Het Marathoninterview

Mouin Rabbani werd in Nederland geboren als zoon van Palestijnse vluchtelingen.  Zijn hele werkzame leven staat in het teken van de bestudering van het Midden-Oosten, waarin het Israëlisch-Palestijnse conflict een centrale plaats inneemt. Zijn analyses worden door iedereen hoog gewaardeerd. Als iemand inzicht kan verschaffen over hoe het in vredesnaam verder moet met de toekomst van Palestina dan is het Mouin Rabbani. Nadia Moussaid spreekt met hem.

Rapper Yousef Gnaoui (alias Sef) kan terugkijken op het meest vruchtbare jaar van zijn carrière. Zijn album lieve monsters bracht hem eindelijk naar de felbegeerde Alpha-tent op Lowlands. Single ‘Voor Alles Bang’ met Wende groeide uit tot een dansvloerkraker over angst in al zijn vormen, een bijzonder contrast dat beloond werd met de 3voor12 Song van het Jaar. En achter de schermen werkte hij als art-director met talloze artiesten, waaronder Froukje en S10. Zo zet hij zijn twintig jaar ervaring als artiest om in klinkende creatieve munt. Atze de Vrieze is interviewer van dienst.

Afgelopen voorjaar verruilde Marjolein Moorman haar wethouderspost in Amsterdam voor een onzekere toekomst in de Tweede Kamer. Ze is een overtuigd sociaal-democraat die gelooft dat je vol moet investeren in onderwijs, huisvesting en gezondheidszorg. Met een flinke dosis optimisme en dadendrang toog ze naar Den Haag maar de verkiezingsuitslag werd een koude douche voor haar Groenlinks-PvdA. Toch zien velen haar als het ideale nieuwe gezicht van progressief Nederland. Kan en wil ze dat waarmaken en wat drijft haar? En heeft ze echt een antwoord op het alsmaar groeiende rechts populisme? Hans Simonse spreekt haar.

Al deed Paul Haenen vorig jaar afstand deed van zijn geliefde theater Het Betty Asfaltcomplex in het centrum van Amsterdam, maakt hij nog altijd voorstellingen. Het komend jaar beleefd zijn alter ego Margreet Dolman haar vijftigste verjaardag. Dat zal groots worden gevierd maar ook dominee Gremdaat zal vast niet onbesproken blijven. Leven en werk in dit jubileumjaar van Paul Haenen wordt met dit marathoninterview afgetrapt op oudejaarsavond. En ze nemen aan het eind van het gesprek met al hun alter ego’s afscheid van het oude jaar. Roel Maalderink is de interviewer van dienst.

Elke aflevering een verrassende mix van korte verhalen rondom een thema. Ergens is een creatieve broedplaats waar beginnende en ervaren makers vrijuit mogen experimenteren. Ongemakkelijk, eerlijk en soms een tikkie chaotisch. Gastvrouw: Vivian Vrolijk.  Meer Ergens: https://npo.nl/luister/podcasts/1295-ergens

Sunny Bergman (1972) kreeg onlangs van de jury van de Nipkowschijf een eervolle vermelding voor haar laatste documentaire Blauwe Ballen en Andere Verkrachtingsmythes. Hierin onderzoekt ze waarom seksueel geweld zo wijdverbreid is en waarom het zo moeilijk is om de daders voor de rechter te krijgen. Haar persoonlijke overtuiging is meestal het startpunt van haar verhaal. Sunny Bergman schuwt taboes niet en is als geen ander in staat om de olifant in de kamer te benoemen. Ze maakte onder anderen de films Beperkt Houdbaar, Zwart als Roet, Man Made en Oproerkraaiers, en de serie Sunny Side of Sex. In 2023 verscheen Mijn Nazi-Opa, een spraakmakende memoir over een pijnlijke familiegeschiedenis. Haar rijke oeuvre vraagt om een diepgaand gesprek over haar werk en een reflectie op de maatschappij waarin we nu leven. Ze lijkt altijd zeer zelfverzekerd, maar wat doet het met je als je altijd maar weer de barricade op gaat om onrecht aan te kaarten? Nicolaas Veul is programmamaker bij de VPRO. Hij won dit jaar met Een Valse Start - 100 dagen in de Jeugd- en Gezinszorg de Nipkowschijf. Eerder maakte hij onder anderen Pisnicht en Superstream Me.

Adelheid Roosen (1958) is actrice, theater- en televisiemaker, maar is vooral 'bruggenbouwer' par excellence. In een gepolariseerde samenleving stelt zij zichzelf steeds ten doel om verschillende groepen bij elkaar te brengen. Ze werkt aan een groot project met de Amsterdamse politie, waarvoor zestig agenten en zestig burgers hun (voor)oordelen met elkaar bespreken. Het resultaat van deze ontmoeting wordt in september openbaar gemaakt. Het is een typisch Roosen-project, altijd is zij op zoek naar de ander. Ze schuwt de confrontatie nooit. Met haar gezelschap Female Economy (1999) weet ze spannende, maatschappelijke onderwerpen te agenderen. Roosen is veel gelauwerd in binnen- en buitenland en ontving in 2023 de Cultuurfonds Prijs voor haar bijzondere betekenis voor cultuur. Lotje IJzermans presenteert voor de VPRO Boeken op NPO 2 en het radioprogramma Nooit Meer Slapen op Radio 1.

Maurits de Bruijn (1984) reflecteert in zijn nieuwste boek Geweten – over Israël en Palestina op de massaslachting in Gaza. Dat doet hij als zoon en kleinzoon van Holocaustslachtoffers. Hij wil niet langer dat de moord op zijn grootouders en hun twee dochters wordt gebruikt voor het vergoelijken van de genocide. In zijn boek vertelt hij hoe de dodenherdenking op 4 mei een van de belangrijkste momenten uit zijn jeugd was. Hoe zijn moeder, die als baby als enige uit haar gezin aan de Holocaust is ontkomen, de rituelen bij de herdenking zorgvuldig voorbereidt. En hoe de bezwering ‘nooit meer’ inmiddels onwaar is gebleken. Hij is veel dingen tegelijk: Amsterdammer, Joods, homoseksueel. Hij kent het gevaar van identiteitspolitiek en polarisatie. Hoe kijkt hij naar de wereld? Hoe kunnen we écht leren van ons verleden, en kritisch blijven kijken naar het heden? En kunnen we buiten het westers narratief treden? Teddy Tops is schrijver en maakt voor de VPRO Een Uur Cultuur en Nooit Meer Slapen.

Wende is zangeres en songwriter, en staat al meer dan twee decennia op de planken. Afgelopen maand toverde ze het Amsterdamse Carré om tot een vrijplaats, waar ze samen met toetsenist Nils Davidse teruggaat naar de basis van de muziek. Elke voorstelling is uniek, eenmalig en een muzikale reis door de tijd. In al haar voorstellingen is bezig met het verkennen van haar muzikale grenzen, maar ze doet ook onderzoek naar identiteit, afkomst en vrouw zijn. Een gesprek met Wende dwingt je tot luisteren.   Chris Kijne is radiomaker voor VPRO en presenteert wekelijks Met het oog op morgen op Radio 1. Hij deed eerder Marathoninterviews met o.a. Ruud Lubbers, Bettine Vriesekoop en Derk Sauer.

Erella Grassiani is universitair hoofddocent antropologie aan de Universiteit van Amsterdam. Ze doet o.a. onderzoek naar de Israëlische bewapenings- en veiligheidsindustrie die sterk verbonden is met de universiteiten aldaar. Ze sloot zich daarom deze zomer aan bij de studentenprotesten die er voor pleitten de banden met Israëlische universiteiten te verbreken.  Grassiani is van Israëlisch-Nederlandse afkomst, maar al decennia lang zeer kritisch over de Israëlische bezetting van de Palestijnse gebieden. Ze is van mening dat Israël genocide pleegt in Gaza. Ze bezoekt haar Israëlische familie en vrienden -ook nu- regelmatig en kijkt met haar antropologische blik naar hoe politiek, media en onderwijs steeds meer overtuigd raken dat deze oorlog volstrekt gerechtvaardigd is. Nadia Moussaid is programmamaker bij de VPRO en presenteert het muziekprogramma On Stage. Vanaf 23 december is de vijfdelige documentaireserie De Onmisbaren met haar te zien. Eerder deed ze een Marathoninterview met Ulli d’Oliveira.

Marian Donner is schrijver, denker en scherp observator van de hedendaagse samenleving. Ze heeft het tot haar persoonlijke missie gemaakt om te verkondigen dat er niets mis is met jou, maar des te meer met de maatschappij waarin we leven. Het streven naar perfectie en altijd maar meer willen, zijn onze grootste vijand. Het slaat elke creativiteit uit de mens. Met haar 'Zelfverwoestingsboek: waarom we meer moeten stinken, drinken, bloeden, branden en dansen' verwierf ze internationale faam. Haar onconventionele verhalen staan garant voor een roerig einde van de eerste kerstdag.  Eva Koreman is VPRO radiomaker, presentator en interviewer en dol op eigenwijze mensen. Ze heeft meegewerkt aan de serie Van Kooten en De Bie, Toen werd nu. In eerdere Marathoninterviews sprak zij met o.a. Sylvana Simons en Jim van Os.

John Morijn is hoogleraar recht en politiek in internationale betrekkingen.  Hij is er heilig van overtuigd dat de democratische rechtstaat veel beter beschermd moet worden. Hij deed onderzoek in Polen en Hongarije waar extreem-rechts recentelijk is begonnen met de sloop van de fundamenten van de rechtstaat. Welke pijlers moeten we beschermen en hoe kunnen we het gevaar van uitholling van de rechtstaat tegengaan? Volgens Morijn zullen rechters en journalisten veel beter beschermd moeten worden. John Morijn wordt geïnterviewd door Sophie Derkzen. Zij is presentator van VPRO's Bureau Buitenland. Zij presenteerde de VPRO Theatertoer De gekte aan de macht en een avond om op te eten. Eerder maakte ze Marathoninterviews met Amade M’Charek, Boris Dittrich en Mathieu Segers.

Schrijver, dichter en kunstenaar Marion Bloem weet al vijftig jaar een groot publiek te bereiken. Zij was ook vijftig jaar samen met schrijver, arts en hoogleraar Ivan Wolffers, die in 2022 overleed. Bloem onderzoekt haar rouwproces minutieus - de rouw is rauw. Op een ander persoonlijk terrein laat Marion Bloem ook nog steeds van zich horen. Sinds haar boek Geen gewoon Indisch meisje (1983) heeft ze duidelijke opvattingen over de verhoudingen tijdens het Nederlandse koloniale bewind in Indonesië. Haar boek Indo (2020) is een persoonlijke zoektocht naar haar identiteit en aan welke kant van de geschiedenis ze staat. Abdelkader Benali is schrijver en programmamaker. Voor zijn bijdrage aan de Nederlandse taal ontving hij de Gouden Ganzenveer. Hij liep al acht marathons, maar met Marion Bloem maakt hij zijn eerste marathoninterview.

Jurist en letterkundige Hans Ulrich ‘Ulli’ Jessurun d’Oliveira (1933) is een alleskunner. Hij schrijft boeken, voor kranten, bedrijft politiek activisme en functioneert nog altijd als een pater familias voor zijn voormalige kantoorgenoten. d’Oliveira, zelf Holocaustoverlevende, kwam onlangs in het nieuws door zijn protestactie tijdens de toespraak van de Israëlische president Herzog bij de opening van het Holocaustmuseum. 'Een vertegenwoordiger van de genocidale staat Israël is de slechts denkbare gast om aanwezig te zijn bij de opening van dit museum' aldus d’Oliveira. In zijn recent verschenen boek Natiestaat en kolonialisme - een ongemakkelijk verbond: Ras en nationaliteit in de negentiende eeuw, levert hij een bijdrage aan het huidige debat over de Nederlandse dekolonisatie. Nadia Moussaïd is programmamaker bij de VPRO en presenteert het muziekprogramma On Stage en heeft in 2022 de documentaire serie Mijn vader de gelukszoeker voor VPRO televisie gemaakt.

Oud-diplomaat en VN-onderhandelaar Robert Serry was ooit Nederlands eerste ambassadeur in Oekraïne. De Russische invasie in Oekraïne raakte hem ook persoonlijk, omdat hij daar nog altijd een deel van de tijd woont. In de jaren 90 werd hij ook, als hoofd van de divisie Midden-Oosten op het ministerie van Buitenlandse Zaken, door Max van der Stoel meegenomen naar vredesgesprekken tussen Israël en de Palestijnen. Serry gebruikt zijn ervaring in deze conflicten nu om een bijdrage te leveren aan het naar rustiger vaarwater dirigeren van de meest ingewikkelde dossiers van de internationale betrekkingen. Tim de Wit is presentator van het VPRO’s Bureau Buitenland en van de populaire podcast Europa draait door, die hij samen met Arend Jan Boekestijn maakt. Vorig jaar sprak hij in het Marathoninterview met Rob de Wijk.

Jim van Os is psychiater. Sommigen noemen zijn ideeën omstreden of zelfs radicaal. Psychiater Jim van Os pleit voor afschaffing van de DSM-5 (het internationale classificatiesysteem voor psychiatrische aandoeningen) en daarmee eigenlijk voor een nieuwe inrichting van de geestelijke gezondheidszorg. En hij vindt dat mens die psychisch lijden veel te snel in aanmerking kunnen komen voor euthanasie. “Als de protocollen maar gevolgd worden.” Hiermee zette hij het debat over ondraaglijk lijden ongewild op scherp. Van Os is hoogleraar en voorzitter van de Divisie Hersenen van het Universitair Medisch Centrum Utrecht. Hij is meermalen benoemd tot ‘Psychiater van het jaar’.     Jim van Os wordt geïnterviewd door Eva Koreman. Zij is VPRO radiomaker, presentator en interviewer en dol op eigenwijze mensen. In eerdere Marathoninterviews sprak zij met schrijver Manon Uphoff en politica Sylvana Simons.

Brian Elstak is beeldend kunstenaar en illustrator. Hij maakt kinderboeken en graphic novels, maar ook videoclips, schilderijen, t-shirts en installaties. Opgegroeid met Marvel stripboeken en hiphop, ontwikkelde hij zich via de theaterwereld tot een multidisciplinaire verhalenverteller. Daarbij zoekt hij graag de samenwerking, Elstak is dan ook oprichter van het creatieve collectief LFMC.  Onder zijn vrolijke, dynamische tekenstijl gaan grote thema’s schuil, zoals ongelijkheid en black awareness. Maar hoe ziet die bewustwording er in zijn kunst precies uit? Sagid Carter is televisie- en podcastmaker. Samen met Shay Kreuger maakt zij Die Podcast van Sagid en Shay waarin ze wekelijks alles bespreken wat met popcultuur te maken heeft.

Historicus en hoogleraar internationale betrekkingen aan de universiteit Leiden Rob de Wijk is een van de meest prominente duiders van de Oekraïne-oorlog.  Samen met Arend Jan Boekestijn maakt hij dagelijks de podcast Boekestijn & De Wijk over de laatste stand van zaken in de oorlog. Zijn uitgesproken meningen stuiten niet zelden op verzet. De Wijk is ook directeur van de denktank HCSS en schreef verschillende boeken over grote, geopolitieke thema’s. Wat is de zin van oorlog en wat zijn de grote geopolitieke dilemma’s voor het Westen? Tim de Wit is presentator van VPRO’s  Bureau Buitenland en van de populaire podcast Europa draait door, die hij met Arend Jan Boekestijn maakt.

'Ieder mens heeft het recht op geluk.' Dat ongelijkheid diep in elke samenleving geworteld zit ondervind Amade M’charek, hoogleraar antropologie van de wetenschap, al op jonge leeftijd. Haar leraar op de Haarlemse basisschool geeft haar een huishoudschool advies. De leraar wil haar voorbereiden op een vroom leven als huisvrouw die haar man dient, zoals de islam dat voorschrijft. Maar Amade wil dokter worden! Vooroordelen en onwetendheid zijn vaak de oorzaak van een hoop ellende in de maatschappij, zo ondervindt M’charek als ze onderzoek doet naar de begrippen ras en identiteit. Op dit moment onderzoekt ze de gevolgen van de migratiecrisis in de Tunesische stad Zarzis waar ze in haar vroege jeugd woonde. Ze pleit voor een radicaal andere benadering van migratie. Het is geen crisis maar een chronisch probleem waarin de koloniale verhoudingen van weleer nog altijd doorklinken. Sophie Derkzen in gesprek met Amade M’charek in dit drie uur durend marathoninterview, over ongelijkheid, ras, identiteit en migratie. - Uur 2: (0:50:24) - Uur 3: (1:40:38)

Op 1 januari is Joris Luyendijk, schrijver en antropoloog, te gast bij Andrew Makkinga. Hij schreef onder meer over het Midden-Oosten, de financiële sector en populisme. Zijn boeken zijn in 30 landen verschenen en hij won twee keer de NS Publieksprijs. Dit voorjaar deed hij veel stof opwaaien met zijn boek De Zeven Vinkjes, over de privileges van hoogopgeleide witte mannen zoals hijzelf. Sindsdien is de ‘zevenvinker’ een algemeen ingeburgerd begrip geworden. ‘Hoe minder vinkjes hoe knapper je prestatie, maar hoe kleiner je kans op promotie’, aldus Luyendijk. Luyendijk schreef voor NRC, De Correspondent en The Guardian en was presentator van VPRO’s Zomergasten.     Andrew Makkinga is programmamaker, presentator en interviewer. Als moderator volgt hij maatschappelijke en politieke kwesties in zowel binnen- als buitenland op de voet. Hij staat bekend om zijn muzikale expertise en maakt jaarlijks uitzendingen vanaf het North Sea Jazz Festival (NTR). Recent presenteerde Makkinga een avond over wit privilege n.a.v. het boek van Joris Luyendijk. Ze bleken nog lang niet uitgepraat.

Sylvana Simons is parlementslid en partijleider van BIJ1, en voormalig televisie- en radiopresentator. In 2016 richtte ze de politieke partij BIJ1 op, met als doel een samenleving waarin gelijkwaardigheid, rechtvaardigheid en solidariteit centraal staan. Dit jaar speelde ze een grote rol bij het aangenomen voorstel om excuses aan te bieden voor het slavernijverleden. ‘Dit is onze Nederlandse geschiedenis. Nog altijd actief verzwegen en actief buitengesloten van ons onderwijs.’ Eva Koreman is radiomaker, presentator en interviewer. In een van de Marathoninterviews uit 2021 ging zij in gesprek met schrijver Manon Uphoff. Koreman over Sylvana Simons: ‘Ze verandert eigenhandig de politiek in Nederland en schrijft daarmee geschiedenis. Dat ik dat voor een deel mag optekenen in de vorm van een uniek audiomonument, vind ik een enorme eer.’

Tim ’S Jongers is te gast bij Maaike Schoon in het Marathoninterview. Sinds september is hij directeur bij de Wiarda Beckman Stichting. Daarvoor was hij senior-adviseur bij de Raad voor Volksgezondheid en Samenleving. ’S Jongers ontworstelde zich aan een jeugd in armoede en onzekerheid en deed jarenlang buurtonderzoek naar wat er leeft bij mensen die in armoede leven. ‘Men gaat in achterstandswijken de pastinaak promoten, terwijl 90% van de kinderen niet ontbeten heeft’, aldus ’S Jongers.   Journalist Maaike Schoon is presentator bij Buitenhof en schrijft over economie en politiek voor Vrij Nederland. Dit jaar werd ze genomineerd voor de Sonja Barend Award, voor het beste televisie-interview.

Oorlogsverslaggever Hans Jaap Melissen is te gast bij Atze de Vrieze. Als er ergens in de wereld iets gebeurt, trekt Melisse erheen. Van New York na 9/11 tot het Tahrirplein, van de puinhopen van Aleppo tot de frontlinies rond Kyiv. En nu het geopolitieke geweld nadrukkelijker dan ooit aan onze deur klopt, is hij de juiste persoon om terug te blikken op het afgelopen jaar. Wat trekt hem toch elke keer naar die conflicten toe, hoe gaat hij te werk en wat zag hij in Oekraïne? Toen vorig jaar bij zijn vrouw Sigrid uitgezaaide borstkanker werd geconstateerd, maakte hij ook nog de podcastreeks Oorlog in je lichaam over de impact van kanker. Atze de Vrieze werkt sinds 2006 bij de VPRO, onder meer bij muziekredactie 3voor12 en cultuurprogramma Nooit Meer Slapen. Eerder ontving hij in het Marathoninterview burgemeester Femke Halsema, muziekmanager Kees de Koning, hoogleraar neerlandistiek Geert Buelens en columnist Arthur van Amerongen.

Beri Shalmashi is scenarist, regisseur en publicist, zij wordt geïnterviewd door Clarice Gargard. Shalmashi heeft Iraans-Koerdische wortels en volgt de huidige opstand in tegen de Islamitsche Republiek in Iran via haar persoonlijke contacten in het land. Zij duidt de ontwikkelingen in diverse radio- en televisieprogramma’s. Shalmashi studeerde in 2008 af aan de Amsterdamse Filmacademie. Ze won diverse prijzen, waaronder de Zilveren Camera voor Storytelling – met Big Village. Ze schreef columns voor onder meer De Volkskrant, is interim consulent bij het Filmfonds en directeur van programmabureau Avanti. Ze werkt aan de verfilming van Het huis van de moskee van Kader Abdollah. Clarice Gargard is publicist, film- en programmamaker. Ze schreef onder meer voor NRC, De Correspondent, Vogue en Vrij Nederland. Ze was programmamaker bij o.a. BNNVARA en de VPRO. Onlangs was haar documentaire Ga terug en haal het te zien op NPO 2. Haar interesses liggen bij (hedendaags) verzet, macht en onrechtvaardigheid. Dit is haar tweede Marathoninterview, in 2020 ging ze in gesprek met politicus en schrijver Tofik Dibi.

Astrid Roemer kreeg in 2016 de P.C. Hooft-prijs en in maart van dit jaar de Prijs der Nederlandse Letteren. Het was de bedoeling dat de uitreiking van deze prijs in oktober 2021 door koning Filip van België zou plaatsvinden. Het Comité van Ministers van de Nederlandse Taalunie distantieerde zich echter van Roemers uitspraken pro-Desi Bouterse, en besloot dat er geen feestelijke uitreiking van de prijs zou volgen. Roemer houdt sindsdien de pers op afstand. Bij hoge uitzondering wil ze Nina Jurna wél ontvangen.

Jesse Klaver werd geboren als zoon van een Nederlands-Indische moeder en een Marokkaanse vader. Zijn grootouders -van Indische komaf - speelden een grote rol bij zijn opvoeding. Al jong is Jesse gefascineerd door de politiek. Een stormachtige carrière volgt. Eerst wordt hij voorzitter van Dwars, de politieke jongerentak van GroenLinks, in 2010 lid van de Tweede Kamer en vijf jaar later politiek leider. In 2017 boekt hij een ongekende zege voor zijn partij (14 zetels). In 2021 leidt hij een forse verkiezingsnederlaag en in de formatie dit jaar gaat het helemaal mis. Een beginnende samenwerking op links met de PvdA is voor Klaver het enige lichtpuntje.

Mathieu Segers (1976) is hoogleraar Hedendaagse Europese Geschiedenis aan de Universiteit Maastricht, de stad waar hij opgroeide en nog altijd woont. Van 2016 tot 2020 was hij decaan van University College Maastricht.

Raymond van het Groenewoud (Schaarbeek, 1950) is een Belgische zanger, gitarist en pianist. Geboren op Valentijnsdag in 1950, en dus werd hij in 2020 zeventig jaar oud. Raymond woont de eerste jaren van zijn leven met zijn twee uit Amsterdam gevluchte ouders in Anderlecht. Zijn beste vriend als kleine jongen is z'n teddybeer Winnie de Poeh. Op z'n zevende verhuist hij voor twee jaar naar Amsterdam met z'n moeder en stiefvader.

Manon Uphoff (Utrecht, 1962) is schrijver, scenarist en beeldend kunstenaar. Eva Koreman trapt de zomerreeks af met schrijfster Manon Uphoff (1962). Haar meest recente roman Vallen is als vliegen uit 2019 maakte grote indruk als een in de werkelijkheid gewortelde roman over het almaar groter wordende, pijnlijke verleden. Het boek werd door NRC en Humo uitgeroepen tot 'beste Nederlandstalige roman van 2019.

Clarice Gargard in gesprek met schrijver en politicus Tofik Dibi. Tofik Dibi (Vlissingen, 1980). Namens Groenlinks was hij tussen 2006 en 2012 lid van de Tweede Kamer. Sinds oktober 2018 is hij bestuursadviseur van het Amsterdamse stadsdeel Nieuw-West.

Atze de Vrieze in gesprek met labeleigenaar en hiphopkenner Kees de Koning. In de Nederlandse hiphopwereld overstijgt de naam Kees de Koning (Landsmeer, 1971) die van zo’n beetje alle artiesten die hij vertegenwoordigt. Slechts zijn voornaam is genoeg om te weten wie je bedoelt.

Eric Arends in gesprek met politicus Pieter Omtzigt. Pieter Omtzigt (Den Haag, 1974) geldt als de pitbull onder de Nederlandse parlementariërs. Ruim 17 jaar is hij al Tweede Kamerlid voor het CDA.

Hans Jaap Melissen in gesprek met onderzoeksjournalist en schrijver Linda Polman. Linda Polman (Amstelveen, 1960) maakte in 2008 internationale furore met De Crisiskaravaan, over de donkere achterkant van humanitaire hulpoperaties in oorlogsgebieden.

Sinds maandag 1 juni, Tweede Pinksterdag, is Ineke Sluiter de nieuwe president van de KNAW, de Koninklijke Nederlandse Akademie van Wetenschappen, een exclusief genootschap van top-wetenschappers dat de stem en het geweten van de wetenschap in Nederland wil zijn.

Midas (eigenlijk Wandert) Dekkers (Haarlem, 1946) groeide op in Amsterdam, waar hij biologie studeerde. Als student begon hij te schrijven en al gauw publiceerde hij stukjes over dieren in onder andere NRC Handelsblad en de Volkskrant. Voor zijn jeugdboeken heeft hij onder meer drie Zilveren Griffels en een Vlag en Wimpel ontvangen. In 1985 schreef hij het Kinderboekenweekgeschenk: Houden beren echt van honing?

Karin Amatmoekrim (Paramaribo, 1976) studeerde na het Gymnasium af als letterkundige. Ze woont momenteel in Amsterdam en heeft romans, verhalen en essays gepubliceerd. Het autobiografische boek Het gym werd door pers en publiek juichend ontvangen. Ook De man van veel, waarmee ze het leven van Anton de Kom uit de vergetelheid haalde, kon rekenen op lovende kritieken. De totstandkoming van Tenzij de vader, een intiem portret van haar vader en haarzelf was basis voor De jacht op mijn vader, een documentaire van regisseur Gulsah Dogan die genomineerd werd voor een Gouden Kalf.

Boris Ottokar Dittrich (Utrecht, 1955) is politicus, mensenrechtenactivist en schrijver. Hij was advocaat in Amsterdam, rechter in Alkmaar en jarenlang Tweede Kamerlid en later fractievoorzitter van D66. Vanaf 2007 werkte hij voor Human Rights Watch vanuit New York en Berlijn, waar hij zich onder meer inzette voor de rechten van lhbt'ers. Een jaar geleden keerde hij, ook tot zijn eigen verrassing, terug in de Nederlandse politiek als lid van de Eerste Kamer.

Amper een jaar nadat Femke Halsema (1966) in haar memoires schreef dat haar vertrek uit de Tweede Kamer een definitief einde aan haar politieke carrière was, kreeg ze de burgemeestersketting omgehangen van de meest ingewikkelde stad van Nederland: Amsterdam.

Wat kan één mens betekenen in de strijd tegen klimaatverandering? Heel veel, zo bewijst Roger Cox (1967). Wereldwijd staat hij bekend als de klimaatadvocaat. Een reputatie die hij verwierf toen hij namens Urgenda in 2015 de Nederlandse staat voor het gerecht daagde, om de overheid te dwingen tot beter klimaatbeleid. De rechtszaak was de eerste in zijn soort, en werd door velen kansloos geacht. Maar de rechter gaf Urgenda gelijk. Inmiddels wordt de Urgenda-zaak in aanklachten overal ter wereld aangehaald om overheden tot meer klimaatactie te dwingen. Cox werd bij een aantal van die zaken ingeroepen voor advies. Dit jaar heeft Roger Cox namens Milieudefensie een nieuwe klimaatzaak aangespannen, ditmaal tegen Shell. In 2020 verwacht hij de olie- en gasgigant in de rechtszaal te treffen. Of ook deze keer David Goliath zal weten te verslaan – niemand durft het meer te voorspellen. Julie Blussé werkt voor de VPRO als redacteur en presentator van het radioprogramma OVT. Ze maakte eerder de podcast Tijdgeest, over vreemde ideeën uit het verleden. Ze praat met Roger Cox praten over waarom hij gelooft dat het recht een energierevolutie kan ontketenen, of hij zichzelf als klimaatactivist ziet, en hoe hoopvol hij is over onze toekomst op een steeds warmere aarde.

Pieter van der Wielen in gesprek met jurist/schrijfster Roxane van Iperen Roxane van Iperen (1976) is jurist en publicist. Ze schrijft voor onder meer Vrij Nederland, Het Financieele Dagblad, NRC Handelsblad, Het Parool en De Morgen. In 2016 was ze gastcorrespondent Brazilië voor De Correspondent en verscheen haar roman Schuim der aarde, waarmee ze de Hebban Debuutprijs won. Het grote publiek bereikte ze echter het afgelopen jaar waarin haar boek ’t Hooge Nest meer dan 50.000 lezers vond.

Kathleen Ferrier werd geïnterviewd door Tessel Blok. Hoewel Kathleen Ferrier van 2002 tot 2012 Tweede Kamer-lid was, kennen de meeste mensen haar als een van de ‘dissidenten’ die in oktober 2010 (samen met partijgenoot Ad Koppejan) tijdens een CDA-congres tegen samenwerking met de PVV in het beoogde kabinet Rutte 1 stemde.

Arnon Grunberg werd geïnterviewd door Carolina Lo Galbo. Arnon Grunberg (1971) is een van de succesvolste Nederlandse schrijvers in binnen- en buitenland, met een duizelingwekkend productietempo. Sinds hij met Blauwe Maandagen in 1994 zijn naam vestigde, volgden romans, essays, toneelstukken en columns elkaar in een rap tempo op.

Na een studie politieke en sociale wetenschappen was Max van Weezel (1951) ruim veertig jaar werkzaam voor Vrij Nederland en vervulde daar diverse rollen waaronder die van columnist, politiek commentator/redacteur en adjunct-hoofdredacteur. Interviewer Hans Simonse haalde Max van Weezel ooit naar de VPRO voor het programma Argos. Simonse was de afgelopen twee jaar hoofdredacteur van de VPRO-televisie en is tegenwoordig eindredacteur voor reisseries en documentaires. Ook trad hij in het verleden regelmatig op als interviewer bij De marathoninterviews.

Schrijver des vaderlands, Cees Nooteboom, gaat in gesprek met Carolina Lo Galbo. Begin 2018 verschijnt van de Utrechtse hoogleraar Neerlandistiek Geert Buelens (1971) een vuistdik boek over de jaren zestig, een werk waar hij maar liefst tien jaar aan werkte. Het barst bijkans uit elkaar van de kennis, niet alleen over literatuur, en ook niet enkel over Nederland. Elke relevante cultuuruiting uit elk denkbare land – van Brazilië tot de volksrepubliek China – passeert in zijn boek.

Geert Buelens is een Vlaams dichter, essayist, columnist en hoogleraar aan de Universiteit van Utrecht. Begin 2018 verschijnt van de Utrechtse hoogleraar Neerlandistiek Geert Buelens (1971) een vuistdik boek over de jaren zestig, een werk waar hij maar liefst tien jaar aan werkte. Het barst bijkans uit elkaar van de kennis, niet alleen over literatuur, en ook niet enkel over Nederland. Elke relevante cultuuruiting uit elk denkbare land – van Brazilië tot de volksrepubliek China – passeert in zijn boek. Typisch Buelens, een culturele veelvraat die gelooft in het grote perspectief, iemand die met de juiste treffende anekdotes een belangrijke trend kan omschrijven. Zo schreef hij ook over de literatuur uit de Eerste Wereldoorlog en smeedde hij uit alle betrokken landen een beeld van optimistisch nationalisme, vooruitgangsdenken en natuurlijk ook pure wanhoop. Ook zijn vakgroep aan de Universiteit Utrecht zegende hij met de blik naar buiten. Literatuurwetenschap is onder zijn leiding geen studeerkamerwerk meer, maar een waardevolle manier om iets te leren over het publieke debat, over wat het betekent Nederlander te zijn en welke dingen ‘we’ met zijn allen belangrijk vinden. En dat ook nog eens met de buitenstaandersblik van een Vlaming. Atze de Vrieze werkt sinds 2006 als redacteur bij VPRO's muziekplatform 3voor12, waar hij net als Geert Buelens altijd een voorliefde koestert voor de vraag waar kunst en maatschappij elkaar raken en beïnvloeden.

Jolande Withuis (1949) is sociologe en schrijfster. Ze werd geboren in Zutphen. Op eenjarige leeftijd werd ze, zoals ze het zelf zegt, ontvoerd naar Amsterdam. Daar was een breder draagvlak aanwezig voor het door haar ouders fanatiek beleden communisme. Momenteel werkt ze aan een boek over haar vader en het Nederlandse communisme van de jaren vijftig. Dat boek komt begin volgend jaar uit bij De Bezige Bij. In de afgelopen jaren publiceerde ze onder meer de veelgeprezen biografieën Juliana, vorstin in een mannenwereld en Weest manlijk, zijt sterk over de verzetsheld Pim Boellaard. Daarnaast schreef ze over feminisme, de Tweede Wereldoorlog en zijn nasleep en vele andere uiteenlopende onderwerpen. Ondertussen hield ze er een excellente wetenschappelijke loopbaan én een goede naam als opiniemaker in de krantenkolommen op na. In 2003 verhuisde Withuis terg naar Zutphen. En op Kerstavond komt ze naar Hilversum voor het eerste Marathoninterview van dit jaar. Programmamaker Tom Klaassen is onder meer presentator van Vrije Geluiden, werkt sinds 2012 bij de VPRO-radio en volgt het werk van Jolande Withuis met grote belangstelling.

In het laatste radiomarathoninterview van 2016 gaat Marcia Luyten in gesprek met filmmaker Frans Weisz (78). Toen Frans Weisz en Marcia Luyten elkaar voor het eerst ontmoetten, bleken ze een onverwacht raakvlak te hebben: Limburg. Frans Weisz zat er als kind ondergedoken, Marcia Luyten groeide er op. Hij bleef het lang missen: de grote familie, de boerderijen het troostrijke Roomse leven. Na de oorlog moest Frans Weisz het lang zonder familie stellen. Als regisseur construeerde hij zijn eigen familie: een van acteurs op een warme, volle filmset. Hij stond aan de voet van de Nederlandse film; geen Nederlandse cineast schiep een omvangrijker oeuvre. Hij maakte naam met kaskrakers als De inbreker en Rooie Sien, ontwikkelde zich als regisseur van boek- en toneelstukverfilmingen, verfilmde boeken van Campert, Vestdijk, Mulisch en mindere goden van de Nederlandse literatuur. Zijn grootste succes behaalde hij met de verfilmingen van Voskuils Bij nader inzien en het toneelstuk Leedvermaak van Judith Herzberg; goed voor twee Gouden Kalveren. Vijftig jaar nadat hij hier voor het eerst aan begon, gaat hij eindelijk Het leven is verrukkulluk verfilmen, zijn zoon Géza in een hoofdrol. Drie uur lang met de filmmaker die altijd geroemd werd als 'de acteursregisseur die de mens achter de mens laat zien'. Over de mens achter de cineast die hij zo lang veilig verborgen hield.

Tom Lanoye (58) is schrijver, acteur, dramaturg, ondernemer en media-persoonlijkheid. Bram Vermeulen spreekt hem in Zuid-Afrika. Tom Lanoye, zoon van een slager en een actrice, groeide uit tot een van de meest invloedrijke intellectuelen van Vlaanderen. Als romancier, als satiricus, als theatermaker, performer en sinds de oprichting van Bloednoot – een band die nooit repeteert – ook nog als muzikant. Een literaire veelvraat die gehoord wil worden. Zelfs van zijn huwelijk maakte hij een mediagebeurtenis, in de hoop het taboe op het homohuwelijk in de jaren negentig te doorbreken. Zijn enorme productie en geldingsdrang in schrift, en op alle denkbare podia doen interviewer Bram Vermeulen vermoeden dat Lanoye naar een vorm van therapie zoekt. Daarover gaan ze praten in het Marathoninterview, dat bij hoge uitzondering uit Kaapstad komt: de uitvalsbasis van beiden.​

Frans G. Bauduin (1946) was tot 2012 werkzaam in de rechtbank Amsterdam, voornamelijk als strafrechter. In de jaren tachtig werkte hij ook op Aruba, in de jaren negentig bij het Joegoslavië-tribunaal. Hij ‘deed’ grote zaken als Ahold en Probo Koala, veroordeelde Volkert van der G. tot achttien jaar voor de moord op Fortuyn; Robert M., hoofdverdachte in de Amsterdamse zedenzaak, kreeg dezelfde straf plus tbs. Bauduin geldt als het archetype van de rechter: stoïcijns, kordaat, eigenzinnig, weloverwogen, bestand tegen publieke druk bij geruchtmakende strafzaken. ‘Als je een rechter moet boetseren, komt daar Frans Bauduin uit,’ schertste een advocaat. Hij is nu nog werkzaam als raadsheer-plaatsvervanger bij het Gerechtshof Arnhem. Eerder dit jaar was hij te zien in Kijken in de ziel, ook met Coen Verbraak.

Gloria Wekker (66) is emeritus hoogleraar Gender en Etniciteit. Ze legde zich toe op het Caribisch gebied, vrouwenstudies en klinische psychologie. In 1984 richtte ze samen met anderen Sister Outsider op, een actiegroep voor zwarte lesbische vrouwen, genoemd naar de essaybundel van feministe Audre Lorde. Sinds 2001 bekleedt Wekker de Aletta-leerstoel Gender en Etniciteit aan de letterenfaculteit in Utrecht. Dit voorjaar verscheen White Innocence: Paradoxes of Colonialism and Race, over de Nederlandse koloniale geschiedenis en geïnstitutionaliseerd racisme in de Nederlandse maatschappij. Wekker is bovendien voorzitter van de Commissie Diversiteit van de Universiteit van Amsterdam. Omdat de meeste studenten er wit zijn en de hoogleraren man, beval de commissie aan om actief mensen met uiteenlopende achtergronden te werven, desnoods op basis van quota. De UvA stelde een 'diversity officer' aan, verantwoordelijk voor meer diversiteit onder studenten, personeel en curriculum. Wekker vindt dat Nederlanders wegkijken van hun koloniale verleden en zich altijd onttrokken hebben aan een écht debat over racisme. Clairy Polak spreekt met Gloria Wekker onder meer over diversiteit, vooroordelen en onderscheid, culturele ballast en taal die daarvan een uitdrukking is.