไทยลาวบ้านห้วยหูด จ.อุตรดิตถ์ จึงได้เกิดขึ้น เพื่อรื้อฟื้นความสัมพันธ์ของคนทั้งหมู่บ้าน ผ่านเมนูอาหารรสมือแม่ คนเฒ่าคนแก่ ส่งต่อไปถึงเด็ก ๆ ได้ลื้มรส เรียนรู้ และรู้สึกเชื่อมโยงกับบ้านเราจะพาไปฟังบรรยากาศของงานเทศกาลกับ สุกฤต ปิ่นเพชร ชายหนุ่มผู้เลือกกลับถิ่นเกิด และมีฝันที่สร้างพื้นที่กิน พื้นที่เล่น และพื้นที่เรียนรู้ของทุกคนในหมู่บ้าน ในรายการ #ฟังเอาVibe ตอน ห้วยหูด FoodFest