Prawda czy fałsz?

Prawie wszyscy wrzucamy do mediów społecznościowych filmiki, albo wysyłamy do znajomych czasówki, czyli krótkie wiadomości głosowe. - A kilkusekundowe nagranie może posłużyć przestępcom do przygotowania deepfake'a. W ten sposób będą chcieli oni oszukać bliskie nam osoby - ostrzegła w Polskim Radiu 24 Katarzyna Grabowska, specjalistka ds. budowania świadomości cyberbezpieczeństwa w Państwowym Instytucie Badawczym NASK. 

- Dla osób czy podmiotów, którym zależy na szerzeniu dezinformacji, sieć 5G była idealnym tematem. Ludzie wiedzieli, że coś ma się wydarzyć, ale zupełnie nie rozumieli, co. Wokół tego było pole do zbudowania całej masy mitów, nieprawdziwych informacji - mówił w Polskim Radiu 24 Paweł Prus (Fundacja Instytut Zamenhofa). Gościem audycji był również  Roberto Romański (Ministerstwo Cyfryzacji).

- Żywność jest bardzo wdzięcznym polem dla dezinformacji. Zwłaszcza że jest to dobro, z którego korzysta każdy z nas - zwracają uwagę w Polskim Radu 24 dr Przemysław Rzodkiewicz, główny inspektor sanitarny jakości handlowej artykułów rolno-spożywczych oraz Izabela Jarka, główny analityk danych w dziale przeciwdziałania dezinformacji NASK-BIP.

W związku z sezonem wyprzedaży i nadchodzącym szaleństwem zakupów prezentów, oszuści internetowi i złodzieje stają się coraz bardziej aktywni. Bandyci wykorzystują coraz doskonalsze narzędzia, jak sztuczna inteligencja, dlatego szczególnie teraz warto zachować czujność - radzili w Polskim Radiu 24 Przemysław Barbrich ze Związku Banków Polskich i Rafał Pikuła ze Spider's Web.

Dezinformacja dotycząca zmian klimatycznych może służyć różnym celom. Niektórzy wprowadzają w błąd ludzi po to, żeby zachować swoją uprzywilejowaną pozycję lub zarabiać pieniądze, bądź zachować zyski - wyjaśniał w Polskim Radiu 24 dr Michał Troczyński z WWF Polska.

- Nie można dać się wmanewrować w narrację rosyjską, a to się dzieje. Narrację, która polega na tym, że Rosja przymierza się do pokoju (…), a Zachód ostatkami administracji Bidena wyczynia jakieś straszne prowokacje. To piramidalna bzdura, to Rosja bez przerwy pokazuje, jakim jest barbarzyńskim agresorem - mówił w Polskim Radiu 24 Robert Pszczel (Ośrodek Studiów Wschodnich).

- Turbiny wiatrowe i samochody elektryczne to ulubione obiekty manipulacji opinią publiczną przez straszenie zagrożeniem, jakie rzekomo wywołują - powiedzieli w Polskim Radiu 24: Tomasz Drzał z Krajowej Izby Klastrów Energii i OZE oraz Aleksy Szymkiewicz z portalu Demagog.org.pl, w audycji "Prawda czy fałsz?".

- Jeśli popatrzymy na skalę nieuregulowanej migracji, to dzisiaj nie mamy do czynienia z sytuacją szczególnie kryzysową - mówiła w Polskim Radiu 24 dr Jolanta Szymańska z PISM. Z kolei językoznawczyni dr Agnieszka Jastrzębska zwróciła uwagę na to, jak agresywny i stereotypowy język wpływa na wizerunek migrantów.

- Obecna dezinformacja w sprawie szczepień nie przypomina już rosyjskiej narracji - mówiła w Polskim Radiu 24 Katarzyna Lipka z NASK. - Mamy w Polsce wystarczający zasób pseudoekspertów specjalizujących się w tych tematach i czerpiących z nich korzyści - wskazała. Gościem "Prawda czy fałsz" był także prof. Tomasz Dzieciątkowski z  Uniwersytetu Warszawskiego, który podkreślał, że żadna szczepionka nie daje stuprocentowej pewności braku zachorowania, ale też nie taki jest cel szczepień.

- W tym roku mamy zastosowanie generatywnej sztucznej inteligencji w przygotowaniu deepfake'ów, ale i generowaniu sprofilowanych ogromnych ilości informacji zaadresowanych do różnych grup odbiorców, tu mamy technologiczną innowacyjność - mówił w Polskim Radiu 24 Andrzej Kozłowski, kierownik zespołu analiz narracyjnych i fact-checkingu w NASK. Gościem audycji był także Andrzej Kohut, amerykanista.

Rosyjska dezinformacja ma różne oblicza. Często sama sobie zaprzecza. W 2021 roku Putin napisał esej o jedności historycznej narodów ukraińskiego i rosyjskiego, a później napadł na Ukrainę. - Na Kremlu zachodzi proces lepienia rzeczywistości - raz tak, a raz inaczej. Zależy, do jakiego celu ma to akurat służyć - powiedział w Polskim Radiu 24 Wacław Radziwinowicz, wieloletni korespondent "Gazety Wyborczej" w Rosji.

- To jest jedna z najważniejszych wojen, jeżeli chodzi o działania frontu informacyjnego, który przechodzi wszystkie możliwe oczekiwania - mówił gen. Bogusław Pacek, który wraz z Piotrem Niemczykiem był gościem Polskiego Radia 24.  

Każda kryzysową sytuacja, która dotyczy dużej części społeczeństwa albo wpływa na nasze życie w większej skali może stanowić dobrą przestrzeń do szerzenia dezinformacji. - Widać to bardzo dobrze na przestrzeni ostatnich lat na przykładzie wojny w Ukrainie, pandemii Covid-19 oraz powodzi w Polsce - powiedział w Polskim Radiu 24 Marcel Kiełtyka z organizacji Demagog.