Wincenty Witos. Portret na tle epoki

Legenda mówi, że starożytny wódz Cyncynat wybrany został dyktatorem Rzymu, gdy orał pole. W podobnych okolicznościach Wincenty Witos dowiedział się, że ma ruszyć do Warszawy, gdzie powierzono mu misję tworzenia Rządu Obrony Narodowej. Gabinet powstał 24 lipca 1920 roku, w chwili najcięższej próby, gdy Armia Czerwona parła na stolicę. Jaka była rola Wincentego Witosa w tych przełomowych dniach? Czy był tylko "premierem malowanym" - wybranym na potrzeby propagandy? O co chodziło z aferą gen. Roi? I jak doszło do tego, że los całego państwa spoczął w rękach Witosa wraz z kartką papieru podpisaną przez Józefa Piłsudskiego? Na te pytania odpowiada prof. Janusz Odziemkowski, historyk związany z Uniwersytetem Kardynała Stefana Wyszyńskiego, znawca dziejów wojny polsko-bolszewickiej. 

Wincenty Witos już za życia był legendą swojego środowiska politycznego. A przecież wcale nie musiało tak być. Zwłaszcza, że na firmamencie ruchu ludowego świeciło wiele gwiazd i wiele z nich gasło. Jakie były okoliczności powstania ruchu ludowego? W jaki sposób jego szeregi zasilił Wincenty Witos? Z kim rywalizował o władzę w łonie stronnictwa? Jak doszło do tego, że Wincenty Witos został liderem PSL „Piast”? Czy Witos był niepodważalnym przywódcą swojego ugrupowania? Jak układała się współpraca między Wincentym Witosem i Maciejem Ratajem? Kogo Witos uważał za swojego naturalnego następcę i kto okazał się zarazem jego wielkim rozczarowaniem? Dlaczego Witos nie chciał zostać ani marszałkiem Sejmu, ani prezydentem RP? O meandrach politycznej gry w przedwojennym ruchu ludowym rozmawiamy z historykami prof. Arkadiuszem Indraszczykiem i drem Mateuszem Ratyńskim.

Wincenty Witos to bez wątpienia najsłynniejszy chłop w XX-wiecznej historii Polski. Jako polityk i lider PSL „Piast” Witos mienił się reprezentantem interesów tej warstwy społecznej. Trudno więc w pełni zrozumieć tę postać nie próbując poznać warunków życia i mentalności chłopów w II Rzeczpospolitej. Czy chłop był obywatelem II RP? Jakie były różnice miedzy chłopami w różnych zaborach? Jakie warunki życia panowały na wsi? Jak interes polskich chłopów wpływał na sposób postrzegania odrodzonej Polski przez Witosa? Dlaczego reforma rolna była jednym z największych wyzwań stojących przed odrodzoną Polską? Jaki był stosunek chłopów do wojny polsko-bolszewickiej? Jak starano się poradzić sobie w II Rzeczpospolitej z problemem przeludnienia wsi? Jakie były przyczyny i następstwa Wielkiego Strajku Chłopskiego w 1937 roku – zapomnianej rewolty chłopów w II RP? Gośćmi podcastu są prof. Jolanta Załęczny, historyk z Akademii Aleksandra Gieysztora w Pułtusku, filii Akademii Finansów i Biznesu Vistula, oraz dr Mateusz Ratyński, historyk ruchu ludowego z Muzeum Historii Polskiego

Początki życia Witosa nie były łatwe. Do jego rodzinnej, wierzchosławickiej chaty często zaglądał głód. Jak wyglądało dzieciństwo Wincentego Witosa? Co spowodowało, że ten syn niepiśmiennych chłopów zdołał wyrwać się z nędzy, która stała się udziałem niezliczonej rzeszy jemu podobnych włościan? Kim byli rodzice i żona Witosa? Na te pytania odpowiadają dr Jan Hebda, historyk ruchu ludowego, Janusz Skicki, kierownik Muzeum Wincentego Witosa w Wierzchosławicach i Marek Steindel, prawnuk Wincentego Witosa.