Alfabet bezpieczeństwa

Czym jest zarządzanie kryzysowe i na czym polega przygotowanie do kryzysu w czasie gdy on nie występuje, jaka jest rola każdego szczebla – zaczynając od rządowego po gminny i co zmieniła Ustawa o ochronie ludności i obronie cywilnej wyjaśniają Piotr Błaszczyk, rzecznik Rządowego Centrum Bezpieczeństwa oraz Stanisław Potoniec, wykładowca Uniwersytetu WSB Merito w Opolu.

Płk Paweł Wronka ze Sztabu Generalnego Wojska Polskiego wyjaśnia na jakich zasadach mają funkcjonować od jesieni 2026 roku Szkoły Podchorążych Rezerwy, jakie zmiany przechodzą rezerwy w Polsce i jaki jest cel tych reform oraz co to oznacza dla osób zainteresowanych wojskiem.

Dezinformacja ma nas podzielić i osłabić jako społeczeństwo, bo „trudno walczyć ze wspólnotą, która jest spójna, dobrze skomunikowana i wierzy swoim władzom” – mówi Anna Mierzyńska, autorka książki „Efekt niszczący. Jak dezinformacja wpływa na nasze życie”, analityczka mediów społecznościowych i autorka OKO.press. Ekspertka wyjaśnia cele i mechanizmy działania dezinformacji oraz tłumaczy jak możemy się przed nią bronić.

O znaczeniu więzi międzyludzkich i roli lokalnej wspólnoty - która w czasie kryzysu zwiększa szanse na przetrwanie - mówi Dawid Komuda, strażak ochotnik, instruktor survivalu i autor programu "Sąsiedzka Obrona Cywilna" działającego na warszawskiej Ochocie.

Bartłomiej Pater, były dowódca antyterrorystów opolskiej policji i ekspert ds. bezpieczeństwa wewnętrznego z Uniwersytetu WSB Merito w Opolu, wyjaśnia jakie są rodzaje terroryzmu i jak odbywa się werbowanie osób mających zrealizować zamach, a także jak się zachować jeśli znajdziemy się w miejscu ataku terrorystycznego.

Rzecznik Rządowego Centrum Bezpieczeństwa Piotr Błaszczyk wyjaśnia po co i jak kompletować plecak ewakuacyjny oraz tłumaczy znaczenie poszczególnych elementów wyposażenia.

O szkoleniach "W gotowości" dla ludności cywilnej, które od marca będzie prowadzić Wojsko Polskie opowiada pułkownik Marek Pietrzak, rzecznik Sztabu Generalnego Wojska Polskiego.

Paweł Florek z Departamentu Ochrony Ludności i Zarządzania Kryzysowego w MSWiA wyjaśnia czym różni się obrona cywilna od ochrony ludności, na jakim etapie budowy tego systemu jesteśmy, kto może zasilić szeregi Korpusu Obrony Cywilnej i jak sami możemy przyczynić się do wzmocnienia odporności społecznej.

Jak chronić się w sytuacji ataku z powietrza? Czy dotychczasowa wiedza w tym zakresie pozostaje aktualna w obliczu wojny na Ukrainie? Swoim doświadczeniem w tej dziedzinie dzieli kpt rezerwy i ratownik pola walki Damian Duda, który od początku konfliktu systematycznie jeździ na front, by ratować życie ukraińskich żołnierzy.

Jak zadbać o naszą kondycję psychiczną? Czy można wzmocnić odporność na stres? Jaka jest rola silnych więzi społecznych podczas kryzysów? Kiedy, po trudnych zdarzeniach, zwrócić się o pomoc do specjalisty? Oraz czy i jak o kryzysie rozmawiać z dziećmi? O tym wszystkim opowiada psycholog Marcin Szafrański w rozmowie z Anetą Pawłowską-Krać.

Co powinno znaleźć się w apteczce domowej, a co w plecaku bezpieczeństwa czy apteczce przygotowanej na wyjazd? Czy jest jeden, uniwersalny zestaw medykamentów oraz przyborów i narzędzi opatrunkowych? I dlaczego ważny jest kurs pierwszej pomocy? Na te pytania odpowiadają Andrzej Kolbuszewski, dyrektor medyczny Warszawskiego Centrum Opieki Medycznej "Kopernik" oraz kpt rezerwy i ratownik pola walki Damian Duda w rozmowie z Anetą Pawłowską-Krać.

Wiedza o tym jak zdobywać informacje o bieżącej sytuacji i komunikatach służb, to ważny wątek dotyczący przygotowania na kryzys i tym samym budowania naszej odporności. Ale istotna jest także komunikacja w rodzinie czy lokalnej społeczności, czy zawczasu przygotowanie planów awaryjnych. O tym wszystkim opowiada Bartłomiej Pater, ekspert ds. bezpieczeństwa wewnętrznego z Uniwersytetu WSB Merito w Opolu.

Zgodnie ze wskazówkami zawartymi w rządowym Poradniku Bezpieczeństwa domowe zapasy powinny być przygotowane na przynajmniej trzy dni. Jak zadbać o jedzenie na wypadek kryzysu opowiadają Isabella i Karol Żołędziowscy ze Stowarzyszenia Prepers Poland.

Jak zadbać o higienę w kryzysie, jaka jest hierarchia ważności jeśli chodzi o utrzymanie w czystości poszczególnych części ciała, jak uzdatniać wodę oraz kiedy zadbanie o higienę ratuje życie – o tym wszystkim opowiada Aneta Trzcińska, pielęgniarka, wykładowczyni Śląskiego Uniwersytetu Medycznego oraz oficer Wojsk Obrony terytorialnej.

Służby zarządzają ewakuację gdy pojawia się zagrożenie dla zdrowia lub życia. Dzieje się to w sytuacjach nagłych – takich jak pożar, ale ewakuacja może być także przygotowana z wyprzedzeniem, np. w związku z przewidywanymi klęskami żywiołowymi. W jaki sposób zostaniemy poinformowani o konieczności ewakuacji i jak się wówczas powinniśmy zachować – wyjaśnia Karol Kierzkowski, rzecznik Państwowej Straży Pożarnej.

Jak przygotować miejsce, w którym mieszkamy na kryzys? Co powinno znaleźć się w zapasach i ile powinniśmy mieć gotówki? Jak oznaczyć miejsca odcięcia wody, prądu i gazu? Jak ważna jest znajomość otoczenia? O tym wszystkim Aneta Pawłowska-Krać rozmawia z rzecznikiem RCB Piotrem Błaszczykiem, wykładowcą Akademii Sztuki Wojennej Witoldem Ostandem, ekonomistą Hubertem Gąsińskim, a także Jackiem Gąsiorem oraz Isabellą i Karolem Żołędziowskimi ze Stowarzyszenia Prepers Poland.

Przestępcy korzystając z narzędzi cyfrowych mogą próbować przejąć nasze dane, podszyć się pod naszą tożsamość w sieci, czy wyłudzić pieniądze. O tym jak uchronić się przed oszustami w cyberświecie, jaka jest skala zagrożeń i gdzie zgłaszać incydenty Aneta Pawłowska-Krać rozmawia z ekspertem ds. cyberbepieczeństwa dr Igorem Protasowickim oraz Karolem Bojke z CSIRT NASK.

Brak prądu wiąże się z szeregiem konsekwencji dla naszego codziennego funkcjonowania. Oznacza m.in. brak światła, czeto także brak ogrzewania, problemy z dostępnością wody w kranach, płatnościami bezgotówkowymi, przerwy w dostępie do internetu i sieci komórkowej. O tym jak przygotować się na takie sytuacje Aneta Pawłowska-Krać rozmawia z Isabellą i Karolem Żołędziowskimi ze Stowarzyszenia Prepers Poland.

Jakie są rodzaje syren alarmowych? Co zrobić podczas ogłoszenia alarmu? Gdzie się ukryć? Na czym polega zasada dwóch ścian? I dlaczego ważne jest zachowanie spokoju oraz czerpanie informacji ze sprawdzonych źródeł? O tym wszystkim w pierwszym odcinku Alfabetu Bezpieczeństwa Aneta Pawłowska-Krać rozmawia z rzecznikiem Państwowej Straży Pożarnej Karolem Kierzkowskim.