Weeral WO2

Steeds meer stemmen pleiten voor een nieuwe Belgische feestdag om het einde van WO2 te herdenken. Maar waarom 8 mei? Wat betekent die dag historisch gezien voor België? En waarom komt die vraag nu plots naar boven? Complexe vragen, want voor één keer zijn Nico Wouters en Koen Aerts het niet met elkaar eens. Nico vertrekt vanuit zijn kenmerkende scepsis terwijl Koen toch de voordelen ziet. Worden de scheurtjes in deze podcast nu al barsten? Of landen Nico en Koen toch weer op een consensus? Voor meer informatie: De website van de 8 mei coalitie : https://8meicoalitie.be Een interview met Koen Aerts over 8 mei in De Morgen uit 2020 : https://www.demorgen.be/nieuws/waarom-herdenken-de-belgen-het-einde-van-wo-ii-niet~b16ec08d Een kort artikel van Chantal Kesteloot over 8 mei in historische context, op de website www.belgiumwwii.be : https://www.belgiumwwii.be/nl/belgie-in-oorlog/artikels/8-mei-1945-de-capitulatie-van-duitsland-een-moeilijker-te-vieren-feest.html Een debattekst van Nico Wouters op de website www.belgiumwwii.be, een samenvatting van het artikel ‘Waarom we de bevrijding (niet) vieren’ uit De Lage Landen, februari 2025, p. 42-48: https://www.belgiumwwii.be/nl/debatten/waarom-8-mei-g-een-feestdag-moet-worden-in-belgie.html

In deze vervolgaflevering kijken Nico Wouters en Koen Aerts naar de herinnering over het 20ste konvooi en de spanning tussen de verhalen van getuigen en de archiefbronnen. Komt onze herinnering overeen met de historische werkelijkheid? Wanneer nieuwe feiten worden onthuld, blijkt deze verzetsaanslag niet zo uniek als we vandaag denken. Maar toch komen Nico en Koen uiteindelijk tot een verrassend positief besluit. Deze aflevering leidde tot heel wat reacties en media-aandacht! Zie het artikel in Het Laatste Nieuws 'Nieuwe ontdekking over Konvooi XX: trein naar Auschwitz werd diezelfde avond nóg eens tegengehouden' (https://lnkd.in/eXC2H9Va), Naast een interview op radio 2 met Jana Smeets (https://lnkd.in/eN_-7gEB) ook een kort item op de VRT nieuwssite 'Nieuw onderzoek: Verzetsstrijders hielden nazitrein niet tegen in Boortmeerbeek, maar in Haacht' (https://lnkd.in/euCAkv32) Een item op de regionale televisie van Brabant (https://www.robtv.be/nieuws/20e-jodentransport-is-niet-in-boortmeerbeek-maar-haacht-tegengehouden-er-zit-een-heel-precieze-situatieschets-bij-209986) Een artikel van Karlien Beckers in De Standaard 'Hoe twee groepen verzetsstrijders een transport naar Auschwitz' (https://www.standaard.be/binnenland/hoe-twee-groepen-verzetsstrijders-een-transport-naar-auschwitz-saboteerden/146039734.html)

Op 19 april 1943 deden drie jonge verzetsmannen het ondenkbare. Ze stopten een deportatietrein met Joden richting Auschwitz en lieten zeventien mensen ontsnappen. Wat gebeurde er die beruchte avond? En wie waren deze verzetsmensen? Elk vanuit hun eigen perspectief, bekijken Koen en Nico in detail wat er precies gebeurde tijdens die beruchte rit van het iconische 20ste konvooi. Meer weten? Er zijn diverse online teksten beschikbaar. Zoals: Een artikel op de website van de VRT: https://www.vrt.be/vrtnws/nl/2018/04/19/75-jaar-geleden--unieke-reddingsactie-bij-jodentransport-in-boor/ Een artikel van Nico Wouters op www.belgiumwwII.be : https://www.belgiumwwii.be/nl/belgie-in-oorlog/artikels/19-april-1943-het-20ste-jodentransport.html Een artikel op de website van FARO: https://faro.be/erfgoeddag/nieuws/de-overval-op-het-xxe-konvooi En voor wie dieper wil graven: Aerts Koen, “Contre le Cinéma? The Attack on the Twentieth Convoy: a Plea for the Fictionalization of the Holocaust and the Hero”, in: Crahay Frédéric (ed.), Trains and the Holocaust. From a Symbol of Progress to a Genocidal Tool, Brussels, Auschwitz Foundation, 2023, pp. 63-74. Marion Schreiber & Jan Gielkens Jan, Stille rebellen: de overval op deportatietrein nr. 20 naar Auschwitz, Amsterdam/Antwerpen, 2001 Michiels Marc & Van den Wijnaert Mark, Het XXste transport naar Auschwitz, Antwerpen, 2012. Laurence Schram, Dossin. Wachtkamer van Auschwitz, Brussel, 2018. Weyssow Daniel, Struyven Jo & Baumann Roland, Paysages d'évasion du XXe convois, Bruxelles, 2023.

Franstaligen stonden in het verzet en Vlamingen collaboreerden. Schrijver Hugo Claus zei ooit dat het verzet in Vlaanderen enkel bestond uit wat “vreemd mijnwerkersschorem”. Maar stond het verzet er echt zwakker en hoe valt dat te verklaren? Nico Wouters en Koen Aerts geven de recente cijfers en kijken kritisch naar de verklaringen. Nico en Koen zouden zichzelf niet zijn, als ze ook niet afkwamen met eigen hypothesen. En een herwaardering van de Kempen mag volgens Koen ook niet ontbreken. Hugo Claus had ongelijk! En leve het Kempisch Legioen! Meer informatie De themapagina 'verzet' van de website www.belgiumwwii.be biedt een rijkdom aan korte bijdragen over het verzet in België. Ook een handige online tekst, is het lemma 'verzet' in de Digitale Encyclopedie van de Vlaamse Beweging: https://devb.be/id/ter-000743  Een handige synthese van het verzet in België werd door Fabrice Maerten geschreven: "Het verzet. Antifascisme en patriottisme", in Mark Van den Wijngaert (dir.), België tijdens de Tweede Wereldoorlog, 2de uitgave, Antwerpen : Manteau, 2015, p. 207-264 Voor wie dieper wil graven, is het themanummer over het verzet van het Belgisch Tijdschrift voor Nieuwste Geschiedenis uit 2022 volledig toegankelijk,