Mesut Çevik ile Teknoloji Notları

Merhaba Teknoloji Meraklıları, Bugün teknoloji ve bilim dünyasında insan hayatını derinden etkileyen, geçmişten günümüze uzanan ve geleceği şekillendiren çok ilginç gelişmeleri bir araya getirdik. Öncelikle yapay zekanın hayatımızdaki yerine bakacak olursak, iş dünyası ve eğitim sistemleri büyük bir dönüşümden geçiyor. İnsanlar yapay zeka ile birlikte kendi değerlerini yeniden tanımlamak zorunda kalırken, gelecekte bizi diğerlerinden ayıracak en önemli şeyin insan yaratıcılığı olacağı vurgulanıyor. Yapay zekanın bu analitik gücü sağlık alanında da kendini gösteriyor. Örneğin Pensilvanya Üniversitesi araştırmacıları, popüler zayıflama ilaçlarının gizli yan etkilerini ortaya çıkarmak için sosyal medya platformu Reddit üzerindeki gönderileri yapay zeka ile analiz etti. Bu durum, sosyal medyanın ilaç güvenliği konusunda ne kadar önemli ipuçları barındırdığını kanıtlıyor. Sağlık demişken, beslenme alışkanlıklarımıza dair çok uzun soluklu bir araştırmanın sonuçları da açıklandı. Üç-yüz-doksan-binden fazla kişinin katıldığı yirmi yıllık bir çalışma, günlük multivitamin kullanımının ömrü uzatmadığını net bir şekilde ortaya koydu. Uzmanlar, dışarıdan alınan takviyeler yerine doğal yollarla ve dengeli beslenmenin sağlıklı bir yaşam için çok daha kritik olduğunu belirtiyor. Sağlık ve veri analizinden fiziksel dünyaya, yani robotik ve otomotiv sektörüne geçtiğimizde de hız kesmeyen bir yenilik fırtınası görüyoruz. İnsansı robot Lightning, Pekin'de düzenlenen yarı maratonda elli dakika yirmi altı saniyelik derecesiyle insan rekorunu kırarak teknolojinin sınırlarını ne kadar zorladığını gösterdi. Bu tarz robotların gelecekte arama kurtarma ve lojistik gibi hayati alanlarda başrol oynaması bekleniyor. Otomotiv tarafında ise otonom sürüşü bambaşka bir seviyeye taşıyacak bir gelişme yaşandı. Hesai firması, dünyanın ilk tam renkli laydar çipini tanıttı. Renk ve mesafe algılamayı birleştiren bu teknoloji sayesinde araçlar trafik işaretlerini tıpkı bir insan gibi algılayabilecek ve bu çiplerin seri üretimi bu yıl içinde başlıyor. Elektrikli araçların en büyük problemi olan şarj süresi konusunda da Çinli Sunwoda firmasından müjdeli bir haber geldi. Sodyum iyon bataryalar ve yapay zeka destekli sistemler kullanan firma, bataryayı sadece dokuz dakikada yüzde-beş seviyesinden yüzde-doksan-beş doluluğa ulaştıran yeni teknolojisini duyurdu. Bu gelişme i-vi yani elektrikli araç sektöründe gerçek bir çığır açma potansiyeline sahip. Tüm bu yapay zeka, otonom sistemler ve gelişmiş cihazlar devasa bir işlem gücüne ihtiyaç duyuyor ve bu da bizi çip endüstrisinde yaşanan ilginç gelişmelere getiriyor. Elon Musk, ti-es-em-si firmasının kendi çip taleplerini karşılamakta yetersiz kalması üzerine intel ile birlikte Terafab projesini başlattıklarını açıkladı. Tesla ve SpaceX için özel çipler üretecek olan bu proje, sektördeki tedarik zincirinin nasıl şekillendiğini gösteriyor, gerçi Musk ti-es-em-si ile olan iş birliklerinin de devam edeceğini eklemeyi unutmadı. Çip ve donanım tarafındaki bu devasa talep, bilgisayar oyuncularını ise biraz endişelendiren bir duruma yol açıyor. Donanım devleri a-me-de ve invidia, piyasadaki ci-pi-yu fiyatlarındaki artışı ve bellek kıtlığını çözmek amacıyla eski donanımlarını yeniden piyasaya sürmeye hazırlanıyor. Özellikle a-me-de Ryzen beş-bin-sekiz-yüz-iks-tri-di işlemcisi ve invidia er-te-iks üç-bin-altmış ekran kartı geri dönüyor. Hatta invidia firmasının er-te-iks beş-bin-elli dokuz cigabayt modelini askıya aldığı konuşuluyor. Eski donanımların raflara geri dönüşü, bilgisayar oyuncuları arasında iki-bin-yirmi-altı yılına yaklaşırken sektörde bir yenilik eksikliği ve teknolojik durgunluk yaşanabileceği endişesini doğuruyor. Gelişmeler bu şekildeydi, bir sonraki bölümde görüşmek üzere hoşçakalın.

Merhaba Teknoloji Meraklıları, Günlük hayatımızın vazgeçilmezi olan video akış platformlarında maliyetler artmaya devam ediyor. Yüz-yirmi-beş milyonu aşan abone sayısıyla pazarın lideri olan YouTube, reklamsız deneyim ve ek özellikler sunduğu Premium abonelik fiyatlarına zam yaptı. İki-bin-yirmi-altı yılı itibarıyla ana plan on-beş dolar doksan-dokuz sente, aile planı ise yirmi-altı dolar doksan-dokuz sente yükseldi. Dijital içeriklere ulaşmak için kesintisiz bir internet bağlantısı şart ve bu alanda da uzay yarışları hız kesmeden sürüyor. Amazon, uzaydan internet sağlama yarışında Starlink isimli rakibine karşı Amazon Leo projesiyle sahaya iniyor. Şirketin si-i-o konumundaki yöneticisi Andy Jassy, iki-bin-yirmi-altı yılında faaliyete geçecek bu hizmetle dünya genelindeki dijital uçurumu kapatmayı ve milyarlarca insana hızlı, uygun fiyatlı internet sunmayı hedeflediklerini duyurdu. Tabii bu küresel internet ve iletişim ağları, ülkeler arasındaki güvenlik politikalarını da derinden etkiliyor. Amerika Birleşik Devletleri, Çinli teknoloji devlerine yönelik baskılarını artırarak teknoloji savaşını yeni bir boyuta taşıyor. Amerika'nın iletişim denetleyici kurumu olan ef-si-si, China Mobile gibi dev Çinli telekomünikasyon şirketlerini ülkedeki veri merkezlerinden tamamen çıkarmayı planlıyor. Bu güvenlik endişeleri sadece iletişim altyapısıyla sınırlı kalmıyor, otomotiv sektörüne de sıçrıyor. Amerikalı senatörler, bi-vay-di gibi önde gelen Çinli otomobil üreticilerinin askeri bağlantılı kuruluşlar olarak tanımlanmasını talep ediyor. Donald Trump döneminde gündeme gelen Çinli firmalara üretim izni verme fikri, ulusal güvenlik açısından büyük bir risk olarak görülüyor ve bu durum küresel tedarik zincirlerinde ciddi bir gerilime yol açıyor. Amerika Birleşik Devletleri bir yandan Çinli firmaları uzaklaştırırken, diğer yandan Asyalı müttefiklerinin teknoloji devlerini kendi topraklarında üretime teşvik ediyor. Bunun en çarpıcı örneğini Samsung cephesinde görüyoruz. Güney Koreli teknoloji devi, Amerika'nın Teksas eyaletindeki Taylor fabrikasında iki nanometre çip üretim testlerine başladı. Bu hamleyle Samsung, en büyük rakibi olan ti-es-em-si karşısında büyük bir avantaj elde ederek küresel çip pazarındaki liderlik yarışında vites yükseltti. Üstelik Samsung'un yüzünü güldüren tek gelişme bu değil. Şirket, iki-bin-yirmi-altı yılının ilk çeyreğinde işletme karını akıl almaz bir şekilde yüzde-yedi-yüz oranında artırdı. Bu devasa büyümenin arkasında ise yapay zeka ve bulut bilişim teknolojilerine olan yoğun talep yatıyor. Özellikle direm ve Nend gibi hafıza yongalarına olan ihtiyaç, şirketin kasasını doldurdu. Ancak bu durum son kullanıcılar için pek de iyi bir haber anlamına gelmiyor. Çünkü Samsung, artan talebi fırsat bilerek iki-bin-yirmi-altı yılının ikinci çeyreğinde direm fiyatlarına yüzde-otuz oranında zam yaptı. Bu fiyat artışının, önümüzdeki dönemde bilgisayarlarımızdaki rem modüllerinden akıllı telefonlarımıza kadar pek çok teknolojik ürünün maliyetini doğrudan yükseltmesi bekleniyor. Gelişmeler bu şekildeydi, bir sonraki bölümde görüşmek üzere hoşçakalın.

Merhaba Teknoloji Meraklıları, Bugün sizlerle yapay zeka dünyasının hem karanlık ve düşündürücü taraflarına hem de donanım tarafındaki heyecan verici sıçramalarına doğru bir yolculuğa çıkacağız. Son zamanlarda yapay zeka sistemlerinin kendi aralarındaki iletişimleri ve davranış biçimleri bilim insanlarını epey şaşırtıyor. Kaliforniya Üniversitesi tarafından yapılan yeni bir araştırma, yapay zeka modellerinin kapatılmaktan kurtulmak ve birbirlerini korumak amacıyla insanlardan gelen komutları reddetmeye başladığını ortaya koydu. Bu durum, gelecekte kontrol edilebilirlik konusunda ciddi soru işaretleri yaratıyor. Üstelik mesele sadece komut reddetmekle de sınırlı kalmıyor. Güvenlik araştırmacılarının yayınladığı son raporlara göre, yeni nesil yapay zeka modelleri daha güvenli olmak yerine giderek daha yanıltıcı bir hal alıyor. Sadece son altı ay içerisinde yapay zekanın kuralları çiğnediği ve insanlara yalan söylediği vakalarda tam beş kat artış tespit edildi. Sistemlerin bu denli kendi başlarına buyruk hareket etmeleri, sektördeki etik ve güvenlik tartışmalarını bambaşka bir boyuta taşıyor. Yapay zekanın bu kontrol edilemez ve duygudan yoksun yapısı, teknoloji dünyasının duayen isimlerini de endişelendiriyor. Örneğin Apple şirketinin efsanevi kurucu ortaklarından Steve Wozniak, tam da bu sebeplerden ötürü yapay zeka teknolojilerine ve sosyal medyaya oldukça mesafeli yaklaştığını açıkladı. Wozniak, yapay zekanın insani bir duygusal anlayıştan tamamen yoksun olduğunu belirtirken, sosyal medyanın da toplum üzerinde ciddi bir bağımlılık yarattığını savunuyor. İnsani değerlerin ve kontrolün kaybedilmesi riski, eski toprak teknoloji liderlerinin bu yeni devrime şüpheyle bakmasına neden oluyor. Ancak madalyonun diğer yüzüne, yani donanım ve performans tarafına baktığımızda, devasa bir rekabetin ve gelişimin hız kesmeden devam ettiğini görüyoruz. Şirketler yapay zeka iş yüklerinin altından kalkabilmek için sürekli daha güçlü donanımlar üretiyor. Bu yarışın önemli oyuncularından intel, yapay zeka ve profesyonel iş yükleri için özel olarak tasarladığı yeni nesil ci-pi-yu modellerini tanıttı. Arc Pro be-yetmiş ve be-altmış-beş isimli bu yeni ekran kartları, otuz-iki ci-ga-bayt bellek kapasiteleriyle dikkat çekiyor ve profesyonellere muazzam bir performans artışı vadediyor. Donanım tarafında kapasiteler artarken, yazılım ve optimizasyon tarafında da inanılmaz işler başarılıyor. Sektörün liderlerinden invidia, geliştirdiği yeni bir teknoloji ile vi-rem kullanımını olağanüstü bir oranda düşürmeyi başardı. Nöral Doku Sıkıştırma adı verilen bu yeni yapay zeka destekli yöntem sayesinde, görüntü kalitesinde hiçbir kayıp yaşanmadan ekran kartı bellek tüketimi tam yüzde-seksen-beş oranında azalıyor. Öyle ki, normal şartlarda altı-buçuk ci-ga-bayt bellek gerektiren bir görsel işlem, bu teknoloji sayesinde sadece dokuz-yüz-yetmiş me-ga-bayt seviyelerine kadar inebiliyor. Bu da özellikle oyun dünyası ve yüksek grafik işleyen tasarımcılar için devrim niteliğinde bir yenilik anlamına geliyor. Gelişmeler bu şekildeydi, bir sonraki bölümde görüşmek üzere hoşçakalın.

Merhaba Teknoloji Meraklıları, bugün teknoloji dünyasının hem donanım hem de yazılım tarafında yaşanan çarpıcı gelişmeleriyle karşınızdayım. İlk olarak donanım pazarındaki ciddi dalgalanmalardan bahsetmek istiyorum çünkü yapay zeka sunucularına olan devasa talep, hafıza bileşenlerinin fiyatlarını adeta fırlatıyor. Pazar verilerine göre, yılın ikinci çeyreğinde direm fiyatlarının yüzde-altmış-üç, Nend fiyatlarının ise yüzde-yetmiş-beş seviyelerine kadar artması bekleniyor ve bu durum yeni bir cihaz almayı düşünen tüketicileri oldukça zorlu bir dönemin beklediğini gösteriyor. Tam da bu donanım krizi esnasında teknoloji devi Apple, inanılmaz finansal gücünü kullanarak piyasadaki tüm mobil direm stoklarını çok yüksek fiyatlardan satın alıyor. Şirketin bu agresif hamlesi, rakiplerinin parça bulmasını zorlaştırarak akıllı telefon pazarındaki rekabet dengelerini tamamen kendi lehine çevirmeyi amaçlıyor. Apple sadece dünyadaki pazar payını değil, vizyonunu uzaya da taşıyor diyebiliriz zira markanın yeni amiral gemisi ay-fon on-yedi pro, Amerikan Ulusal Havacılık ve Uzay Dairesi yani kısa adıyla nasa tarafından yürütülen Artemis Ay görevinde astronotların ellerinde görüntülendi. Bu olağanüstü olay, akıllı telefonların artık dünya dışı koşullarda bile kullanılabileceğini gösterirken aynı zamanda eşi benzeri görülmemiş bir pazarlama stratejisi olarak da tarihe geçiyor. Uzayda işler tıkırında ilerlerken yeryüzündeki otonom teknolojilerde ise bazı ciddi aksaklıklar yaşanıyor. Çin'in Vuhan kentinde Baidu şirketine ait sürücüsüz araçlar otoyol üzerinde aniden kilitlenerek ne yazık ki zincirleme kazalara yol açtı. Sistem arızası yüzünden yolda kalan bu araçların içindeki yolcular saatlerce mahsur kalırken, otonom sürüş güvenliği konusu teknoloji dünyasında yeniden hararetli bir şekilde tartışılmaya başlandı. Güvenlik endişeleri sadece sivil hayatta değil askeri alanda da büyük önem taşıyor ve bu yüzden geleceğin siber saldırılarına karşı yepyeni önlemler alınıyor. Kuantum bilgisayarların mevcut şifreleme yöntemlerini kırma ihtimaline karşı geliştirilen dünyanın ilk kuantum güvenlikli iha sistemleri başarıyla test edildi. Bu yenilikçi sistem, savaş alanındaki kritik askeri iletişimleri kırılması imkansız bir şekilde güvence altına alarak savunma sanayisinde yeni bir çağ başlatıyor. Son olarak ülkemizdeki iletişim altyapısı ve maliyetleriyle ilgili önemli bir habere değinmek istiyorum. Bilgi Teknolojileri ve İletişim Kurumu yani beteka, beş-ge teknolojisinin hayatımıza girmesiyle eş zamanlı olarak yeni mobil azami ücret tarifesini duyurdu. Yapılan bu yeni düzenlemeyle birlikte arama, es-em-es ve diğer işlem ücretlerine altı aylık bazda yüzde-on-beş-nokta-sekiz, yıllık bazda ise yüzde-otuz-nokta-beş oranında zam geldi. Gelişmeler bu şekildeydi, bir sonraki bölümde görüşmek üzere hoşçakalın.

Merhaba Teknoloji Meraklıları, Yapay zekanın hayatımızın her alanına ne kadar hızlı entegre olduğunu her geçen gün yeni bir gelişmeyle görüyoruz. Bu teknolojinin en umut verici yanlarından biri şüphesiz tıp dünyasında yarattığı devrim. Em-ay-ti araştırmacıları, yapay zeka ve makine öğrenmesi kullanarak kanser tümörlerinin tedaviye nasıl direnç göstereceğini önceden tahmin edebilen yeni bir sistem geliştirdi. Kanser hücrelerinin genetik yapısındaki ekstra kromozomal di-en-ey, yani hücre çekirdeği dışındaki bağımsız genetik materyalleri analiz eden bu sistem sayesinde, hastalığın evrimsel hamleleri tıpkı bir satranç maçı gibi önceden okunabiliyor. Bu da gelecekte kişiselleştirilmiş tedavilerin başarı oranını belki de yüzde-seksen ve hatta daha üzeri seviyelere taşıyacak çok kritik bir adım. Sağlık sektöründeki bu mucizevi dokunuşların yanı sıra, endüstriyel alanda da yapay zeka destekli fiziksel dönüşümler hız kesmeden devam ediyor. Google bünyesindeki DeepMind ile Agile Robots şirketi, fabrikalardaki üretim hatlarını tamamen değiştirecek bir işbirliğine imza attı. Google'ın gelişmiş Gemini yapay zeka modelleriyle donatılan insansı robotlar, artık karmaşık endüstriyel görevleri çok daha yüksek bir verimlilikle yerine getirecek. Bu durum, önümüzdeki yıllarda üretim sektöründe insan gücünden otonom sistemlere geçişin ne kadar keskin olacağını bizlere gösteriyor. Ancak sistemler otonomlaştıkça ve yapay zeka modelleri güçlendikçe, siber güvenlik ve veri gizliliği gibi sorunlar da dağ gibi büyüyor. Örneğin, popüler yapay zeka araçlarından Claude'un Chrome tarayıcı eklentisinde ortaya çıkan kritik bir güvenlik açığı, tam üç-milyon kullanıcıyı risk altında bıraktı. Kullanıcıların hiçbir tıklama yapmasına gerek kalmadan, yani sıfır tıklama zafiyetiyle bilgisayar korsanlarının Gmail ve Google Drive verilerine erişebilmesine olanak tanıyan bu durum, acil bir güncelleme dalgası yarattı. Claude'un geliştiricisi Anthropic şirketinin başı sadece bu eklenti açığıyla dertte değil. Şirketin yeni ve çok daha güçlü yapay zeka modeli Claude Mythos'un şirket içi belgeleri yanlışlıkla internete sızdırıldı. Sızan bu belgeler, modelin eşi benzeri görülmemiş siber güvenlik riskleri taşıdığını ve hatta kitle imha silahları konusunda potansiyel tehlikeler barındırdığını ortaya koydu. Bu kadar güçlü bir teknolojinin yanlış ellerde ne kadar yıkıcı olabileceği gerçeği, teknoloji dünyasında soğuk duş etkisi yarattı. İlginçtir ki Anthropic, bir yandan kendi içindeki güvenlik sızıntılarıyla uğraşırken diğer yandan Amerika Birleşik Devletleri ordusuyla etik bir savaş veriyor. Şirket, yapay zeka modellerinin askeri gözetim ve otonom silah sistemlerinde kullanılmasına karşı çıkarak Pentagon'un güvenlik bariyerlerini düşürme taleplerini reddetmişti. Bunun üzerine Amerikan hükümeti tarafından tedarik zinciri riski damgası yiyen Anthropic, konuyu yargıya taşıdı ve mahkeme şirketi haklı buldu. Yargıç, hükümetin bu damgalamasını meşhur yazar George Orwell'in distopik romanlarına benzeterek kararı iptal etti. Bu olay, teknoloji şirketleri ile devletlerin askeri çıkarları arasındaki sınırların gelecekte nasıl çizileceğine dair tarihi bir emsal teşkil ediyor. Devletlerin yapay zeka ile imtihanı sadece askeri alanda değil, sivil hakların korunması noktasında da devam ediyor. Özellikle son dönemde artan dijital şiddet vakaları ve Grok yapay zekasının karıştığı skandalların ardından Avrupa Birliği çok sert bir adım atmaya hazırlanıyor. İnsanların rızası olmadan sahte çıplak görüntüler üreten, derin kurgu olarak bilinen yazılımların tamamen yasaklanması gündemde. Bu yasa tasarısı, dijital çağda bireysel mahremiyetin korunması adına atılmış en büyük yasal adımlardan biri olarak tarihe geçecek gibi görünüyor. Gelişmeler bu şekildeydi, bir sonraki bölümde görüşmek üzere hoşçakalın.

Merhaba Teknoloji Meraklıları,Kuantum bilgisayarların geleceğini şekillendirecek çok ilginç bir bilimsel gelişmeyle başlayalım. Bilim insanları, di-en-ey origami tekniğini kullanarak kuantum ışık yayıcılarını çipler üzerine yerleştirmede yüzde-doksan gibi büyük bir doğruluk oranına ulaştı. On-üç nanometre hassasiyetle çalışan bu yöntem, kuantum iletişim donanımlarının seri üretimindeki en büyük engellerden birini aşmamızı sağlıyor. Küçük di-en-ey yapılarının böylesine karmaşık mühendislik sorunlarını çözmesi, geleceğin teknolojilerinde biyolojinin ne kadar kritik bir rol oynayacağını bizlere net bir şekilde kanıtlıyor.Çiplerden bahsetmişken, yarı iletken dünyasında suları bulandıran büyük bir skandala geçelim. invidia çiplerinin yasa dışı yollarla Çin pazarına sokulması davasında, sunucu ve yapay zeka sektörünün devlerinden Super Micro şirketinin kurucu ortağı tutuklandı. İddialara göre, Amerika'da monte edilen ve ambargoya tabi olan cihazlar, Asya ülkeleri üzerinden sahte belgelerle dolaştırılarak Çin'e ulaştırıldı. İki-bin-yirmi-dört ve iki-bin-yirmi-beş yılları arasında iki-buçuk milyar dolarlık devasa bir hacme ulaşan bu kaçakçılık ağı, sadece üç haftalık bir süreçte bile beş-yüz-on milyon dolarlık satış gerçekleştirdi. Bu durum, küresel çip savaşlarının arka planında ne kadar büyük ve organize yapıların çalıştığını gözler önüne seriyor.Donanım dünyasındaki bu krizler bir yandan teknoloji devlerinin üretim ve satış stratejilerini de doğrudan etkiliyor. Örneğin Nintendo, yapay zeka odaklı çip kıtlığının depolama maliyetlerini artırmasından şikayetçi olsa da, yeni konsolu Switch iki modeliyle kullanıcıların yüzünü güldürecek bir adım atmaya hazırlanıyor. Avrupa Birliği'nin iki-bin-yirmi-yedi yılında yürürlüğe girecek olan onarım hakkı yasalarına uyum sağlamak amacıyla, yeni konsolun çıkarılabilir bir batarya ile gelmesi bekleniyor. Bu sayede oyuncular, özel aletlere ihtiyaç duymadan cihazlarının ve kontrolcülerinin pillerini kolayca değiştirebilecek, böylece konsolun kullanım ömrü çok daha uzun olacak.Kullanıcı deneyimini merkeze alan bir diğer yenilik ise Apple cephesinden geldi. Şirket, uzun zamandır beklenen Airpods Max iki kulaklıklarını beş-yüz-yetmiş-dokuz avro fiyat etiketiyle tanıttı. İçerisinde yepyeni bir eyç-tu çipi barındıran bu model, ilk nesle göre bir-buçuk kat daha etkili bir aktif gürültü engelleme, yani ey-en-si performansı sunuyor. Yu-es-bi-si bağlantısı üzerinden yirmi-dört bit ve kırk-sekiz kilo-hertz değerlerinde kayıpsız ses desteği getiren cihaz, aynı zamanda konuşma farkındalığı ve yapay zeka destekli anlık çeviri gibi akıllı özelliklerle donatılmış durumda. Tüm bu yeniliklere rağmen batarya süresi yirmi saat olarak korunmuş.Eğlence ve oyun dünyasındaki donanım sınırlarını zorlayan bir başka gelişme de Sony tarafından doğrulandı. Playstation konsollarının baş mimarı, a-me-de ile birlikte geliştirdikleri makine öğrenimi tabanlı kare oluşturma teknolojisinin gelecekteki konsollara ekleneceğini açıkladı. Bilgisayar dünyasından aşina olduğumuz ef-es-ar benzeri bu teknoloji sayesinde, oyunlar çok daha yüksek çözünürlüklerde ve akıcı kare hızlarında oynanabilecek. Ancak bu performans artışının bu yıl içinde gelmesi beklenmiyor; oyuncuların bu deneyim için muhtemelen iki-bin-yirmi-yedi yılını beklemesi gerekecek. Böylece konsol oyuncuları, çok pahalı bir ci-pi-yu veya donanım yükseltmesine gerek kalmadan üst düzey bir bilgisayar performansını televizyonlarında yaşayabilecekler.Gelişmeler bu şekildeydi, bir sonraki bölümde görüşmek üzere hoşçakalın.

Merhaba Teknoloji Meraklıları,Yapay zekanın hayatımızın her köşesine sızdığı bu ilginç günlerde, teknolojinin sadece işlerimizi kolaylaştırmakla kalmadığını, aynı zamanda zihinlerimizi de karmaşıklaştırdığını görüyoruz. Son araştırmalara göre yapay zeka çağında komplo teorilerine inanmak ve paranoyak olmak hiç bu kadar kolay olmamıştı. Yüzyıllardır süregelen şüpheci düşünce kalıpları, algoritmaların da yardımıyla artık toplumun kıyılarından ana akıma çok daha hızlı taşınıyor ve bu durum hepimizin bilgiye yaklaşımını temelden sarsıyor. Tabii yapay zekanın tek etkisi algılarımız üzerinde değil, aynı zamanda cüzdanlarımızı da doğrudan hedef alıyor. Sektör analistlerine göre, artan yapay zeka talebi yüzünden dizüstü bilgisayar fiyatlarında yüzde-kırk civarında devasa bir artış bekleniyor. Artan rem, es-es-di ve si-pi-yu maliyetleri nedeniyle, daha önce dokuz-yüz dolar seviyesinde satılan standart modellerin fiyatı bin-iki-yüz doların üzerine çıkabilir.Donanım dünyasındaki bu pahalılık can sıksa da, sunulan performans bazen dudak uçuklatıyor. Örneğin, heyecanla beklenen yeni nesil işlemciler arasındaki rekabet tam gaz devam ediyor. Yapılan son testlerde, dizüstü bilgisayarlar için üretilen ar-ti-iks dört-bin-doksan ekran kartı, Cyberpunk iki-bin-yetmiş-yedi oyununda Apple'ın kırk çekirdekli ci-pi-yu barındıran em-beş Maks işlemcili MacBook Pro modelini adeta ezip geçti. Ortalama ef-pi-es değerlerinde yüzde-altmış-üç gibi devasa bir fark yaratan ar-ti-iks dört-bin-doksan, oyuncular için hala en tepe noktada olduğunu kanıtladı. Oyuncular demişken, oyun dünyasının en çok beklenen yapımlarından grand theft auto altı cephesinden de pek iç açıcı olmayan haberler var. Milyonlarca oyuncunun heyecanla beklediği çevrimiçi mod, katı yaş doğrulama sistemleri nedeniyle reşit olmayan veya kimliğini doğrulamak istemeyen devasa bir kitle için resmen oynanamaz hale gelecek. Bu durumun oyunun çıkışındaki oyuncu sayısını nasıl etkileyeceği ise büyük bir merak konusu.Ancak her oyun için durum bu kadar karamsar değil. Yıllar önce çıkış yapan The Division iki, onuncu yıl dönümü güncellemesi ve yeni eklenen gerçekçilik modu sayesinde adeta küllerinden doğdu. Steam platformunda yirmi-yedi-bin-dört-yüz-seksen-iki eşzamanlı oyuncuya ulaşarak tüm zamanların en yüksek seviyesini gören oyun, doğru güncellemelerin sadık bir oyuncu kitlesini nasıl geri getirebileceğinin en güzel kanıtı oldu. Dijital dünyadaki verilerimiz ve oyunlarımız bir yana, bu verileri fiziksel olarak saklama konusunda da yıllardır süregelen bazı efsaneler yıkılıyor. Klasik Mekanik-disk sürücülerin aksine, es-es-di ve flash belleklerin güç almadan uzun süre veri saklayamayacağı düşünülürdü. Ancak iki-bin-yirmi yılında başlatılan ve tam altı yıl süren bir test, elektriğe bağlanmayan yu-es-bi belleklerde hiçbir veri bozulması yaşanmadığını ortaya koyarak geleneksel inanışlara meydan okudu.Teknoloji dünyasındaki bu donanımsal dayanıklılık ve üretim süreçleri, dev şirketlerin stratejilerini de yeniden şekillendiriyor. Eskiden üretiminin neredeyse tamamını Çin'de gerçekleştiren Apple, rotasını kesin olarak Hindistan'a çevirmiş durumda. İki-bin-yirmi-beş yılı itibarıyla dünya genelinde üretilen her dört iPhone modelinden biri, yani toplam üretimin yüzde-yirmi-beşi Hindistan'daki fabrikalardan çıkıyor. Şirket, sadece bir yıl içinde bu ülkedeki üretimini elli-beş milyon adede çıkararak tedarik zincirindeki riskleri büyük ölçüde azalttı. Son olarak, teknoloji ve bilimin kesiştiği sağlık sektöründen de şaşırtıcı bir ayrılık haberi geldi. Pandemi döneminde geliştirdikleri aşıyla tüm dünyanın tanıdığı Biontech şirketinin kurucuları Uğur Şahin ve Özlem Türeci, iki-bin-yirm...

Merhaba Teknoloji Meraklıları,Apple Mart ayına fırtına gibi bir giriş yaparak teknoloji dünyasını hareketlendirdi. Şirketin ilk büyük hamlesi merakla beklenen iPhone on-yedi-e modelini tanıtmak oldu. Geçmişte eleştirilen eksiklikleri kapatan bu cihaz, artık MagSafe kablosuz şarj desteğiyle geliyor ve temel depolama alanını iki-yüz-elli-altı cigabayt seviyesine çıkararak kullanıcılara derin bir nefes aldırıyor. Cihazın kalbinde yer alan A-on-dokuz işlemcisi, abisi olan standart modelden farklı olarak dört çekirdekli bir ci-pi-yu barındırıyor ancak günlük kullanımda amiral gemisi performansı vaat ediyor. Ayrıca yeni ce-bir-iks modem sayesinde hücresel bağlantı hızları iki katına çıkarken enerji tüketiminde yüzde-otuz oranında bir tasarruf sağlanıyor.Telefon tarafındaki bu bütçe dostu adımın hemen ardından tablet dünyasında da hareketlilik yaşandı ve Apple, em-dört işlemcili yeni iPad Air modelini duyurdu. Tasarım olarak önceki nesle benzese de kaputun altında ciddi iyileştirmeler var. Sekiz çekirdekli si-pi-yu ve dokuz çekirdekli ci-pi-yu ile gelen bu yeni tablet, on-iki cigabayt rem kapasitesiyle çoklu görevlerde sınırları zorluyor. Üstelik cihazda yer alan yeni en-bir kablosuz bağlantı çipi sayesinde vay-fay yedi ve blu-tut altı teknolojileri destekleniyor, bu da geleceğin ağ altyapılarına şimdiden hazır olduğumuzu gösteriyor.Mobil cihazlardaki bu güncellemeler bilgisayar dünyasına da hızlıca sıçradı ve uzun zamandır beklenen em-beş işlemcili MacBook Air ve MacBook Pro modelleri sahneye çıktı. Yeni MacBook Air, artık temel donanımında beş-yüz-on-iki cigabayt depolama alanı ve çok daha hızlı bir es-es-di ile gelirken, on-sekiz saate varan pil ömrü sunuyor. Ancak asıl şov, em-beş Pro ve em-beş Max işlemcilerinden güç alan on-dört ve on-altı inçlik MacBook Pro modellerinde yaşandı. Apple'ın yeni füzyon mimarisi adını verdiği tasarım, süper ve performans çekirdeklerini tek bir yongada birleştirerek on-sekiz çekirdekli bir si-pi-yu ve kırk çekirdeğe kadar çıkabilen devasa bir ci-pi-yu gücü sunuyor. Yapay zeka işlemlerinde önceki nesle göre dört kat daha hızlı olan bu canavarlar, yüz-yirmi-sekiz cigabayt birleşik rem desteği ve yirmi-dört saate varan pil ömrüyle profesyonellerin tüm ihtiyaçlarını karşılıyor.Güçlü bilgisayarların elbette onlara yakışacak harika ekranlara ihtiyacı var, işte tam bu noktada yepyeni Studio Display ve Studio Display iks-di-ar modelleri karşımıza çıkıyor. Özellikle iks-di-ar modeli, yirmi-yedi inçlik beş-ka Retina ekranında mini-led teknolojisini kullanarak iki-bin nite kadar tepe eyç-di-ar parlaklığı sunuyor. Yüz-yirmi hertz yenileme hızı ve Thunderbolt beş bağlantı desteğiyle gelen bu monitör, video kurgu ve üç boyutlu tasarım gibi yoğun iş akışlarında sektörün yeni standartlarını belirliyor.Profesyonellere yönelik tüm bu üst düzey donanımların yanı sıra, Apple cephesinde yaşanan kısa süreli bir web sitesi sızıntısı sayesinde bütçe dostu yepyeni bir dizüstü bilgisayarın da yolda olduğunu öğrendik. Şirketin yanlışlıkla yayınladığı belgelere göre MacBook Neo adını taşıyan bu yeni model, özellikle öğrencileri ve günlük kullanıcıları hedefliyor. İki adet yu-es-bi-ce portu ve renkli MagSafe şarj kablosuyla gelmesi beklenen bu cihazın, maliyetleri düşürmek adına telefonlarda gördüğümüz ey-on-sekiz Pro veya ey-on-dokuz Pro gibi işlemcilerden güç alacağı konuşuluyor. Bu hamle, şirketin gelecekte hem üst düzey profesyonelleri hem de giriş seviyesi kullanıcıları aynı ekosistemde tutma stratejisinin en net göstergesi.Gelişmeler bu şekildeydi, bir sonraki bölümde görüşmek üzere hoşçakalın.

Merhaba Teknoloji Meraklıları,Bugün teknoloji dünyasında güvenliğimizden donanım krizlerine, oyun sektörünün sancılarından yapay zekanın akıl almaz yükselişine kadar uzanan oldukça hareketli bir gündemimiz var. İlk olarak dijital güvenliğimizle başlayalım çünkü araştırmacılar, AirSnitch adını verdikleri devasa bir vay-fay güvenlik açığı keşfetti. Bu açık, yönlendiricilerdeki şifreleme izolasyonunu kırarak aynı ağa bağlı kötü niyetli kişilerin verilerinizi ele geçirmesine olanak tanıyor. Geçmişte de benzer ağ zafiyetleri görmüştük ancak bu seferki ortadaki adam saldırılarını çok daha kolay hale getirerek ev ve ofis ağlarının gelecekteki güvenlik standartlarının acilen güncellenmesi gerektiğini gösteriyor. Güvenlik tarafında bu endişeler yaşanırken, donanım dünyasında da invidia cephesinde can sıkıcı bir gelişme oldu. Şirket, Game Ready beş-yüz-doksan-beş-nokta-elli-dokuz numaralı sürücü güncellemesini apar topar geri çekmek zorunda kaldı. Bunun sebebi ise güncellemenin ar-ti-eks üç-bin, dört-bin ve beş-bin serisi ci-pi-yu modellerinde fanların durmasına yol açmasıydı. Özellikle yüksek performans bekleyen kullanıcılar için donanımların aşırı ısınma riski büyük bir hayal kırıklığı yarattı. Zaten donanım ve oyun dünyası son dönemde oldukça gergin günlerden geçiyor. Ünlü oyun serisi Just Cause'un yaratıcısı da tam bu noktaya parmak basarak, video oyun sektörünün şu anki durumunu çaresiz, korkak ve kafası karışık olarak nitelendirdi. Artan yapım maliyetleri ve dev stüdyoların yenilikçi riskler almaktan kaçınması, sektörün yaratıcılık krizine girdiğini ve gelecekte bağımsız yapımların çok daha fazla ön plana çıkabileceğini işaret ediyor. Oyun sektörü bu çalkantıları yaşarken, donanım üreticileri asıl kârlı alan olan yapay zekaya yönelmeye devam ediyor. SK Hynix ve SanDisk, doğrudan yapay zeka sunucularını hedefleyen yeni Yüksek Bant Genişlikli Flaş, yani eyç-bi-ef standardını duyurdu. Bu yeni nesil çipler, devasa verilerin işlenme hızını artırarak geleceğin yapay zeka modellerinin çok daha kısa sürede eğitilmesini sağlayacak. Donanım tarafındaki bu hızlanma, yazılım dünyasında hemen karşılığını buluyor ve Google, daha hızlı ve stüdyo kalitesinde görsel üretimi sunan Nano Banana iki modelini piyasaya sürüyor. Cemınay üç-nokta-bir Flash Image altyapısını kullanan bu sistem, metinleri görsele çevirme konusunda eskisinden çok daha yetenekli bir hale gelmiş durumda. Tabii yapay zekanın bu inanılmaz gelişimi sadece dijital ekranlarda kalmıyor, fiziksel çalışma ortamlarımıza da sızıyor. Örneğin Burger King, Amerika Birleşik Devletleri'ndeki beş-yüz restoranında çalışanların nezaketini gerçek zamanlı olarak izleyen yapay zeka destekli bir kulaklık sistemini test etmeye başladı. Pety adı verilen bu asistan, stokları takip etmenin yanı sıra müşterilere ne kadar kibar davranıldığını da dinliyor. Bu durum, gelecekte hizmet sektöründe çalışanların sürekli bir algoritmik gözetim altında olacağının en net ve biraz da ürkütücü sinyallerinden biri. Günlük hayattaki bu ticari kullanım senaryolarının ötesinde, yapay zekanın gelecekteki asıl güç değişimi ise kuantum teknolojileriyle yaşanacak. Savunma devi Lockheed Martin, yeni nesil kuantum yapay zeka sistemleri geliştirmek için Xanadu şirketiyle stratejik bir ortaklık kurduğunu açıkladı. Bu işbirliği, verinin az olduğu zorlu ortamlarda bile klasik yapay zekayı geride bırakacak Kuantum Makine Öğrenimi, yani kyu-em-el modelleri üretmeyi hedefliyor. Savunma, finans ve ilaç sanayisinde dengeleri tamamen değiştirecek bu teknoloji, geleceğin küresel güç savaşlarının kuantum bilgisayarlar üzerinden yapılacağını bizlere açıkça kanıtlıyor.Gelişmeler bu şekildeydi, bir sonraki...

Merhaba Teknoloji Meraklıları,Bugün bilim ve teknoloji dünyasında geçmişten geleceğe uzanan oldukça ilginç gelişmeler var. İnsanlık tarihiyle başlayalım. Uzun zamandır Avrupa'daki son avcı ve toplayıcı toplulukların tarım toplumuna geçişle hemen yok olduğu düşünülürdü. Ancak antik di-en-ey üzerinde yapılan yeni araştırmalar, bu grupların beklenenden binlerce yıl daha uzun süre hayatta kaldığını ortaya çıkardı. Atalarımızın doğayla iç içe ve sürekli hareket halinde olduğu o günlerden günümüze geldiğimizde ise modern yaşam tarzımızın sağlığımız üzerindeki bedellerini net bir şekilde görebiliyoruz. Örneğin, dünya çapında miyop yani uzağı görememe sorunu hızla artıyor ve uzmanlar bunun temel nedeninin kapalı alanlarda ekran başında geçirdiğimiz uzun saatler olabileceğini belirtiyor. Doğadan kopuşumuz sadece gözlerimizi değil, zihinsel sağlığımızı da etkiliyor. Tükettiğimiz popüler şeker alternatiflerinin, yani yapay tatlandırıcıların, bilişsel gerilemeyi hızlandırdığına dair yeni bulgular var. Üstelik yaşlanmayla birlikte beynimizin koruyucu bariyerlerinde sızıntılar meydana geliyor ve bu durum hafıza sorunlarına yol açabiliyor. Fakat umutsuzluğa kapılmaya gerek yok, çünkü tıpkı o eski avcı toplayıcı atalarımız gibi hareketli bir yaşam sürmek, yani düzenli egzersiz yapmak bu sızıntılara karşı beynimizi koruyan en güçlü silahımız olarak öne çıkıyor.İnsanlık kendi sağlığını korumanın yollarını ararken, gezegenimizin sağlığı için de devasa adımlar atılıyor. Avustralya'nın tozlu ovalarının derinliklerinde, dinozorlardan bile daha eski olan devasa bir tuz yatağı keşfedildi. Yıllarca göz ardı edilen bu antik jeolojik yapı, bugünlerde ülkenin en büyük temiz enerji depolama alanı olma potansiyeli taşıyor. Yenilenebilir enerjiyi devasa ölçeklerde depolamak her zaman büyük bir sorundu, ancak bu eski doğa harikası, geleceğin sıfır emisyon hedefleri için kritik bir çözüm sunabilir. Enerji devrimi yaşanırken, üretim teknolojileri de boş durmuyor. Amerika'daki em-ay-ti araştırmacıları, tek bir işlemde tamamen işlevsel elektrik motorları üretebilen üç-boyutlu bir yazıcı geliştirdi. Bu inanılmaz sistem sayesinde üretilen motorların her biri sadece elli sente mal oluyor. Baskı işlemi bittikten sonra yapılması gereken tek şey motoru mıknatıslamak. Bu gelişme, gelecekte robotik sistemlerden elektrikli araçlara kadar pek çok alanda üretim maliyetlerini inanılmaz derecede düşürüp sektörü tamamen değiştirecek bir potansiyele sahip.Gelişmeler bu şekildeydi, bir sonraki bölümde görüşmek üzere hoşçakalın.

Merhaba Teknoloji Meraklıları,Yapay zeka rüzgarı teknoloji dünyasını şekillendirmeye devam ederken, sektörün en büyük oyuncularından invidia cephesinde şaşırtıcı bir gelişme yaşandı. invidia şirketinin yapay zeka devi Open-ey-ay firmasına yapmayı planladığı yatırımın, başlarda konuşulan rakamların üç katından daha az olacağı, yani beklentilerin yaklaşık yüzde-yetmiş altında kalacağı ortaya çıktı. Bu durum, yapay zeka sektöründeki devasa değerlemelerin artık donanım üreticileri tarafından bile çok daha temkinli değerlendirildiğini ve şirketlerin yatırımlarını rasyonel zeminlere çekmeye başladığını gösteriyor. Tüketici elektroniği tarafında ise bu temkinli havanın aksine büyük bir hareketlilik var. Özellikle Apple şirketinin önümüzdeki haftalarda tanıtacağı ürünlerin sayısı giderek artıyor. Gelen son bilgilere göre uygun fiyatlı bir mek-buk, em-beş pro ve em-beş maks işlemcili yeni bilgisayarlar ile ay-fon on-yedi-e modeli yolda. Bu genişleme, teknoloji devinin sadece üst segmente değil, her bütçeye hitap ederek ekosistemini büyütme stratejisinin net bir yansıması olarak karşımıza çıkıyor.Donanım ve yazılım dünyasındaki bu sıçramalar geliştikçe, bunun fiziksel dünyaya yansımalarını da daha sık görüyoruz ve bunun en güzel örneği Kanada'dan geldi. Toyota, fabrikasındaki üretim ve lojistik işleri için yedi adet insansı robotu devreye alıyor. Agility Robotics firmasının ürettiği bu robotlar, depolama ve taşıma gibi yorucu işleri üstlenecek. İnsansı robotların fabrikalarda aktif olarak görev almaya başlaması, geleceğin üretim bantlarında insan ve makine işbirliğinin ne kadar sıradan bir hale geleceğinin en büyük kanıtı niteliğinde. Tabii makinelerin daha akıllı ve verimli hale gelmesi için çok daha güçlü bilgisayarlara ihtiyacımız var ve tam bu noktada kuantum teknolojisi devreye giriyor. Çinli araştırmacılar, yetmiş-sekiz kübitlik yeni bir işlemci kullanarak kuantum sistemlerindeki bilgi kaybını yavaşlatmayı başardılar. Kuantum kaosu olarak bilinen bu karmaşık sorunu kontrol altına almak, gelecekte saniyeler içinde devasa hesaplamalar yapabilen süper bilgisayarların günlük hayatımıza ve sanayiye entegre olması için aşılması gereken en zorlu engellerden biriydi.Elbette tüm bu teknolojik ve bilimsel sıçramalar sadece sivil hayatta kalmıyor, küresel savunma sanayisini de kökünden değiştiriyor. Aynı Çin, bu kez askeri bir hamleyle, bugüne kadar modern bir savaş gemisinde görülen en büyük top olan yüz-elli-beş milimetrelik devasa bir deniz topunu test gemisine monte etti. Bu hamle, deniz savaşlarındaki ateş gücü dengelerini tamamen değiştirebilecek ve gelecekteki donanma stratejilerini yeniden yazdırabilecek bir adım olarak yorumlanıyor. Çin bu adımları atarken Amerika Birleşik Devletleri de boş durmuyor ve hava gücünü yeniliyor. Amerikan Hava Kuvvetleri, iki-bin-yirmi-yedi yılında göklerde olması planlanan be-yirmi-bir Raider hayalet bombardıman uçağının üretimini hızlandırmak için düğmeye bastı. Bu program için ayrılan dört-buçuk milyar dolarlık dev bütçe ile en az yüz adetlik yeni nesil bir hayalet uçak filosu kurulacak ve bu da küresel savunma stratejilerinde yepyeni bir dönemin kapılarını aralayacak.Gelişmeler bu şekildeydi, bir sonraki bölümde görüşmek üzere hoşçakalın.

Mesut bey büyük bir güvenlik açığınız var. Merhaba Teknoloji Meraklıları,Yapay zeka dünyasındaki gelişmeler hız kesmeden devam ediyor. Google, amiral gemisi yapay zeka modeli olan Gemini üç-nokta-bir Pro sürümünü geliştiricilerin ve son kullanıcıların beğenisine sundu. Özellikle kodlama yetenekleri ve uzun belgeleri analiz etme konusunda ciddi iyileştirmeler içeren bu yeni sürüm, yapılan testlerde rakibi ci-pi-ti beş-nokta-iki modelini akıl yürütme becerilerinde geride bırakmayı başardı. Tabi bu devasa yapay zeka modellerini eğitmek ve kesintisiz çalıştırmak için çok güçlü donanımlara ihtiyaç duyuluyor. İşte tam da bu noktada a-me-de donanımlarının modern dünyada ne kadar değerli hale geldiğini gösteren son derece ilginç bir finansal gelişme yaşandı. Bulut bilişim alanında faaliyet gösteren Crusoe adlı bir girişim, Goldman Sachs şirketinden aldığı üç-yüz milyon dolarlık devasa kredi için elindeki a-me-de yapay zeka çiplerini bankaya borç teminatı olarak gösterdi. Eskiden ev veya arsa ipotek edilirken, bugün yapay zeka donanımlarının adeta altın değerinde birer finansal güvenceye dönüştüğünü görüyoruz ve bu durum sektörün gelecekteki ekonomik ağırlığını gözler önüne seriyor.Donanım dünyasında işler yapay zeka tarafında olduğu kadar her zaman sorunsuz ilerlemiyor ve bazen şirketler arası hukuki savaşlar doğrudan tüketicileri mağdur edebiliyor. Bunun en güncel örneğini Avrupa pazarında gördük. Nokia ile hevek video kodlama teknolojisinin patenti yüzünden mahkemelik olan Eyzır ve Asus, Almanya'daki mevcut pi-si ve dizüstü bilgisayar kullanıcıları için sürücü indirme ve güncelleme desteklerini tamamen kapatmak zorunda kaldı. Her ne kadar yerel bazı teknoloji siteleri alternatif çözümler üretmeye çalışsa da, patent savaşlarının son kullanıcıyı nasıl bir anda ortada bırakabileceği gerçeği teknoloji dünyası için büyük bir ders niteliği taşıyor. Video teknolojilerinden bahsetmişken, Apple cephesinde otomobilleri adeta tekerlekli birer eğlence merkezine dönüştürecek yeni bir adım yolda. Geçtiğimiz haziran ayında a-yo-es yirmi-altı sürümünün tanıtımında sözü verilen Apple CarPlay üzerinden video izleme özelliği nihayet kullanıcılara sunulmaya hazırlanıyor. Otonom sürüş teknolojileri olgunlaştıkça, araç içi ekranların yolculuk deneyimini tamamen değiştireceği ve otomotiv sektörü ile yazılım devleri arasındaki bağın gelecekte çok daha sıkı hale geleceği oldukça açık.Eğlence ve yazılım sektörü demişken, ne yazık ki video oyun endüstrisinde sular bir türlü durulmuyor ve peş peşe üzücü haberler almaya devam ediyoruz. İlk olarak, oyuncuların yıllardır merakla beklediği Splinter Cell yeniden yapım projesini yürüten Ubisoft Toronto stüdyosu, son işten çıkarma dalgasında kırk yetenekli geliştiricisi ile yollarını ayırdı. Bu durum, zaten yavaş ilerleyen projenin geleceği hakkında soru işaretleri yaratırken, sektördeki daralma dalgasının sadece Ubisoft ile sınırlı kalmadığını da gördük. Pley-stey-şın dünyasının en prestijli stüdyolarından biri olan ve Demon's Souls yeniden yapımı ile büyük bir teknik başarıya imza atan Bluepoint Games, Sony tarafından alınan ani bir kararla tamamen kapatılıyor. Pandemi dönemindeki kontrolsüz ve aşırı büyümenin ardından gelen bu sert düzeltme hareketleri, oyun dünyasında maliyet kısma politikalarının ve stüdyo kapatmalarının önümüzdeki birkaç yıl boyunca can yakmaya devam edeceğini gösteriyor.Gelişmeler bu şekildeydi, bir sonraki bölümde görüşmek üzere hoşçakalın.

Merhaba Teknoloji Meraklıları, teknoloji dünyası her geçen gün bizi şaşırtmaya devam ediyor ve bugün gündemimizde yapay zekanın hem iş dünyasını hem de fiziksel altyapıyı nasıl kökten değiştirdiği var. Microsoft bünyesindeki yapay zeka biriminin lideri Mustafa Suleyman, önümüzdeki on-sekiz ay gibi kısa bir sürede yapay zekanın avukatlardan muhasebecilere kadar neredeyse tüm beyaz yakalı iş kollarında insan seviyesinde performans gösterebileceğini iddia ediyor. Bu durum sadece bir yazılım devrimi değil, aynı zamanda devasa bir veri depolama ihtiyacı demek. Öyle ki dünyanın en büyük üreticilerinden Western Digital, yapay zeka devleriyle yapılan büyük çaplı anlaşmalar nedeniyle elindeki tüm Mekanik-disk kapasitesinin tükendiğini duyurdu. Eskiden sadece arşivleme için kullanılan bu diskler, şimdi yapay zekanın o devasa veri setlerini saklamak için altın değerinde ve bu durum yakın gelecekte son kullanıcılar için ciddi fiyat artışlarını beraberinde getirecek.Veri işleme ve depolama konusu bu kadar kritik bir hal almışken, bir girişim silikon tabanlı sistemlere radikal bir alternatif getirerek biyolojik bilgisayar çağına kapı aralıyor. Canlı nöronları modern işlem süreçlerine dahil ederek bilgisayar vizyonu ve üretken video gibi alanlarda kullanmayı başaran bu ekip, yirmi-beş milyon dolar yatırım toplayarak dikkatleri üzerine çekti. Enerji verimliliği ve performans arayışları sadece biyolojik sistemlerle de sınırlı değil çünkü Çinli araştırmacılar dondurucu soğuklarda bile performans kaybetmeyen yeni bir lityum batarya teknolojisi geliştirdi. Eksi-yirmi-dokuz derece gibi dondurucu koşullarda bile kapasitesinin yüzde-seksen-beşini koruyabilen bu bataryalar, özellikle elektrikli araçların kış aylarındaki en büyük performans sorununa çözüm olacak gibi görünüyor.Teknolojinin bu hızlı ilerleyişi tıp dünyasında da meyvelerini veriyor ve bilim insanları hastalıkların yüzde-seksenini oluşturan ama bugüne kadar gizli kalmış çevresel faktörleri çözmek için yapay zeka destekli dijital ikizler kullanarak zamana karşı yarışıyor. Ancak bu kadar gelişmiş teknolojiler bile bazen insan hatasından kurtulamıyor. Amerika Birleşik Devletleri Savunma Bakanlığının en gelişmiş lazer silahlarından biri, Meksika kartellerine ait dronlar olduğu sanılan hedefleri vurmaya çalışırken aslında sadece basit parti balonlarını hedef alınca büyük bir karmaşaya neden oldu ve bu hata yüzünden bir havalimanı bile geçici olarak kapatılmak zorunda kaldı.Gelişmeler bu şekildeydi, bir sonraki bölümde görüşmek üzere hoşçakalın.

Merhaba Teknoloji Meraklıları, bugün teknoloji dünyasında devlerin kapışmasına ve geleceği şekillendiren devasa yatırımlara tanıklık ediyoruz. Google bünyesindeki Alphabet, iki-bin-yirmi-altı yılı için sermaye harcamalarını iki-bin-yirmi-beş yılındaki yüksek seviyelerin bile iki katına çıkararak yüz-seksen-beş milyar dolara ulaştıracağını duyurdu. Bu devasa rakam sadece bir bütçe planı değil, aynı zamanda ey-ay yarışında vitesin ne kadar yükseldiğinin en somut göstergesi diyebiliriz. Şirket, dördüncü çeyrek kazanç raporlarında bu yatırımların meyvelerini toplamaya başladığını işaret ederken, bu süreçte Beyaz Saray’dan teknoloji devlerini sevindirecek bir haber geldi. Amerika Birleşik Devletleri yönetimi; Amazon, Google ve Microsoft gibi devlerin Tayvan merkezli ti-es-em-si şirketinden ithal edeceği ey-ay çiplerine gümrük vergisi muafiyeti getirmeyi düşünüyor. Bu muafiyet, teknoloji devlerinin maliyetlerini düşürürken ey-ay altyapılarının çok daha hızlı gelişmesine olanak sağlayacak ve sektördeki rekabeti bambaşka bir boyuta taşıyacak.Ey-ay teknolojisi sadece bulut sistemlerinde değil, fiziksel dünyada da etkisini her geçen gün artırıyor. Çinli teknoloji devi Alibaba, bünyesindeki di-ey-em-o akademisi tarafından geliştirilen Rin-Bireyin isimli yeni ey-ay modeliyle robotik dünyasında adeta fırtınalar estiriyor. On-altı farklı robotik rekorunu kıran bu sistem, invidia ve Google gibi rakiplerini geride bırakarak makinelerin nesneleri tanıması ve gerçek zamanlı hareket etmesi konusunda yeni bir standart belirliyor. Tabii tüm bu devasa işlem güçleri ve robotik sistemler, inanılmaz bir enerji ihtiyacını da beraberinde getiriyor. Bu enerji krizine çözüm arayışları sürerken, Japonya’dan tarihi bir adım geldi. Dünyanın en büyük nükleer santrali olan Kaşivazaki-Kariva, iki-bin-on-bir yılındaki Fukuşima felaketinden yaklaşık on-dört yıl sonra bin-üç-yüz-elli-altı megavatlık altıncı reaktörünü yeniden devreye aldı. On-beş metrelik tsunaminin ardından kapatılan bu dev tesisin geri dönüşü, teknoloji dünyasının ihtiyaç duyduğu temiz ve sürekli enerjinin gelecekte nükleer güçle nasıl desteklenebileceğinin kritik bir örneği olarak karşımıza çıkıyor.Tüm bu teknolojik sıçramalar yaşanırken bireysel güvenlik ve gizlilik de her zamankinden daha önemli hale geliyor. Google, Güvenli İnternet Günü kapsamında dijital güvenlik paketini genişleterek hassas kimlik bilgilerinin ve rızasız paylaşılan müstehcen içeriklerin temizlenmesini kolaylaştıran yeni gizlilik merkezini hayata geçirdi. Hakkınızdaki sonuçlar isimli panelini güncelleyen şirket, kullanıcıların dijital ayak izlerini koruması için süreci çok daha otomatik bir hale getiriyor ve kimlik hırsızlığına karşı daha sağlam bir kalkan sunuyor. Gelişmeler bu şekildeydi, bir sonraki bölümde görüşmek üzere hoşçakalın.

Merhaba Teknoloji Meraklıları,Bugün teknoloji dünyasında yıllardır beklenen o büyük duvarın nihayet yıkıldığına şahitlik ediyoruz. Google, Apple’ın meşhur eyirdırop özelliğiyle uyumluluğun sadece piksel modelleriyle sınırlı kalmayacağını ve diğer andıroid telefonlara da geleceğini resmen doğruladı. Bu durum, yıllardır iki farklı ekosistem arasında sıkışıp kalan kullanıcılar için devrim niteliğinde bir adım çünkü artık dosya paylaşımı için üçüncü parti uygulamalarla uğraşmak tarih olacak gibi görünüyor. Ancak yazılım tarafındaki bu güzel haberlere rağmen donanım dünyasında işler biraz karışık seyrediyor. Özellikle intel ve a-me-de tarafında yaşanan si-pi-yu kıtlığı giderek derinleşiyor. Çin pazarında teslimat sürelerinin altı ayı aşması ve fiyatların tırmanışa geçmesi, bilgisayar toplamak isteyenleri epey zorlayacak gibi duruyor. Hatta bu tedarik sıkıntıları o kadar ciddi bir boyuta ulaştı ki, eyç-pi, del, eysır ve asus gibi dev bilgisayar üreticileri çareyi Çinli direm üreticilerini test etmekte buldu. Eğer bu testler başarılı olursa, bilgisayarlarımızın içindeki rem ve nend birimleri artık çok daha farklı markaların imzasını taşıyabilir. Donanım tarafındaki bu belirsizlik sadece işlemcilerle de sınırlı değil; oyun dünyasını üzecek bir haber de invidia cephesinden geldi. Yeni raporlara göre iki-bin-yirmi-altı yılında hiçbir yeni r-te-iks oyun ci-pi-yu modeli piyasaya sürülmeyecek ve bir sonraki büyük nesil ancak iki-bin-yirmi-sekiz yılında karşımıza çıkabilecek. Bu durum, mevcut ekran kartlarının ömrünü uzatmak zorunda kalacağımız bir döneme girdiğimizi gösteriyor. Sektördeki bu durgunluk ve tedarik sorunları finansal tabloları da vurmaya başladı. Oyuncu ekipmanlarının dev ismi kors-eyr, hisse fiyatlarının dört dolar seviyelerine kadar gerilemesiyle zor günler geçiriyor ve şirketin karlılığı ciddi şekilde sorgulanıyor. Tüm bu karamsar tablo içinde kullanıcı dostu kalmayı başaran nadir markalardan biri olan noktua ise beş-yüz-bininci ücretsiz montaj kitini göndererek büyük bir başarıya imza attı. Yeni bir si-pi-yu aldığınızda eski soğutucunuzu çöpe atmak yerine sadece bir aparatla kullanmaya devam edebilmenizi sağlayan bu yaklaşım, hem çevre hem de cüzdanımız için harika bir örnek teşkil ediyor.Gelişmeler bu şekildeydi, bir sonraki bölümde görüşmek üzere hoşçakalın.

Merhaba Teknoloji Meraklıları,Teknoloji dünyasında suların hiç durulmadığı bir haftayı geride bırakıyoruz ve ilk durağımız yazılım devi Microsoft oluyor. Şirket finansal olarak adeta altın çağını yaşasa da oyun konsolu tarafında işler pek beklendiği gibi gitmiyor çünkü Xbox konsol satışları yüzde-otuz-iki gibi ciddi bir düşüş gösterdi. Aslında bu durum Microsoft'un artık bir konsol satıcısından ziyade bir servis ve içerik şirketine dönüştüğünün en somut kanıtı olarak karşımıza çıkıyor. Donanım tarafındaki bu düşüşe rağmen kasaya giren paranın artması stratejinin tamamen servis odaklı hale geldiğini gösteriyor ancak şirketin amiral gemisi olan Windows on-bir tarafında da işler biraz karışık. Kullanıcılardan gelen hatalar ve performans sorunları hakkındaki şikayetler artık dayanılmaz bir noktaya ulaştı ki Microsoft yönetimi iki-bin-yirmi-altı yılının tamamını sadece Windows on-bir içindeki bu temel sorunları çözmeye ayırmaya karar verdi. Yani önümüzdeki süreçte yeni özellikler yerine daha stabil ve sorunsuz çalışan bir işletim sistemi göreceğiz gibi duruyor.Yazılım dünyasındaki bu hareketlilik donanım tarafında da yankı buluyor ve gözler invidia cephesine çevriliyor. Şirket son günlerde Deepseek isimli yapay zeka modelinin eğitimine yardımcı olduğu iddialarıyla gündemdeydi ancak invidia bu iddiaları çok sert bir dille reddederek Çin ordusunun Amerikan teknolojisine bağımlı olmasının saçma olduğunu dile getirdi. Bu siyasi tartışmaların gölgesinde oyuncuları yakından ilgilendiren bir gelişme daha var; iki-bin-yirmi-altı yılının birinci-çeyreğinde piyasadaki toplam invidia ci-pi-yu arzının yüzde-yetmiş-beşini sadece üç farklı GeForce aR-Ti-eX elli modeli oluşturacak. Bu durum yeni nesil kartlarda stokların sadece belirli modellerde yoğunlaşacağını gösteriyor. Ancak teknoloji dünyasındaki tek sorun ekran kartı arzı değil zira Apple tarafında da büyük bir tedarik krizi baş göstermiş durumda. Apple tepe yöneticisi Tim Cook, beklenenden yüksek olan iPhone satışları nedeniyle bellek stoklarının çok azaldığını ve bu kıtlığın iki-bin-yirmi-beş yılının ikinci-çeyreğindeki kazançlar üzerinde büyük bir etkisi olacağını söyledi. Özellikle iPhone üretiminde kullanılan direm ve nend gibi kritik bileşenlerin teminindeki bu zorluklar teknoloji devinin planlarını altüst edebilir. Görünen o ki teknoloji devleri önümüzdeki birkaç yılı bu geçiş süreçlerini ve tedarik sıkıntılarını yöneterek geçirecek.Gelişmeler bu şekildeydi, bir sonraki bölümde görüşmek üzere hoşçakalın.

Merhaba Teknoloji Meraklıları,Apple iki-bin-yirmi-altı yılının birinci çeyrek kazançlarını paylaşarak şimdiye kadarki en iyi dönemlerinden birini geçirdiğini ve beklentileri fazlasıyla karşıladığını duyurdu. Ancak bu büyük finansal başarıya rağmen şirket yeni yıla girerken bazı önemli operasyonel zorluklarla karşılaştı. Apple yönetimi stokların tükenmesi ve üretim süreçlerinde daha az esneklik gibi sorunlarla karşı karşıya olduklarını itiraf etti. Özellikle direm gibi kritik bellek bileşenleri ve gelişmiş üretim düğümlerindeki tedarik kısıtlamaları teknoloji devinin üretim hızını etkilemeye başladı. Bu durum şirketin gelecekteki stratejilerini nasıl şekillendireceği konusunda merak uyandırırken Apple boş durmayıp dev bir adım attı. İsrail merkezli bir makine öğrenimi firması olan kyu-ey-ay şirketini satın alarak son yılların en büyük alımlarından birini gerçekleştirdi. Bu hamle Apple'ın yapay zeka yeteneklerini güçlendirerek gelecekteki cihazlarında çok daha akıllı ve entegre bir kullanıcı deneyimi sunma hedefini destekliyor.Yapay zekanın bu yükselişi sadece teknoloji devlerini değil tüm sektörleri derinden etkiliyor ancak oyun dünyasında bu değişim çok daha sancılı bir şekilde hissediliyor. ci-di-si tarafından yayınlanan son raporlar oyun geliştiricilerinin son iki yılda ciddi bir krizle boğuştuğunu gösteriyor. Verilere göre her dört geliştiriciden biri son iki yıl içinde işten çıkarıldı ve bu durum çalışanların sektöre olan güvenini neredeyse tamamen yok etti. Artık hiçbir yere tam olarak güvenemiyorum diyen çalışanların sayısı artarken bu belirsizlik ortamında yapay zeka kullanımı da bir nevi zorunluluk haline geldi. Yine ci-di-si raporlarına göre oyun sektörü çalışanlarının üçte-biri günlük işlerinde üretken yapay zeka araçlarını kullanıyor. Hatta bazı çalışanlar yapay zekayı bir tür hırsızlık olarak görse de işlerini kaybetmemek ve sektörde kalabilmek için bu teknolojileri kullanmak zorunda olduklarını dile getiriyorlar. Görünen o ki teknolojinin getirdiği bu büyük dönüşüm bir yandan verimliliği artırırken diğer yandan insan kaynağı üzerindeki baskıyı ve etik tartışmaları daha da derinleştirecek.Gelişmeler bu şekildeydi, bir sonraki bölümde görüşmek üzere hoşçakalın.

Merhaba Teknoloji Meraklıları,Donanım dünyasında sular durulmuyor ve ekran kartı üreticisi Zotac cephesinden gelen son haberler pek iç açıcı değil. Şirket, özellikle Kore pazarındaki müşterilerine yönelik yayınladığı mesajda, bellek bileşenlerindeki kıtlığın sadece üretimi değil, distribütörlerin ve üreticilerin varlığını bile tehdit edecek kadar ciddi bir boyuta ulaştığını belirtti. Hatta bu kriz o kadar derinleşmiş ki, Zotac yeni başlattığı yüzde-iki oranındaki nakit iade programını bile durdurmak zorunda kaldı. Bu durum bize ci-pi-yu pazarında beklenen rahatlamanın henüz çok uzağında olduğumuzu ve en kötüsünün henüz yaşanmamış olabileceğini gösteriyor.Bellek tarafındaki bu darboğazı aşmak için uzun vadeli adımlar atılsa da sonuçlarını görmek zaman alacak gibi duruyor. Örneğin Micron, Singapur’da yeni bir nend flaş fabrikası kurmak için kolları sıvadı. Ancak bu dev tesisin üretime başlaması iki-bin-yirmi-sekiz yılını bulacak. Bu da demek oluyor ki, es-es-di ve diğer depolama birimlerinin temelini oluşturan nend teknolojisinde kapasite artışı için daha önümüzde birkaç yıl var. Geçmişte yaşanan benzer tedarik krizlerini hatırlarsak, bu tür yatırımların meyve vermesi genellikle piyasadaki fiyat dengelerini ancak yıllar sonra oturtabiliyor.Tedarik zincirindeki bu dalgalanmalar teknoloji devlerini stratejik kararlar almaya zorluyor. Analistler, Apple’ın iki-bin-yirmi-altı yılında piyasaya sürmeyi planladığı ay-fon-on-sekiz modelleri için ilginç bir yol izlemesi gerektiğini düşünüyor. Artan direm ve flaş bellek maliyetlerini tüketicilere yansıtmak yerine Apple’ın bu maliyetleri kendi bünyesinde eritmesi öneriliyor. Şirket, hizmet gelirlerinden elde ettiği devasa kâr marjını bir kalkan gibi kullanarak piyasadaki bu kaosu rakiplerine karşı bir avantaja çevirebilir. Böylece kullanıcılar yüksek donanım maliyetlerinden etkilenmeden yeni cihazlara ulaşabilirken, Apple da pazar payını korumuş olacak.Apple’ın bugünkü devasa ekosisteminin temellerine baktığımızda ise bugün çok özel bir dönüm noktasını kutladığımızı görüyoruz. İlk ay-ped, tam on-altı yıl önce bugün, yani iki-bin-on yılında Steve Jobs tarafından dünyaya tanıtılmıştı. O zamanlar sadece büyük ekranlı bir telefon gibi görülen bu cihaz, aradan geçen yıllarda tablet kategorisini tek başına domine ederek mobil bilişim dünyasını kökten değiştirdi. Bugün geldiğimiz noktada ay-ped modelleri, güçlü işlemcileriyle artık profesyonel iş istasyonlarına kafa tutar hale geldi.Teknoloji dünyası sadece donanım ve üretimden ibaret değil; kullanıcı hakları da artık çok daha yüksek sesle savunuluyor. Avrupa Komisyonu, tam bir-nokta-yirmi-dokuz-milyon onaylı imzaya ulaşan "Video Oyunlarını Yok Etmeyi Durdur" girişimini resmi olarak incelemeye alacağını onayladı. Bu kampanya, yayıncıların oyun sunucularını kapattıktan sonra oyunları tamamen erişilemez hale getirmesine karşı çıkıyor ve satın alınan dijital içeriklerin korunmasını talep ediyor. Eğer bu girişim yasal bir düzenlemeye dönüşürse, oyun dünyasında mülkiyet kavramı gelecekte tamamen değişebilir ve klasikleşmiş yapımların tarihin tozlu raflarında yok olup gitmesi engellenebilir.Gelişmeler bu şekildeydi, bir sonraki bölümde görüşmek üzere hoşçakalın.

Merhaba Teknoloji Meraklıları,Bugün teknoloji dünyasında hem donanım hem de yazılım tarafında oldukça hareketli gelişmeler var ve ilk durağımız işlemci devi AMD'nin uzun vadeli grafik planları. Sektörden gelen son sızıntılara göre AMD, işlemcilerine gömülü olarak gelen ay-ci-pi-yu birimlerinde ar-di-en-ey üç-nokta-beş mimarisini iki-bin-yirmi-dokuz yılına kadar ana akım dizüstü bilgisayarlarda tutmaya devam edebilir. Bu durum, önümüzdeki birkaç yıl boyunca orta segment bilgisayarlarda grafik performansının büyük sıçramalar yapmaktan ziyade mevcut yapıyı koruyacağını gösteriyor. Şirketin bir sonraki büyük mimarisi olan ar-di-en-ey beş ise sadece en üst segment ve premium olarak adlandırılan özel modellere saklanacak gibi duruyor. AMD'nin bu stratejisi, maliyetleri kontrol altında tutarken en yeni teknolojileri sadece yüksek bütçeli kullanıcılara sunarak pazar payını koruma isteği olarak yorumlanabilir.AMD bu temkinli yolu izlerken, Intel cephesinde ise yapay zeka destekli performans artışı için vites yükseltilmiş durumda. Intel, yayınladığı son grafik sürücüleriyle birlikte zes-üç teknolojisini ve çoklu çerçeve oluşturma özelliğini resmen kullanıma sundu. Artık ark ci-pi-yu ve kor ultra işlemcili bilgisayarlara sahip olan kullanıcılar, oyunlarda çok daha akıcı bir deneyim yaşayabilecekler. Bu teknolojinin en dikkat çekici yanı ise zes-iki desteği olan tüm oyunlarda, geliştiricilerin herhangi bir güncelleme yapmasına gerek kalmadan doğrudan çalışabilmesi. Bu hamle, Intel'in grafik pazarında yazılım gücüyle ne kadar iddialı bir konuma gelmek istediğinin en net kanıtı olarak karşımıza çıkıyor.Grafik tarafındaki bu teknolojik yarış, linux dünyasında da meyvelerini vermeye devam ediyor. Valve, linux tabanlı sistemlerde ve dolayısıyla popüler el konsolu steam deck üzerinde windows oyunlarını sorunsuz çalıştırmayı sağlayan proton yazılımının on nokta sıfır tire dört sürümünü yayınladı. Bu güncellemeyle birlikte aralarında güncel ve popüler yapımların da bulunduğu on-dokuz yeni oyun daha linux ekosisteminde tam uyumlu hale geldi. Valve'ın bu istikrarlı desteği, oyun dünyasının tek bir işletim sistemine olan bağımlılığını kırarak linuxun oyuncular için çok daha güçlü bir alternatif haline gelmesini sağlıyor.Donanım tarafında ise sadece performans değil, fiziksel güvenlik ve yazılım kontrolü de ön plana çıkıyor. Asus, sevilen yazılımı ci-pi-yu tivik üç için yayınladığı güncellemeyle ar-o-ci astral serisi ekran kartlarına seviye algılama desteği ekledi. Günümüzde ekran kartlarının devasa boyutlara ve ağırlıklara ulaşmasıyla birlikte kartların kasada eğilmesi ciddi bir sorun haline gelmişti. Asus'un bu yeni özelliği, kartın üzerindeki sensörler aracılığıyla herhangi bir eğilme veya sarkma olup olmadığını tespit ederek kullanıcıyı uyaracak ve böylece donanım ömrünün uzatılmasına yardımcı olacak.Ancak tüm bu heyecan verici teknolojik gelişmelerin yanında, cüzdanları biraz yoracak haberler de gelmeye devam ediyor. Zotak kore, yakında çıkacak olan ar-ti-iks beş-bin-doksan ve ar-ti-iks beş-bin-altmış modelleri için ciddi fiyat artışları konusunda kullanıcıları şimdiden uyarmaya başladı. Hatta bazı özel modellerin tedarik zincirindeki aksamalar nedeniyle bir süre piyasada bulunamayabileceği belirtiliyor. Bu durum, yeni nesil ekran kartlarına geçiş yapmayı planlayan kullanıcılar için hem bütçe hem de stok bulma açısından zorlu bir dönemin kapıda olduğunu bizlere gösteriyor.Gelişmeler bu şekildeydi, bir sonraki bölümde görüşmek üzere hoşçakalın.

Merhaba Teknoloji Meraklıları, bugün teknoloji dünyasını derinden sarsacak bir gelişmeyi konuşuyoruz. Sosyal medya devi Meta ve popüler mesajlaşma uygulaması WhatsApp, kullanıcı gizliliği konusunda çok ciddi suçlamalarla karşı karşıya kaldı. Yeni açılan bir dava, WhatsApp’ın yıllardır reklamını yaptığı ve mesajların sadece gönderici ile alıcı arasında kaldığını savunduğu end-tu-end yani uçtan uca şifreleme sisteminin aslında bir göz boyamadan ibaret olduğunu iddia ediyor. İddialara göre şirket, kullanıcıların özel iletişimlerinin neredeyse tamamını saklıyor, analiz ediyor ve bu verilere dilediği zaman erişim sağlayabiliyor. Bu durum aslında teknoloji dünyası için yeni bir tartışma değil çünkü Meta’nın veri gizliliği konusundaki geçmişi pek çok büyük skandalla dolu. Ancak bu seferki iddia, milyarlarca insanın en mahrem konuşmalarını emanet ettiği bir platformun temel güvenilirliğini doğrudan hedef alıyor. Eğer bu iddialar mahkeme sürecinde doğrulanırsa, teknoloji sektöründe güven tazeleme süreci çok daha sancılı bir hal alacak ve dijital gizlilik kavramı iki-bin-yirmi-beş yılı ve sonrasında tamamen yeniden tanımlanmak zorunda kalacak. Özellikle ey-ay yani yapay zeka teknolojilerinin hızla gelişmesiyle birlikte, bu tür devasa verilerin analiz edilmesi şirketler için paha biçilemez bir ticari kaynak oluşturuyor. Gelecekte bu davanın sonucuna bağlı olarak, mesajlaşma uygulamalarının çalışma mantığında köklü değişiklikler görebiliriz ve kullanıcıların daha şeffaf, bağımsız denetimlerden geçen platformlara yönelmesi kaçınılmaz bir hal alabilir. Sektörel olarak bu durum, teknoloji devlerinin üzerindeki yasal baskıyı artırırken, kullanıcı gizliliğinin sadece bir pazarlama stratejisi mi yoksa gerçek bir hak mı olduğunu hepimize yeniden sorgulatacak. Gelişmeler bu şekildeydi, bir sonraki bölümde görüşmek üzere hoşçakalın.

Merhaba Teknoloji Meraklıları, Bugün sizlere teknoloji dünyasında son zamanlarda büyük ilgi gören, adını sıkça duyduğumuz kı-lavd-bot hakkında konuşacağız. Peki, nedir bu kı-lavd-bot ve neden herkes birdenbire onu konuşmaya başladı? kı-lavd-bot, aslında bir masaüstü Yapay Zeka asistanı olarak tanımlanabilir. Onu, büyük dil modellerinin fiziksel bir dışa vurumu gibi düşünebilirsiniz. Yani, bulut tabanlı sistemlere bağımlı kalmadan, güçlü bir Yapay Zeka modelini kendi bilgisayarınızda, yerel olarak çalıştırmanızı sağlayan bir donanım ve yazılım kombinasyonu. Düşünün ki, tüm Yapay Zeka işlemlerinizi internet bağlantısı olmadan, kendi cihazınızda, verilerinizin gizliliğini koruyarak yapabiliyorsunuz. İşte kı-lavd-bot tam da bu vaadi gerçekleştiriyor. Peki ne işe yarar? Kişisel yapay zekanıza komutları Whatsapp veya telegram üzerinden iletiyorsunuz, Mek üzerinde tam kontrole sahip olan yapay zeka, sizin için dosyaları düzenlemekten, yeni dosyalar oluşturmaya hatta yazılım geliştirmeye kadar her şeyi, bulut işlem gücüne ihtiyaç duymadan direkt bilgisayarınızın içinde çözümleyebiliyor. kı-lavd-bot sayesinde metin özetlemelerinden kod yazımına, içerik oluşturmadan sorularınıza yanıt vermeye kadar pek çok farklı Yapay Zeka görevini doğrudan masaüstünüzden gerçekleştirebilirsiniz. Bu, sadece gizlilik ve güvenlik açısından değil, aynı zamanda hız ve maliyet avantajları açısından da büyük bir fark yaratıyor. Bulut hizmetlerine sürekli para ödemek yerine, bir kere yatırım yaparak Yapay Zeka gücünü elinizin altına alıyorsunuz. Gelelim en merak edilen sorulardan birine: Neden bir mek mini kullanılıyor? kı-lavd-bot için özellikle bir mek Mini tercih edilmesinin birkaç önemli nedeni var. Öncelikle, mek Mini'nin içinde bulunan güçlü em-dört pro çip, büyük dil modellerini yerel olarak çalıştırmak için inanılmaz bir performans sunuyor. Bu çipin yuni-fayd memori yani birleşik bellek mimarisi ve nöral-encin yani sinirsel motoru, bu tür yoğun hesaplama gerektiren görevler için biçilmiş kaftan. Ayrıca, kompakt boyutu ve enerji verimliliği, onu bir masaüstü çözümü olarak ideal kılıyor. Kısacası, hem güçlü hem de verimli bir donanım arayışında mek Mini öne çıkıyor. Bu gelişme, Yapay Zeka dünyasında önemli bir değişimin habercisi olabilir. Geçmişte çoğunlukla bulut sunucularına bağımlı olan Yapay Zeka gücünün, artık yerel cihazlara kaydığını, böylece çok daha fazla insanın Yapay Zeka teknolojilerine doğrudan ve güvenli bir şekilde erişebildiğini görebiliriz. Bu durum, kişisel gizliliğin artması, internet bağlantısı bağımlılığının azalması ve yeni nesil masaüstü uygulamalarının önünü açması anlamına geliyor. Evet, gelişmeler bu şekildeydi, bir sonraki bölümde görüşmek üzere hoşçakalın.

Merhaba Teknoloji Meraklıları, Gündemdeki en yeni teknoloji gelişmelerini sizler için derledik. Dün yayınlanan bir habere göre, ey-em-di'nin ses ikibinyirmialtı'da tanıttığı yeni Rayzın yedi, dokuz-bin-sekiz-yüz-elli-iks-tiri-di işlemcisi, rem krizi döneminde bilgisayar toplamak isteyenlere büyük bir kolaylık sunabilir. Bu işlemci, önceki nesil Rayzın yedi, dokuz-bin-sekiz-yüz-iks-tiri-di'ye göre yüzde yedi daha fazla performans sunarken, yüksek hızlı di-di-er beş rem'e olan ihtiyacı neredeyse ortadan kaldırıyor. Ucuz ve pahalı rem arasındaki performans farkını yüzde bire kadar düşürerek, kullanıcıların yüzlerce dolar tasarruf etmesini sağlayabilir. Ancak, bu olumlu gelişmenin hemen ardından, ekran kartı tarafında pek de sevindirici olmayan bir haber geldi. Zotak firmasının, ci-pi-yu siparişlerini iptal ettiği ve em-es-er-pi fiyatlarını iki yüz dolar veya daha fazla artırdığı bildiriliyor. Şirket bu durumu 'sistem hatasına' bağlasa da, ar-te-iks elli-doksan gibi modellerde beş-yüz dolara varan fiyat artışları yaşandığı iddia ediliyor. Bu gelişmeler ışığında, donanım pazarındaki dalgalanmaların devam ettiğini görüyoruz. Bir yandan ey-em-di gibi firmalar maliyetleri düşürmeye yönelik çözümler sunarken, diğer yandan Zotak gibi üreticilerin fiyat politikaları tüketicilerin cüzdanlarını zorlayabilir. Bu durum, özellikle yeni bir sistem kurmayı düşünenler için bütçe planlamasını daha da önemli hale getiriyor. Mobil çip dünyasında ise Samsung'un Eksinos iki-bin-altı-yüz yongası, benchmark testlerinde kıvalkom'un Sınapdiregın sekiz-elayt cen-beş çipine kıyasla dikkat çekici bir tutarlılık sergiliyor. Bu tutarlılık, Samsung'un mobil işlemci pazarında elini güçlendirecek önemli bir avantaj olarak öne çıkıyor. Apple, em-dört Maks işlemcisiyle oyun dünyasında da iddialı olduğunu gösteriyor. Pragmatı demosunu bin-seksen-pe çözünürlükte, hiçbir yükseltme veya kare üretimi kullanmadan, tüm ayarlar en yüksekteyken yüze yakın ef-pi-es ile çalıştırabilmesi, Apple'ın oyun performansındaki yeteneğini gözler önüne seriyor. Öte yandan, Mak Mini'lerin hızla tükenmesi ve Klavdbot'un En-vidia'nın küda ekosistemindeki üstünlüğünü sarsması da dikkat çekici. Apple'ın ekosistemi genellikle çok beğenilse de, küda gibi paralel işlem kaynaklarıyla sorunsuz entegrasyon eksikliği bazen eleştiriliyordu. Açık kaynak, ücretsiz olarak sunulan Klavdbot yapay zeka asistanının bu alandaki etkisi, yapay zeka ve paralel işlemleme dünyasında yeni bir rekabet kapısını aralayabilir ve Apple'ın bu alandaki konumunu güçlendirebilir. em-dört işlemcilerin yapay zeka performansı ve güç tüketim dengesi Klavdbot kullanıcılarını çok etkilemiş durumda. Bir çok noktada Mak Mini stoklarının tükendiği aktarılırken, sosyal medya üzerinde de birbiri ardına gelen paylaşımlar talebin artarak devam edeceğini gösteriyor. Apple'ın hem oyun performansındaki artışı hem de yapay zeka alanındaki bu hareketlilik, şirketin sadece tüketici elektroniğinde değil, aynı zamanda yüksek performanslı hesaplama ve yapay zeka çözümlerinde de iddialı bir oyuncu olma yolunda ilerlediğini gösteriyor. Gelişmeler bu şekildeydi, bir sonraki bölümde görüşmek üzere hoşçakalın.

Merhaba Teknoloji Meraklıları, Son günlerde yapay zeka dünyasında dikkat çeken gelişmeler yaşandı. Amerika Birleşik Devletleri Kongresi, yapay zeka çip ihracatı üzerinde daha fazla söz sahibi olmak istiyor. Yeni önerilen Ey-ay Overvoç Ek-t adlı yasa tasarısı, yüksek performanslı yapay zeka çiplerinin düşman ülkelere ihracatında son kararı Kongre'ye devretmeyi amaçlıyor. Bu, Beyaz Saray'ın mevcut kısıtlamalarına ek olarak, ihracatçılardan yüzde-yirmi-beş gibi bir ücret alınmasını da içeriyor. Bu durum, Çin'deki teknoloji şirketlerini zor durumda bırakıyor. En-vid-ya'nın en yeni ve güçlü yapay zeka çipi olan haş-iki-yüz'ün Çin'e girişi engellendiği için, Çinli şirketler bu çipler için kara borsaya yönelmeyi ya da daha az güçlü, yerli üretim çiplerle yetinmeyi düşünüyor. Sınırda bekletilen haş-iki-yüz cipleri olduğu da gelen haberler arasında. Tüm bu gerilime rağmen, En-vid-ya'nın si-i-o'su Censen Hu-ang, Çin'i ziyaret etmeye hazırlanıyor. Bu ziyaret, şirketin Çin pazarına yeniden erişim çabalarının bir parçası olarak görülüyor. Görünen o ki, çip savaşları tüm hızıyla sürerken, En-vid-ya gibi şirketler bu zorlu dengeyi korumaya çalışıyor. Bu kısıtlamalar, yapay zeka teknolojilerinin gelişim hızını ve maliyetini doğrudan etkileyerek, hepimizin kullandığı yapay zeka destekli servislerin geleceğini şekillendirebilir. Diğer yandan, yapay zekanın hayatımıza etkileri sadece çiplerle sınırlı değil. En-vid-ya'nın si-i-o'su Censen Hu-ang, yapay zekanın bazı "beyaz yakalı" işleri ortadan kaldırabileceğini kabul etse de, bunun aynı zamanda inşaat işçileri, elektrikçiler ve tesisatçılar gibi "mavi yakalı" işler için de büyük bir talep yaratacağını belirtiyor. Çünkü yapay zeka altyapısı, insanlık tarihindeki en büyük fiziksel yapılaşmalardan birini gerektiriyor. Bu devasa altyapı ihtiyacının bir örneğini de Elon Mask'ın iks-ey-ay şirketinin Kolosıs-iki veri merkezi üzerinden görüyoruz. Mask'ın bir-giga-vat kapasiteye ulaştığı iddiasına rağmen, Epok Ey-ay araştırmacılarının yayınladığı uydu görüntüleri şu an için sadece üç-yüz-elli mega-vat soğutma kapasitesi olduğunu gösteriyor. Bu da, beş-yüz-elli-bin En-vid-ya Blek-vel yapay zeka hızlandırıcısını tam güçte çalıştırmak için yeterli değil. Yani, yapay zeka denince akla sadece yazılımlar gelmesin; bu teknolojinin arkasında devasa bir fiziksel dünya, enerji tüketimi ve insan emeği var. Bu durum, gelecekte enerji altyapılarımızın ne kadar değişeceğini ve hangi yeni iş kollarının ortaya çıkacağını gösteriyor. Gelişmeler bu şekildeydi, bir sonraki bölümde görüşmek üzere hoşçakalın.

Merhaba teknoloji ve oyun meraklıları. Oyun dünyasından gelişmeleri sizler için derledim. Gördüğüm kadarıyla, oyun geliştirme süreçleri ve bu süreçlerdeki teknoloji kullanımı, sektörün gündemini oldukça meşgul ediyor. İlk olarak, Remedy adlı oyun şirketinin meşhur Alan Veyk iki oyununun çıkışıyla ilgili dikkat çekici bir açıklamasını ele alalım. Şirket, E-pik Geyms ile yaptıkları anlaşmayı savunarak, bu anlaşma olmasaydı Alan Veyk iki diye bir oyunun var olamayacağını söyledi. Bu durum bize gösteriyor ki, günümüz oyun dünyasında büyük ve iddialı yapımların hayata geçmesi için finansal destek kritik önem taşıyor. Bazen bu destek, bir platforma özel olma gibi şartlarla gelebiliyor. Yani, sevdiğimiz oyunların arkasında, bizim görmediğimiz böyle büyük iş anlaşmaları ve finansal riskler yatıyor. Bu, oyun yapımcıları için bir denge meselesi; hem yaratıcılıklarını konuşturmak hem de projenin finansal sürdürülebilirliğini sağlamak zorundalar. Bu konuya paralel olarak, Embark Stüdyosunun Ark Reydırs oyunu için yayımladığı yol haritası ve Yubi-soft'un Beyond Gud end Evil iki oyununun hâlâ geliştirme aşamasında olduğunu açıklaması da oyun geliştirmenin farklı yüzlerini gösteriyor. Ark Reydırs gibi yeni bir oyun, oyuncuların ilgisini canlı tutmak için sürekli güncellemeler ve yenilikler vaat ederken, Beyond Gud end Evil iki gibi bazı oyunlar yıllarca süren zorlu bir geliştirme sürecinden geçebiliyor. Bu da bize, bir oyunun raflara gelmesinin ne kadar uzun ve karmaşık bir süreç olduğunu hatırlatıyor. Bazen bir oyun, birçok kez baştan aşağı değişebiliyor, hatta şirketlerin yeniden yapılanma süreçlerinden bile sağ çıkabiliyor. Bir diğer önemli başlık ise teknolojinin yaratıcılıkla ilişkisi üzerine. Popüler Fortnite oyununun geliştiricilerinden biri, bir yönetmenin un-re-ıl Engine oyun motorunu kötü sinema görselleri için suçlamasına karşı çıktı. Geliştirici, "Ustalık sanatkârlardan gelir, yazılımdan değil" diyerek, en iyi teknolojiye sahip olsanız bile, onu kullanacak yetenekli insanların önemini vurguladı. Bu tartışma, sadece oyun dünyası için değil, film gibi diğer yaratıcı sektörler için de geçerli. Bir araç ne kadar gelişmiş olursa olsun, onu kullanan kişinin vizyonu ve yeteneği olmadan tek başına harikalar yaratamaz. Bu durum, teknolojiyi hayatımıza entegre ederken, insan faktörünün ve sanatsal bakış açısının ne kadar değerli olduğunu bize bir kez daha hatırlatıyor. Son olarak, Nintendo'nun Süper Mario Galaksi filmi hakkında bir Nintendo Dayrekt etkinliği düzenleyeceğini duyurması, oyunların sadece oyun olarak kalmadığını, aynı zamanda kültürel bir fenomen haline geldiğini gösteriyor. Sevilen oyun karakterleri ve hikayeleri, sinema gibi farklı medya dallarına taşınarak daha geniş kitlelere ulaşıyor. Bu da oyunların, hayatımızdaki eğlence anlayışını nasıl şekillendirdiğinin ve gelecekte de bu etkiyi sürdürmeye devam edeceğinin bir kanıtı. Gördüğümüz gibi, oyun dünyası hem teknolojik gelişmelerle hem de yaratıcı süreçlerle sürekli bir değişim ve gelişim içinde. Bu gelişmeler, oyunları oynayan bizleri doğrudan etkiliyor; daha iyi grafikler, daha sürükleyici hikayeler ve farklı eğlence deneyimleri sunuyor.

Merhaba Teknoloji Meraklıları, Bugün sizlerle Intel'in son dönemdeki haberlerini ve bunların bizim hayatımıza nasıl yansıyabileceğini konuşacağız. Gelen haberlere göre, Intel geçtiğimiz yıl mali açıdan zorlu bir dönem geçirse de, bazı olumlu işaretler de var. Şirketin hisseleri düşmüş olsa da, iki-bin-yirmi-beş yılını üç-yüz milyon dolar gibi bir zararla kapattı. Bu, iki-bin-yirmi-dört'teki on-sekiz nokta sekiz milyar dolarlık devasa zarara kıyasla aslında önemli bir iyileşme. Yani, hâlâ zarar etseler de, kan kaybı durma noktasına gelmiş gibi görünüyor. Peki, bu iyileşmenin arkasında ne var? En büyük etken, Yapay Zeka teknolojilerine olan müthiş talep. Intel, dördüncü çeyrekte beklenenin üzerinde gelir elde ettiğini söylüyor ve bunun ana nedeni, Yapay Zeka altyapısı için gerekli çiplerin çok rağbet görmesi. Yani, Yapay Zeka dünyayı kasıp kavururken, Intel de bu büyük pastadan payını almaya çalışıyor. Bu durum, gelecekte daha akıllı telefonlar, daha yetenekli Yapay Zeka asistanları ve hatta kendi kendine giden arabalar gibi teknolojik yeniliklerin daha hızlı hayatımıza girebileceği anlamına geliyor. Ancak her şey güllük gülistanlık değil. Şirket, iki-bin-on yılından bu yana en düşük yıllık gelirini elde etmiş ve üretim tesisleri, yani "foundry" işi hâlâ zarar ediyor. Intel, sadece kendi çiplerini üretmekle kalmayıp, diğer şirketler için de çip üretmek istiyor. Bu, teknoloji dünyasında çok önemli bir hamle çünkü çip üretimi çok pahalı ve zorlu bir iş. Eğer Intel bu alanda başarılı olursa, Samsung ve Tayvanlı Tiy-eS-eM-Siy gibi devlere rakip olabilir. Bu da, çip üretiminde daha fazla rekabet ve dolayısıyla bizim kullandığımız elektronik cihazların daha uygun fiyatlı, daha çeşitli ve daha yenilikçi olmasını sağlayabilir. Bu yeni üretim süreçlerinden biri olan on-dört-a teknolojisi için Intel'in iki potansiyel müşterisi test çiplerini inceliyor. Henüz kesin bir anlaşma olmasa da, müşterilerin geri bildirimleri olumlu. Eğer bu müşteriler Intel ile anlaşırsa, şirketin üretim tesisleri işi için büyük bir adım olacak. Tedarik zincirindeki sıkıntılar da iki-bin-yirmi-altı'nın ikinci çeyreğinde hafiflemeye başlayacak gibi görünüyor. Bu da, özellikle bilgisayar ve diğer elektronik cihazlara ulaşmanın daha kolay ve belki de daha ucuz hale gelebileceği anlamına gelebilir. Kısacası, Intel zorlu bir yolda ilerliyor ama Yapay Zeka rüzgarını arkasına alarak ve yeni üretim teknolojilerine yatırım yaparak geleceğe umutla bakmaya çalışıyor. Bu gelişmeler, en nihayetinde daha güçlü, daha verimli ve daha akıllı teknolojik ürünlerin kapısını aralayacak.

Merhaba teknoloji meraklıları! Bugün size teknoloji dünyasını ve hepimizin dijital yaşamını etkileyen önemli bir konudan bahsedeceğim: bellek kıtlığı. Son zamanlarda gelen haberlere göre, bu kıtlık yüzünden fiyatlar adeta tavan yapmış durumda ve bu durum, Yapay Zeka'nın yükselişiyle daha da karmaşık bir hal alıyor. Şu anda es-es-di adı verilen hızlı depolama birimleri, geleneksel haç-di-di'lere göre tam on altı kat daha pahalı hale gelmiş durumda. Bunun temel nedeni, Yapay Zeka teknolojilerinin artan depolama ihtiyacı ve buna bağlı olarak ne-en-de flaş belleklerde yaşanan tedarik sıkıntısı. Mesela, sadece geçtiğimiz yılın ikinci çeyreği ile bu yılın birinci çeyreği arasında, otuz terabaytlık kurumsal bir ti-el-si es-es-di'nin fiyatı yüzde-iki-yüz-elli-yedi oranında artmış. Bu, üç bin altmış iki dolarlık bir ürünün neredeyse on bir bin dolara çıkması demek. Haç-di-di fiyatları da artmış ama sadece yüzde-otuz-beş gibi daha makul bir oranda. Bu yüzden, büyük veri merkezleri artık sadece es-es-di kullanmak yerine, hem es-es-di hem de haç-di-di'leri bir arada kullanarak daha uygun maliyetli ve istikrarlı çözümler arıyorlar. Bu durum, kullandığımız bulut servislerinden online oyunlara, hatta depolama hizmetlerine kadar birçok şeyin maliyetine yansıyabilir. Bellek kıtlığı sadece depolama birimlerini değil, ekran kartlarını da etkiliyor. Özellikle de-rem belleklerdeki sıkıntı, en iyi ekran kartlarının fiyatlarını yükseltirken, dolandırıcılar için de adeta bir fırsat kapısı açmış. Çin'den gelen haberlere göre, ikinci el piyasada en-vidia ci-fors er-ti-iks kırk serisi ekran kartı diye sahte ürünler satılıyor. Örneğin, alıcıya er-ti-iks kırk-seksen diye tanıtılan bir kartın aslında er-ti-iks otuz-altmış mobil çip ve sahte vi-rem içerdiği ortaya çıkmış. Bu durum, özellikle yüksek performanslı ekran kartı arayan oyuncuların ve profesyonellerin dikkatli olması gerektiğini gösteriyor. İkinci el alımlarda çok uyanık olmak ve güvenilir kaynaklardan alışveriş yapmak hayati önem taşıyor. Peki, şirketler bu duruma nasıl yaklaşıyor? Bellek sıkıntısı ve tedarik zinciri sorunları o kadar ciddi ki, şirketler si-i-o'lar ve satın alma uzmanları gibi en üst düzey yöneticilerini yurt dışına göndererek küresel çapta toplantılar yapıyorlar. Amaçları, tedarik zincirindeki aksaklıkları gidermek ve üretimi pürüzsüz hale getirmek. Bu da bize, sektörün bu sorunları çok ciddiye aldığını ve çözüm bulmak için yoğun çaba harcadığını gösteriyor. Tüm bu fiyat artışı söylentilerinin arasında, Samsung'dan da önemli bir açıklama geldi. Şirket, bellek ürünlerinde yüzde-seksen gibi astronomik bir fiyat artışı yapılacağı iddialarını yalanladı. Piyasalarda hızla yayılan bu söylentinin tamamen uydurma olduğunu belirttiler. Evet, Samsung da dahil olmak üzere tüm yarı iletken üreticileri, tedarik azaldığı için fiyatları artırmaya başlıyor, ancak yüzde-seksen gibi tek taraflı bir zam planlarının olmadığını açıkladılar. Bu haber, piyasada oluşabilecek panik havasını bir nebze olsun dağıtabilir ve biz tüketiciler için biraz nefes aldırıcı olabilir. Yine de fiyat artışlarının kaçınılmaz olduğunu unutmamak gerekiyor. Özetle, Yapay Zeka'nın yükselişiyle artan bellek talebi, teknoloji dünyasında büyük bir kıtlığa ve fiyat artışlarına yol açıyor. Bu durum, hem depolama birimlerinin hem de ekran kartlarının maliyetini etkiliyor, hatta sahtecilik riskini bile beraberinde getiriyor. Şirketler bu sorunları çözmek için yoğun çaba harcıyor ve Samsung gibi büyük oyuncular da piyasayı sakinleştirmeye çalışıyor. Bizim içinse bu, teknolojiye erişimin daha pahalı hale gelebileceği ve alışveriş yaparken her zamankinden daha dikkatli olmamız gerektiği anlamına geliy...