ARCHEO-FILM

Antyczne źródła pisane wymieniają nazwy ludów, które mogły żyć na ziemiach dzisiejszej Polski. O najważniejszych z nich mówi wybitny mediewista prof. Jerzy Strzelczyk, autor książki "Zapomniane narody Europy".

Kim był autor pierwszej Kroniki polskiej? Gdzie zostawił swoje literackie ślady? Prof. Tomasz Jasiński od lat pracuje nad rozwiązaniem tej zagadki.

Gall Anonim przekazał, że władza Piastów narodziła się w Gnieźnie, lecz badania dendrochronologiczne wykazały, że gród ten został wzniesiony dopiero w 940 r. Prof. Urbańczyk o rozbieżnościach wyników badań naukowych z obrazem początków Polski utrwalonym przez kronikarza.

Jako pierwszy początki dynastii, która stworzyła nasze państwo opisał dziejopis zwany Gallem Anonimem. Jego Kronika z początków XII w. jest po części zapisem faktów historycznych, a po części legendą. O tym prof. Stanisław Rosik.

Wyobrażenia o początkach Polski, wyrosłe na trudnych doświadczeniach historycznych naszego państwa, ulegały z czasem mitologizacji. Dziś naukowcy, jak prof. Przemysław Urbańczyk, interpretują ten okres naszych dziejów w sposób racjonalny.

Twórca polskiej dendroarcheologii prof. Tomasz Ważny jako pierwszy opracował wzorzec przyrostowy drzew na terenie Polski od czasów wczesnego średniowiecza, co zrewolucjonizowało wiedzę o datach powstania grodów piastowskich. Tu objaśnia na czym polega dendrochronologia i jak wydatował grodziska na Pomorzu. Nagranie z 2018 r.

Archeolog prof. Wojciech Chudziak zasłynął m.in. z odkryć na jeziornych wyspach Pomorza i Ziemi Lubuskiej. Na podstawie znalezionych zabytków rozpoznał szlak Piastów z Wielkopolski nad Bałtyk.

Archeolog prof. Andrzej Buko przedstawia swoją wizję zajmowania przez Mieszka I kolejnych terenów i poszerzania władztwa Piastów.

Źródła, ich interpretacje i polityka historyczna. O tym, czy Śląsk należał do Czech przed Mieszkiem I mówi archeolog prof. Sławomir Moździoch.

Wielka Morawa, jedno z pierwszych państw słowiańskich, w/g niektórych map miała obejmować także tereny dzisiejszego Śląska. Czy odkrycia archeologów to potwierdzają? O tym dr hab. Krzysztof Jaworski.

Kto pierwszy panował na terenach dzisiejszego Śląska? Czyje ślady odkrywają archeolodzy? Czy zdobycie Śląska otwierało Mieszkowi drogę do bogatego Krakowa? O tym dr hab. Marzena Matla.

Kopiec Kraka, Wawel, Wiślica, Sandomierz - do hipotez dotyczących tych miejsc odnosi się archeolog prof.Jacek Poleski, autor m.in. Studium archeologicznego Małopolska w VI-X wieku.

Archeolog Emil Zaitz uczestniczący w odkryciu skarbu uznanego za znalezisko stulecia, mówi o miejscu jego odkrycia i hipotezie na potwierdzenie istnienie państwa Wiślan.

Dominuje pogląd, że odkrywane skarby srebrne to ślady Skandynawów, którzy zakopywali je w darze dla bogów. Stąd wniosek, że uczestniczyli oni w budowie państwa Mieszka I. Czy na pewno? O tym prof. Mateusz Bogucki, archeolog, numizmatyk.

Decyzje strategiczne Mieszka I są aktualne do dziś. Czy był politycznym geniuszem? O tym prof.dr hab. Jerzy Strzelczyk, wybitny mediewista.

Pierwsze grody w Wielkopolsce Słowianie zbudowali później, niż dotąd sądzono i nie służyły im one początkowo tylko do obrony. O wynikach najnowszych badań archeolog prof. Michał Kara.

Prof. Hanna Kóćka-Krenz o pochodzeniu Piastów, swoim odkryciu kaplicy Dobrawy i znaczeniu Poznania w państwie Mieszka I.

Archiwalna, ale ciągle aktualna wypowiedź wybitnego historyka prof. Henryka Samsonowicza (1930-2021). Szeroka wiedza i otwartość na nowe odkrycia.

W kontrze do hipotezy o pochodzeniu Piastów z Wielkopolski, prof. Przemysław Urbańczyk lansuje hipotezę, że przyszli oni z południa. Co może za tym przemawiać?

Jeśli Piastowie nie przyszli z zewnątrz, to z jakiego grodu mogli pochodzić? Prof. Andrzej Buko przedstawia swoją hipotezę o rodzimej kolebce Piastów i podboju przez nich Wielkopolski.

Pochodzenie założycieli naszego państwa jest ciągle zagadką. O jednej z hipotez pochodzenia Piastów mówi prof. dr hab. Władysław Duczko (1946 - 2025), znawca wczesnośredniowiecznej Skandynawii i Europy środkowowschodniej.

Archeolog dr Marek Jagodziński o tym, jak dokonał niezwykłego odkrycia słynnej osady wikińskiej z IX-X w., o jej znaczeniu w handlu nad Bałtykiem i kontaktach Skandynawów z Truso z Piastami.

Prof. dr hab. Aleksander Bursche, znawca okresu wpływów rzymskich, obala wiele obiegowych opinii i przedstawia rzeczywiste relacje Cesarstwa z ludnością zamieszkującą tereny między Odrą a Wisłą

Co wiadomo o Celtach na ziemiach dzisiejszej Polski w świetle odkryć archeologicznych? Kiedy tu przybyli? Jakie przynieśli umiejętności? O tym archeolodzy badający ludy pradziejowe.

Czy germańskie plemię Gotów to przodkowie Niemców? Kiedy i skąd przybyli na nasze ziemie? Gdzie zostawili najwięcej swoich śladów? Dokąd odeszli? O tym prof. Andrzej Kokowski.

Znawca wczesnośredniowiecznej Skandynawii i Europy Wschodniej archeolog prof. Władysław Duczko (1946-2025) o współpracy Mieszka I z wikingami i handlu ludźmi.

Unikalny wykład znawcy archeologii pradziejowej prof. Bogusława Gedigi (1933-2022), w którym wyjaśnia karierę terminu "kultura łużycka" i pojęcia "Prasłowianie".

Biolog od wielu lat zajmujący się badaniami genetycznymi tłumaczy zawiłości tropienia śladów Słowian w populacjach europejskich, według stanu badań na 2020 rok.

Prof. Michał Parczewski prezentuje allochtoniczną koncepcję pochodzenia Słowian, wskazując rejon z którego mieli przyjść na ziemie dzisiejszej Polski. Jest to koncepcja konkurencyjna wobec autochtonicznej, zakładającej, że Słowianie są ludem wywodzącym się z terenów, na których obecnie zamieszkują.

Prof. Janusz Piontek przedstawia wyniki swoich badań nad pochodzeniem Słowian. Czy różnimy się od Słowian wschodnich, a jeśli tak, to czym?

Według teorii allochtonicznej Słowianie przyszli ze wschodu, a według autochtonicznej byli tu "od zawsze". Okazuje się, że mogło być zupełnie inaczej.

Skąd i dokąd wędrowały ludy w pradziejach? Czy istnieje gen słowiański? Jak poszukiwano chromosomu Y Piastów?

Powody przyjęcia chrztu przez Mieszka I nie są znane. Naukowcy wysuwają różne hipotezy na ten temat. Jakie?

O chrzcie Mieszka I nie wiemy prawie nic. Typowane miejsca jego chrztu są tylko hipotetyczne. Gdzie mogło się to zdarzyć?

Okazuje się, że 966 r. to tylko data symboliczna. W grę wchodzą jeszcze inne. Jakie? I dlaczego wybrano właśnie tę?

Prof. Przemysław Urbańczyk o drodze Chrobrego do upragnionej korony i skutkach jego polityki.

Prof. Urbańczyk mówi o tym, jak Bolesław Chrobry wojował z największym władcą ówczesnej Europy i co z tego wynikło.

NAUKOWCY O PRADZIEJACH I POCZĄTKACH POLSKI to podcast tworzony przez Zdzisława Cozaca – reżysera i popularyzatora nauki. W każdym odcinku wybitni archeolodzy i historycy odpowiadają na pytania o pradzieje ziem polskich i początki państwowości. Rzetelna wiedza, najnowsze odkrycia i przystępna forma – dla wszystkich, którzy chcą zrozumieć historię u jej źródeł.

NAUKOWCY O PRADZIEJACH I POCZĄTKACH POLSKI to podcast tworzony przez Zdzisława Cozaca – reżysera i popularyzatora nauki. W każdym odcinku wybitni archeolodzy i historycy odpowiadają na pytania o pradzieje ziem polskich i początki państwowości. Rzetelna wiedza, najnowsze odkrycia i przystępna forma – dla wszystkich, którzy chcą zrozumieć historię u jej źródeł.

NAUKOWCY O PRADZIEJACH I POCZĄTKACH POLSKI to podcast tworzony przez Zdzisława Cozaca – reżysera i popularyzatora nauki. W każdym odcinku wybitni archeolodzy i historycy odpowiadają na pytania o pradzieje ziem polskich i początki państwowości. Rzetelna wiedza, najnowsze odkrycia i przystępna forma – dla wszystkich, którzy chcą zrozumieć historię u jej źródeł.

NAUKOWCY O PRADZIEJACH I POCZĄTKACH POLSKI to podcast tworzony przez Zdzisława Cozaca – reżysera i popularyzatora nauki. W każdym odcinku wybitni archeolodzy i historycy odpowiadają na pytania o pradzieje ziem polskich i początki państwowości. Rzetelna wiedza, najnowsze odkrycia i przystępna forma – dla wszystkich, którzy chcą zrozumieć historię u jej źródeł.

NAUKOWCY O PRADZIEJACH I POCZĄTKACH POLSKI to podcast tworzony przez Zdzisława Cozaca – reżysera i popularyzatora nauki. W każdym odcinku wybitni archeolodzy i historycy odpowiadają na pytania o pradzieje ziem polskich i początki państwowości. Rzetelna wiedza, najnowsze odkrycia i przystępna forma – dla wszystkich, którzy chcą zrozumieć historię u jej źródeł.

Dr hab. prof.UJ Marcin Przybyła po wielu sezonach badań archeologicznych odsłania tajemnice Góry Zyndrama w Maszkowicach.

Dr hab. prof. UW Paweł Żmudzki wyjaśnia czym była i jaką rolę odegrała Kronika Wincentego Kadłubka w opisach naszych dziejów. Odnosi się także do koronnych argumentów zwolenników tzw. Wielkiej Lechii.

Wybitny historyk prof. Jacek Banaszkiewicz tłumaczy - w sarkastycznym tonie - jak trudne jest dociekanie prawdy historycznej.

Jak można interpretować tajemnicze odkrycie na Górze Lecha w Gnieźnie?Swoje hipotezy przedstawiają prof.prof. Andrzej Buko, Michał Kara, Stanisław Rosik, Leszek Słupecki i dr Kamil Kajkowski.

Prof. prof. Stanisław Rosik, Leszek Słupecki i Dariusz A.Sikorski przedstawiają swoje hipotezy nt. słowiańskiego panteonu bóstw.

Prof.prof. Stanisław Rosik (historyk), Dariusz A.Sikorski (historyk) i Leszek Słupecki (historyk) odpowiadają na pytania.

Prof. Przemysław Urbańczyk (archeolog), Leszek Słupecki (historyk) i Dariusz A. Sikorski (historyk) odpowiadają na pytanie.

Archeolog prof. Andrzej Buko przedstawia swoją wizję zajmowania przez Mieszka I kolejnych terenów i poszerzania władztwa Piastów.