Rozbitkowie Pacyfiku. Podcast historyczny

W ostatniej audycji z wakacyjnego cyklu "Prądy morskie" zabieramy słuchaczy do Gdańska – miasta z widokiem na morze. Posłuchamy opowieści pisarzy związanych z tym miastem, wybierzemy się do Narodowego Muzeum Morskiego, przybliżymy literackie obrazy Gdańska i dokładnie w 45 rocznicę podpisania porozumień w Stoczni Gdańskiej wrócimy wspomnieniami do tych wydarzeń, tak ważnych nie tylko w historii Gdańska, ale także całej Polski i Europy.

Złożony archipelag kultur, tożsamości i sprzeczności, w którym tradycje rdzennych społeczności spotykają się z globalizacją. Gdzie kończy się "inność", a zaczyna wspólne doświadczenie XXI wieku?

"Gęsi odpoczywają na Gotlandii", a Szymon Drobniak co roku spędza tam dwa pracowite miesiące, pochłonięty badaniem ptaków i bezczasowością. Na legendarnej wyspie, z dala od głównych szlaków turystycznych, dostrzegamy więcej niż w ciągłym pośpiechu stałego lądu.

W audycji mówililiśmy o odniesieniach do morza w literaturze i muzyce

"Prądy morskie" zabrały nas do Amazonii, Indii, Tybetu, na Bliski Wschód i Syberię. Te miejsca odwiedziły jedne z pierwszych polskich podróżniczek - Michalina Isaakowa, Jadwiga Toeplitz-Mrozowska, Ewa Dzieduszycka i Maria Czaplicka. Ich losy opisała w książce "Poławiaczki pereł" Ula Ryciak. Pisarka, scenarzystka i podróżniczka była gościem Dwójki w wakacyjne przedpołudnie.

W pierwszej audycji z cyklu Prądy morskie przyglądaliśmy się dwóm wielkim polskim pisarzom - Josephowi Conradowi, który morzu poświęcił kilkadziesiąt lat życia, najpierw będąc oficerem żeglugi morskiej, a później także w swojej twórczości, a także Gustawowi Herlingowi-Grudzinskiemu, w którego twórczości i publicystyce widoczne są wpływy Conradowskie.

Bohaterem audycji był Jan Stanisław Kubary - odkrywca wielu gatunków ptaków i roślin oraz autor licznych prac o języku i kulturze ludów zamieszkujących wyspy Oceanu Spokojnego.

W "Rozbitkach Pacyfiku" przedstawiliśmy historię łowców fok ze szkunera "Grafton". To właśnie ona zainspirowała Juliusza Verne'a do napisania "Tajemniczej wyspy".

Marzyli o tym, by na statkach wielorybniczych poznawać odległe krainy. W krótkim czasie zweryfikowali jednak swój zapał do polowań na wieloryby.

Ogromny kaszalot roztrzaskał im statek na środku oceanu. Najbliżej położone wyspy zamieszkiwali kanibale, zdecydowali się więc na arcytrudną żeglugę szalupami wbrew sile prądów oceanicznych. Do czego to doprowadziło?

Był korsarzem i wielorybnikiem. Jako jedna z czterech osób przeżył masakrę zgotowaną żeglarzom przez mieszkańców Tonga. Życzliwość wodza zdobył dzięki podobieństwu do jego zmarłego syna i przez 4 lata żył jak krajowcy. Po powrocie na Wyspy Brytyjskie został maklerem. Śmierć przyszła do niego od strony wody - utonął w czasie rejsu łódką po Tamizie.

Wytatuowany od stóp do głów Francuz, Walijczyk, który został policjantem w Kalkucie, polski adiutant fantasty, który gdzie tylko mógł ogłaszał się królem. Co ich łączy? Pobyt na Markizach w pierwszej połowie XIX wieku.

Bohaterem "Rozbitków Pacyfiku" był tym razem angielski żeglarz i odkrywca, kartograf, astronom, organizator i kierownik trzech wypraw dookoła świata - James Cook.

W swoim życiu zajmował się rozmaitymi sprawami, ale sławę przyniosła mu wyprawa, którą poprowadził jako 62-latek. Odkrył wówczas Wyspę Wielkanocną.

Znaleźli się na bezludnej wyspie z innych powodów niż burza morska. Spędzili na niej mniej niż dwie dekady. Nie mieli Piętaszków.

Jedna z największych katastrof morskich XVII wieku, brutalne morderstwo misjonarza, długotrwałe wojny, zbiorowe samobójstwo. Historia Marianów obfituje w dramatyczne zdarzenia, jakby nad tym archipelagiem wisiało złowrogie fatum.

Był przekonany, że odkrył wielki południowy kontynent. Nazwał go Australią Ducha Świętego. Zamierzał zbudować tam Nową Jerozolimę...

O pierwszej próbie kolonizacji Wysp Salomona, którą przez pewien czas dowodziła kobieta - Isabel Barreto, opowiadaliśmy w audycji "Rozbitkowie Pacyfiku". 

Był rewolucjonistą, ale nie takim, jakiego obawiał się japoński regent - Hideyoshi Toyotomi. Za młodu używał życia, potem wstąpił do zakonu franciszkanów, by skończyć na krzyżu w Nagasaki.

Jeśli ocean, to także piraci i korsarze. Wplątani w walkę o wpływy, walnie przyczynili się do upadku pierwszego w historii globalnego mocarstwa - Hiszpanii. Historię dwóch najsłynniejszych "psów morskich” królowej Elżbiety I przybliżyliśmy w "Rozbitkach Pacyfiku". 

W "Rozbitkach Pacyfiku" szekspirowska tragedia non-fiction oparta na relacji prostego żołnierza - Juana Martineza.

Historia klęski ekspedycji hiszpańskiego podróżnika i odkrywcy Ruya Lópeza de Villalobosa wypełniła najbliższą audycję z cyklu "Rozbitkowie Pacyfiku".

Złoto nie tylko dziś wprowadza ludzi w stan gorączki. W XVI wieku wyobraźnię morskich odkrywców rozpalały mityczne złote krainy. Wielu z nich było gotowych zaryzykować własne życie w poszukiwaniu Kalifornii, Aniu czy Ofiru. Losy ich ekspedycji przybliżyliśmy w audycji "Rozbitkowie Pacyfiku".  

Zamierzał zostać konkwistadorem Pacyfiku. Słał kolejne ekspedycje na jego zachodnie i północne krańce. Ich efektem - oprócz odkryć geograficznych i walk z Portugalczykami - byli kolejni Europejczycy pozostawieni na krańcu świata. Hernán Cortés i dzieje wyprawy Saavedry to temat trzeciej audycji z cyklu "Rozbitkowie Pacyfiku".

W audycji "Rozbitkowie Pacyfiku" przeprowadziliśmy śledztwo w pewnej sprawie, korzystając z metody abdukcyjnej, znanej z powieści o Sherlocku Holmesie.

Uciekinier z przeklętego, jak się mogło wydawać, statku, na którym niemal codziennie z niewiadomych przyczyn umierał ktoś z załogi. Świadek pierwszych prób wytyczenia pacyficznego szlaku z Azji do Ameryki Południowej. Człowiek, który nie tylko poznał zupełnie odmienną od europejskiej kulturę, ale przez kilka lat żył jak krajowiec - bez żelaznych narzędzi i ubrań.