Nederland in Oorlog

Deze aflevering was oorspronkelijk bedoeld om het een en ander aan praktische zaken mede te delen, die de komende tijd van kracht zullen zijn. Die mededelingen zijn echter aangevuld met een klein verhaaltje i.v.m. de 40-jarige herdenking van de Kernramp in Tsjernobyl. Alsmede een kleine reactie op de recente onthullingen rond Erik Hazelhoff Roelfzema (Soldaat van Oranje).

Eeuwenlang lag hij daar, midden in Holland. Het grootste binnenmeer van ons land. En het lag daar niet passief af te wachten, maar progressief, of zelfs agressief. Het vrat al het land om zich heen weg. Niets of niemand was veilig. Geen wonder dat men erop los 'animaliseerde' en deze onmogelijk-te-negeren, olifant in de kamer, gevreesd om zijn sluwheid en vraatzucht, de Waterwolf noemde...

We buigen ons nog eens over de overweldigende kracht van vulkaanuitbarstingen, van deze in het bijzonder. Wat deze uitbarsting uniek maakt is de kracht van de eruptie en de rampzalige nasleep. Het jaar zonder zomer, wereldwijde voedselschaarste en armoede. Het werd een ''Apocalyps-light''. Dat en meer hoor je in deze aflevering...

De laatste keren hebben we gehoord, hoe Nederland eeuwenland getroffen werd door watersnoodrampen. Toch zagen we ook hoe de bescherming langzaam beter werd. Dijken werden beter, de waterschappen waren verenigd. Het water maakte minder slachtoffers dan vroeger. Maar er moest nog veel gebeuren. Er lagen nog een aantal grote projecten te wachten. Daarvoor gaan we terug naar het jaar 1815. Willem I zette zijn handtekening onder plannen om grote inpolderingen te gaan doen. Maar precies op dat moment vindt er een andere ingrijpende historische gebeurtenis plaats...

We vervolgen het verhaal van de vorige keer. Het land ligt in puin na twee gruwelijke rampen; die van 1570 en 1610. Vanaf dat moment verandert er het een en ander, maar de problemen zijn daarmee niet meteen opgelost. Voorlopig liggen er nog ruim twee eeuwen van dijkdoorbraken, overstromingen en watersnoodrampen in het vooruizicht...

We vervolgen het verhaal over ons getroebleerde verleden met water. Ditmaal gaan we het dan ook hebben over de donkerste kant van dit verhaal; watersnoodrampen...

Het Nederlands landschap; dat is het onderwerp. Waarom heeft dat de karakteristieke kenmerken die het nu heeft? Dat komt omdat het land allereest ontgonnen moest worden, geconditioneerd voor landbouw en stedenbouw en daarna beschermt moest worden tegen overstromingen vanuit zee, maar ook vanuit de rivieren. En toen we dan begin 17e eeuw enigszins onder controle begonnen te krijgen, werd het tijd voor de volgende grote stap in dat proces van bescherming en conditionering; het droogmaken van de Hollandse meren. Een van de meest vooraanstaande figuren in die prestigieuze projecten was Leeghwater. Hij staat centraal in deze aflevering.

Het jaaroverzicht van 2025. We bespreken zowel het 'podcastjaar' als een aantal maatschappelijke thema's.

Op de valreep, om maar even binnen marine-terminologie te blijven, is hij daar dan. De laatste aflevering van deze reeks. Precies op het moment, op de zelfde dag dat het Korps Mariniers 360(!) jaar geleden werd opgericht. Hoewel, daar is het wat laat in de avond voor. Maar toch, het is gelukt op 10 december!Het gaat in deze aflevering nog even over de 'moderne geschiedenis' van het Korps, vanaf 1965-70. En zo werken we langzaam naar de huidige tijd toe en sluiten we de serie af met een felicitatie en een eregroet.

Op de valreep deel twee van deze miniserie. Hopelijk krijgen we voor morgen nummer drie af, precies op het 360 jarig bestaan. We bespreken in deze aflevering in vogelvlucht een groot stuk geschiedenis, grofweg van 1700 tot 1970.

In het kader van het 360 jarig bestaan van Korps Mariniers, gaan we het eens over die eenheid hebben. Hoe ziet het huidige korps eruit? Waar liggen hun specialisaties? Hoe werd het opgericht, en wat betekend het om Marinier te zijn? Dat en meer in deze speciale (mini) serie.

We hervatten de serie waar we tot en met aflevering 76 mee bezig waren. Dit wordt eigenlijk deel 2 van de serie: Nederland Waterland. Hoe en waarom wij hebben geleerd om het water tegen te houden, en er uiteindelijk mee hebben leren leven. Hoe moeizaam dat ging tegen de achtergrond van de Middeleeuwen. Waar we niet alleen te maken hadden met de getijden van het water, maar ook met de getijden van de geschiedenis.

We zijn halverwege de Slag om Frankrijk in 1940. Toch is het eerste deel het belangrijkste geweest. Dat had de vrije val in gang gezet. Nu was het een kwestie van te pletter slaan voor de Fransen. Toch was er een vernieuwd elan onder de Fransen en de Duitsers moesten hun momentum weer terug zien te vinden. En wat dit alles op ging leveren hoor je deze aflevering

De Duitsers hebben de Fransen in de tang. Of eigenlijk andersom, alleen de Fransen beseffen het niet. Pantsergruppe Kleist was dwars door de Franse legers heen gebeukt en had ze gesplitst, waardoor ze effectief aan weerszijden werden omsloten door Fransen. Maar zouden de Franse commandanten er iets mee doen?

Een enigszins afwijkende aflevering, althans we wijden ietwat uit. Men moet immers van zijn hart geen moordkuil maken. Daarna pakken we het verhaal weer op en vervolgen we het verhaal over de Slag om Frankrijk in 1940.

Na een serie ongeëvenaarde blunders van de Franse legerleiding, zijn de Duitsers doorgebroken het Franse binnenland in. Hoe dit alles tot stand kwam en wat er daarna gebeurde, hoor je in deze aflevering.

Operatie Fall Gelb, dat is waar we het over gaan hebben. Een legendarische veldtocht. De geniale Duitse strategen hadden een baanbrekend en gewaagd plan opgezet. En dat plan werd al even briljant uitgevoerd door het Duitse leger. Maar klopt dat verhaal wel? Is deze beeldvorming, niet gewoon beeldvorming en ligt het eigenlijke verhaal niet heel anders? Het ligt in ieder geval genuanceerder. Het was niet alleen maar Duitse competentie, het was vooral ook Franse incompetentie. Dat gaan we eens nader analyseren in deze aflevering...

Informatie over de rondleiding op de Grebbeberg. Laat even weten of je komt!

We gaan het dit keer kortstondig over de geschiedenis van Elzas-Lotharingen hebben. Het grensgebied tussen Frankrijk en Duitsland. Het gebied is meerdere malen van eigenaar gewisseld en doordrenkt van de oorlogsgeschiedenis. Uiteindelijk gaan we iets specifieker in op de Tweede Wereldoorlog, want ook die kent meerdere episodes in de regio. Onder andere lag er de wereldberoemde Maginotlinie die de Duitsers had moeten tegenhouden in 1940...

We gaan ver terug in onze geschiedenis. De strijd tegen water staat centraal. En niet alleen de strijd tegen, maar ook het werken met water. Het is een doorlopend thema is onze geschiedenis. Daar gaan we eens iets dieper naar kijken. Hoe het tot stand is gekomen en wanneer.

Aflevering 75 staat in het teken van...aflevering 75. Dat vieren we en we gaan even in op wat statistieken enzo...

We gaan de economische geschiedenis van Nederland nog eens wat verder uitdiepen. We bespreken onder andere de oprichting van de W.I.C. De Geoctrooieerde West Indische Compagnie voluit. Deze ging in het Caribisch gebied en Amerika opereren. Ook gaan we het hebben over wat er met V.O.C. geld werd gedaan zodra het daadwerkelijk in de zakken van de investeerders terecht was gekomen. Hoe werd dat besteed? En wat was het effect van die bestedingen, in hoeverre droeg dat bij aan de algemene welvaart in 17e-eeuws Nederland?

We vervolgen het verhaal over de financiële, economische ontwikkeling van ons land. Zo gaan we onder andere de financiële achtergrond van de Nederlandse Opstand tegen Spanje onderzoeken. Ook gaan we het hebben over de ontwikkeling van de VOC. En over de rol van een (toen) gloednieuw fenomeen; de Beurs, de handel in aandelen.

We gaan het hebben over de handel op de Oostzee. Graan werd het meest verhandelde product. Daar werd Nederland in korte tijd schatrijk mee. En de graanhandel had nog meer voordelen. Doordat in Holland de graanhandel werd gecentreerd, werd de rest van de handel daar ook gecentreerd. Dat wordt het hoofdthema. Tevens bespreken we een heel ander aspect van Nederlandse handel; Slavenhandel en slavernij.

We gooien het een keer over een andere boeg. We gaan het hebben over de Nederlandse handelsgeest. Daarvoor gaan we bijna duizend jaar terug in de tijd.

kleine uitleg en terugkoppeling i.v.m. vorige mededelingen.

Louis Grondijs zet zijn werk als journalist voort aan het oostfront van de 1e Wereldoorlog. Maar hij ontwikkeld zich vooral al militair. Hij beland van het ene in het andere hachelijke avontuur. En doet niets liever. Hij is in zijn element, hij is brutaal en hij is nergens bang voor. Het levert een hoogst opmerkelijk verhaal op.

N.a.v. vorige week een kleine update omtrent het experiment.

We moeten het even hebben over het voortbestaan van Nederland In Oorlog. Tot nu toe ben ik erg scheutig geweest met afleveringen om jullie deze gratis podcast te gunnen. Het wordt tijd om mij ook iets te gunnen. Hopelijk kunnen we dat op deze manier bereiken; vanaf een acceptabel aantal donateurs komen de oude afleveringen weer online (1 voor 1) en zal ik ook nieuwe afleveringen plaatsen. Luister de aflevering voor de uitleg. Bedankt voor je begrip. PayPal via Dick De Ridder, of via: [email protected]

Louis Grondijs vertrekt naar het Oostfront van de Eerste Wereldoorlog, om daar zijn geluk te beproeven. Hij had de voorgaande maanden de eerste fase van het westfront van dichtbij gezien. Wat hem echter niet was gelukt, was om de "krijgsoperaties" in de voorste lijn mee te maken. En dat was waar hij naar op zoek was. Als reporter in de frontlinie. Om verslag te kunnen doen van meer dan alleen zijn waarneming, maar ook van zijn deelneming. Zou hij dat in Tsaristisch Rusland wel voor elkaar krijgen?

Louis reist met de Duitse opmars door België mee en komt uit in Noord Frankrijk. Daar is hij getuige en doet verslag van de oorlog. De eerste maanden van WO1 zijn verschrikkelijk en ontluisterend voor velen. Maar bij Louis maakt het ook iets anders los. Een unieke fascinatie een lust om de oorlog in al zijn facetten mee te maken.

Tachtig jaar geleden werd Europa bevrijd van Nazi-Duitsland. We zijn goed op de hoogte van hoe dat tot stand kwam. Maar er zijn wellicht nog wel een aantal hiaten die we op kunnen vullen. Want wat gebeurde er bijvoorbeeld vanaf oktober 1944? Hoe verliep de geallieerde opmars daarna?

Louis Grondijs gaat als journalist naar België. Hij gaat daar verslag doen van de Duitse aanval op het Neutrale België en van de opmars naar Frankrijk. Zelf is hij op en top journalist en zal dan ook, zo neutraal mogelijk verslag gaan doen ter plaatse. Maar Louis voelt zich betrokken, wordt gedreven door sterke principes en is niet op zijn mondje gevallen. En daarom vinden we Louis in diverse, hachelijke avonturen, tegen de achtergrond van het begin van de Eerste Wereldoorlog, in augustus 1914...

We vangen aan met een nieuwe serie, met een nieuw onderwerp en een nieuw hoofdpersoon. Met die hoofdpersoon als centraal figuur begeven we ons naar historische locaties en gebeurtenissen. In de deze aflevering gaat het over zijn achtergrond, zijn jeugd, zijn persoonlijke en professionele leven. over wat hem bewoog om een radicale beslissing te nemen....

De laatste aflevering in deze Maurits-serie staat, uiteraard in het teken van Maurits. We gaan nog het een en ander aan samenvattingen geven, hoogte en dieptepunten bespreken. We buigen ons nog een keer over de cijfers en statistieken en proberen daar wat duiding en opheldering over te geven. Om uiteindelijk toe te werken naar een eindconclusie en naar een waardig einde...

Vandaag binden we wat losse eindjes aan elkaar. We vatten het een en ander samen. En we kijken even iets verder, na 1625. Daarnaast gaan we het hebben over hoe het een aantal belangrijke karakters is vergaan, nadat Maurits was overleden.

Dit keer een fictief verhaaltje over broers, burenruzie, vriendschap en verraad. Wellicht komt het je bekend voor...

Spinola staat met een krankzinnig leger voor de poorten van Breda. Maurits en het Staatse leger moeten roeien met de riemen die ze hebben. Prins Maurits is ook nog eens ziek en gaat met snel achteruit. Zou hij iets voor Breda kunnen betekenen? Hoe lang had hij nog te leven?

Na het debacle van Bergen op Zoom zijn de Spanjaarden ruim een jaar wat minder aktief. Van beide kanten worden geen offensieven ondernomen, zelfs geen belegeringen. Eind 1623 komt daar verandering in. De winter brengt onverwacht nieuwe mogelijkheden met zich mee....

De Spanjaarden hadden vrij spel leek het. Ze hadden diverse veldlegers op de been en konden de Republiek aan alle kanten onder druk zetten. Het enige wat wij konden doen, was verdedigen. Maar waar, want na de val van Gulik vorig jaar, was.het vooral de oostgrens die verdedigd moest worden. Daarom was Spinola naar Bergen op Zoom getrokken. Zou het hem wel lukken, zou hij dit bolwerk kunnen nemen en daarmee de vesting Holland kunnen binnendringen?

Het twaalfjarig bestand loopt ten einde. Spanje heeft niet stilgezeten. Zij ondernemen uitgebreide strategische stappen tegen de Republiek. Zijn we er klaar voor, hoe hebben wij ons voorbereid op deze onvermijdelijk herstart van de oorlog?

Het is nog steeds tijdelijk vrede in de Republiek. Maar is het ook echt vrede? Het rommelt en het broeit. Verschillende facties liggen met elkaar overhoop. Zo zijn er spanningen binnen de Protestantse Kerk. Die spanningen zouden ook Maurits en Van Oldenbarnevelt verder uit elkaar drijven en ze uiteindelijk lijnrecht tegenover elkaar zetten....

Klein jaaroverzicht over het afgelopen jaar en wat ons nog te wachten staat. Daarnaast gaan we ook de huidige jeugd langs de historische meetlat leggen en proberen te achterhalen of je daar militair nog iets mee kan. Met deze aflevering luiden we de winterstop in en sluiten we het jaar af.

De oorlog komt stil te liggen. Vrede is een brug te ver gebleken, er wordt besloten tot een langdurig bestand. Twaalf jaar lang zullen beide partijen elkaar met rust laten. D.w.z. Nederland en Spanje. Want intern, binnen de Nederlandse Republiek waren er ook rivaliserende stromingen die conflicten met elkaar hadden. Bij gebrek aan een gezamenlijke vijand, begonnen die meer en meer op te spelen....

De zeeslag die zojuist in gang was gezet, was van groot belang. Het risico was enorm. De Spanjaarden hadden veel meer vuurkracht. Hoe konden we dat in godsnaam verslaan? Geen tijd voor twijfel nu, de kaarten liggen op tafel. Zou de vloot van Van Heemskerck zich ook zonder hem kunnen redden?

De vergaarde rijkdom in zijn vorige tochten, belette Jacob niet om weer de zee op te gaan. Wederom zou hij op expeditie gaan. Maar toen, op de valreep werd hij gevraagd voor een speciale, geheime missie....

Jacob gaat na een kleine herstelperiode gewoon doodleuk weer de zee op. Ditmaal treedt hij in dienst van de Voorcompagnie; een van de voorlopers van de VOC. We gaan het in deze afleveringen hebben over het grote plaatje, maar over over de persoonlijke avonturen van Jacob Van Heemskerck

Iedereen is ziek, iedereen heeft honger, vier man liggen op sterven, twee zijn al overleden. Een paar krakkemikkige open bootjes hebben ze gemaakt. Daarmee moeten ze duizenden kilometers varen. Maar het is nu of nooit, ze moeten ontsnappen aan de kaken van de ijsberen en de ijsbergen, ontsnappen van Nova Zembla. Dat koude, barre land. Van het Behouden Huys, naar een behouden vaart?

Na maanden van brute ontberingen zaten de Expeditieleden muurvast op Nova Zembla. De omstandigheden op dat kale, barre land waren rond de jaarwisseling 1596/97, dramatisch. Er was voorlopig geen eind in zicht. Er kwam geen redding, er was weinig tot geen hoop. Zou dat schip ooit loskomen uit het ijs of zouden ze daar nooit meer wegkomen en sterven als burgers van Nova Zembla?

We gaan onze focus verleggen naar de zee. We volgen Jacob van Heemskerck vanaf zijn jongere jaren, tot en met de ontdekkingsreizen van Willem Barentsz. Die staan deze-en de volgende-aflevering centraal. Trek iets warms aan, want dit wordt een ijskoud verhaal...