Herstorie

Despite support from some economists in the free market camp, fractional reserve free banking is doomed for failure, as Murray Rothbard pointed out.Original article: https://mises.org/mises-wire/case-against-free-bankers

Gościnne wydanie nowego podcastu Natalii Waloch "Po swojemu". Zapraszamy do słuchania! Wychowano nas, kobiety, do zgadzania się na to, co podsuwa nam życie. Do bycia miłymi, grzecznymi, pomocnymi, idącymi na kompromisy, wyrozumiałymi… Mamy się nie kłócić, nie złościć, nie sprzeciwiać, nie histeryzować i przypadkiem nie wyskakiwać przed szereg. Z pokolenia na pokolenie funkcjonujemy w świecie skonstruowanym przez mężczyzn, któremu nasze milczenie i potakiwanie bardzo służy. Ale wcale nie musi tak być. Przecież możemy zacząć mówić „Nie”. Tego właśnie, w duchu siostrzeństwa, wsparcia i wyrozumiałości dla samych siebie, będzie nas uczyła Natalia Waloch, jeden z najmocniejszych dziennikarskich głosów w Polsce.

By appealing to the self-interest of buyers and sellers, capitalism foils attempts by lawmakers to create racially constructed limits on voluntary exchange. Capitalism undermines racism.Original Article: How capitalism defeats racism 

Z okazji 80. rocznicy powstania warszawskiego przypominamy odcinek o jednej z uczestniczek tego wydarzenia. Do powstania mknęła z wakacji na dachu pociągu. Miała zaledwie 16 lat, ale w przeciwieństwie do wielu uczestników warszawskiego zrywu nie była bojowniczką amatorką. 1 sierpnia 1944 r. miała za sobą już półtora roku w służbie AK, zaliczone kursy łączności, sanitariatu, strzelania, a nawet kurs na kierowcę. Dekady później potrafiła wyrecytować, jak zbudowany jest silnik. Miała dużo szczęścia, wiele razy umknęła śmierci. Przez to, że spóźniła się na wartę, nie rozerwała jej mina samobieżna. Raz stała już pod murem pod lufami niemieckich karabinów, a jednak uszła z życiem. Chciała być architektką albo dziennikarką, ale w powstaniu - gdy tak wiele razy nie mogła komuś pomóc, bo nie umiała - zdecydowała, że zostanie lekarką. Przepracowała 60 lat jako chirurżka i urolożka, praktykowała nie tylko w Polsce, ale też w Indiach. Nie lubiła, gdy powstanie warszawskie potępiano w czambuł, uważała, że dzięki niemu Polacy pokazali, że nie da się ich całkiem i na trwałe zniewolić. W dzisiejszym odcinku Herstorii Wysokich Obcasów Natalia Waloch i Katarzyna Wężyk opowiadają o Eleonorze Galicy-Zarembie, ps. "Maja", a później zapraszają na rozmowę z Julią Radziwiłł-Fido, wnuczką powstanki.

In this week's episode, Mark looks at the type information that investors need, but do not have. These anti-wild cards are going to appear in the economy, but no one really knows what, where, or when. Mark looks back at some historical examples. See also Surprised Again! The Covid Crisis and the New Market Bubble by Alex Pollock and Howard Adler: Mises.org/MI_59A Be sure to follow Minor Issues at Mises.org/MinorIssues. Get your free copy of Dr. Guido Hülsmann's How Inflation Destroys Civilization at Mises.org/IssuesFree.

Santiago Cortegoso fala das tres obras gañadoras da terceira edición de Escoitamos Teatro, unha iniciativa da SGAE, en colaboración coa Radio Galega, da que é coordinador. Escoitamos a primeira delas, Última Chamada, unha dramedia creada por francisco Manuel Peleteiro que transcorre nun aeroporto.. Emilio Españadero tráenos dúas propostas musicais: Cucos de Corcubión, de Mark Dos Santos, e A fonte de Neira, de Rapabestas.

Nieślubna córka niedoszłej aktorki, która jako dziecko chowała się przed bombami. Do 14. roku życia przezywana wykałaczką, taka była chuda. Nawet gdy już się zaokrągliła, wciąż słyszała, że coś jest z nią nie tak: za wysoka, za ciężka, za duże usta, za długi nos, „minimum talentu, maksimum wszystkiego innego”. Odmówiła poprawiania urody i miała rację – została jedną z największych gwiazd złotej ery Hollywood, laureatką Oscara i ikoną. W dzisiejszym odcinku Katarzyna Wężyk i Natalia Waloch opowiadają o Sophii Loren.

Stosunek społeczeństwa do cyklistek najlepiej podsumowała Magdalena Samozwaniec, pisząc: “Panny na rowerach to był jednak w Krakowie evenement i shocking". Ona wsiadła na rower jako 12-latka i jeździła jak szatan, nie bacząc na to, że w gazetach rozpisywano się o tym, jak nieprzyzwoity jest rozkrok przy siedzeniu na siodełku i jak bardzo porządek społeczny podkopuje fakt, że oto kobiety noszą spodnie i podskakują wraz z rowerami na wybojach, budząc w sobie bogini wie, jakie dzikie żądze. Uchodziło jej to, bo po pierwsze po kolejnym przegranym powstaniu Polacy w sporcie zaczęli widzieć narzędzie oporu wobec zaborcy, po drugie odnosiła fenomenalne sukcesy. Większość najlepszych kolarzy tych czasów - tak, startowała w zawodach z mężczyznami - mogła tylko patrzeć na jej plecy, gdy mijała ich i prostą drogą mknęła do mety. W najnowszym odcinku Herstorii "Wysokich Obcasów" Natalia Waloch i Katarzyna Wężyk opowiadają o Karolinie Kocięckiej.

W świat poszła pokutująca do dziś legenda o genialnej kołchoźnicy, której talent rozkwitł, mimo że rodzice nie pozwalali jej malować. Cóż, kołchoźnicą nigdy nie była, a jej geniusz wybujał mimo terroru, zimna i głodu, w jakich żyła. Zaszufladkowana jako artystka ludowa parająca się sztuką naiwną, w rzeczywistości malowała płótna nie bez kozery porównywane z obrazami mistrzów holenderskich, a jej biografia jest bodaj najtragiczniejszą opowieścią spośród tych o artystach XX w. W najnowszym odcinku „Herstorii” „Wysokich Obcasów” Natalia Waloch i Katarzyna Wężyk opowiadają o Katerynie Biłokur, gościnią jest Urszula Pieczek.

Jest w pierwszej dziesiątce każdej listy najsłynniejszych kobiet w historii. Szekspir napisał o niej sztukę, Liz Taylor dała twarz. Była przedstawiana jako kobieta zjawiskowej urody i niebezpieczna uwodzicielka, która zniszczyła dwóch najpotężniejszych mężczyzn swoich czasów. To, że była też skuteczną polityczką, zdolną władczynią i erudytką, a uwodziła… rozmową, zazwyczaj się do legendy nie przebija. A, i - sorry, fani i fanki Liz - najprawdopodobniej wcale nie była taka (konwencjonalnie) piękna. W dzisiejszym odcinku Herstorii Wysokich Obcasów Katarzyna Wężyk i Natalia Waloch opowiadają o Kleopatrze.

W 2014 r. została porwana przez rosyjskich separatystów, była torturowana i poddana seksualnej przemocy. Zmusiło ją to do opuszczenia rodzinnego domu, ale nie poddała się. Dziś pomaga Ukrainkom zgwałconym w czasie wojny przez rosyjskich żołnierzy i bezustannie jeździ po świecie, by alarmować międzynarodową opinię publiczną o zbrodniach, jakie mają miejsce w jej kraju. W najnowszym odcinku Natalia Waloch i Katarzyna Wężyk opowiadają o Irynie Dowhań.

Przemierzyła 13 tys. km po Syberii, by sprawdzić, w jakich warunkach żyją trędowaci i ewentualnie znaleźć tajemnicze cudowne ziele na tę chorobę. I mimo że szczegółowo opisała, jak sanie ryły w śniegu czy jak światła w oddali, które brała za domostwa, okazywały się oczami wilków, znaleźli się tacy, którzy twierdzili, że nigdy na Syberii nie była. Wiadomo przecież, że kobieta, która osiąga coś, co nie udałoby się większości mężczyzn, musi być niewiarygodna. A jeśli przy tym od mężczyzn woli kobiety, należy ją ukarać. W najnowszym odcinku Herstorii Wysokich Obcasów Natalia Waloch i Katarzyna Wężyk opowiadaj o pielęgniarce Kate Mersden

Ma na koncie najdłuższą listę ofiar w historii: żaden męski seryjny morderca nie może z nią konkurować. Była czarownicą, wampirzycą i kobietą tak opętaną strachem przed utratą urody, że była gotowa zrobić wszystko, by ją utrzymać. Ale mogło być też tak, że padła ofiarą politycznego spisku i większość jej zbrodni zmyślili jej wrogowie. Historycy do dziś nie mogą się zgodzić, co jest prawdą. W dzisiejszym odcinku Katarzyna Wężyk i Natalia Waloch opowiadają o Elżbiecie Batory.

Ta herstoria w powieści by nie przeszła: zbyt nieprawdopodobna. Niepiśmienna chłopka przed przemocą domową ucieka do wojska. Telegram cara umożliwia jej zaciąg. Wymyśla batalion śmierci, który ma zmotywować mężczyzn do walki. I robi tour po prezydentach i królach, którym opowiada swoją historię. I nigdy, przenigdy nie nazywaj jej babą. W dzisiejszym odcinku Katarzyna Wężyk i Natalia Waloch, dziennikarki "Wyborczej" i "Wysokich Obcasów" opowiadają o Marii Boczkariowej.

Z dzieciństwa zapamiętała matkę skuloną na dywanie i płaczącą po tym, jak w telewizji wyczytano nazwisko siostrzeńca wśród straconych więźniów politycznych. Matka potem mówiła jej, żeby za nic nie zajmowała się polityką, ale jak wiemy, rady matek nie są tym, czego słuchają córki. Weszła na wojenną ścieżkę z reżimem i nie zeszła z niej ani na cal od 30 lat. Ta walka kosztowała ją karierę w zawodzie inżynierki, zdrowie, życie rodzinne i wolność. Swoje bliźnięta Alego i Kianę, dziś 16-letnich, ostatni raz przytulała osiem lat temu. Kiedy na początku października jej nazwisko wyczytywała komisja noblowska, siedziała w celi ponurego teherańskiego więzienia Evin, gdzie odsiaduje 10-letni wyrok. W dzisiejszym odcinku Natalia Waloch i Katarzyna Wężyk opowiadają o Narges Mohammadi, a gościnią jest dziennikarka i iranistka Jagoda Grondecka.

Całe życie poświęciła walce o to, by Polkom było lepiej: jako lekarka promowała świadome macierzyństwo i opowiadała się za prawem do aborcji, walczyła z gorsetami i zachęcała kobiety do sportu, piętnowała hipokryzję każącą wyrzekać na prostytucję, a nie na mężczyzn z niej korzystających. Wreszcie ruszyła niebo i ziemię, i z koleżankami załatwiła Polkom prawa wyborcze. W najnowszym odcinku Herstorii Natalia Waloch i Katarzyna Wężyk opowiadają o wojującej - słowem, parasolką i stetoskopem - feministce, dr Justynie Budzińskiej-Tylickiej.

Dziewczynka, która chciała być chłopcem. Autorka jednego z najsłynniejszych pierwszych zdań w angielskiej literaturze. Zaszufladkowano ją jako autorkę gotyckich romansów, ale była mistrzynią suspensu, niedopowiedzenia i mistrzowsko dawkowanej grozy; trzy z jej książek zekranizował Alfred Hitchcock. Kochała mężczyzn i kobiety, ale najbardziej... dom. W dzisiejszym odcinku Katarzyna Wężyk i Natalia Waloch opowiadają o Daphne du Maurier

Była dziką dziewczynką, wyrosła na nieposkromioną kobietę. Jako dziecko łaziła po drzewach, biegała, skakała z dachów, jako dorosła objechała dwa razy Ziemię, a był to dopiero początek. Skończyła Oxford z najlepszą notą w historii uczelni, ale dyplomu nie dostała, bo była kobietą. Prawdziwą siebie odnalazła na Wschodzie, gdzie przemierzała pustynię, spędzając po 12 godzin w siodle, zawiązywała sojusze z wodzami beduińskich plemion, a na koniec pomogła założyć Irak i kilka innych państw. Podróżniczka, historyczka, archeolożka, kartografka, lingwistka, poliglotka, pisarka, tłumaczka, alpinistka, brytyjska funkcjonariuszka państwowa i szpieżka Gertrude Bell jest bohaterką najnowszego odcinka Herstorii Wysokich Obcasów.

Henryk VIII nazywał ją różą bez kolców i klejnotem kobiecości, dziś powiedzielibyśmy, że młodsza o 32 lata żona była raczej symptomem kryzysu wieku średniego. Długo przedstawiano ją jako nimfomankę lub głupią małolatę, dziś pisze się o niej jako o ofierze podwójnych standardów i wykorzystywanym przez mężczyzn dziecku. W dzisiejszym odcinku Herstorii Wysokich Obcasów Katarzyna Wężyk i Natalia Waloch opowiadają o żonie nr 5, Katarzynie Howard.

Trudno powiedzieć, czy witalność oraz siłę charakteru rozwinęła mimo tragedii w dzieciństwie czy też z jej powodu. Dość, że szła przez życie tak, jakby niczego się nie bała, a wolty jakie wykonywała, zadziwiały świat. Kto bowiem spodziewałby się, że fotomodelka i muza artystów sama zostanie znakomitą fotografką zaprzyjaźnioną z surrealizmem? I dalej: że ta fotografka dotąd oddana formalnym eksperymentom i spędzająca życie na salonach z bohemą pewnego dnia włoży mundur oraz wielkie, żołnierskie buciory i z aliantami ruszy przez Europę? To ona jako jedna z pierwszych pokazała światu, że owszem, ludzie ludziom zgotowali ten los. Podchodziła z aparatem najbliżej jak się dało do wyzwalanych więźniów obozów koncentracyjnych, stosów kości oraz ciał, których naziści nie zdążyli się pozbyć. Do historii przeszło jej zdjęcie w wannie Hitlera, ale o niebo ciekawsza jest opowieść o tym, jak się w niej znalazła. W dzisiejszym odcinku Natalia Waloch i Katarzyna Wężyk opowiadają o Lee Miller

"Mam własny umysł i wolę, i takie samo prawo do opinii jak mój mąż” - uważała. Mąż tego zdania nie podzielał. "Wydaje się dziwnie zdeterminowana, by postawić na swoim, co musi oznaczać, że jest szalona” - uznał i zamknął ją w zakładzie dla chorych psychicznie. Bo mógł. Bo amerykańskie prawo w 1860 r. dawało mu taką możliwość. Jej z kolei nie pozwalało nawet na odwołanie się od tej decyzji. Zdiagnozowano u niej tzw. moralne szaleństwo, czyli zachowanie niezgodne z normami przypisanymi jej płci. W zamknięciu spędziła trzy lata. Gdy wyszła, wzięła się do udowadniania, że ona jest zupełnie normalna, za to chore jest prawo dające mężom taką władzę nad żonami. W dzisiejszym odcinku "Herstorii Wysokich Obcasów” Katarzyna Wężyk i Natalia Waloch opowiadają o Elizabeth Packard.

Jej kariera – a nagrała wiele płyt i zagrała w 80 filmach - była równie nonszalancka, jak jej styl, podejmowała wyzwania i eksperymentowała tak, jakby nie miała nic do stracenia. W najnowszym odcinku Herstorii Wysokich Obcasów Natalia Waloch i Katarzyna Wężyk opowiadają o Jane Birkin.

Król zamówił jej portret i się zakochał, ale na żywo go rozczarowała. "Nie podoba mi się!", ogłosił, i ekspresowo się rozwiódł. Do historii przeszła jako "flandryjska klacz", brzydka, odrzucona, trochę śmieszna, a trochę żałosna. Ale czy aksamitny rozwód i szczodra odprawa to naprawdę taki straszny los dla żony Henryka VIII? W dzisiejszym odcinku Katarzyna Wężyk i Natalia Waloch opowiadają o małżonce nr 4., Annie z Kleve.

Założyła trampki, przez ramię przewiesiła ważący 8 kg worek i ruszyła w trasę. 3500 kilometrów przez góry i doliny ledwo wytyczonym szlakiem Appalachów. 67-letnia matka jedenaściorga, babcia dwudziestki trójki i prababcia dwójki właśnie zaczynała przygodę życia. Rodzinie powiedziała, że idzie się przejść. W dzisiejszym odcinku Katarzyna Wężyk i Natalia Waloch opowiadają herstorię Emmy Gatewood.

"Jeśli chcesz mnie mieć, musisz założyć mi na palec obrączkę, a na głowę koronę", powiedziała królowi Anglii. "W przeciwnym razie, cóż, możemy zostać przyjaciółmi". Zakochany - i potrzebujący syna - władca przyjął jej warunki. Rozwiódł się z pierwszą żoną, a przy okazji z Rzymem. Ale nowa królowa zapłaciła bardzo wysoką cenę za swoją ambicję… W dzisiejszym odcinku podcastu Herstorie Wysokich Obcasów Katarzyna Wężyk i Natalia Waloch opowiadają o drugiej żonie Henryka VIII, Annie Boleyn.

Zaczęło się od tego, że obie pisałyśmy o kobietach obu nam zgrzytało, że tak mało w przestrzeni publicznej mówi się o naukowczyniach, artystkach, lekarkach, podróżniczkach, władczyniach czy astronautkach, które nie tylko dawały światu wspaniałe wynalazki, dzieła sztuki, zmiany ustrojowe i inne dobra, ale przede wszystkim - często za wysoką cenę - wyrąbywały w dżungli patriarchatu ścieżkę dla kolejnych pokoleń kobiet. A że obie lubimy nowe wyzwania, postanowiłyśmy robić podcast i tak powstały Herstorie Wysokich Obcasów, które właśnie świętują drugie urodziny. W jubileuszowym odcinku opowiadamy o naszej dziennikarskiej kuchni, swoich pasjach i fascynacjach, ulubionych książkach i ukochanych bohaterkach, których herstorie znajdziecie w naszym archiwum, liczącym już kilkanaście odcinków.

"Precz z Polski z dziwolągiem kobiety-lekarza!", "Nie kraj trupów! Nie zatracaj swej godności niewieściej!". To tylko niektóre z haseł, jakie słyszała, gdy wróciła do Warszawy jako pierwsza w historii polska lekarka z dyplomem. Doktorzy ani myśleli przyjąć ją do towarzystwa lekarskiego: kobiety przecież mają za małe mózgi, boją się krwi, a poza tym, jak mogą normalnie pracować, skoro co miesiąc "chorują". Mówi się, że jak zamykają drzwi, trzeba wejść oknem. Ona do zawodu weszła przez... harem. A jak już weszła, to zrobiła rewolucję, która zaczęła się od wietrzenia sal, mycia rąk i wyrugowania praktyk takich jak obkładanie brzuchów ciężarnych śledziami, a skończyła tym, że Polki zaczęły bezpiecznie rodzić, bo drastycznie spadła śmiertelność okołoporodowa zarówno kobiet, jak i noworodków. Ach, i dokonała pierwszego w Polsce cesarskiego cięcia. W dzisiejszym odcinku Herstorii Wysokich Obcasów Natalia Waloch i Katarzyna Wężyk opowiadają o Annie Tomaszewicz-Dobrskiej

Była wierna, posłuszna i strategicznie ślepa na jego kochanki, jak na katolicką królową przystało. Dała mężowi wszystko, z wyjątkiem dziedzica. Ale kiedy król postanowił wymienić ją na młodszy model, powiedziała: NIE. Nie dała mu rozwodu, więc wziął rozwód z Watykanem. W dzisiejszym odcinku Katarzyna Wężyk i Natalia Waloch opowiadają o Katarzynie Aragońskiej, pierwszej żonie Henryka VIII.

Każdy Islandczyk w odpowiednim wieku pamięta, co robił 24 października 1975 r. Tego dnia w okienkach w bankach musieli usiąść menedżerowie wyższego szczebla, bo do pracy nie przyszły kasjerki. Odwołano loty, gdyż przy bramkach nie stawiły się stewardessy. Tysiące ojców przyszło do biur i magazynów z dziećmi, gdyż zastrajkowały nauczycielki i przedszkolanki. W strajku kobiet wzięło udział 90 proc. pracujących zawodowo Islandek oraz gospodynie domowe. To bezprecedensowe wydarzenie utorowało drogę kobiecie, która do historii przeszła jako pierwsza na świecie prezydentka wybrana w powszechnych wyborach. Wystartować w wyścigu o urząd zdecydowała się po telegramie od rybaków z kutra łowiącego dorsza na północnych wodach: "Domagamy się, żeby pani kandydowała". Wygrała, będąc chwilowo bezrobotną samotną matką adoptowanej dziewczynki. Rządziła przez 16 kolejnych lat, tak długo, że mali islandcy chłopcy pytali, czy mężczyzna też może być prezydentem. W dzisiejszym odcinku Herstorii Wysokich Obcasów Natalia Waloch i Katarzyna Wężyk opowiadają o Vigdis Finnbogadottir.

Przy urodzeniu pomylono jej płeć, a o jej seksualność do dziś spierają się historycy. Wychowywano ją na króla. Pasowało jej to: kobiecymi zajęciami gardziła, wolała polowania, konie i debaty. Chciała uczynić ze Sztokholmu “Paryż Północy”, ale zabrakło jej pieniędzy i wytrwałości. Udało jej się za to zabić Kartezjusza: filozof przeziębił się w nieogrzewanej komnacie i zmarł. Królowaniem znudziła się szybko - obowiązki były nudne, poddani niewdzięczni, no i cały czas naciskali, żeby wyszła za mąż i rodziła następców, a na to nie miała ochoty. W wieku 27 lat abdykowała na rzecz kuzyna, przeszła na katolicyzm i przeprowadziła się do Rzymu. A to był dopiero początek życia pełnego przygód, spektakularnie nieudanych intryg, samobójczych fochów, romansów z dwórkami i kardynałami, a nawet zbrodni… W dzisiejszym odcinku Herstorii Wysokich Obcasów Katarzyna Wężyk i Natalia Waloch opowiadają o królowej Krystynie.

Jako 15-latka pisała: "Świat dzieli się na smutną szlachetność i rozkoszny brud. Kobiety mają do wyboru jedno lub drugie, mężczyznom wolno swobodnie przemieszczać się od jednego do drugiego". Zazdrościła im "prawdziwej, wesołej, zwierzęcej miłości, tych orgii, które dla kobiety są przejściem Rubikonu, a dla mężczyzny - fragmentem w życiu". Jej słynny okrzyk "Chcemy całego życia!" nie wywołał skandalu dlatego, że żądała dla kobiet równości w życiu publicznym, lecz dlatego, że żądała jej w łóżku. Chciała kochanków, orgazmów, nie chciała wstydu i macierzyństwa. Ach i jeszcze powiedziała paniom z towarzystwa, że w zasadzie nie ma różnicy między nimi a prostytutkami. Ale bynajmniej nie była tylko skandalistką. Jej umysł był wybitny, a patrzenie na świat bezlitośnie realistyczne. Nigdy nie umiała zamydlić sobie oczu: ani na niewiernych mężów, ani na polski antysemityzm, ani na swoje własne starzenie się, które nazywała zdychaniem. Była pionierką powieści psychologicznej, pierwszą damą literatury, uwielbianą na salonach lwicą, feministką nie bardzo lubiącą kobiety, niezależną kobietą wielbiącą tyranów i nonkonformistką, która poszła na układ z komuną. Pozostaje bodaj najbardziej skomplikowaną i barwną postacią, jaką kiedykolwiek miał polski światek literacki. W dzisiejszym odcinku Herstorii Wysokich Obcasów Natalia Waloch i Katarzyna Wężyk opowiadają o Zofii Nałkowskiej.

O mały włos do historii przeszłaby jako "dziewczyna Anielewicza". Tak bowiem mówili o niej ci, którzy przeżyli powstanie w gettcie: taka ładna, jasna dziewczyna, co chodziła z Mordechajem. Na szczęście herstoryczne poszukiwania zataczają coraz szersze kręgi i objęły również ją. Dzięki temu wiemy, że była poważna, choć lubiła się śmiać, mówiła dobitnie zawsze zachrypniętym głosem i bardzo lubiła nosić granatowy beret. Oraz - co ważniejsze - że była nieludzko wprost odważna, jako łączniczka codziennie ryzykując życie. To jej Żydzi w gettach w całej Polsce zawdzięczali dostęp do wiarygodnych informacji, bo to ona narażała się każdego dnia, trzymając w mieszkaniu przy Pawiej radioodbiornik. Wreszcie to ona napadła na Judenrat i zrabowała 100 tys. zł dla żydowskiego podziemia. W najnowszym odcinku Herstorii Wysokich Obcasów Natalia Waloch i Katarzyna Wężyk opowiadają o bohaterce z warszawskiego getta Mirze Fuchrer, a ich gościnią jest Monika Tutak-Goll, która pomogła tę niezwykłą postać ocalić od zapomnienia.

Jako nastolatka działała z ojcem w ruchu oporu. Przenosiła ulotki i meldunki, raz nawet granat ukryty w sałacie. Po tym okresie życia została jej nienawiść do faszyzmu, przed którym zawsze będzie ostrzegać, oraz miłość do wojny, na którą latami będzie się pchać. Choć karierę dziennikarską zacznie od pisania o celebrytach, szybko skorzysta z szansy i zostanie korespondentką wojenną. Spędzi całe tygodnie Wietnamie, w Meksyku zostanie trzykrotnie postrzelona i rzucona na stos trupów. Wreszcie stanie się postrachem przywódców. Kissinger całe życie będzie mówił, że udzielenie jej wywiadu było największym błędem jego życia. Była twarda, kłótliwa, uparta, nieprzejednana. Z drugiej strony, gdy się zakochiwała, stawała się kruchą kobietką, gotową leżeć u stóp ukochanego mężczyzny. Ale tylko do czasu aż na horyzoncie pojawiła się nowa wielka misja. Potrafiła rozpalić cały świat swoimi ostrymi poglądami, zaskoczyć go zmienianiem zdania i irytować tym, że nie daje się nikomu zaszufladkować ani zawłaszczyć. Najbardziej stałą rzeczą w jej życiu była maszyna do pisania marki Olivetti z poopalanymi od papierosów klawiszami. To na niej wszystkie swoje teksty napisała Oriana Fallaci, o której w najnowszym odcinku Herstorii Wysokich Obcasów opowiadają Natalia Waloch i Katarzyna Wężyk.

Mówi się, że jeden naukowiec nie jest w stanie zbadać całego jej dorobku. Pisała księgi filozoficzne, religijne i medyczne. Jest jedyną znaną autorką dramatu z XII w., swoim moralitetem “Ordo Virtutum” wyprzedziła epokę o całe dwa wieki. Napisała też taką ilość pieśni, że zajmuje pierwsze miejsce wśród XII-wiecznych kompozytorów, których znamy z nazwiska. Swój żeński klasztor wyprowadziła spor męskiej kurateli. Miała swoją wizję służby Bogu oraz kobiecości. Rozumiała jej złożoność, zmysłowość i dzikość. Uwielbiała śpiewać i tańczyć, afirmowała cielesność. Stąd zawdzięczamy jej jeden z pierwszych opisów kobiecego orgazmu w naszej kulturze. Uważała zresztą, że orgazm powinni przeżywać i mężczyźni, i kobiety. Była charyzmatyczna, korepondowała z władcami i papieżem, doradzała politykom. W nowym odcinku Herstorii Wysokich Obcasów Natalia Waloch i Kattarzyna Wężyk opowiadają o Hildegardzie z Bingen.

Urodziła się w Anglii, w rodzinie, której główną rozrywką były polowania na lisy i bale, ale już jako kilkulatka była dzikim, bosym dzieckiem, które całe dnie biegało po dworze i mówiło lepiej w suahili niż po angielsku. Nie okiełznała jej nawet szkoła z internatem i wyrosła na kobietę, która żyła, jak chciała. Była znakomitą trenerką koni, ale to jako pilotka przeszła do historii - pierwsza pokonała samotnie Atlantyk. Uwiodła angielskiego księcia i próbowała odbić ukochanego Karen Blixen, z którą się podobno przyjaźniła. Trzy razy wychodziła za mąż, miewała do dyspozycji miliony swoich mężów, ale najszczęśliwsza była na farmie w Nairobi z całym dobytkiem mieszczącym się w dwóch podróżnych sakwach. Miała cudowną zdolność do wywracania stolika i zaczynania wszystkiego od nowa. Ach, i napisała o tym wszystkim książkę, której zazdrościł jej sam Hemingway. W najnowszym odcinku Herstorii Wysokich Obcasów Natalia Waloch i Katarzyna Wężyk opowiadają o Beryl Markham.

Być może jej ojciec, charyzmatyczny pastor, miał głos wart milion dolarów, ona miała jednak głos jak ósmy cud świata. Budzona w środku nocy, siadała do pianina, grała i śpiewała, nie bez przyjemności odnotowując podziw w oczach imprezujących w ich domu gości. Ale w życiu tej małej było też dużo goryczy: matka opuściła dom, a potem szybko umarła. Dziewczynka szukała ciepła u kochanek ojca i niestety była też łatwym łupem dla seksualnych drapieżników. Pierwszego syna urodziła jako 12-latka, trzy lata później na świat przyszedł kolejny. To jednak nie pohamowało jej ambicji: chciała śpiewać i być najlepsza. I cóż: udało się. Nie, żeby nie zaliczała dołków i wszystko zawsze szło jak po maśle, ale prawda jest taka, że jak już weszła na tron, nigdy nie dała się z niego wypchnąć. Natalia Waloch i Katarzyna Wężyk opowiadają herstorię Arethy Franklin, bohaterki wybranej przez gościnię dzisiejszego odcinka Natalię Przybysz.

Urodziła się w otoczeniu, które potem nazwie zimnym, czystym bogactwem, „zadowolonym z siebie bastionem hipokryzji i niezasłużonych przywilejów”. Drogą ucieczki z niego okaże się filozofia, o której pisze i mówi jak nikt inny. Uważa się za "prawniczkę ludzkości" do tego stopnia, że nawet na rozprawie sądowej o prawa osób homoseksualnych cytować będzie starożytnych filozofów. Szukając odpowiedzi na egzystencjalne pytania, jeździła do Indii, by przyjrzeć się życiu biednych kobiet. W swoim dążeniu do czynienia świata lepszym jest tak bezkompromisowa, jak bezkompromisowa jest wobec siebie samej. Jej dzień obejmuje kilkunastomilowy bieg, godzinne śpiewanie arii operowych oraz pracę uniwersytecką i twórczą. Gdy nie pracuje, czuje się leniwa i winna, więc pisała, gdy była w połogu i gdy umierała jej matka. Napisała 26 książek i ponad 500 artykułów, co stawia ją w gronie cyborgów świata naukowego i co przyniosło jej wszystkie najważniejsze nagrody naukowe. Jest uwielbiana i krytykowana, bo mizoginiczny świat nauki nie bardzo może poradzić sobie z kobietą, która jest wybitna i pracowita, a do tego jest piękna i bezwstydnie napawa się swoją urodą w wieku lat 75. W nowym odcinku Herstorii "Wysokich Obcasów" Natalia Waloch i Katarzyna Wężyk opowiadają o Marcie Nussbaum.

Już jej pojawienie się na świecie było sensacją, jako że była jedynym ślubnym dzieckiem geniusza angielskiego romantyzmu. Geniusz jednak nie bardzo sprawdzał się w roli męża, więc matka zabrała pięciotygodniową córkę i przez kolejne lata robiła wszystko, by w dziewczynce nie odezwała się natura tatusia. Miały w tym pomóc nauki ścisłe, tak dalekie od poezji, jak to tylko możliwe. Ziarno padło na podatny grunt, bo mała zapałała miłością do matematyki, a jak zaczęła liczyć, to wyszło jej, że za pomocą liczb można zapisać wszystko. Jeśli teraz dzwoni wam smartfon, sprawdzacie w apce czystość powietrza w waszym mieście albo kupujecie online kostium zakonnicy na ostatni bal karnawału, powinniście pomyśleć, że w każdej z tych czynności jest odrobina geniuszu Ady Lovelace, informatyczki, która pierwszy w historii program komputerowy napisała długo przed powstaniem pierwszego komputera i o której w najnowszym odcinku Herstorii "Wysokich Obcasów" opowiedzą Natalia Waloch i Katarzyna Wężyk.

Była najmłodszą szefową rządu na świecie i dopiero drugą, która podczas kadencji urodziła dziecko. Globalne media nazwały ją anty-Trumpem i nowym Obamą, i zachwycały jej naturalnością, poczuciem humoru i olimpijskim spokojem, z jakim odpowiadała na seksistowskie pytania. Przeprowadziła swój kraj przez wybuch wulkanu, najbardziej krwawy atak terrorystyczny w historii oraz globalną pandemię, za każdym razem stawiając na empatię, troskę i transparentną komunikację. Po pięciu i pół roku rządów odchodzi, bo, jak mówi, nie ma już dość paliwa, by dobrze wykonywać swoją pracę. Chce zostać zapamiętana jako liderka "dobra, ale silna" i taka, która wie, kiedy odejść. W dzisiejszym odcinku Herstorii Wysokich Obcasów Katarzyna Wężyk i Natalia Waloch opowiadają o premierce Nowej Zelandii Jacindzie Ardern.

Bywa nazywana matką chick-litu (tzw. niepoważnej literatury dla kobiet) i twórczynią komedii romantycznej, ale gdyby zdrapać brokat z tego "żyli długo i szczęśliwie po kilku zabawnych perypetiach", widać wyraźnie, że jej powieści są mniej o miłości, a bardziej o… rynku. Tym matrymonialnym oczywiście, na którym w jej czasach odbywała się wymiana: młodość i uroda za majątek i wygodne życie, posag za tytuł, pieniądze za koneksje. Sama za mąż nigdy nie wyszła, ale była bardzo uważną i wybitnie złośliwą obserwatorką bliźnich. Jej książki weszły do światowego kanonu i są regularnie ekranizowane, ale nasza bohaterka nigdy nawet nie zobaczyła własnego nazwiska na okładce. W dzisiejszym odcinku Herstorii Wysokich Obcasów Katarzyna Wężyk i Natalia Waloch opowiadają o Jane Austen.

Miała 9 lat, kiedy straciła ojca. Ojca, który dla świata był niemal bogiem i który córkę uwielbiał i spełniał jej zachcianki dokładnie tak, jak robią to zakochani w swoich córeczkach królowie w bajkach. Kiedyś powiedziała, że nigdy nie widziała śniegu, a on natychmiast poleciał z nią do Idaho, by jej go pokazać. Kiedy zmarł, z dnia na dzień stała się dziedziczką ogromnej fortuny i jednocześnie smutną osieroconą królewną, która już nigdy nie miała znaleźć trwałego szczęścia. Jej życie to opowieść o stracie i żalu. Próbowała sił w muzyce i choć krytycy ją chwalili, świat wolał interesować się jej osobistymi problemami niż tym, co ma do powiedzenia w sztuce. Znalazła jednak niszę, w której jej głos wybrzmiewał silniej niż w piosenkach: jak mało kto umiała mówić o swoich porażkach i lekcjach, jakie z nich wyciągnęła. W najnowszym odcinku Herstorii "Wysokich Obcasów" Natalia Waloch i Katarzyna Wężyk opowiadają o Lisie Marie Presley.

Była dziewczyną z klasy robotniczej, której startu w dorosłe życie nie ułatwiło dosłownie nic. Wychowała się w czasie kryzysu, kiedy w Wielkiej Brytanii na kartki było nie tylko jedzenie i ubrania, ale reglamentowano nawet gumkę do majtek. Do tego została samotną matką dwójki dzieci, dla której work-life balance był sprawą tak nieosiągalną, że raz zostawiła młodsze dziecko na tydzień w żłobku. Przy tym wszystkim jednak tam, gdzie ludzie mają w umysłach zaszyte lęki i bariery, tam ona miała naturalny bunt. Nigdy nie chciała być projektantką mody, szkołę artystyczną rzuciła, bo nudziło ją rysowanie. Jak mówiła: chciała po prostu czasem uszyć sobie coś fajnego i to nosić. Cóż, wyszło trochę inaczej, bo jej pocięte t-shirty nabite ćwiekami, agrafki i bluzki z wizerunkami dziewcząt z kolorowych magazynów chciało nosić całe pokolenie młodych ludzi. A kiedy zaczęła ubierać Sex Pistols - jej chłopak był ich menedżerem - świat oszalał na punkcie punka. Przez pięć dekad łamała wszystkie granice w modzie: ubierała modelki w ciuchy rodem z porno oraz tradycyjne szkockie kraty, Elżbiecie II spięła usta agrafką, wpuszczała na wybieg osoby na wózkach inwalidzkich i modelki plus size, gdy chudość była bogiem. A przede wszystkim w bomabastycznym, sztucznym, narcystycznym i bezideowym świecie wielkiej mody ona zawsze miała do powiedzenia coś ważnego. "Jedynym powodem, dla którego jestem w modzie, jest zniszczenie słowa «konformizm»" mówiła Vivianne Westwood, o której w najnowszym odcinku Herstorii Wysokich Obcasów opowiedzą Natalia Waloch i Katarzyna Wężyk.

“Pieniądze są środkiem i celem mojej wyrachowanej egzystencji”, mawiała. Dla pieniędzy napisała powieść, w której sportretowała siebie i swoje siostry, ale w wersji przykrojonej do obowiązującej moralności i oczekiwań wobec kobiet - w wersji, która się sprzeda. Nieoczekiwanie dla wszystkich, z autorką włącznie, “Małe kobietki” - opowieść o siostrzeństwie i babskiej solidarności, o marzeniach i kompromisach, o dorastaniu, no i o pieniądzach - stały się nie tylko hitem, ale ponadczasową dziewczęcą klasyką. I ulubioną lekturą/filmem na świąteczne wolne: w końcu zaczyna się od nieśmiertelnego “Gwiazdka nie będzie Gwiazdką bez prezentów”. W dzisiejszym odcinku podcastu Herstorie Wysokich Obcasów Katarzyna Wężyk i Natalia Waloch opowiadają o Louisie May Alcott.

Nazywano ją „dorosłą w pokoju”, „królową skalowania”, „nową twarzą feminizmu”, wreszcie „tyfusową Mary”. To ona pomogła Markowi Zuckerbergowi z obiecującego startupa zrobić społecznościowego giganta - i zmienić jego użytkowników i użytkowniczki w towar, którego dane sprzedawane są reklamodawcom. Zachęcała kobiety, by „włączyły się do gry”, ale jej nie zmieniały, tylko grały na męskich zasadach. I z uśmiechem, nikt wszak nie lubi niesympatycznych kobiet. Nawet żałobę potrafiła sprzedać jak okazję do „rozwoju osobistego”. W dzisiejszym odcinku Herstorii Wysokich Obcasów Katarzyna Wężyk i Natalia Waloch opowiadają o Sheryl Sandberg.

Jako mała dziewczynka spała w hidżabie, bo rodzice byli zawołanymi konserwatystami, którzy z radością powitali rewolucję Chomeiniego. Ona natomiast od najmłodszych lat nie wykazywała podobnego entuzjazmu i szybko zaczęła ojca i matkę przyprawiać o ból głowy. Pierwszy raz została aresztowana jako 20-latka. Potem jako dziennikarka śledcza wytropiła korupcję w parlamencie oraz udowodniła irańskiej władzy zamordowanie 57 obywateli podczas Zielonej Rewolucji. Prawdziwym wrogiem państwa stała się jednak, gdy poszła na wojnę z obowiązkiem noszenia hidżabu. Dzisiejsze protesty to m.in. zasługa jej wieloletniej kampanii. Tak dla Iranu dotkliwej, że władze chciały uprowadzić ją z USA, co udaremnili agenci FBI. Bez wątpienia irański rząd podpisałby cyrograf, że pozbyć się Masih Alinejad, o której w najnowszym odcinku Herstorii Wysokich Obcasów opowiadają Natalia Waloch i Katarzyna Wężyk.

Urodziła się w czasach, gdy kobiety zasadniczo były częścią domowego inwentarza - w zależności od klasy traktowane były jak konie pociągowe lub salonowe pieski, ale praw miały niewiele więcej od zwierząt - i była jedną z osób, które ten stan rzeczy zmieniły. Przez dwadzieścia lat niezmordowanie i wszelkimi metodami, tymi legalnymi i tymi mniej, walczyła o prawo głosu dla kobiet. Przemawiała do wielotysięcznych tłumów, wbijała szyby i urządzała strajki głodowe w więzieniu. Zmieniała polityczne barwy i skłóciła się z córkami. Ten nieśmiertelny cytat z Gandhiego - "najpierw cię ignorują, potem się z ciebie śmieją, potem z tobą walczą, a wreszcie wygrywasz" - jest o niej. W Dniu Feminizmu Katarzyna Wężyk i Natalia Waloch opowiadają o sufrażystce Emmeline Pankhurst. Partnerką podcastu jest Answear.LAB marka stworzona przez kobiety dla kobiet, mówiąca o ich roli we współczesnym świecie

Złamała tabu otaczające raka piersi i kobiecy alkoholizm. Walczyła o poprawkę przyznającą kobietom równe prawa. Legalizację przerywania ciąży uznała za “najlepszą rzecz na świecie”, a seks przedmałżeński za sposób na zmniejszenie liczby rozwodów. Prasie mówiła dokładnie to, co myślała, i nie przejmowała się tym, że doradcy jej męża dostają palpitacji. A, no i zatańczyła na stole. Wszystko to będąc żoną republikańskiego prezydenta. W latach 70. ubiegłego wieku. W dzisiejszym odcinku “Herstorii Wysokich Obcasów” Katarzyna Wężyk i Natalia Waloch opowiadają o Betty Ford.

Drobna zakonnica w białym sari, z łagodnym uśmiechem na pomarszczonej twarzy. Anioł miłosierdzia ze slumsów Kalkuty. Przyjaciółka Jana Pawła II. Już za życia uważana za świętą, po śmierci ekspresowo kanonizowana. W jej domach umierających nie używano środków przeciwbólowych, bo, jak mówiła, "świat odnosi wielkie korzyści z cierpienia biednych ludzi". Agitowała za zakazem aborcji, antykoncepcji i rozwodów - chyba że akurat rozwodziła się księżna Diana. Z darów zebrała miliony, ale nie wydała ich na szpitale, szkoły czy leki, tylko na podtrzymanie Banku Watykańskiego. A, no i broniła księdza pedofila. W dzisiejszym odcinku Herstorii Wysokich Obcasów Katarzyna Wężyk i Natalia Waloch opowiadają o Matce Teresie.

Do postfaszystowskiej młodzieżówki wstąpiła jako 15-latka i potem już tylko skręcała w prawo. Jako ministra ds. młodzieży w rządzie Sylvia Berlusconiego była jednocześnie najmłodszym w historii Włoch szefem resortu. W dzieciństwie przypadkiem wraz z siostrą podpaliła dom, czym napędziła niezłego strachu matce. Dziś napędza strachu całej Europie, która nazywa ją "Mussolinim w spódnicy" lub po prostu "faszystką". Zawsze odpowiada na pytania, ma zdanie na każdy temat, nigdy z niczego się nie wycofuje i już tylko tym zadaje kłam twierdzeniu, jakoby kobiety miały łagodzić polityczne obyczaje. Do tego mówi głośne "nie" imigrantom, "ideologii gender", aborcji i ateizmowi. Choć sama żyje w nieformalnym związku i wychowuje nieślubne dziecko, Włoszkom powtarza, że ich życiową rolą jest rodzić i wychowywać dzieci. W czasie kryzysu Włosi widzą w niej mammę, która może czasem zdzieli ścierką przez łeb, ale na pewno wie, co robi i w razie czego ochroni. W nowym odcinku Herstorii Wysokich Obcasów Natalia Waloch i Katarzyna Wężyk opowiadają o Giorgii Meloni, która za moment będzie premierką Włoch, a już teraz jest prawdopodobnie najgroźniejszą polityczką w Europie

Niewinna pensjonarka uwiedziona (no, powiedzmy) przez starszego libertyna. Córka kobiety wyzwolonej i wyprzedzającej swoje czasy. Najsłynniejsza ghostwriterka Belle Epoque. Pionierka franczyzy i monetyzowania własności intelektualnej. Aktorka. Biseksualistka. Skandalistka. Pisarka. Twórczyni bardzo demokratyczna: popularna i wśród sklepikarzy, i intelektualistek. Gdy debiutowała w Paryżu, od starszej koleżanki usłyszała: “Musisz wziąć świat takim, jakim jest, gardzić nim i go wykorzystać”. I to właśnie zrobiła. W dzisiejszym odcinku Herstorii Wysokich Obcasów Katarzyna Wężyk i Natalia Waloch opowiadają o Colette.