HET DERDE RIJK – de geschiedenis van het nationaalsocialisme

Het vijf uur durende trommelvuur, dat zelfs in Laon in de Aisne-regio (het midden-zuidelijke frontvak waar Hitlers eenheid gelegerd was) te voelen was, overtrof in kracht Montgomery's artilleriebombardement bij El Alamein in 1942. Direct achter die stalen storm stormden speciaal opgeleide stoottroepen – bewapend met handgranaten, machinepistolen en een nieuw soort snelvuurwapen – de Britse loopgraven binnen en overrompelden de verraste verdedigers. Binnen één ochtend was de loopgravenoorlog aan het westfront opgeheven.

Eerder zagen we hoe Hitler in oktober 1916 tijdens de Slag aan de Somme gewond raakte door een granaatscherf. Hij werd geëvacueerd en op 9 oktober 1916 opgenomen in het Rode Kruis-ziekenhuis in Beelitz, nabij Berlijn. Dit maakt 5 oktober de meest waarschijnlijke datum van zijn verwonding. Hierdoor miste hij de meest gruwelijke laatste dagen van zijn regiment aan de Somme.Voor zijn collega-ordonnansen, zoals Balthasar Brandmayer, sleepte de hel aan de Somme zich nog een week voort – een week die voor de mannen die daar achterbleven als een eeuwigheid moet hebben gevoeld.Vóór zijn transport naar Duitsland verbleef Hitler in een veldhospitaal in Hermies. Volgens de overlevering "stortte hij bijna in van emotie" toen hij voor het eerst in twee jaar de stem van een Duitse verpleegster hoorde. De vreugde bij het zien van het eerste Duitse huis met zijn "hoge gevel en mooie luiken" was overweldigend. "Het Vaderland!"

Tegen het einde van de zomer van 1915 was Hitler onmisbaar geworden voor het stafwerk van het regiment. De telefoonlijnen naar de bataljons- en compagnieposten werden vaak door artillerievuur vernietigd, zodat alleen ordonnansen berichten konden overbrengen; zelfs postduiven werden ingezet.“Wij merkten al snel,” herinnerde zich kapitein Fritz Wiedemann, “op welke ordonnansen wij het meest betrouwbaar konden rekenen.” Hitler werd niet alleen bewonderd om zijn vaardigheid – hij kon, zoals een van de indianen uit zijn jeugdboeken, naar voren sluipen – maar ook om zijn uitzonderlijke moed. Toch verontrustte iets aan hem zijn kameraden: hij was ongeduldig, als “een renpaard aan de start”, en reageerde scherp op klachten over kleine vleesrantsoenen door erop te wijzen dat de Fransen in 1870 ratten hadden gegeten.

Vandaag deel ik een persoonlijk ervaringsverslag over mijn tijd als soldaat bij het Joegoslavische Volksleger, vlak voor het uitbreken van de oorlog, van 1989 tot 1990. In 1990 begon het Knin-conflict, dat uiteindelijk uitmondde in de Joegoslavische oorlog.In Slovenië deden geruchten de ronde over overleden dienstplichtige soldaten, mishandelingen, en dat wie naar Kosovo werd gestuurd, het niet zou overleven, enzovoort. Ik wist dat allemaal, maar meldde me in een bui van jeugdige trots in het voorjaar van 1989 in Radovljica bij het legerdistrict om mijn dienstplicht te vervullen. Hoewel ik in Berlijn was opgegroeid, was ik namelijk Joegoslavisch staatsburger.Vanwege de onrust in Kosovo — er dreigde praktisch een openlijke oorlog — ried iedereen in Slovenië me destijds af om me te melden. Men was bang dat ik naar Kosovo gestuurd zou worden, waar oorlogszuchtige toestanden heersten. Bij het legerdistrict in Radovljica verzekerde men mij echter dat er niemand uit de deelrepubliek Slovenië naar Kosovo zou worden gestuurd. Wie Sloveen was, zou gewoon ergens in Slovenië dienen; ik hoefde me geen zorgen te maken.

Wat heeft het Joegoslavische Volksleger met het Derde Rijk te maken? Er zijn verbanden – zelfs heel veel. Historisch gezien was het Joegoslavische Volksleger gebaseerd op de traditie van het Servische leger, dat in de Eerste Wereldoorlog het Oostenrijks-Hongaarse leger werkelijk had verrast. Servië gold bovendien als de aanleiding voor het hele wereldconflict. Zonder de Eerste Wereldoorlog geen wereld daarna, die uiteindelijk tot de Tweede Wereldoorlog leidde, waarin onder maarschalk Tito in Joegoslavië een partizanenbeweging werd opgebouwd, waaruit later het Joegoslavische Volksleger voortkwam.Officieel heette het leger Jugoslavenska narodna armija, kort JNA, respectievelijk in het Sloveens Jugoslovanska ljudska armada. Het leger was ideologisch sterk communistisch gevormd. Officieren, de zogenaamde partizanen, beheersten op revolutionaire wijze het leven, vooral in de eerste jaren na de Tweede Wereldoorlog. En er was een bijzonderheid die vergelijkbaar is met het Derde Rijk: er bestond een absolute leiderscultus rond de persoon van maarschalk Tito.

Waarom kwam het tot deze slag?De situatie begin 1915 werd gekenmerkt door de wens van de Fransen om de Duitsers uit de bezette, economisch belangrijke gebieden te verdrijven. De Fransen stonden onder zware druk. In de Champagne, ten zuiden van Vlaanderen en grenzend aan Zuid-België, probeerden zij – bijna wanhopig – de Duitse loopgraven in te nemen. Generaal Joffre had de Duitse verdedigingsstellingen onderschat. Het resultaat was tot 100.000 doden aan Franse zijde, ongeveer dubbel zoveel als aan Duitse zijde, zonder dat het gebied werd veroverd. Volledig volgens de logica van de loopgravenoorlog: duizenden doden voor honderd meter terreinwinst, die door de tegenpartij met eveneens duizenden doden weer werd teruggewonnen.De Fransen drongen er bij hun Britse bondgenoot op aan om zelf aanvallen te beginnen om hen te ontlasten. Men beschuldigde de Britten ervan zich op de achtergrond te houden en slechts op een laag pitje te vechten – het was immers niet hun grondgebied dat bezet was. 

Mesen 1915 – compromisloos, geradicaliseerd en steeds sterker gepolitiseerd De vormende maanden van Adolf HitlerBegin 1915 bevond Adolf Hitler zich als ordonnans van het Beierse Reserve-Infanterieregiment nr. 16 aan het westfront in Vlaanderen, midden in de patstelling van de loopgravenoorlog. Deze fase van relatieve frontstabiliteit viel samen met een innerlijke radicalisering: Hitler toonde al vroeg een onbuigzame wil, een afkeer van elk idee van compromis en een uitgesproken verzet tegen vredesinitiatieven. Zijn brieven uit deze periode bieden een zeldzaam inkijkje in zijn mentale wereld, waarin plichtsbesef, oorlogservaring, groeiende nervositeit en politieke vijandbeelden zich met elkaar vermengden. Juist in deze maanden werden patronen zichtbaar die later bepalend zouden worden voor zijn denken en handelen.

Met de gevechten bij Ieper eindigde de bewegingsoorlog. Het front verstarde tot een 700 kilometer lang loopgravensysteem van de Noordzee tot aan Zwitserland, vaak slechts enkele meters van elkaar verwijderd.De duitse Opperbevelhebber Erich von Falkenhayn verklaarde in november 1914 dat de oorlog niet te winnen was en stelde onderhandelingen voor – behalve met Groot-Brittannië. Rijkskanselier Bethmann Hollweg wees dit af, omdat hij afhankelijk was van mogelijke “overwinningsprijzen”. Hindenburg en Ludendorff hielden daarentegen vast aan een zegevrede. Nederlagen werden verzwegen, wat de spanningen in het Reich verhoogde.

Het is het najaar van 1914. De lucht boven Vlaanderen is zwaar van rook, modder en angst. Tussen de kale bomen en verwoeste dorpen van West-Vlaanderen bevindt zich een jonge soldaat — een Oostenrijker in dienst van het Beierse leger, naamloos onder duizenden, nog ver verwijderd van de beruchte faam die hij later zal verwerven: Adolf Hitler.In oktober 1914 trekt hij met het 16e Beierse Reserve-Infanterie-Regiment, het zogeheten List-Regiment, naar het front bij Ieper. Wat hij en zijn kameraden daar zullen meemaken, zal niet alleen hun levens, maar ook de loop van de twintigste eeuw tekenen. De Eerste Slag om Ieper — of Ypres, zoals de Britten zeggen — werd een bloedig keerpunt. Het was de plaats waar de Europese oorlog van beweging, de bliksemoorlog die binnen enkele maanden voorbij had moeten zijn, veranderde in een uitzichtloze strijd in de modder: de loopgravenoorlog.

Op 18 januari 1914 werd hij door de Münchense politie aangehouden en naar het Oostenrijkse consulaat gebracht, omdat hij als Oostenrijker dienstplichtig was. Een officieel schrijven uit Linz van 12 januari 1914 eiste dat hij zich onmiddellijk voor de keuring zou melden – bij niet-naleving dreigde tot een jaar gevangenisstraf en een boete van 2000 kronen. Dat is tegenwoordig omgerekend 10.000 euro!Hitler moet hebben geweten dat men Oostenrijk niet mocht verlaten zonder eerst de militaire dienst te hebben vervuld. Hij was niet de eerste jonge man die dacht slimmer te zijn dan de autoriteiten. Die functioneerden blijkbaar ook toen al in zekere mate goed en hadden hem weten te lokaliseren.Hitler antwoordde met een lange brief waarin hij zijn armoede in Wenen beschreef en benadrukte dat hij altijd een „zuiver geweten“ had gehad; het verzuimen van de keuring zou een misverstand zijn geweest waarvan hij zich niet bewust was. Hij vroeg om niet naar Linz, maar naar Salzburg te mogen komen, omdat dat dichterbij lag.

Deze metgezel was Rudolf Häusler, geboren in 1893 in Aspang, Neder-Oostenrijk, die zijn jeugd in Wenen doorbracht, waar hij tot aan zijn dood zijn officiële woonplaats behield. De katholieke Häusler stond van 4 februari tot 25 mei 1913 ingeschreven in het mannenasiel aan de Meldemannstraße, waar hij een opleiding tot apothekersassistent volgde. Hitler en de vier jaar jongere Häusler waren zo hecht dat zij van 25 mei 1913 tot 15 februari 1914 een klein huurkamertje deelden bij kleermaker Popp in München – langer dan Hitler ooit met Kubizek in Wenen had samengewoond. Ze bleven tot het uitbreken van de oorlog in augustus 1914 nauw met elkaar in contact.

De periode in Wenen van 1909 tot 1913 kan men vergelijken met Günter Wallraffs “Ganz Unten”: Hitler leefde in armoede, werkte als hulparbeider en postkaarten-schilder, sliep in herbergen en mannenhuizen. In deze tijd speelde Reinhold Hanisch een bijzondere rol. Ook andere figuren kwamen in beeld: drogist Rudolf Häusler, met wie Hitler in 1913 naar Duitsland vertrok, en kunstschilder Karl Leidenroth, die door Hitler als rivaal en vijand werd gezien. En dan waren er nog de vermeende Joodse vrienden van Hitler — een bron van discussie, vooral omdat veel getuigen pas spraken toen Hitler al aan de macht was.Hanisch is een van de opvallendste figuren uit deze “dakloze” periode. Hij was vijf jaar ouder dan Hitler, had een verleden als kleine crimineel en nam de hulpeloze, depressieve en ongecoördineerde Hitler vermoedelijk onder zijn hoede. Natuurlijk uit eigenbelang, maar wellicht ook met een zekere sympathie.

"Adi" ging in zijn sympathie zo ver dat hij zich in het mannenhuis bijna uitsluitend met Joden omringde – wel te verstaan “geloofsjoden”: met de koperpoetser en marskramer Josef Neumann, met de eenogige slotenmakersknecht Simon Robinson uit Galicië, die de altijd geldbehoeftige (Hitler) iets van zijn invaliditeitspensioen gaf, ook met de handelsreiziger Siegfried Löffner en met de ambtenaar Rudolf Redlich, een ontwikkeld man uit Moravië. De mannenhuis-Hitler verkocht zijn saaie ansichtkaarten, waarmee hij zijn schamele bestaan financierde, het liefst aan Joden: aan de glaszetter Samuel Morgenstern, de lijstenhandelaar Jakob Altenberg en de welgestelde advocaat Josef Feingold.

In oktober 1907 probeerde hij tevergeefs toegelaten te worden tot de kunstacademie in Wenen — een zware nederlaag. Hij vertelde zijn ernstig zieke moeder niets over deze mislukking.Ze had hem gesteund in zijn idee om naar Wenen te verhuizen, zelfs financieel, in de hoop dat hij daar carrière zou maken. Hij had inderdaad carrière gemaakt, veel later in Duitsland, maar dat had ze waarschijnlijk liever niet gedaan. Zijn moeder was in die tijd ernstig ziek; ze leed aan kanker en stierf op 21 december 1907. Dr. Bloch, de Joodse huisarts van de familie Hitler, verklaarde — een veel geciteerde uitspraak die in bijna elke biografie terugkomt — dat Adolf Hitler totaal gebroken was en dat hij nog nooit iemand had gezien die zó diep om de dood van zijn moeder rouwde. Een andere, even bekende uitspraak van Dr. Bloch luidde dat Hitlers moeder zich in haar graf zou omdraaien als ze wist wat er later van haar zoon geworden is.

Paula Hitler had een beperkt en goed afgeschermd liefdesleven. Ze werd aanvankelijk verloofd met een Joodse man, maar deze verloving werd door haar broer Adolf afgekeurd vanwege zijn antisemitische overtuigingen. Later raakte zij verloofd met Erwin Jekelius, een van de hoofdverantwoordelijken voor het nazistische eugenetica- en euthanasieprogramma in Oostenrijk, dat verantwoordelijk was voor de dood van duizenden mensen met een handicap.

In 1924 bezocht Angela haar broer in de gevangenis van Landsberg.Bij Toland lezen we: Begin december: Hitler krijgt bezoek van zijn halfzus Angela. „Zij schreef later: ‘Zijn geest en ziel waren weer op een hoog niveau. Lichamelijk gaat het hem goed. Zijn arm doet hem nog pijn, maar men denkt dat hij bijna genezen is. Hoe ontroerend is de trouw die hem in deze dagen wordt betoond! Kort voor mij bezocht een graaf hem en bracht een kerstpakket uit de Villa Wahnfried [van Winifred Wagner]. Wat hij heeft bereikt, staat rotsvast. Het doel en de overwinning zijn slechts een kwestie van tijd. God geve dat het spoedig gebeurt.’“  We moeten opmerken dat Hitler in 1924, na de mislukte putch, beroemd werd als leider van de NSDAP. Hij zat toen gevangen in Landsberg en werd door velen gezien als een martelaar, een soort held van het extreemrechtse nationale toneel. 1924/1925 verhuisde Angela met haar kinderen naar München en voerde zij Hitlers huishouden. Later leidde zij ook de huishouding op de Berghof bij Berchtesgaden.

In een interview na de oorlog in 1948 zou Alois jr. echter zelfs geklaagd hebben over zijn beroemde jongere broer Adolf: "Van jongs af aan was hij bazig en snel boos en luisterde hij nooit naar iemand." Alois jr. kon dit niet vergeten en benadrukte: "Mijn stiefmoeder stond altijd aan zijn kant. Hij had de gekste ideeën en kwam ermee weg. Als hij zijn zin niet kreeg, werd hij erg boos. ... Hij had geen vrienden, mocht niemand en kon erg harteloos zijn. Hij kon om de kleinste dingen in woede uitbarsten."Ook deze bewering is onbewezen. Na zijn dood vielen veel voormalige kameraden Hitler natuurlijk aan en speelden ze de onschuldige lam, zoals Hans Frank in zijn memoires. Tijdens zijn leven hadden ze er echter geen moeite mee om te profiteren van zijn nabijheid, en dat geldt ook voor Alois jr.

De belangrijkste persoon naast zijn vader was Adolf Hitlers moeder. In alle biografieën en verslagen lezen we herhaaldelijk over de intieme relatie, de bijzonder hechte relatie, tussen zijn moeder en Adolf Hitler. Het is moeilijk te bevatten, aangezien hij altijd bekend heeft gestaan als de schreeuwende, massaal ophitsende, opruiende leider, compleet buiten zinnen, bijna alsof hij in trance was, die zelfs zijn eigen voormalige vrienden en kameraden liet vermoorden tijdens de Nacht van de Lange Messen.

Was hij een harde, afstandelijke bureaucraat die zijn zoon met ijzeren discipline grootbracht? Of ligt er iets complexers achter dat ijzige portret? Was hij een gewelddadige tiran die zijn gezin terroriseerde – of juist een man die worstelde met de verwachtingen van zijn tijd en zijn eigen demonen?In deze tweede aflevering over Hitlers vader gaan we verder graven. We bekijken nieuw bronmateriaal, persoonlijke getuigenissen en psychologische analyses van Alois' gedrag binnen het gezin. Want om de latere daden van Adolf Hitler te begrijpen, moeten we ook durven kijken naar de opvoeding, de gezinsdynamiek, en de rol van een vaderfiguur die zowel dominant als – volgens sommigen – zorgzaam kon zijn.Was hij een monster in huis? Of een man die, ondanks zijn gebreken, dacht het juiste te doen?

Om Hitler te kunnen beoordelen, moeten we zijn jeugd en familie nader bekijken.Zelfs een oppervlakkige blik van bovenaf levert een verwarrend verhaal op over de familie Hitler, waarvan de ouders afkomstig waren uit het landelijke Waldviertel, vlak bij de Tsjechische grens.Ik ken het Waldviertel heel goed en ben er vaak geweest, omdat ik bijna 20 jaar in het naburige Weinviertel heb gewoond, op slechts 30 km afstand van het Waldviertel, meer naar het oosten. Het is een heuvelachtig gebied, zonder hoge bergen. Het landschap lijkt qua natuur en architectuur op dat van Tsjechië. Het gebied in het Waldviertel is nogal atypisch voor het klassieke Oostenrijk, dat iedereen zich voorstelt met vrolijke koeien op de alpenweiden.

De lijst van invloedrijke en belangrijke vrouwen in Hitlers leven zou nog wel even kunnen worden uitgebreid, maar ik wil graag afsluiten met dit onderwerp, namelijk:Hitlers secretaresses.Ze hebben een bijzondere status, simpelweg omdat ze zoiets als Hitlers familie waren. Ik wil de afgezaagde term "surrogaatfamilie" vermijden; de Wagners, de Goebbels, en er waren ook verschillende draagmoeders.De belangrijkste taak van de secretaresses was niet om zijn toespraken of notulen te transcriberen of stenograferen; ze waren hiervoor officieel gekozen door Martin Bormann en in dienst van Hitler. Dat deden ze wel, maar slechts sporadisch; vaak hadden ze dagenlang geen opdrachten, er werd geen enkele pagina getypt.Integendeel, ze waren verantwoordelijk voor Hitlers geestelijke gezondheid; ze waren zoiets als het ontspanningsteam dat Hitler hielp om aan andere dingen te denken, hem los te maken van de stress van het dagelijks leven en misschien zelfs zijn bezwaarde geweten te verlichten.

Vandaag hebben we het over een heel ander type vrouw dan we in eerdere afleveringen hebben gezien. Ze is geen supporter, geen minnaar, en ook geen rotsvaste politicus.Dit is een piloot die beter was dan mannen in dit door mannen gedomineerde vakgebied.Ja preciezer, zeer sterk door mannen gedomineerde vakgebied, want hoe moeten we ons een klassieke Lufthansa-piloot of een astronaut die voet op de maan zet voorstellen?De succesvolste en machtigste piloot tijdens het nationaalsocialisme was Hermann Göring, die begon als piloot en vervolgens bijna opportunistisch de politiek in stapte.Hanna Reitsch bleef piloot tot het einde van haar leven; zelfs op hoge leeftijd, tot de laatste dagen van haar leven, toen anderen met pensioen gingen, vestigde ze nog steeds wereldrecords.

Vandaag bespreken we het verhaal van een klassieke stalker. De Noorse schoonheid zoals Hitler haar later noemde met volledige naam Unity Valkyrie Freeman-Mitford:Opgemerkt dient te worden dat de naam eigenlijk al genoeg zegt: Valkyrie, een mythisch wezen uit de Noorse mythologie dat felle en krachtige vrouwelijke krijgers vertegenwoordigt, een symbool van dapperheid, kracht en eer.Maar de mythologische naam Valkyrie duikt niet alleen op onder de nazi's, maar ook tégen de nazi's.De beroemde verzetsactie van Stauffenberg werd echter ook wel "Operatie Walküre" genoemd.De familie Mitford bestond al sinds de middeleeuwen onopvallend. Pas in de jaren dertig kwamen ze in het nieuws vanwege de Mitford-broers en -zussen, die berucht waren om hun schandalige politieke opvattingen.Elk van de Mitford-zussen koos haar eigen specialiteit:Eén van hen was een nationaalsocialist en een bewonderaar van Adolf Hitler.Ze ontwikkelde een nauwe band met haar idool en behoorde van 1935 tot 1940 tot de binnenste kring van de nazipartij.

Eva Braun heeft geen andere titels nodig, journalisten gaven haar verschillende titels. Soms werd ze “The Belle of the Third Reich” genoemd, "Hitlers geheime echtgenote", dan weer "IJzeren Maagd", maar meestal gewoon "Hitlers maîtresse".Zij is zeker de bekendste vrouw en velen geloven dat zij de enige was in Hitlers relaties en dat de rest slechts oppervlakkige kennissen waren.Walter Langer, die het op zich nam de psyche van Hitler te analyseren, schrijft opvallend weinig over deze relatie – ik zou zeggen te weinig – daarom zal ik proberen er wat meer in detail op in te gaan.

We hebben de sympathisanten, donateurs en activiste Ilse Hess gezien, nu kijken we naar de relaties waarin Hitler vaak als belanghebbende partij verschijnt, die op jacht is naar jonge, mooie vrouwen. We presenteren twee zeer jonge vrouwelijke slachtoffers die het doelwit werden van Hitlers interesse, wat in minstens één geval tragisch afliep.

In de volgende afleveringen ligt de focus op de jongere vrouwen, waarvan sommigen optraden als supporters, maar die meer de status van minnares of geliefde hadden, omdat Hitler geen officiële partner of vrouw had.We beginnen met Ilse Hess, de vrouw van Hitlers plaatsvervanger Rudolf Hess. Ook zij kreeg na het einde van het Derde Rijk een titel; Ze werd de blijvende naziweduwe genoemd.Ilse Hess (geboren: 22 juni 1900 als Ilse Pröhl in Hannover; gestorven: 7 september 1995 in Lilienthal) was de echtgenote van de nationaalsocialistische politicus ook wel plaatsvervanger van de leider genoemd Rudolf Hess, die na de oorlog een levenslange gevangenisstraf moest uitzitten in Berlijn Spandau. 

We gaan verder met Hitlers vrouwen, die Hitler in hogere kringen introduceerden en hem tot een acceptabele leider maakten, vooral onder de conservatieve elite.We hebben het over Helena Bechstein, de vrouw van een pianomagnaat, en Victoria Dirksen, de gastvrouw en directrice van een nationale konservative salon.We zullen het ook hebben over Magda Goebbels, die werd beschouwd als een van Hitlers meest loyale vrouwen en die samen met Hitler stierf, waarbij ze zelfs haar eigen kinderen meenam.

In deze aflevering richten we ons vooral op de vrouwen die Hitler omringden.Het thema vrouwen is veelvuldig in de media aan bod gekomen en ook psychiater Walter Langer belicht dit onderwerp.Het lijkt op een verhaal uit het diepe en donkere nazitijdperk van Belle en het Beest, een motief dat in verschillende sprookjes terugkomt.Er zijn documentaireseries in meerdere delen over dit onderwerp gemaakt, waarin de nadruk meestal ligt op de supporters en geliefden, maar ook op de slachtoffers, de verhalen van vrouwen die besloten zelfmoord te plegen vanwege hem.Hermine Hoffmannmaar ook bekend als  Carola Hoffmann1857 in München; † 22 oktober 1945 in München  speelde de eerste adoptiemoeder, en Sponsor  was een mecenas en persoonlijke bewonderaar van Adolf Hitler.In de Völkischer Beobachter werd ze "Frau Director Hoffmann" genoemdHermine Hoffmann was getrouwd met een oudere schooldirecteur.

Als we de patiënt Hitler vanuit psychiatrisch oogpunt als patiënt beschouwen, bevinden we ons nog steeds in de zogenaamde observatie van de patiënt Hitler.Eerst moet je observeren eist de psychiater Walter Langer.In de vorige aflevering zagen we wat de anonieme massa, het grote publiek, van hem vond.Deze keer volgen we de vraag, hoe Hitler werd gezien door zijn collega's, partijgenoten, vrienden, kennissen en in het algemeen door mensen die hem goed kenden.Ik wil erop wijzen dat ik naast de opmerkingen van Langer ook mijn eigen opmerkingen zal toevoegen. Of beter gezegd, ik zal proberen de stof, in context te plaatsen en te vergelijken met andere kennis.

Vandaag bespreken we hoe Hitler door de mensen om hem heen werd gezien, of met andere woorden, hoe het Duitse volk hem zag.Het is een beeld van hoe Hitler werd ontvangen, wat ze daadwerkelijk hoorden en zagen. Zoals bekend wil ik in de inleiding opmerken dat zeer uiteenlopende bronnen onafhankelijk van elkaar bevestigen dat hij een buitengewone invloed had, vooral op de luisteraars van zijn toespraken.Voor mijn Nederlandse vriendenop Facebook:⁠⁠⁠⁠⁠⁠LINK⁠⁠⁠⁠⁠op Youtube:⁠⁠⁠⁠LINK⁠

In dit hoofdstuk richten we ons specifiek op de inhoud van het eerste deel van Langers studie, waarin Langer verschillende vragen stelt. Langer begint met de stelling dat Hitler ervan overtuigd was dat hij de grootste was in de zin van een klassieke narcist. In chronologische termen beschrijft Langer Hitlers ontwikkeling van een drummer, een bescheiden man die geen titels nastreefde, vervolgens een "roepende in de woestijn" zoals in het Nieuwe Testament, en uiteindelijk, in 1924, in de gevangenis van Landsberg, zijn rol verandert naar 180 graden, Rudolf Hess noemt hem voor het eerst "Führer". Voor mijn Nederlandse vrienden op Facebook: ⁠⁠⁠⁠⁠LINK⁠⁠⁠⁠ op Youtube: ⁠⁠⁠LINK⁠

Een van de belangrijkste figuren als het gaat om de uitvinding van de blitzkrieg-tactieken van de Wehrmacht was ongetwijfeld de tankgeneraal Heinz Guderian, geboren in 1888 in Kulm, het huidige Chelmno, West-Pruisen, dat tegenwoordig praktisch in het midden van Polen ligt, Guderian stierf in 1954 in Allgäu in Beieren. Hij was commandant van grote tankeenheden en was een van de belangrijkste en invloedrijkste generaals in de Wehrmacht aan het einde van de Tweede Wereldoorlog. Maar hij speelde al een belangrijke rol in de Eerste Wereldoorlog, klom op tot kapitein en diende zelfs in de tweede helft van de Eerste Wereldoorlog in de Generale Staf. Guderian wordt vaak de vader van de Blitzkrieg genoemd, hoewel Hitler zichzelf ook in deze rol herkende.  Dit is ook een van de eigenschappen waarvan psycholoog Walter Langer Hitler beschuldigt: hij hield ervan om met de eer voor het werk van anderen te strijken en beweerde simpelweg dat het zijn idee was. We hebben nu ook Facebook en YouTube - we gaan met de tijd mee, eens kijken of dat helpt Ook voor mijn Nederlandse vrienden op Facebook: ⁠⁠⁠⁠LINK⁠⁠⁠ op Youtube: ⁠⁠LINK⁠

We hebben nu ook Facebook en YouTube - we gaan met de tijd mee, eens kijken of dat helpt Ook voor mijn Nederlandse vrienden op Facebook: ⁠⁠⁠LINK⁠⁠ op Youtube: ⁠LINK⁠ We vervolgen onze bespreking van het Langer-rapport, een psychoanalyse van Adolf Hitler die de in Duitsland geboren Walter Charles Langer moest opstellen voor de nieuwe Amerikaanse militaire contraspionagedienst, de OSS, die destijds op verzoek van president Roosevelt was opgericht. We hebben de geschiedenis al gezien en we hebben ook de auteur, Walter Charles Langer, ontmoet. Laten we eens kijken hoe Langer dat deed. Welke bronnen gebruikte hij? De officiële CIA-website schrijft: "Dr. Walter Langer doorzocht schriftelijke bronnen, interviewde iedereen die hij kon vinden die Hitler had ontmoet en verzamelde meer dan 11.000 pagina's aan gegevens voor zijn rapport. Langer en zijn team interviewden persoonlijk vrijwel iedereen in Canada en de Verenigde Staten die een connectie had met Hitler. We moeten weten dat vooral mensen van Joodse afkomst, maar ook veel intellectuelen uit alle takken van kunst en politiek, na 1933 Duitsland verlieten en dat velen naar de Verenigde Staten emigreerden. Het team van Langer probeerde uiteraard degenen op te sporen die persoonlijk iets met Hitler te maken hadden.

Nu ook voor mijn Nederlandse vrienden op Facebook: ⁠⁠LINK⁠ Het hoofd van de nieuw opgerichte Amerikaanse inlichtingendienst, de OSS, Donovan, gaf een psychoanalyticus van Duitse afkomst, Walter C. Langer, de opdracht een analyse uit te voeren van Hitlers psyche. Wie was de auteur? Walter Charles Langer (5 februari 1899 – 4 juli 1981). Zijn ouders waren immigranten uit Duitsland. Hij groeide op zonder vader. Zijn vader, een bloemist wiens bedrijf letterlijk 'bloeide' in de Verenigde Staten, opende een succesvolle bloemenwinkel, maar stierf onverwachts vóór zijn geboorte, waardoor zijn zwangere jonge moeder in moeilijke omstandigheden achterbleef. In één klap was al het spaargeld verdwenen. Desondanks hechtte zijn moeder, die als naaister werkte om het gezin te onderhouden, veel waarde aan de opvoeding van haar kinderen.

Nu ook voor mijn Nederlandse vrienden op Facebook: ⁠LINK⁠ Een selectie van de belangrijkste biografen In deze aflevering kijken we naar de belangrijkste biografen die over Hitler schreven. We maken een selectie omdat er waarschijnlijk ieder jaar ergens anders in de wereld een biografie over Hitler verschijnt en deze nog steeds verkocht en gelezen wordt. De eerste belangrijke biograaf is Konrad Heiden, die zelfs onder Hitler een biografie schreef. Mijn tweede nieuwe podcast over het ⁠⁠⁠Romeinse Rijk⁠⁠⁠ ⁠⁠De podcastwebsite⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠ ⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠De podcast Facebook-pagina⁠

Nu ook voor mijn Nederlandse vrienden op Facebook: LINK We onderzoeken nog steeds waarom Amerikanen geïnteresseerd raakten in de mentale toestand van Adolf Hitler. Wat heeft de Japanse aanval op Pearl Harbor ermee te maken, en welke gevolgen hadden het werk van psychiater Walter Langer en zijn analyse van Hitlers mentale toestand op het werk van de moderne inlichtingendiensten. Indirect, en natuurlijk provocerend gesproken, of beter gezegd aan het begin van de reeks van omstandigheden, is de buitenechtelijke affaire van de Minister van Propaganda van het Derde Rijk gedeeltelijk verantwoordelijk voor de oprichting van de OSS en dus indirect de CIA. Mijn tweede nieuwe podcast over het ⁠⁠⁠⁠⁠Romeinse Rijk⁠⁠⁠⁠⁠ ⁠⁠⁠⁠De podcastwebsite⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠ ⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠De podcast Facebook-pagina⁠

Nu ook voor mijn Nederlandse vrienden op Facebook: ⁠LINK⁠ We vragen ons af wie Hitlers doktoren waren en wat zij wisten over Hitlers mentale toestand in het algemeen. De twee belangrijkste artsen die Hitler behandelden en hem zeker goed kenden, waren Karl Brandt en Theodor Morell. Vooral Morell stimuleerde Hitler met amfetaminen, vooral de laatste jaren. Aangenomen kan worden dat als Hitler een psychische aandoening had, amfetaminen de diagnose waarschijnlijk zouden verergeren. Centraal thema in de volgende afleveringen is het lange rapport van de Amerikaanse militaire inlichtingendienst OSS. In 1943 gaf de OSS een onderzoeksteam onder leiding van Walter Charles Langer de opdracht om psychologische rapporten en gedetailleerde analyses van Adolf Hitler op te stellen. Langers analyse en zijn werk dienden als model voor latere Amerikaanse presidenten en de CIA in de behoefte om een ​​psychologisch profiel van de gegeven ‘vijand’ te creëren. Mijn tweede nieuwe podcast over het ⁠⁠⁠⁠Romeinse Rijk⁠⁠⁠⁠ ⁠⁠⁠De podcastwebsite⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠ ⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠De podcast Facebook-pagina⁠

Wij proberen licht te werpen op ongetwijfeld de belangrijkste figuur van het nationaal-socialisme. Het is niet moeilijk te raden dat het over Adolf Hitler gaat. Mijn aanpak zal als volgt zijn: eerst ga ik kijken welke mensen ons iets over Hitler hebben verteld en wat hun stellingen zijn. Het klinkt droog, maar ik probeer een compromis te vinden tussen wetenschap en plezier, wat mijn motto is, en daarbij zo objectief mogelijk te zijn. Over weinig mensen is zoveel geschreven en gespeculeerd als hij. Levensverhalen zijn populair omdat iedereen zich ermee kan identificeren. In deze aflevering probeer ik de vraag te beantwoorden: Wat weten we over Hitler? Van wie en van waar? Ook worden de belangrijkste biografen van Adolf Hitler genoemd. Mijn tweede nieuwe podcast over het ⁠⁠Romeinse Rijk⁠⁠ ⁠De podcastwebsite⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠ ⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠De podcast Facebook-pagina⁠

Een verwarring van gedachten over uitroeiing en demonische haat en een oproep tot de vernietiging van de Joden. Hier zullen we het belangrijkste werk van Houston Stewart Chamberlain, "De grondslagen van de negentiende eeuw, 1899", bespreken en interessante passages bekijken. Het is een turbulente stroming die demonische haat van alle kanten verenigt. Deze verwarring van ideeën lijkt te leiden tot het idee van vernietiging volgens het eeuwenoude principe van ‘delenda’ à la Carthago of Jeruzalem, tot de eliminatie en vernietiging van de huidige, zoals Chamberlain hem noemt, de gedegenereerde moderne Jood. Het werk "De grondslagen van de negentiende eeuw, 1899" is het belangrijkste werk van Houston Stewart Chamberlain, die we al in detail hebben geïntroduceerd. Deze aflevering gaat nu helemaal over inhoud. Mijn tweede nieuwe podcast over het ⁠Romeinse Rijk⁠ De podcastwebsite⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠ ⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠De podcast Facebook-pagina

We komen bij het laatste deel van onze driedelige serie over het leven van de pionier en vadergeest van het nationaal-socialisme zoals beschreven door Goebbels en Rosenberg, beiden misschien wel de belangrijkste mensen in wat het nationaal-socialisme eigenlijk is. In de eerste twee delen bespraken we zijn wanordelijke jeugd, zonder ouders, zonder vaste verblijfplaats, maar financieel zeker. Het bevestigt dat zelfs rijke mensen ongelukkig kunnen zijn en een ongelukkige jeugd kunnen hebben. Daarna volgde zijn toenadering tot de Duitse cultuur, die hij als een soort nieuw thuis koos. In het derde deel komen we als in een klassiek drama- of misdaadverhaal tot de climax: dit zijn de jaren in Wenen, waar Chamberlain radicaliseerde, gevolgd door een lange fase van lijden en sterven na de Eerste Wereldoorlog. De podcastwebsite⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠ ⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠De podcast Facebook-pagina

Een Engelse edelman die niets liever wil dan Duitser worden. Hij beschrijft zijn eerste ontmoeting met de Duitsers: “God! hoe ik geniet van de afwezigheid van Anglicaanse stijfheid; slechts tien minuten en ik voel me thuis bij deze aardige mensen!" Eigenlijk wilde hij bioloog worden en planten bestuderen, maar toen liep alles anders. Het werd de ideologische basis van de völkische beweging en het racistische antisemitisme in Duitsland in de 20e eeuw. De podcastwebsite⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠ ⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠De podcast Facebook-pagina

Houston Stewart Chamberlain: Een leven beïnvloed door demonen, dwanghandelingen, angsten tussen manie en burn-out. Een Engelse edelman die niets liever wilde dan Duitser worden. Het is zeker zeldzaam om tegenwoordig iemand met deze wensen in Nederland te vinden. Zijn werk werd de ideologische basis van de völkische beweging en het racistische antisemitisme in Duitsland in de 20e eeuw. Bovendien wordt Chamberlain de architect van de Holocaust genoemd. Toch is hij een grote onbekende... Hitler verwijst naar Chamberlains werkelijk gigantische werk, De grondslagen van de negentiende eeuw (1899), dat ruim 1.300 pagina's beslaat.  We noemden hem al toen we spraken over de etnisch Beierse kring die zich in de tweede helft van de 19e eeuw concentreerde rond de cultus van het aanbidden van Richard Wagner en tot diep in het Derde Rijk bleef bestaan ​​met de deelname van Hitler zelf. Hij Chamberlain was een van de meest prominente vertegenwoordigers van de zogenaamde Wagner-clan. ⁠De podcastwebsite⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠ ⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠De podcast Facebook-pagina

Wagners rol wordt nog steeds controversieel besproken in Duitsland, waarbij sommigen een sombere continuïteit zien van Maarten Luther, via Frederik de Grote, Friedrich Hegel en Otto von Bismarck, naar Adolf Hitler. Anderen zien inspiratie in de rassenwetten van Neurenberg. Anderen zien hem als een persoon die slechts een weerspiegeling is van het antisemitisme van zijn tijd. We praten ook over Hitlers persoonlijke fascinatie voor Wagner, die - zoals hij zelf zei - geen grenzen kent. ⁠De podcastwebsite⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠ ⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠De podcast Facebook-pagina

Het is bekend dat Hitler gefascineerd was door Richard Wagner en zich misschien zelfs met hem identificeerde en op hem wilde lijken. Wij stellen ons nu de vraag: wie was deze man? Wie was Richard Wagner? De podcastwebsite⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠ ⁠⁠⁠⁠⁠⁠De podcast Facebook-pagina

We zijn nog steeds op zoek naar de vruchtbare grond die verantwoordelijk is voor het succes en de opkomst van Adolf Hitler. In de volgende twee afleveringen concentreren we ons op de zogenaamde Bayreuth-kring en de familie Wagner rond componist Richard Wagner. Deze groep hielp bij het creëren van een vruchtbare bodem waar de kwetsbare plant die het Nationaal Socialisme heet, kon groeien, of beter nog, een kans kreeg om te groeien. De Bayreuth-kring of de Wagner-kring speelden een belangrijkere rol in de etnisch-nationalistische beweging dan we denken. De naam Wagner heeft tot op de dag van vandaag zijn symbolische kracht niet verloren, het is geen toeval dat de beroemde Russische huurlingengroep Wagner Groep wordt genoemd. We praten ook over het darwinisme en het gobinisme en de invloed ervan op het nazisme. In dit kader gaan we ook kort in op de Arische term die gerelateerd is aan de naam Gobineau. De podcastwebsite⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠ ⁠⁠⁠⁠⁠De podcast Facebook-pagina

De Slaven werden als minderwaardig beschouwd. Later zouden ze zich allemaal ten oosten van de Oeral vestigen en plaats maken voor Germaanse kolonisten. Dat was het plan, het was geen geheim. Vooral SS-chef Heinrich Himmler leek in deze kwestie absoluut compromisloos. Maar hoe zit het met de Slavische collaborateurs met de samenwerkende Slaven van de Ustasha-Kroaten, de Slowaken of de samenwerkende Oekraïners, waren ze allemaal inferieur? Of werd er een uitzondering gemaakt? De podcastwebsite⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠ ⁠⁠⁠⁠De podcast Facebook-pagina

Vandaag hebben we het over de praktische gevolgen van raciale politiek, vooral in de Tweede Wereldoorlog. We weten dat het zogenaamde ‘völkische concept’ een raciale rangschikking  in het Duits: “Rassenrangliste” had, zoiets als een ranglijst van rassen, die grofweg onderscheid maakt tussen volkeren in het noorden die een min of meer groot deel van Germaans bloed hadden. De podcastwebsite⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠ ⁠⁠⁠De podcast Facebook-pagina

De völkische beweging had een buitengewone raciale agenda, en uiteindelijk domineerde en overwon zij in de SS-organisatie. Moet de völkische beweging gelijkgesteld worden met het nationaal-socialisme, is dat hetzelfde? De Völkisch-beweging was slechts één van de vele rechtse politieke bewegingen, en stond het dichtst bij de politieke beweging van nationale revolutionairen, waartoe ook het nationale bolsjewisme behoorde. En nog één ding:... ik weet het...mijn Nederlands moet nog veel verbeteren, Ik probeer eraan te werken! ⁠⁠⁠De podcastwebsite⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠ ⁠⁠De podcast Facebook-pagina

Provocerende vraag: Is er een verband: was Napoleon een crimineel zoals Hitler? Een paar jaar geleden woedde er in de Franse media een debat over de vraag of Napoleon een crimineel was, een oorlogsmisdadiger, een status die terecht en zonder voorbehoud werd toegekend aan veel nationaal-socialistische figuren, zoals Hitler en Stalin zelf. We praten ook over de vraag: Wat vond Hitler van Napoleon? De podcastwebsite⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠ ⁠⁠De podcast Facebook-pagina

We kijken naar iemand die Europa vóór Hitlers tijd heeft veranderd en wat vond Hitler van hem? Hitler had veel rolmodellen, misschien wel een van de meest populaire was Frederik de Grote, het oude Rome met zijn keizers en legioenen, de Germaanse helden. Hij had een bijzondere belangstelling voor Napoleon, die hij respecteerde als een succesvolle militaire leider. Wat deze twee dictators gemeen hebben is Rome als symbolisch model voor de opbouw van hun imperium. De dorst naar expansie van de Romeinen is gelijk aan de dorst naar expansie van het fascisme in het algemeen. ⁠⁠⁠De podcastwebsite⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠ ⁠⁠De podcast Facebook-pagina