Połączenie międzynarodowe

Brytyjsko-libijski pisarz Hisham Matar był bohaterem kolejnego wydania audycji "Połączenie międzynarodowe". Rozmawialiśmy o wydanej właśnie po polsku książce "Moi przyjaciele". Hisham Matar opowiedział również m.in. o skutkach Arabskiej Wiosny i skomplikowanej tożsamości człowieka, który całe życie spędził poza własnym krajem.

Ta książka zawiera przykłady tak absurdalne, że aż budzące rozbawienie. Mowa o makiecie Reichstagu, którą zdobywać mają uczone patriotyzmu dzieci, o Władimirze Putinie udającym żurawia czy grupie emerytek tropiących w sieci wrogów ojczyzny. Ewentualny śmiech gasi jednak świadomość przemocy i bezprawia, które opisywany system generuje.

W "Połączeniu międzynarodowym" wybraliśmy się do Ameryki Łacińskiej Naszym przewodnikiem był Artur Domosławski – pisarz, dziennikarz, reportażysta, autor licznych książek, w tym biografii Zygmunta Baumana i Ryszarda Kapuścińskiego, ale też takich tytułów, jak "Śmierć w Amazonii", "Ameryka zbuntowana", "Rewolucja nie ma końca" czy "Gorączka latynoamerykańska".

O życiu w kraju, w którym nikt się nie spieszy, o tym, jak naród byłych odkrywców i kolonizatorów postrzega świat, o saudade, piłce nożnej i literaturze - o tym wszystkim w swojej książce "Portugalia. W objęciach oceanu" pisze Anna Bittner. Autorka będzie bohaterką audycji.

W audycji wspólnie z Weroniką Truszczyńską - sinologiem, inlfluencerką i współautorką książki "Chiny jednego dziecka" - przyjrzeliśmy się współczesnemu chińskiemu społeczeństwu i temu, jakie skutki ma prowadzona od początku lat 80. XX wieku polityka ograniczania dzietności.

To opowieść o traumie, zemście, przebaczeniu i moralnych rozterkach ludzi skrzywdzonych przez system - taki jest nowy film Jafara Panahiego pt. "To był zwykły przypadek", nagrodzony Złotą Palmą i nominowany w dwóch kategoriach do Oscara. W audycji rozmawiamy m.in. o współczesnym Iranie w kontekście twórczości Panahiego.

Czy 17‑letni strażnik służący w obozie koncentracyjnym może zostać uznany za współodpowiedzialnego za cierpienie i śmierć więźniów? Kilka lat temu proces Bruno Deya przyniósł odpowiedź twierdzącą. Przez dziesięciolecia niemieckie sądy unikały jednak skazywania nawet wysoko postawionych nazistów, argumentując, że rzeczywistą winę ponosili wyłącznie przywódcy III Rzeszy, a pozostali funkcjonariusze jedynie wykonywali rozkazy. W swoim reportażu sądowym "Ostatni proces. Niemieckie rozliczenia z nazistowską przeszłością" Tobias Buck przygląda się temu, jak i dlaczego to podejście zaczęło się zmieniać.

29 stycznia 2024 roku wolontariusze Palestyńskiego Czerwonego Półksiężyca odbierają telefon alarmowy. W Gazie, w samochodzie pod ostrzałem uwięziona jest sześcioletnia dziewczynka, która błaga o pomoc. Ratownicy, starając się utrzymać z nią kontakt, robią wszystko, by dotarła do niej karetka. Dziewczynka nazywa się Hind Rajab.

Naiwność, idealizm i bezradność wobec mechanizmów zbrodniczego systemu - te tematy w swoim nowym filmie "Dwaj prokuratorzy" porusza Siergiej Łoźnica. Czy opowieść osadzona w okresie stalinowskich czystek mówi nam coś o rzeczywistości XXI wieku?

Zdjęcia do jego filmów powstawały m.in. w Korei Północnej i Afryce. Interesuje go performatywny aspekt dziennikarstwa i obnażanie często niewygodnych prawd. Mads Brügger, twórca takich dokumentów, jak "Ambasador", "Czarny łabędź", "Kret w Korei" czy "Kto zabił sekretarza generalnego ONZ?", był bohaterem audycji "Połączenie międzynarodowe". 

10 grudnia w Sztokholmie medale noblowskie odebrało aż trzynaścioro laureatów. Wśród nich znalazł się węgierski pisarz, Laszlo Krasznahorkai. To drugi laureat Literackiej Nagrody Nobla pochodzący z Węgier, autor takich dzieł, jak "Szatańskie tango", "Melancholia sprzeciwu" czy "A świat trwa".

19 tysięcy dziennie  - tyle osób odwiedza otwarte niedawno Wielkie Muzeum Egipskie. Szacuje się, że co roku liczba zwiedzających będzie wynosiła... od 7 do 8 milionów! O procesie powstawania tej niezwykłej atrakcji turystycznej i jednego z narzędzi egipskiej soft power opowiedział Grzegorz Dziemidowicz - egiptolog, orientalista i były ambasador RP w Egipcie i Sudanie.

Mówiliśmy o kinie afrykańskim w kontekście rozpoczynającego się już po raz 20. festiwalu Afrykamera. Jak rozwinęło się kino tego kontynentu na przestrzeni dwóch dekad? Jakie tematy interesują twórców, i jakim językiem wizualnym komunikują się z widzami? O tym opowiadał w audycji Przemek Stępień, pomysłodawca i programer festiwalu.

Steve Crawshaw, brytyjski dziennikarz, pisarz, działacz na rzecz praw człowieka, wieloletni korespondent zagraniczny dziennika The Independent, były dyrektor Human Rights Watch w Wielkiej Brytanii i szef Biura Sekretarza Generalnego Amnesty International był gościem specjalnym audycji "Połączenie międzynarodowe".

"Szkocja jest o znikaniu, zapisanym w jej krajobrazie i historii. Ślady tego, co zostało wymazane – czasem przez naturę, ale częściej przez samego człowieka – są nieoczywiste, ale są. Można je odczytać" – tak w książce "Ziemia jednorożca. Podróż po Szkocji" pisze dziennikarka Patrycja Bukalska.

W wydanej właśnie książce "Kiedyś wszyscy byliśmy tu ludźmi. Reportaże z Palestyny" Dalia Mikulska pokazuje, jak łatwo naród represjonowany staje się agresorem, ale przede wszystkim oddaje głos samym Palestyńczykom.

"Przypadek? Nie sądzę!". To ulubione słowa miłośników teorii spiskowych. O tym, jak zawładnęły one wyobraźnią Amerykanów i jak nierozłącznie związane są z nimi kultura i popkultura, opowiada w swojej nowej książce "Oślizgłe macki, wiadome siły. Historia Ameryki w teoriach spiskowych" dr Piotr Tarczyński.

"Hjem", czyli dom, siedlisko, bezpieczna przystań. To słowo na tytuł swojej najnowszej książki wybrała Ilona Wiśniewska, reporter i fotograf od lat mieszkająca w Norwegii.

Ich historia sięga czasów stalinowskich. Do 1992 roku ich istnienie było objęte całkowitą tajemnicą. Mowa o ZATO - miastach zamkniętych w Związku Radzieckim i Rosji. Poświęcona jest im najnowsza książka dziennikarki, pisarki i tłumaczki Alice Lugen, która była jedną z bohaterek audycji "Połączenie międzynarodowe".

Czy Chile to kraj poetów? Czy Polaków i Chilijczyków wiele łączy? Dlaczego Latynosi wbrew pozorom nie mówią – i nie piszą – w jednym języku? Na te pytania w audycji "Połączenie międzynarodowe" odpowiadał chilijski pisarz Alejandro Zambra.

Brazylia, lata 70., okres wojskowej dyktatury. Naukowiec Marcelo powraca do rodzinnego Recife, żeby zabrać swojego syna w bezpieczne miejsce. Dlaczego musi się ukrywać? 

Tym razem w audycji zajrzeliśmy na półkę z nowościami książkowymi. Wybraliśmy się do Iranu, Palestyny oraz... Muzeum Azji i Pacyfiku w Warszawie.

Wakacje sprzyjają podróżom, dlatego latem "Połączenie międzynarodowe" nie pauzuje. W pierwszym wakacyjnym odcinku odwiedziliśmy szwedzką Gotlandię. Naszym przewodnikiem był Szymon Drobniak - biolog, ornitolog, poeta, tłumacz, autor książki "Gęsi odpoczywają na Gotlandii".

Bohaterką audycji była gruzińska pisarka i aktywistka, Tamta Melaszwili (autorka m.in. powieści "Kos kos jeżyna"). Porozmawialiśmy nie tylko o literaturze, ale też o problemach, z którymi zmagają się współcześnie Gruzini. Czy Gruzja znalazła się w punkcie zwrotnym swojej historii? Jaką rolę w protestach społecznych odgrywają artyści?

Prostota życia, bliskość natury, wolność, jaką daje koński galop; ale także wino, muzyka i niezliczone przygody – tak wygląda życie argentyńskich "kowbojów" przedstawione w filmie "Gaucho gaucho". O społeczności gauczów, ich romantycznym wizerunku, ale też ich miejscu w argentyńskiej historii i literaturze porozmawialiśmy z iberystką, dr Zofią Grzesiak.

Czy miłość do dziecka i miłość do ojczyzny da się porównać? Czy cenę za nasze bohaterstwo powinni płacić nasi bliscy? I czy wojna potrafi wydobyć z ludzi nie tylko to, co złe, ale też to, co najlepsze? Te pytania zadaje w filmie "Mój drogi Theo" Alisa Kovalenko. Reżyser i żołnierz dokumentuje wojenną rzeczywistość dla siebie, dla swoich towarzyszy, ale też dla pięcioletniego syna, o którego przyszłość walczy.

Bogactwo, chciwość i praca - te trzy słowa zdaniem Martina Mereditha najlepiej podsumowują dzieje Afryki. O historii tego kontynentu, ale też o całkiem współczesnych problemach z brytyjskim historykiem i dziennikarzem rozmawialiśmy w związku z polskim wydaniem książki "Zmienne losy Afryki".

Instytut Adama Mickiewicza po raz kolejny angażuje się w prezentację polskiej kultury na scenie światowej, przygotowując program wydarzeń towarzyszących. Będą one przedstawiane nie tylko w polskim pawilonie, ale i w całym mieście.

Audycje zdominowały tematy z Ameryki Łacińskiej. Wśród nich publikacja "Śmierć i inni święci. Ameryka Łacińska i jej wierzenia". Przenieśliśmy się także na wystawę poświęconą amazońskiemu plemieniu.

"Ta książka zrodziła się z niedowierzania, że o straszliwych zbrodniach XX wieku można zapomnieć. Z niezgody na to, żeby je umniejszać czy relatywizować. Z potrzeby zrozumienia, jak ludzie układają się z traumatyczną przeszłością. Z chęci wysłuchania drugiego, trzeciego pokolenia po sowieckich represjach" - tak o swojej nowej książce, "Cisza nad stepem. Kazachstan i pamięć o Rosji" pisze Joanna Czeczott.

Był filozofem i działaczem społecznym, ale także psychiatrą. Pochodził z karaibskiej Martyniki, kształcił się we Francji. Obserwował z bliska wydarzenia algierskiej wojny o niepodległość. Publikował liczne artykuły na temat rasizmu i kolonializmu, a jego twórczość była inspiracją dla wielu pokoleń intelektualistów. W "Połączeniu międzynarodowym" mówiliśmy o Frantzu Fanonie.

Powrót do Iranu to moje największe marzenie, ale też sen, z którego budzę się z krzykiem – przyznaje Negar Djavadi, francuska pisarka i scenarzystka pochodzenia irańskiego. Artystka jako dziecko, tuż po wybuchu rewolucji islamskiej, uciekła ze swojego kraju wraz z rodzicami zaangażowanymi w działalność opozycyjną. Po latach wątki autobiograficzne znalazły się w jej pierwszej książce, która właśnie została wydana po polsku pod tytułem "Wszystkie moje rewolucje".

Ponad 100 tysięcy partytur, ale także książki, listy, obrazy i osobiste przedmioty Arnolda Schoenberga zniknęły w płomieniach tragicznego pożaru, który w styczniu nawiedził Los Angeles. Chociaż żadne oryginalne rękopisy nie zaginęły, muzyka należąca do Belmont Music Publishing była główną kolekcją partytur wynajmowanych orkiestrom i muzykom. 

Ponad sto wydarzeń z zakresu filmu, teatru, sztuk wizualnych, designu i muzyki w kilkudziesięciu miastach Polski i Wielkiej Brytanii - tak zapowiada się program kulturalny UK/Poland Season, który oficjalnie zostanie zainaugurowany wiosną. O brytyjskiej dyplomacji kulturalnej i o tym, co na płaszczyźnie kultury łączy Polaków i Brytyjczyków mówiła w Dwójce Rachel Launay, dyrektorka British Council w Polsce.

To opowieść o przemocy, winie, zaniechaniu, pojednaniu i sprawiedliwości, której domagają się rdzenni mieszkańcy Kanady. Już wkrótce ukaże się drugie wydanie "27 śmierci Toby'ego Obeda" - znakomitej książki reporterskiej nagrodzonej w 2020 roku Nike Czytelników.

Pokojowa Nagroda Nobla, zakończenie procesu odbudowy paryskiej katedry Notre Dame i film dokumentalny o życiu w państwie talibów – to tematy, które pojawiły się w kolejnej odsłonie "Połączenia międzynarodowego".

Szwecja, Szkocja, Filipiny - te części świata odwiedziliśmy tym razem w "Połączeniu międzynarodowym".

W "Połączeniu międzynarodowym" czas na odcinek amerykański. Amerykanie wybrali – kolejne 4 lata upłyną pod znakiem rządów Donalda Trumpa. Trudno zatem całkowicie uciec od polityki.

Gdy oczy świata skierowane są na Stany Zjednoczone, w "Połączeniu międzynarodowym" przewrotnie skupiamy się na... Europie.

Trzy kwadranse, trzy tematy, trzy kontynenty - Europa, Afryka i Ameryka Południowa. Tak w skrócie przedstawiał się program audycji "Połączenie międzynarodowe" (23.10).

- Zbigniew Brzeziński w 1997 roku napisał, że Rosja nigdy nie stanie się imperium bez Ukrainy. Jego książka "Wielka szachownica" stała się inspiracją dla grupy byłych oficerów KGB, wśród których był także Putin. Stąd polityka próby utrzymania Ukrainy w rosyjskiej strefie wpływów za wszelką cenę. Historia stała się więc użytecznym narzędziem - mówił w Dwójce Michaił Zygar, rosyjski pisarz i dziennikarz.

W "Połączeniu międzynarodowym" - nowej audycji na antenie Dwójki - przyglądamy się kulturze globalnie. Z gośćmi rozmawialiśmy o tym, czym żyje świat sztuki, jakie procesy wpływają na artystów i publiczność za granicą. Co z tego wynika dla polskiego odbiorcy kultury? - W pierwszym odcinku: Rumunia, Stany Zjednoczone i Wielka Brytania.