Komunikaty warzywnicze

KOMUNIKAT WARZYWNICZY FARM SMART ALERT 23.04.2026ZAGROŻENIE ŚMIETKĄ KAPUŚCIANĄ ORAZ PRZYMROZKAMIZ komunikatu dowiesz się:gdzie występuje największe zagrożenie śmietką kapuścianą na podstawie modeli rozwojowychjaka była liczebność muchówek w monitoringu foto-pułapkowym w ostatnim tygodniugdzie i z jaką intensywnością wystąpiły przymrozki na podstawie mokrego termometrujakie uszkodzenia mogą powodować przymrozki w uprawach warzywjaka jest prognoza przymrozków na kolejne dniGDZIE WYSTĄPIŁO ZAGROŻENIE ŚMIETKĄ KAPUŚCIANĄMapa nr. 1 przedstawia zagrożenie śmietką kapuścianą w dniach 21-23.04.2026 r.Mapa 1. Regiony, w których wystąpiło zagrożenie muchówkami śmietki, 21-23.04.2026 r.Na podstawie modeli matematycznych rozwoju szkodnika oraz danych meteorologicznych określono poziom zagrożenia w poszczególnych regionach kraju.Wysokie zagrożenie (czerwone punkty) wystąpiło głównie:– pas centralny: od Wielkopolski przez Łódzkie po Mazowsze, okolice Poznania, Kalisza, Łodzi– południowy zachód: Dolny Śląsk, okolice Wrocławia i Opola– południe i południowy wschód: Śląsk, zachodnia Małopolska, Podkarpacie, okolice Rzeszowa i Przemyśla, gdzie warunki termiczne sprzyjały intensywnemu rozwojowi pierwszego pokolenia szkodnikaŚrednie zagrożenie (żółte punkty) obserwowano:– strefy przejściowe w centrum kraju, okolice Piotrkowa Trybunalskiego i Częstochowy– Kujawy i część woj. kujawsko-pomorskiego– południowa Małopolska i wschodnia Lubelszczyzna, gdzie rozwój szkodnika był nieco wolniejszyBrak zagrożenia (zielone punkty) dotyczył głównie:– północnej Polski, w tym Pomorza i części Warmii i Mazur– lokalnie południowo-wschodnich krańców krajuJAK WYGLĄDAŁA LICZEBNOŚC ODŁWIONYCH MUCHÓWEK ŚMIETKI NA PUŁAPKACH ZAPACHOWYCH W OSTATNIM TYGODNIIUW ostatnim tygodniu zaobserwowano wyraźny wzrost aktywności śmietki kapuścianej we wszystkich monitorowanych lokalizacjach.Najwyższą liczebność odnotowano m.in. w regionach:– Kalisza i Sieradza: 113 szt.– Łęczycy: 82 szt.– Sochaczewa: 53 szt.Wysokie odłowy w tych lokalizacjach były związane z utrzymującymi się wyższymi temperaturami powietrza oraz korzystnymi warunkami wilgotnościowymi, które przyspieszyły wylot muchówek.Nieco niższe, ale nadal istotne liczebności odnotowano w:– Małopolsce, rejon Igołomii i Charsznicy: 7–36 szt.– Poznaniu: 30 szt.– na Kujawach: 10 szt.ZAGROŻENIE PRZYMROZKAMI NA BAZIE MOKREGO TERMOMETRUCzym jest temperatura mokrego termometru?Jest to temperatura, do której schładza się powierzchnia roślin na skutek parowania wody. W praktyce lepiej niż temperatura powietrza pokazuje moment, w którym zaczyna dochodzić do zamarzania tkanek roślinnych.GDZIE WYSTĄPIŁY PRZYMROZKI Na podstawie danych temperatury mokrego termometru w ciągu ostatnich 2 dni obserwowano wysokie ryzyko wystąpienia przymrozków na znacznym obszarze kraju.Mapa nr. 2 przedstawia obszary, na których wystąpiły przymrozki.Mapa 2. Regiony, gdzie wystąpiły przymrozki na podstawie mokrego termometru w dniach 21 i 22 kwietniaNajsilniejsze przymrozki (poniżej -2,5°C – bordowe punkty) wystąpiły głównie:– w centralnej i wschodniej Polsce – szczególnie w rejonie Mazowsza (okolice Warszawy), Lubelszczyzny oraz części Podlasia– w południowo-zachodniej Polsce – Dolny Śląsk i okolice Opola– lokalnie także w Wielkopolsce i na KujawachUmiarkowane przymrozki (-1°C do -2,5°C) – różowe punkty):– bardzo licznie w pasie centralnym kraju – od Wielkopolski przez Łódzkie po Mazowsze– także w południowej Polsce (Śląsk, Małopolska) oraz częściowo na wschodzieSłabe przymrozki (0°C do -1°C – żółte punkty):– rozproszone w całym kraju, ale szczególnie widoczne w centrum i na południu– częściej pojawiały się na obrzeżach obszarów z silniejszymi przymrozkamiBrak przymrozków (>0°C – zielone punkty):– głównie w południowej Polsce, zwłaszcza w rejonach podgórskich (Podkarpacie, Małopolska)– lokalnie także na południu ŚląskaWPŁYW PRZYMROZKÓW NA WARZYWAWarto podkreślić, że temperatura mokrego termometru bardzo dobrze odzwierciedla rzeczywiste ryzyko uszkodzeń roślin, ponieważ uwzględnia wpływ wilgotności powietrza i procesów wychładzania.Najbardziej narażone są obecnie młode rośliny, szczególnie świeżo wysadzona rozsada warzyw kapustnych, takich jak kapusta głowiasta, kalafior czy brokuł. W przypadku słabych przymrozków (0 do -1°C) mogą pojawić się pierwsze objawy stresu, takie jak przejściowe więdnięcie, zahamowanie wzrostu oraz lekkie uszkodzenia blaszek liściowych. Przy umiarkowanych przymrozkach (-1 do -2,5°C) obserwuje się już wyraźniejsze uszkodzenia, obejmujące nekrozy liści, uszkodzenia stożków wzrostu oraz pogorszenie przyjmowania się rozsady.Największe zagrożenie stanowią jednak przymrozki poniżej -2,5°C, które mogą prowadzić do poważnych strat. W takich warunkach dochodzi do uszkodzeń tkanek przewodzących, zamierania stożków wzrostu, a nawet całkowitego wypadania roślin. Szczególnie wrażliwe są młode rośliny o słabo rozwiniętym systemie korzeniowym, które nie zdążyły się jeszcze dobrze ukorzenić po wysadzeniu.Podobne ryzyko dotyczy młodych roślin cebuli, czosnku, gdzie przymrozki mogą powodować uszkodzenia liści, ich wodnistość, a w konsekwencji ograniczenie dalszego wzrost. W przypadku świeżo wschodzących siewek marchwi i pietruszki nawet krótkotrwałe spadki temperatury poniżej -2°C mogą prowadzić do uszkodzenia liścieni i zahamowania rozwoju, a przy silniejszych przymrozkach do częściowego lub całkowitego wypadania wschodów.Na przymrozki w obecnym terminie narażone są również inne warzywa, szczególnie burak ćwikłowy w fazie wschodów czy wczesne nasadzenia ziemniaka. W przypadku bardzo wczesnych siewów ryzyko dotyczy także fasoli i kukurydzy cukrowej.PROGNOZA PRZYMROZKÓW NA 24 I 25 KWIETNIAW kolejnych dniach obserwowany będzie wyraźny wzrost temperatur, co ograniczy ryzyko przymrozków na większości obszaru kraju.Mapa 3. Prognoza wystąpienia przymrozków w dniach 24 i 25 kwietniaBrak przymrozków (zielone punkty) obejmują zdecydowaną większość kraju.Umiarkowane przymrozki (-1°C do -2,5°C – różowe punkty) mogą wystąpić lokalnie:– w północno-wschodniej Polsce, szczególnie w rejonie Podlasia– miejscami na wschodnich krańcach LubelszczyznySłabe przymrozki (0°C do -1°C – żółte punkty):– lokalnie w północno-wschodniej Polsce, Warmia i Mazury, Podlasie– punktowo w obniżeniach terenu centralnej PolskiDane prezentowane w komunikacie pochodzą z ponad 200 stacji meteorologicznych oraz automatycznych foto-pułapek na szkodniki. System Farm Smart Alert przetwarza dane i oblicza ryzyko wystąpienia zagrożeń na podstawie danych pogodowych, wyników bieżącego monitoringu szkodników w pułapkach oraz opracowanych modeli matematycznych dla ich rozwoju.Osoby zainteresowane otrzymywaniem bieżących komunikatów w swoich regionach zapraszamy na stronę farmsmart.plOpracowane przez Zespół Farm Smart Alert

KOMUNIKAT WARZYWNICZY NA PODSTAWIE OGÓLNOPOLSKIEGO SYSTEMU FARM SMART ALERT 16.04.2026System Farm Smart Alert potwierdza obecność osobników I pokolenia śmietki kapuścianej. Odłowy na pułapkach zapachowych, modele fenologiczne i dane z sieci stacji meteorologicznych wskazują rosnące ryzyko nalotu w kilku regionach Polski.MAPA ZAGROŻEŃ - PROGNOZOWANY POJAW I POKOLENIA ŚMIETKIPoniższa mapa została wygenerowana na podstawie danych ze stacji meteorologicznych oraz opracowanych modeli fenologicznych (na podstawie sumy temperatur efektywnych) dla śmietki kapuścianej. Mapa pokazuje prognozowane ryzyko pojawu dorosłych muchówek w dniach 14-16 kwietnia 2026 r.Zagrożenie śmietką kapuścianą (żółte i czerwone punkty na mapie) wystąpiło w następujących regionach:Polska centralna: pas Mazowsza (rejon Sochaczewa, Łowicza), wschodnie KujawyRegion łódzko-kujawski: okolice Łęczycy, KutnaPolska południowa i południowo-wschodnia: Małopolska (rejon Krakowa: Charsznica, Proszowice, Igołomia), wschodnia część Podkarpacia, zachodnia LubelszczyznaDolny Śląsk i Opolszczyzna: lokalne zagrożenia w dolinie Odry i Nysy KłodzkiejPółnoc Polski (Pomorze, Warmia, Mazury) oraz wschodnia część kraju pozostają w tej chwili zielone, co oznacza brak zagrożenia. W tych rejonach nalot I pokolenia prognozowany jest z kolejnych tygodniach, w zależności od dalszego przebiegu pogody.Ryc. 1. Mapa ryzyka pojawu I pokolenia śmietki kapuścianej, 14-16.04.2026 r.MONITORING ŚMIETKI NA PODSTAWIE FOTO-PUŁAPEKAktywność śmietki kapuścianej jest ściśle uzależniona od temperatury. Aby muchówki wyleciały z gleby, gdzie zimowały jako poczwarki, temperatura gleby musi osiągnąć co najmniej 10°C na głębokości 5 cm. Intensywność lotu gwałtownie rośnie przy temperaturze powietrza 15-20°C i słonecznej pogodzie.Odłowienie co najmniej 2 samic dziennie przez 2 kolejne dni stanowi sygnał do wykonania zabiegu ochronnego. Pierwsze odłowy na pułapkach pojawiły się 10-11 kwietnia, a od 14 kwietnia liczba muchówek wyraźnie wzrasta. Próg zagrożenia został przekroczony w dniach 14-15 kwietnia w następujących regionach:Region Łęczycy (woj. łódzkie)Region Sochaczewa (zachodnie Mazowsze) - najwyższe odłowy spośród aktualnie monitorowanych lokalizacji.Małopolska - Igołomia i Proszowice (woj. małopolskie, rejon Krakowa)Poniższe zdjęcie przedstawia podłogę lepową z foto-pułapki, gdzie widoczne są odłowione muchówki.Fot. 1. Zdjęcie podłogi lepowej, na której zostały odłowione muchówki śmietkiWykres poniżej przedstawia szczegółowo liczbę osobników śmietki odłowionych na pułapce w regionie Łęczycy w ostatnim tygodniu. Dane te obrazują typowy wzorzec wiosennego pojawu I pokolenia. Po powolnym starcie w niższych temperaturach następuje wyraźne przyspieszenie nalotu wraz z ociepleniem. W dniach 14-15 kwietnia odłowiono łącznie 8 osobników (4 szt./dzień), to wyraźnie przekracza próg zagrożenia. Trend wzrostowy wskazuje, że aktywność śmietki będzie nadal rosnąć wraz ze wzrostem temperatur w kolejnych dniach.Wyk. 1. Wykres liczebności śmietki kapuścianej odłowionej w foto-pułapce zapachowej w regionie Łęczycy, 10-15.04.2026.Jak często należy powtarzać zabieg?Jeżeli temperatura powietrza przekracza 20°C, wówczas zabieg należy powtórzyć po 3 dniach.Gdy temperatura jest niższa niż 20°C, zabieg powtórzyć po 5 dniach.Utrzymująca się zła pogoda (chłód, deszcz, wiatr) oznacza, że loty śmietki mogą się wydłużyć. W takiej sytuacji zabieg należy powtórzyć 2-3-krotnie w odstępach określonych powyżej.Dane prezentowane w komunikacie pochodzą z ponad 200 stacji meteorologicznych oraz automatycznych foto-pułapek rozmieszczonych w całej Polsce. System Farm Smart Alert przetwarza dane pogodowe w czasie rzeczywistym i oblicza ryzyko wystąpieniadanego szkodnika na podstawie danych pogodowych, opracowanych modeli fenologicznych oraz wyników bieżącego monitoringu w pułapkach.Osoby zainteresowane otrzymywaniem bieżących komunikatów w swoich regionach zapraszamy na stronę farmsmart.pl