Makamlar ve Terkibler: Bir Nazariyat Podcasti

Yayınımızda, ismini “âşıklar”dan alan, mûsikîmizin belki de en dertli ve en kadîm duraklarından birine; Uşşāk makāmına mercek tutuyoruz. Fakat peşinen söyleyelim: Burada Uşşāk’ı kâğıt üzerindeki kuru bir dizi mantığıyla veya sadece dörtlü ve beşlilerin aritmetik bir toplamı olarak değil; mîzānı yüzyıllar öncesinden kurulan, nefes alan ve yaşayan bir nağme tavrı olarak ele alacağız.Bu yayınımızda şu konuları ele alıyoruz:* Uşşāk Makāmı’nın Nazarî ve Lâhnî Hüviyeti* Dügâh Perdesi’nin Kutbiyeti* Uşşāk ve Dügâh-ı Kadîm Ayrımı* Nevā Perdesi’nin Rolü* Segâh Perdesi’nin Elastikiyeti* Uşşāk Edā ve Revîşi* Arel-Ezgi Nazariyātı’na Eleştirel Bakış* Ezgi Tarihinde YolculukKayıtlar Geçidi: Nazarî Hakikatlerin Lâhnî Mîzānı* Beste-i Kadîmlerden Dügâh Âyîn-i Şerîfi (1. Selâm) / Yusuf Kayya Yönetiminde: Makāmın en saf, “Dügâh-ı Kadîm” yapısını temsil eden bir mūsikî arkeolojisi örneğidir.* Nāyî Osman Dede - Uşşāk Mevlevî Âyîni (1. Selâm) / İcrā: Kani Karaca: Uşşāk isminin mîmārından gelen “nevā başlangıçlı” o meşhur haşmetli edâ.* Kara İsmāîl Āgā – Nakış Yürük Semāî / İcra: Ahmed Hatiboğlu: XVII. asrın ağır tavrı; nağmenin dügâh perdesinde filizlenmesi.* XIX. Asır Uşşāk Medley (Giriş Cümleleri) / Ahmed Hatiboğlu, Murat Salim Tokaç Yönetiminde: Tāhir Āgā (Aksak Semāî), Sālih Dede (Peşrev) ve Şevkî Bey‘in (Şarkı, Solist: Murat Irkılata) eserlerini ardı ardına dinlerken, dügâh perdesinin bir mıknatıs gibi merkezi nasıl tuttuğuna dikkat edin.* Uşşāk İlâhî / İcra: Ahmed Hatiboğlu: Makāmın manevî ve fıtrî köklerindeki o derin tefekkür hali.* Urfa Türküsü / İcra: Necmi Kıran Yönetiminde: Bu kadîm nağmenin halkın sinesindeki o samimi ve dertli yansıması.Jenerik Müzik: Emrah HatipoğluKaynak: Bu çalışma, Prof. Dr. Emrah Hatipoğlu’nun “Makāmlar ve Terkîbler” kitabındaki özgün tahlillere dayanmaktadır.📚 Kitap ve Detaylı Bilgi için: akademik.emrahhatipoglu.com This is a public episode. If you would like to discuss this with other subscribers or get access to bonus episodes, visit akademik.emrahhatipoglu.com

Türk mûsikîsi nazariyatının en temel taşı olan Rāst makāmı, sadece aritmetik bir dizi değil; mûsikîmizdeki dengenin, vakarın ve yerli yerinde duruşun timsalidir. Bu bölümümüzde, Rāst makāmını modern teorinin zorlama kalıplarından çıkarıp, kendi fıtrî ve tarihî hakikatiyle ele alıyoruz.Bu Bölümde Neler Konuşuyoruz?* Tarihî Perspektif: XVIII. asırda Kantemiroğlu’nun “perde” merkezli tarifinden, XIX. asırda Abdülbâkî Nâsır Dede’nin klasik çerçevesine ve XX. asırdaki Arel-Ezgi kırılmasına kadar Rāst makāmının geçirdiği evreler.* Dizi mi, Nağme mi?: Batı merkezli “Do Majör / Çargâh” dizisi kabulünün Rāst makāmı üzerindeki sun’î etkileri ve bu zorlama anlayışın tahlili.* Nazarî vs. Lâhnî Seyir: Makāmın iskeletini oluşturan durak noktaları (Âgāz, Kutb, Karâr) ile icra tecrübesiyle şekillenen “canlı nağme” arasındaki fark.* Âhenk Meselesi: Farklı âhenklerde rāst perdesini doğru tayin etmenin ve nağme bütünlüğünü korumanın önemi.Dinletilen Örnek Eserler ve Analizler:* Abdülkadir Merâgi (15. Asır) – Rāst Kâr: 15. yüzyılın o vakur ve emin adımlarıyla rāst perdesi etrafında filizlenen nağme yapısı. (İcra: Merhum Ahmet Hatiboğlu)* Hâfız Post (17. Asır) – Rāst Yürük Semâi: İlk nağmede rāst merkezli başlayıp hızla nevâ perdesine uzanan o zarif revîş.* Hekimoğlu Türküsü: Rāst nağmesinin halk mûsikîmizdeki en fıtrî ve tabii yansıması.Jenerik Müzik: Emrah HatipoğluKaynak: Bu çalışma, Prof. Dr. Emrah Hatipoğlu’nun “Makāmlar ve Terkîbler” kitabındaki özgün tahlillere dayanmaktadır.📚 Kitap ve Detaylı Bilgi için: akademik.emrahhatipoglu.com This is a public episode. If you would like to discuss this with other subscribers or get access to bonus episodes, visit akademik.emrahhatipoglu.com

Mûsikîmizi sadece bir teori değil, yaşayan bir hakikat olarak yeniden duymak ve duyurmak adına ilk adımımızı atıyoruz. Bu bölümde; modern nazariyatın dar kalıplarını bir kenara bırakarak mûsikînin temel yapı taşlarını ele alıyoruz.Bu Bölümde Neler Var?* Makam kavramının asıl manası: Kuru bir diziden öte, bölünemez bir bütünlük.* Perdelerin tanımı: Tam ve nim perdelerdeki o hassas denge.* Seyir: Bir ezginin can damarı; nazarî ve lahnî ayrımı.* Arel-Ezgi sistemine yönelik eleştirel bir bakış ve tarihî gerçeklere dönüş.Jenerik Müzik: Emrah HatipoğluKaynak: Bu çalışma, Prof. Dr. Emrah Hatipoğlu’nun “Makāmlar ve Terkîbler” kitabındaki özgün tahlillere dayanmaktadır.📚 Kitap ve Detaylı Bilgi için: akademik.emrahhatipoglu.com This is a public episode. If you would like to discuss this with other subscribers or get access to bonus episodes, visit akademik.emrahhatipoglu.com