De Klassieke Bibliotheek

In 1958 deed de Texaanse pianist Van Cliburn als grote onbekende mee aan het Internationale Tsjaikovski Concours in Moskou. Hij speelde iedereen omver en won de harten van het Russische publiek. Het was op het hoogtepunt van de Koude Oorlog echter ondenkbaar dat een Amerikaan in het huis van de vijand tot winnaar zou worden uitgeroepen. De persoonlijke goedkeuring van partijleider Chroesjtsjov zorgde ervoor dat dit toch gebeurde. Van Cliburn werd hierop immens populair in zowel de Sovjet-Unie als de Verenigde Staten. In deze aflevering hoor je veel historische opnames van het concours én van een optreden waarmee Van Cliburn dertig jaar later in het Witte Huis opnieuw wereldgeschiedenis schreef.  "Moskouse Nachten" van Nigel Cliff is de biografie van de pianist die eigenhandig wat dooi bracht in de verhitte Koude Oorlog. Het boek is uitgegeven door Spectrum en werd uit het Engels vertaald Conny Sykora.

In het verhaal "Op het gehoor" van de Nederlandse schrijver Bernlef denkt pianist Rudolf Opdenhage dat hij doof wordt. Rudolf hoort niet meer goed wat hij speelt, maar tot zijn verbazing zijn de reacties van publiek en pers onverminderd enthousiast. Dankzij een gehoortest ontdekt hij wat er echt aan de hand is en wat dit betekent voor zijn carrière.  "Op het gehoor" komt uit de  verhalenbundel "Help me herinneren" en dat boek is uitgegeven door Querido.

De Japanse sterauteur Haruki Murakami vernoemde een van zijn verhalen naar "Carnaval" van Robert Schumann. De hoofdpersoon is een groot fan van dit pianowerk en deelt zijn liefde voor het stuk met een moeilijk te doorgronden vrouw. Ze praten samen eindeloos over "Carnaval" en luisteren naar talloze uitvoeringen. Op een dag ontdekt de man dat de vrouw een opmerkelijk dubbelleven leidt. "Carnaval" is een verhaal uit de bundel "Eerste persoon enkelvoud", uitgegeven door AtlasContact, en het boek werd uit het Japans vertaald door Elbrich Fennema.

De roman Versplinterde Ziel vertelt het verhaal van een viool met een bewogen geschiedenis. Dat verhaal begint in 1938 in Tokyo. Een Chinees-Japans strijkkwartet repeteert Franz Schubert’s Rosamunde Kwartet  als militairen binnenvallen en om politieke redenen bruusk een einde maken aan het spel. Het instrument van de eerste violist wordt bijna volledig vertrapt, maar een muziekminnende luitenant ontfermt zich net op tijd over de viool. Hij geeft het instrument aan Rei, de jonge zoon van de violist, die er zijn levenswerk van maakt om het beschadigde instrument van zijn verbannen vader ooit weer te laten klinken. Versplinterde Ziel is een roman van Akira Mizubayashi, het boek werd uit het Frans vertaald door Hans. E van Riemdijk en is uitgegeven door Tzara.

Toni Boumans schreef een biografie over het uitzonderlijke leven Frieda Belinfante, een vrouw die haar tijd op vele fronten ver vooruit was. Ze was celliste, één van de eerste vrouwelijke dirigenten, zat in het verzet tijdens de Tweede Wereldoorlog en stampte in de jaren ‘50 een toonaangevend orkest van de grond in de VS. Deze aflevering gaat tot 1940 en beschrijft haar jeugd, de muzikale opvoeding door haar vader Ary, haar relatie met componiste Henriëtte Bosmans en Frieda’s opkomst als dirigente, die ruw werd afgebroken door het uitbreken van de Tweede Wereldoorlog. Toni Boumans’ boek "Een schitterend vergeten leven" is uitgegeven door Balans.

"Nora" is een liefdevol portret van een gesloten, wat bedachtzame vrouw. Ze leeft in een klein Iers stadje in de jaren zestig van de vorige eeuw. Nora probeert, gesterkt door haar liefde voor muziek,  weer op te krabbelen na de dood van haar man. Ze gaat zingen, voegt zich bij de lokale platenclub en raakt verslingerd aan een uitvoering van Beethoven’s Aartshertog trio met Jacqueline du Pré als celliste. "Nora "is een boek van de Ierse schrijver Colm Toíbín, uitgegeven door De Geus, en de roman werd uit het Engels vertaald door Anneke Bok.

De Amerikaanse journalist Philip Kennicott stort zich na het verlies van zijn moeder op het instuderen van Bach’s Goldbergvariaties. Achter de piano vindt hij troost. Hij leert zichzelf, zijn moeder en het complexe muziekstuk steeds beter kennen. Kennicott beschrijft in "De Goldbergvariaties" zijn rouwproces en wat de muziek daarin betekende. Dit boek is uitgegeven door AtlasContact en werd uit het Engels vertaald door Frits van der Waa.

Deze aflevering vertelt het verhaal van Jet Hamelink uit de roman “Zeemansgraf voor een kort verhaal” van Dorothée Albers. Jet groeit op in een streng religieus gezin. Ze is muzikaal, ambitieus en levenslustig. Haar wereld opent zich als ze in de jaren vijftig van de vorige eeuw piano gaat studeren aan het Haagse conservatorium. Maar haar hele carrière wordt Jet achtervolgd door haar achtergrond en iets wat ze op jonge leeftijd meemaakt. “Zeemansgraf voor een kort verhaal” is uitgegeven door Cossee.

De jonge Lea raakt na het verlies van haar moeder in de ban van de muziek. Ze moet en zal  de allerbeste violiste worden en haar vader besluit haar daarbij onvoorwaardelijk te steunen, zelfs als hij daar de wet voor moet overtreden. Lea is een  vader-dochter verhaal met vioolmuziek van Bach, Paganini en Beethoven over rouw, blinde ambitie en en wat je als ouder allemaal niet uithaalt om je kind maar  gelukkig te zien. Lea is een roman van Pascal Mercier, auteur van de bestseller Nachttrein naar Lissabon. Dit boek werd uit het Duits vertaald door Hans Driessen en Marion Hardoar, Lea is een uitgave van De Wereldbibliotheek

In de  roman Het Ensemble geeft de Amerikaanse auteur Aja Gabel een portret van het fictieve Van Ness Quartet. De vier strijkers hebben ieder een eigen verhaal en ieder hun eigen problemen, die zich gaandeweg hun carrière steeds meer laten gelden en die uiteindelijk onbeheersbaar worden. In deze aflevering klinken strijkkwartetten van Dvorak, Mozart, Sjostakovitsj, Beethoven en Caroline Shaw. Het Ensemble is uitgegeven door AmboAnthos en werd uit het Engels vertaald door Nicolette Hoekmeijer.

De roman De Pool van de Zuid-Afrikaanse Nobelprijswinnaar J.M. Coetzee vertelt het ongewone liefdesverhaal van een Poolse pianist en de Spaanse Beatriz. Hij is op slag verliefd op haar, maar zij vindt hem opdringerig, muzikaal oninteressant en ook nog eens onaantrekkelijk. Zijn vasthoudendheid zorgt er voor dat Beatriz toch langzaam geïntrigeerd raakt door deze Chopin vertolker.  De Pool is een boek van uitgeverij Cossee en werd uit het Engels vertaald door Peter Bergsma.

De roman Wat stilte wil gaat over Anna Witsen, een getalenteerde zangeres met een ijzersterke wil. Ze wordt gemangeld tussen haar eigen ambitie en de verwachtingen die haar voorname familie van Anna heeft. Haar talent wordt herkend door componist Julius Röntgen, één van de initiatiefnemers voor de bouw van het Amsterdamse Concertgebouw. Hij wordt Anna's muzikale mentor in een verhaal dat ook het Amsterdamse culturele leven aan het einde van de 19e eeuw beschrijft . Wat stilte wil is een roman van Arthur Japin, uitgegeven door de Arbeiderspers.

Vanaf 28 september is de Klassieke Bibliotheek terug met 12 nieuwe afleveringen.  Mathijs Deen leest voor uit boeken die vol staan met de mooiste klassieke muziek. De beschreven muziek is onder het verhaal te horen. Zo krijgt ieder boek een eigen klassieke soundtrack! In twaalf weken komen romans langs van topauteurs als Arthur Japin, Pascal Mercier en Haruki Murakami én wordt het verhaal verteld van Frieda Belinfante, één van de eerste vrouwelijke dirigenten.  Luister De Klassieke Bibliotheek, een podcast van AVROTROS en NPO Luister, via je favoriete podcast-app.

In deze tussentijdse aflevering van de Klassieke Bibliotheek hoor je hoe de muziek klinkt uit “Storm”, deel twee uit de wereldberoemde Zeven Zussen reeks van Lucinda Riley. Actrice Chiara Tissen leest het verhaal van Ally voor. Zij gaat in Noorwegen op zoek naar het geheim van haar afkomst en daar speelt de muziek uit de Peer Gynt suite van Edvard Grieg een grote rol in. Deze speciale aflevering valt samen met de verschijning van “Atlas - Het verhaal van Pa Salt” - het achtste en laatste deel uit de Zeven Zussen Reeks. Deze boeken worden uitgegeven door Xander uitgevers en “Storm” werd uit het Engels vertaald door Dieuwke van der Veen, Erica Disco en Kees van Weele.

In het boek “Cécile en Elsa” wordt het levensverhaal verteld van Elsa de Jong van Beek en Donk, de vrouw van de Nederlandse componist Alphons Diepenbrock. Elsa had geen al te denderend huwelijk, maar streed desondanks volop voor de muziek van haar man. De ware liefde vond ze bij componist en criticus Matthijs Vermeulen. Deze aflevering vertelt het verhaal uit de eerste aflevering van dit seizoen over Erik Menkvelds’ roman “Het grote zwijgen”,  maar dan vanuit het perspectief van Elsa. “Cécile en Elsa, strijdbare freules” is een boek van Elisabeth Leijnse over de twee zussen De Jong van Beek en Donk, en het is uitgegeven door De Geus.

Londen, eind 19e eeuw. De pianostemmer Edgar Drake krijgt het verzoek om af te reizen naar de Britse kolonie Birma. Daar staat midden in de jungle een instrument dat zijn deskundige vingers goed kan gebruiken. Het is de piano van een majoor-arts die de belangen van het Britse Rijk bewaakt in het door conflicten geteisterde gebied. Zijn werk is van cruciaal belang en daarom krijgt hij zijn absurde verzoek ingewilligd. Het verhaal van de bijzondere reis van Edgar Drake is te lezen in de roman “De Pianostemmer” van de Amerikaanse schrijver Daniel Mason. Het boek werd uit het Engels vertaald door Lilian Schreuder en is uitgegeven door de Bezige Bij.

In de roman “Goldberg” van Bert Natter probeert musicoloog en journalist Sebastian Savage het mysterieuze leven van Johann Gottlieb Goldberg te reconstrueren. Deze musicus was de vermoedelijke naamgever van Bach’s (https://www.npoklassiek.nl/componisten/e99952a5-46c4-49cc-9f79-224cd2765754/bach-johann-sebastian) wereldberoemde variaties voor het klavier. Savage bezoekt Dresden, de stad waar Goldberg veel sporen naliet en start een zoektocht waarin fictie en werkelijkheid al snel door elkaar lopen. “Goldberg” is een boek van uitgeverij Thomas Rap.

“De Tovenaar” is een biografische roman van de Ierse schrijver Colm Tóibín over Thomas Mann. Het leven en werk van deze grote Duitse schrijver was doordrenkt van klassieke muziek. En ook in “De Tovenaar” komt veel muziek voorbij. Zo klinkt in deze aflevering het vijftiende strijkkwartet van Beethoven en “Verklärte Nacht (https://www.npoklassiek.nl/klassiek/topstukken/aa61cdab-49e9-4da2-9948-7eb0e5f1f992/topstukken-verklarte-nacht-van-schonberg)” van Arnold Schönberg, de componist die model stond voor een hoofdpersoon uit Mann’s roman “Dr. Faustus”. “De Tovenaar” is uitgegeven door De Geus en werd uit het Engels vertaald door Lette Vos.

In de roman “Het motet voor de kardinaal” trekt de wees Wolf door Europa op zoek naar een plek waar hij zich thuis voelt. In Milaan hoort hij de polyfone muziek van Josquin Desprez (https://www.npoklassiek.nl/componisten/01a853e2-67d8-407c-9c17-8a28d2ff19d1/josquin-desprez). Hij is volledig overdonderd, sluit vriendschap met de componist en zingt zijn muziek op diverse plaats in Italië. Theun de Vries beschrijft de vriendschap tussen Wolf en Josquin in de roman “Het motet voor de kardinaal”. Dit boek staat vol met de mooiste meerstemmige muziek van de Frans-Vlaamse Renaissance componist en is uitgegeven door Querido.

In de roman “Het talent” van Elizabeth Nobel neemt viooldocent Alec de jonge Raimond onder zijn hoede. Alec wil de jongen kneden naar zijn eigen idealen, hem op zijn manier laten spelen, maar de grillige Raimond kiest vaak zijn eigen koers.  Dit frustreert Alec behoorlijk en zorgt voor flink wat onderlinge spanning. Het vioolconcert van Brahms (https://www.npoklassiek.nl/componisten/8640a3c3-39c3-419c-a02f-e361f848a1fe/brahms-johannes) speelt een grote rol in de strijd tussen leerling en docent. “Het talent” is uitgegeven door De Geus.

De pianiste Suzanne Leenhoff werd geboren in Delft, groeide op in Zaltbommel en werd groot in Parijs. Op aanraden van Franz Liszt (https://www.npoklassiek.nl/componisten/23fcc222-7af8-4c1e-9481-aa038f27fdd7/liszt-franz)vertrok ze naar die stad om aan het conservatorium te studeren. Ze trouwde in Parijs met de beroemde schilder Édouard Manet en verkeerde in het gezelschap van Franse kunstreuzen als Baudelaire, Zola en Monet. De componist Emmanuel Chabrier droeg een impromptu voor piano op aan Suzanne Manet. Haar levensverhaal wordt door Thera Coppens beschreven in "Suzanne en Éduoard Manet; de liefde van een Hollandse pianiste en een Parijse schilder". En dat boek is uitgegeven door Meulenhoff.

De dove Kolja wordt op jonge leeftijd onder de vleugels genomen door componist Pjotr Iljitsj Tsjaikovski (https://www.npoklassiek.nl/componisten/eb94a67a-7a18-4b4d-b596-288fd4200e56/tsjaikovski-pjotr-iljitsj) en zijn broer Modest. Hij bouwt een bijzondere band op met de broers. Wanneer de componist onverwacht overlijdt, vertrouwt Kolja de officiële doodsoorzaak niet. Hij is vastbesloten te achterhalen wat er echt met Pjotr Iljitsj is gebeurd. In de achtste aflevering van de Klassieke Bibliotheek volgen we de dove jongen, de componist en zijn broer in de roman “Kolja” van Arthur Japin, uitgegeven door De Arbeiderspers.

De roman “De loop van een rivier” gaat over de Engelse edelman en musicus Francis Tregian. Hij zou in diverse landen muziek van de grootste 17e eeuwse componistenhebben verzameld voor zijn “Fitzwilliam Virginal Book”;  een schatkamer aan muziek waar nog steeds uit wordt geput. Anne Cuneo bedacht een verhaal rond het leven van Tregian en stuurt hem kris kras door Europa waar hij componisten als Monteverdi (https://www.npoklassiek.nl/componisten/e64c3487-bb2d-4283-8f47-c2752af1e3e2/monteverdi-claudio) en Sweelinck (https://www.npoklassiek.nl/componisten/0e0684f0-a23c-4ccb-a74f-43c9efa42125/sweelinck-jan-pieterszoon) ontmoet en een Sinterklaasviering in Amsterdam bijwoont. “De loop van een rivier” is uitgegeven door De Geus en werd uit het Frans vertaald door Maria Noordman.

De roman “Afscheidstournee” van Vrouwkje Tuinman gaat over Achille, de zoon van vioolvirtuoos Nicolò Paganini. Het leven van deze Italiaanse componist is omgeven door raadsels en sterke verhalen. De katholieke kerk had weinig op met deze “duivelskunstenaar” en weigerde hem na zijn dood een graf omdat hij nooit boete had gedaan voor zijn talrijke zonden. Voor de jonge Achille begint hierop een levenslange strijd voor erkenning en - praktischer - een laatste rustplaats voor de rusteloze musicus. “Afscheidstournee” is een boek van uitgeverij Cossee.

Het verhaal “De Servais” van Jan Brokken gaat over hoe de vermaarde cellist Anner Bijlsma zijn ultieme instrument, de Servais Stradivarius vond. Alle muziek onder het verhaal, zoals de eerste cellosuite van Bach (https://www.npoklassiek.nl/componisten/e99952a5-46c4-49cc-9f79-224cd2765754/bach-johann-sebastian), wordt gespeeld door Bijlsma op zijn geliefde instrument. “De Servais” komt uit de verhalenbundel “Vier variaties voor cello” van uitgeverij Podium.

De roman ‘Verwante Stemmen’ van de Indiase schrijver Vikram Seth gaat over violist Michael Holme. Hij is lid van het Maggiore Strijkkwartet en leeft voor de muziek en zijn instrument. Hij denkt nog dagelijks aan de pianiste Julia, die hem tien jaar geleden verliet. Als Julia terug komt in zijn leven haalt dat veel overhoop. Die Kunst der Fuge van Bach (https://www.npoklassiek.nl/componisten/e99952a5-46c4-49cc-9f79-224cd2765754/bach-johann-sebastian) speelt een grote rol in dit verhaal waarin ook muziek van Mozart (https://www.npoklassiek.nl/componisten/04ba4127-e1af-4d80-9c32-8eb115c62005/mozart-wolfgang-amadeus), Beethoven (https://www.npoklassiek.nl/componisten/14037108-31b5-4b4c-87b2-752b344c3304/beethoven-ludwig-van), Haydn (https://www.npoklassiek.nl/componisten/64847882-cad9-4e62-977e-17c19871bcbd/haydn-joseph) en Schubert (https://www.npoklassiek.nl/componisten/12cc9a33-5e9a-4bd1-9a47-ba0c5acba381/schubert-franz) is verwerkt. “Verwante Stemmen” is uitgegeven door Van Oorschot en werd uit het Engels vertaald door Christien Jonkheer en Babet Mosel.

De joodse Ida Simons was in de jaren dertig van de vorige eeuw concertpianiste. Tijdens de Tweede Wereldoorlog werd ze gedeporteerd naar Westerbork en Theresienstadt, en óók daar trad ze op. Ze wist het concentratiekamp te overleven, maar haar gezondheid was zo verzwakt,  dat ze haar veeleisende bestaan als concertpianiste moest opgeven. Ida Simons werd schrijver. In 1959 debuteerde ze met de roman “Een dwaze maagd” waarin we het joodse meisje Gittel volgen op haar weg naar volwassenheid. Ze droomt van veel, onder meer van een bestaan als concertpianiste. “Een dwaze maagd” werd in 2016 heruitgegeven door Cossee en groeide uit tot een nationale en internationale bestseller. In deze aflevering, voorgelezen door Mathijs Deen, hoor je een historische opname van Ida Simons en veel pianomuziek van onder anderen Chopin (https://www.npoklassiek.nl/componisten/8351874a-1755-4361-9ccb-6440faf0e407/chopin-frederic), Mozart (https://www.npoklassiek.nl/componisten/04ba4127-e1af-4d80-9c32-8eb115c62005/mozart-wolfgang-amadeus) en Beethoven (https://www.npoklassiek.nl/componisten/14037108-31b5-4b4c-87b2-752b344c3304/beethoven-ludwig-van); zijn Apassionata speelt een belangrijke rol in “Een dwaze maagd”.

De roman “Het grote zwijgen” van Erik Menkveld gaat over de Nederlandse componist Alphons Diepenbrock. Het verhaal speelt zich af in het Amsterdamse muziekleven van de eind negentiende, begin twintigste eeuw. Een grote rol speelt Diepenbrock’s vriendschap met de criticus en componist Matthijs Vermeulen. Hij schreef nietsontziende recensies, ook een topdirigent als Willem Mengelberg werd niet ontzien, en had een affaire met Elsa, de vrouw van Alphons Diepenbrock. “Het grote zwijgen” is uitgegeven door Van Oorschot.

Vanaf 24 september is de Klassieke Bibliotheek terug met vijftien nieuwe afleveringen! Je hoort fragmenten uit romans met een hoofdrol voor klassieke muziek. Symfonieën, sonates, partita’ s en aria’s, ze komen allemaal tot leven dankzij de verbeelding van diverse  topauteurs. In de Klassieke Bibliotheek vind je hun verhalen met de muziek die erbij hoort. Het tweede seizoen van de Klassieke Bibliotheek, een podcast van AVROTROS en NPO Klassiek, is vanaf 24 september te beluisteren via jouw favoriete podcast app.

Het thema van de Boekenweek is dit jaar “Eerste liefde”. In deze tussentijdse, speciale aflevering van de Klassieke Bibliotheek leest Mathijs Deen voor uit een roman die perfect past binnen dat thema. In “De Koperen Tuin” van Simon Vestdijk ontdekt de jonge Nol Rieske de mooiste composities via zijn leraar, de dirigent Henri Cuperus. Én hij wordt verliefd op Trix, de mysterieuze dochter van Cuperus. Op de klanken van Sousa, Haydn (https://www.npoklassiek.nl/componisten/64847882-cad9-4e62-977e-17c19871bcbd/haydn-joseph), Liszt (https://www.npoklassiek.nl/componisten/23fcc222-7af8-4c1e-9481-aa038f27fdd7/liszt-franz), Chopin (https://www.npoklassiek.nl/componisten/8351874a-1755-4361-9ccb-6440faf0e407/chopin-frederic) en Bizet (https://www.npoklassiek.nl/componisten/eeeafe10-ee88-4c3e-9df3-ec7a8cd32240/bizet-georges) hoor je Vestdijk’s verhaal over de ontluikende liefde voor een meisje, maar ook over de emoties die muziek oproept in het onstuimige jongenshart van Nol Rieske. “De Koperen Tuin” is een boek van Nijgh en Van Ditmar.

De roman “Geen ochtend ter wereld” geeft een literair portret van de mysterieuze Monsieur de Sainte Colombe. Hij was in de zeventiende eeuw een grootheid op de viola da gamba en liet veel muziek voor dat instrument na, maar verder is er weinig over hem bekend. Schrijver Pascal Quignard zette zijn verbeelding aan het werk en bedacht een verhaal rond de monsieur, zijn dochters en zijn eerzuchtige leerling Marin Marais. “Geen ochtend ter wereld” werd verfilmd als “Tous les matins du monde” met een hoofdrol voor Gérard Depardieu. Je hoort in deze aflevering muziek van de soundtrack bij die film. Mathijs Deen leest voor uit een vertaling van Marianne Kaas. “Geen ochtend ter wereld” is uitgegeven door Van Oorschot.

In de geestige novelle “Weihnachtsoratorium (https://www.npoklassiek.nl/klassiek/topstukken/4a09f7f9-402e-4553-8afe-57390eb4ea37/topstukken-bachs-weihnachtsoratorium)” zingt hoofdpersoon Helle met haar koor de kerstklassieker van Johann Sebastian Bach (https://www.npoklassiek.nl/componisten/e99952a5-46c4-49cc-9f79-224cd2765754/bach-johann-sebastian). Ze gaat helemaal op in het “Weihnachtsoratorium” en heeft een heerlijke muzikale avond. Na afloop wil ze haar vreugde delen met haar geliefde Frank, maar die is spoorloos verdwenen. Wat begon als een vrolijke, verwachtingsvolle avond eindigt met een nare echtelijke ruzie. Ariane Schluter leest voor uit “Weihnachtsoratorium” van Anke Kranendonk, een boek van Uitgeverij Marmer.

In de roman “Contrapunt” van Anna Enquist staan de Goldbergvariaties van Johann Sebastian Bach (https://www.npoklassiek.nl/componisten/e99952a5-46c4-49cc-9f79-224cd2765754/bach-johann-sebastian) centraal. Een vrouw rouwt om het verlies van haar kind. Ze probeert de controle op haar leven terug te krijgen en zet zich aan het spelen van Bach’s meesterwerk voor het klavier. Aan de hand van de variaties vertelt ze over muziek, Bach, haar eigen leven en de dingen die ze meemaakte. Ariane Schluter leest voor uit “Contrapunt”, een uitgave van De Arbeiderspers.

“Ravel” is een biografische roman van de Franse schrijver Jean Echenoz over componist Maurice Ravel (https://www.npoklassiek.nl/componisten/90618414-6c4f-4e4b-9249-500367e647b8/ravel-maurice) in zijn laatste tien levensjaren. In deze periode maakt hij een wervelende tournee door de Verenigde Staten en schrijft hij twee van zijn bekendste werken; de Bolero en het Pianoconcert in G. groot. Ravel wil nog veel meer doen, maar zijn verzwakte gezondheid staat steeds minder toe. Echenoz beschrijft met humor, vaart en gevoel hoe Ravel tegen de klippen op blijft doorwerken tot aan het einde. Mathijs Deen leest voor uit “Ravel”; een vertaling van Martin de Haan en Jan Pieter van de Sterre, uitgegeven door De Geus.

Ariane Schluter leest voor uit de memoires van de Russische sopraan Galina Visnevskaja. Zij was een zangeres van wereldformaat en vierde internationale successen. Visnevskaja groeide op in de Sovjet-Unie, was een onbuigzame operaster onder het Sojvet-juk, trouwde met de vermaarde cellist en dirigent Rostropovitsj, sloot vriendschap met grote componisten als Sjostakovitsj (https://www.npoklassiek.nl/componisten/02a6a81c-e212-46fb-af3f-a08ed40dcdd6/sjostakovitsj-dmitri) en Britten (https://www.npoklassiek.nl/componisten/2306f261-3720-4df9-baf8-8cc87ebcaf39/britten-benjamin), en werd uiteindelijk als dissident gedwongen haar thuisland te verlaten. Kortom; een leven als een roman, en Visnevskaja weet haar herinneringen ook nog eens heel smakelijk op te schrijven in: “Galina, prima-donna in Rusland”.

“Het hoofd van Haydn” is een ware detectiveroman van Theun de Vries. De Weense rechercheur Gindely wordt op een uitzonderlijke zaak gezet. Hij moet ontdekken wie de schedel van de grote componist Joseph Haydn uit diens graf heeft ontvreemd. Gindely maakt jacht op de daders en leert onderweg de muziek van Joseph Haydn (https://www.npoklassiek.nl/componisten/64847882-cad9-4e62-977e-17c19871bcbd/haydn-joseph) steeds beter kennen. Mathijs Deen leest voor uit “Het hoofd van Haydn”. De roman is uitgegeven door Querido.

“Het Keuriskwartet” van Anja Sicking gaat over de hoog oplopende spanningen binnen een klarinetkwartet. Drie leden van dat kwartet zijn ‘s avonds laat onderweg naar een onbekende bestemming. Maar wat is er met het vierde lid gebeurd? Ariane Schluter leest voor uit deze spannende roman, uitgegeven door AtlasContact.

De jonge ambitieuze cellist Tibor ontmoet na een optreden een mysterieuze Amerikaanse vrouw. Ze zegt rake dingen over zijn spel en over hoe je als musicus de absolute wereldtop kunt bereiken. De vrouw wekt de indruk een wereldberoemd celliste te zijn en Tibor neemt lessen bij haar. Zijn spel verbetert, maar de lerares raakt zelf nooit een cello aan. Tibor gaat daardoor twijfelen aan haar ware status. Mathijs Deen leest voor uit het verhaal “Cellisten” van Nobelprijswinnaar Kazuo Ishiguro. En dat komt uit de de verhalenbundel “Nocturnes”, uitgegeven door AtlasContact en uit het Engels vertaald door  Marian Lameris en Liesbeth Teixeira de Mattos.

Erika Kohut groeit op in een benauwde en beperkte omgeving. Ze wordt door haar moeder gedrild en volledig klaargestoomd voor een carrière als wereldberoemd concertpianiste, maar het loopt anders. Erika wordt pianolerareres in Wenen en ontwikkelt behoorlijk sadistische trekjes. Vooral in haar relatie met de jonge leerling Walter Klemmer. Ariane Schluter draagt voor uit de roman “De Pianiste” van Elfriede Jelinek, uit het Duits vertaald door Tinke Davids en uitgegeven door Van Gennep.

In de novelle “De Kreutzersonate” van Leo Tolstoj drijft de muziek van Beethoven de hoofdpersoon tot waanzin. Getergd door jaloezie, teleurgesteld in het huwelijk en opgezweept door de klanken van de “Kreutzersonate” begaat een man een fatale daad. Mathijs Deen draagt voor uit “De Kreutzersonate” vertaald door Hans Leerink en uitgegeven door Van Oorschot.

De roman “Piano Ostinato” van Ségolène Dargnies gaat over de pianist Gilles Sauvac. Hij ziet zijn werk niet meer zitten nadat hij wordt gehinderd door pijn en angst tijdens de uitvoering van Robert Schumann’s (https://www.npoklassiek.nl/componisten/5e042b8d-1035-4ad8-b465-4c90d62ec790/schumann-robert) pianoconcert. Gilles gaat zwemmen en denkt na over waar het allemaal voor hem mis ging. Ariane Schluter draagt voor uit “Piano Ostinato”, vertaald uit het Frans door Marijke Arijs en uitgegeven door uitgeverij Vleugels.

De Engelse topauteur Julian Barnes schreef met “Het tumult van de tijd” een biografische roman over Dmitri Sjostakovitsj. Het boek beschrijft de voortdurende worsteling van de Russische componist met het totalitaire Sovjet-regime en de grillen van Joseph Stalin. Mathijs Deen leest in deze vijfde aflevering voor uit “Het tumult van de tijd” op veel muziek van Sjostakovitsj. De roman is uitgegeven door AtlasContact en werd uit het Engels vertaald door Ronald Vlek.

De roman ‘Kreutzersonate’ gaat over de blinde muziekcriticus Marius van Vlooten. Hij is hevig teleurgesteld in de liefde tot hij violiste Suzanna Flier ontmoet. Zij speelt Leos Janacek’s ‘Kreutzersonate’ en Marius wordt betoverd door de klanken en het spel van Suzanna. De twee trouwen al snel, maar dan blijkt dat het strijkkwartet dat hen verbond ook een gevaarlijke ondertoon heeft. Margriet de Moor zet Janacek’s muziek in voor een verhaal over liefde, jaloezie en de vernietigende emoties die muziek kan oproepen. Ariane Schluter leest in deze vierde aflevering van De Klassieke Bibliotheek voor uit ‘Kreutzersonate’ (uitgeverij De Bezige Bij).

In de roman ‘Aan Chesil Beach’ beschrijft Ian McEwan de moeizame liefde tussen Florence en Edward; een pasgetrouwd stel in de jaren zestig van de vorige eeuw. Hun prille geluk wordt geremd door talloze onuitgesproken verschillen. Zo komt Florence uit een gegoed, intellectueel nest. Ze speelt viool en leeft voor de klassieke muziek. Edward is meer van de elektrische gitaar en van gemiddelde komaf. Florence probeert Edward kennis te laten maken met klassieke muziek en met haar strijkkwartet. Maar op de wat stijve huwelijksnacht blijkt dat hun verleden en verschil in achtergrond toch flink wat barrières opwerpt. Mathijs Deen draagt op veel muziek van Mozart voor uit ‘Aan Chesil Beach’, uitgegeven door De Harmonie en uit het Engels vertaald door Rien Verhoef.

Frédéric Chopin (https://www.npoklassiek.nl/componisten/8351874a-1755-4361-9ccb-6440faf0e407/chopin-frederic) stierf op 17 oktober 1849 in Parijs. De componist had zijn laatste wil minutieus vastgelegd. En met de uitvoering daarvan zadelde hij zijn zus Ludwika op. Zo kreeg zij de opdracht om het hart van Chopin over vijandig gebied naar Polen te smokkelen zodat de componist tóch een laatste rustplaats kon vinden in zijn geliefde geboorteland.  In deze tweede aflevering van 'De Klassieke Bibliotheek' volgen we de dappere Ludwika bij het vervullen van haar broers laatste wensen. Ariane Schluter leest voor uit het verhaal ‘Het hart van Chopin’ uit de roman de ‘De Rustelozen’ van de Poolse Nobelprijswinnares Olga Tokarczuk. Je hoort veel muziek van Chopin, maar ook Mozarts (https://www.npoklassiek.nl/componisten/04ba4127-e1af-4d80-9c32-8eb115c62005/mozart-wolfgang-amadeus) Requiem (https://www.npoklassiek.nl/klassiek/topstukken/f088d3a1-2363-4a25-9db8-21f964dee0d6/topstukken-het-requiem-van-mozart) want dat stond op Chopin’s speellijst voor de Parijse begrafenis, maar zijn verzoek stuitte op nogal wat weerstand. ‘De Rustelozen’ is uitgegeven door De Geus en uit het Pools vertaald door Greet Pauwelijn.

Youri Egorov was een wereldberoemd klassiek pianist die in 1988 op veel te jonge leeftijd overleed aan de gevolgen van AIDS. Egorov speelde in alle grote concertzalen ter wereld en was een lieveling van het publiek, maar hij leidde ook een gevaarlijk leven vol drank, gokken en verdovende middelen. Zijn extreme leefstijl maakte hem het bestaan als concertpianist steeds lastiger. Schrijver en journalist Jan Brokken was bevriend met Egorov en portretteerde de ongrijpbare pianist in zijn indringende roman 'In het huis van de dichter' (uitgeverij Atlas Contact). Mathijs Deen leest in deze eerste aflevering van de Klassieke Bibliotheek voor uit dat boek op muziek die door Youri Egorov zelf wordt gespeeld. Je hoort de sterpianist in opnames waar Jan Brokken als vriend vaak bij was.

Er zijn zoveel boeken waarin geweldig is geschreven over klassieke muziek; een personage wordt geïntroduceerd via zijn favoriete pianosonate, de spanning wordt opgevoerd met een opzwepend strijkkwartet of de hoofdpersoon is getuige van een legendarisch concert. Maar die muziek die hoor je er nooit bij als je zit te lezen. De Klassieke Bibliotheek, een podcast van NPO Klassiek en AVROTROS, heeft daar wat op gevonden.  De Klassieke Bibliotheek; boeken waar muziek in zit, is vanaf 11 september te beluisteren via je favoriete podcastplatform.