't Sant erover

Haarlem zoals we het vandaag kennen, is voor een groot deel gevormd in de periode na 1965. In deze aflevering duiken we in die ‘Post 65’-jaren: een tijd van grote veranderingen.Samen met de auteurs van Haarlem Verandert verkennen we hoe sloop plaatsmaakte voor stadsvernieuwing, hoe nieuwe wijken als Meerwijk en Molenwijk ontstonden, en waarom juist deze relatief jonge architectuur vandaag de dag zo bepalend, én soms omstreden, is.

In deze aflevering van ’t Sant Erover duiken we in het verhaal van een van de meest markante gebouwen van Haarlem: de Koepel. We spreken met Bruno Giebels, algemeen directeur, over de indrukwekkende transformatie van dit historische monument. Hoe geef je een voormalige gevangenis een tweede leven? Wat betekent het om zo’n beladen én iconisch gebouw klaar te maken voor de toekomst? En hoe zorg je ervoor dat de rijke geschiedenis voelbaar blijft, terwijl het pand meebeweegt met de tijd?

In deze laatste aflevering van 2025 duiken we in één van de meest indrukwekkende monumenten van Haarlem: de Kathedrale Basiliek Sint Bavo. We spreken met de voorzitter van de Vriendenkring van de Koepelkathedraal over de bijzondere geschiedenis, architectuur en betekenis van deze kolossale kerk. Hoe werd dit imposante gebouw tot stand gebracht, welke verhalen schuilen erachter, en wat doet de Vriendenkring om het levend te houden voor toekomstige generaties?

Droste, voor veel Haarlemmers meer dan alleen chocolade. In deze aflevering van ’t Sant Erover spreken we met Annemarie Ebeling, die in de jaren ’90 een boek schreef over de iconische chocoladefabriek aan het Spaarne. We duiken in het zoete verleden van dit Haarlemse merk, ontdekken hoe de beroemde cacaoblikken de wereld veroverden en staan stil bij het definitieve verdwijnen van een stukje industrieel erfgoed.Luister mee naar een verhaal over nostalgie, vakmanschap en een fabriek die generaties lang het stadsbeeld én de stadsglucht bepaalde.

De Barteljorisstraat; een naam die elke Haarlemmer kent, maar waarvan weinigen het verhaal echt weten. Waar komt de naam Barteljoris vandaan? En wat kunnen we vinden over de geschiedenis van deze iconische straat. Samen met Klaas de Jong en Frank Nivard van de Historische Werkgroep Haerlem ontdekken we de geschiedenis achter deze iconische straat en het nieuwe boek dat eraan is gewijd.

Het tweede seizoen van ’t Sant Erover trapt af met een aflevering over de Bakenesserkerk. Bianca en Wouter praten met Maarten Enderman over dit markante gebouw, dat al eeuwen deel uitmaakt van de Haarlemse skyline. Ooit had het echter een heel andere functie, Maarten vertelt het verrassende verhaal.

Fraternité is de derde en laatste aflevering van het drieluik Liberté, Egalité, Fraternité. Dit keer duiken Bianca en Wouter in de geschiedenis van het Paviljoen Welgelegen aan de hand van conservator Simone Memel. Wie liet dit bijzondere gebouw bouwen? En hoe was het leven ten tijde van de beroemde koning van Holland, Lodewijk Bonaparte?

Egalité is de tweede aflevering van het drieluik Liberté, Egalité, Fraternité, over de roerige jaren vóór de Bataafse Revolutie van 1795. Met aandacht voor de positie van vrouwen, armen en minderheden in de Bataafse Republiek. Wie kon er rekenen op vrijheid en wie had er stemrecht in de Bataafse Republiek? Met muziek van Camerata Trajectina - Revolutie!

Liberté is de eerste aflevering van het drieluik Liberté, Egalité, Fraternité, over de roerige jaren vóór de Bataafse Revolutie van 1795. Met aandacht voor de pachtersoproeren van 1748 en 1750, de mislukte omwenteling van 1786 en de revolutie die 230 jaar geleden veel teweeg bracht in Haarlem. Met muziek van Camerata Trajectina - Revolutie!

In deze aflevering duiken Bianca en Wouter in Haarlem als drukkerstad. Ze spreken met Jan Dirk Enschedé, familielid en voormalig medewerker van de beroemde drukkerij Joh. Enschedé, over de rijke geschiedenis van het drukwerk, bankbiljetten en lettersnijders in Haarlem.

Haarlem heeft 23 hofjes, maar vroeger waren dat er nog veel meer. Hier staat ook het oudste hofje van Nederland, wat de stad tot een echte hofjesstad maakt. Hofjes lijken vaak gesloten voor de buitenwereld, maar niets is minder waar. Bianca en Wouter nemen samen met hofjeskenner Lieuwe Zoodsma een kijkje achter de schermen en ontdekken de fascinerende wereld van de Haarlemse hofjes.

De kop van Jut is een kermisattractie die haar naam te danken heeft aan Hendrik Jut en Christina Goedvolk. De twee pleegden in de 19e eeuw een roofmoord in Den Haag en wisten lange tijd met de buit te ontkomen. Los van elkaar hebben beide hun sporen achtergelaten in de geschiedenisboeken van Haarlem. Daarom duikt Wouter in deze aflevering in het verhaal van deze bijzondere buren. 

In Haarlem vind je prachtige historische gevelstenen die een verhaal vertellen. Maar wat zijn gevelstenen precies en waarom kan je ze vinden in historische steden zoals Haarlem? Op 23 November, op de verjaardag van de stad, verschijnt er een nieuw boek over de gevelstenen van Haarlem. In deze aflevering gaan Bianca en Wouter in gesprek met de schrijver van het boek, Peter van Graafeiland, over het verhaal van de gevelstenen in de stad.

In het tweede deel van Gravenstad gaan Bianca en Wouter verder in het gesprek met burgermeester Jos Wienen. Aan de hand van de gravenportretten gaan ze in het kort langs verschillende verhalen over de graven van Holland.

In Gravenstad gaan Bianca en Wouter in gesprek met burgermeester Jos Wienen over de graven van Holland aan de hand van de Gravenportretten in het stadhuis. Het eerste deel van Gravenstad gaat over de gravenportretten in het stadhuis. Voor wie zijn deze schilderijen gemaakt en waarom hangen ze in het stadhuis? In de volgende aflevering vervolgen zij het gesprek over de graven van Holland. Contact met de podcastmakers? Stuur dan een bericht naar [email protected]

In de tweede aflevering van de reeks over bijzondere buren duikt Wouter in het verhaal van Hermann Carl Anton Liernur. In Maart 1861 verloor deze Haarlemmer zijn been in het meest bloederige conflict van het Noord-Amerikaanse continent; de Amerikaanse Burgeroorlog. Hermann’s vocht als één van de weinige Nederlanders aan de kant voor het behouden van de slavernij, en dat maakt zijn verhaal bijzonder. Het werk van Michael Douma over Liernur: https://bmgn-lchr.nl/article/view/6584/6808 Meer weten over Nederlanders in de Amerikaanse Burgeroolog? Lees dan het boek Wim van de Giesen (ISBN 9789462493131) In contact komen met de podcastmakers? [email protected]

In de vierde aflevering van 't Sant Erover duiken Bianca en Wouter met stadsarcheoloog Anja van Zalinge in de vroege geschiedenis van Haarlem. Waarom ontstond de stad op deze plek en wat zijn de eerste sporen van bewoning uit deze tijd? Wil je in contact komen met de podcastmakers? Stuur dan een email naar [email protected]

Frits Koolhovens vliegtuigen vochten tijdens de Eerste Wereldoorlog tegen de vliegtuigen van die andere Haarlemmer, Anthony Fokker. Toch is Frits zijn verhaal onbekend gebleven door zijn lidmaatschap van de NSB. Wouter vertelt ons in de eerste aflevering van bijzondere buren het verhaal van Frits Koolhoven. Boek: Sytze van der Zee - De vliegmensch Website met fotos van Koolhoven vliegtuigen: https://www.aeroplanes.nl/koolhoven/

Voor de tweede aflevering gaan we opzoek naar het verhaal achter Haarlem als ‘Bierstad’. Om dit verhaal op tafel te krijgen gaan we in gesprek met Hans van Felius, brouwhistoricus en co-auteur van het boek ‘Brouwgeschiedenis van Haarlem’. In dit interview bespreken we het recept en de ingrediënten voor de groei van het brouwen in de stad.

Voor de eerste aflevering gaan we opzoek naar het verhaal achter Haarlem als ‘Spoorstad’. Om dit verhaal op tafel te krijgen zijn de twee in gesprek gegaan met Klaas van Giffen, auteur van het boek ‘Station Haarlem’. We bespreken de aanloop, verloop en nasleep van de introductie van het spoor in Haarlem