Het uur van de waarheid

Zanger Christoff heeft problemen: zijn fans worden opgelicht door valse profielen die zich voordoen als de enige echte zingende opti-opti-optimist. We gaan op Tinder met foto's van Kim Kardashian en krijgen toch een blauw vinkje dat bewijst dat wij de persoon zijn op de foto. Anna Petrosyan van de VRT NWS checkredactie legt uit hoe ze dat deed.

Is alcohol schadelijk vanaf het eerste glas? Dokter Marleen Finoulst van Gezondheid en Wetenschap is de bangmakerij beu. Studeren overbodig door AI? Redacteur Bram Vandendriessche deed onvoorbereid mee aan een examen programmeren en gebruikte AI. Professor Ruben Verborgh heeft Brams proefwerk verbeterd. En zwemmen er dolfijnen met explosieven in de straat van Hormuz? Tim Pauwels (VRT NWS) scheidt feit van fictie.

Fofoca in de favela! In Brazilië is 9 op de 10 inwoners van de favelas slachtoffer van fake news. Met gevolgen voor hun veiligheid, gezondheid en geloof in de democratie. Braziliëkenner Annelies Beck (VRT NWS) vertelt over fofoca (geroddel) en de rol van WhatsApp. Vivino is een populaire app met scores voor wijnflessen. Al mag je die niet altijd geloven ontdekte Justine Viene van de checkredactie na een tip van een luisteraar.

We gooien alle mythes over heksen op de brandstapel met historica Maartje van der Laak, auteur van het boek Heksenjacht. In Estland zou de Volksrepubliek Narva uitgeroepen zijn én erkend door Rusland, met een rol voor een Belgische generaal. Rien Emmery factcheckt het verhaal. Tim Pauwels fileert feit van fictie over de eeuwige jeugd, vechtende VRT-journalisten en ontbrekende plaatsnamen op kaarten van Libanon.

Voice-overs worden gekloond met AI. Het overkwam stemacteur Nicolas Cherlet zonder dat hij het wist. Heeft zijn beroep nog toekomst? We spreken ook met Loïc Thaler van BEVLA, de federatie van stemacteurs. Rika Ponnet biedt psychologische hulp bij de vraag: mijn ouders gebruiken foto's van mijn kinderen in AI-programma's en ik wil dat niet, hoe pak ik dat aan? Luc van Bakel (VRT NWS) waarschuwt voor deepfakes bij verkiezingen en politieke propaganda.

Deepfake in de porno en modellenwerelæ: bedreiging of de toekomst? We spreken met topmodel Hannelore Knuts en pornoster Gigi Max. Filmpjes van schattige mini-ezels gaan viraal? IA met AI? Dorien Vanmeldert (VRT NWS) legt uit. Hoe is de politiek veranderd door AI en deepfakes? Fatma Taspinar trok naar de Wetstraat en sprak onder meer met premier Bart De Wever (N-VA). En pastoor Wim Simons uit Zonhoven kreeg op WhatsApp plots berichten van de paus.

Artificiële intelligentie blijkt een vloek en een zegen voor de medische wereld. Topdokter Geert Meyfroidt en viroloog Marc Van Ranst worstelen met oplichters die deepfakes van hen maken. Chirurg Pieter De Backer smeekt dan weer voor méér deepfakes van zijn patiënten voor betere operaties. Mensen bedriegen met valse beelden is niets moderns maar blijkt eeuwen oud, weet historicus en factchecker Rien Emmery. Van een patat van 40 kilo tot de cupido van Michelangelo.

Tim Verheyden (VRT NWS) ontfutselt met de gekloonde stem van Niels Destadsbader rijksregisternummers van mensen op de Groenplaats in Antwerpen. Ooit was een foto de hoogste vorm van waarheid, vertelt Historicus Herman van Goethem. In je binnenzak zit een deepfake-fabriek. Techjournalist Thomas Smolders legt uit wat je smartphone allemaal kan faken. Wat leeft er allemaal op het vrtnws.check-kanaal? Dorien Vanmeldert (VRT NWS) over appelazijn!

Er duiken steeds meer deepnudes op van minderjarigen, zegt Nel Broothaerts van Child Focus. "Met verschrikkelijke gevolgen voor de rest van hun leven". Wat mag er wel en niet met deepfakes? Waar eindigt de grap en begint de strafwet? We vragen het aan Catherine Van de Heyning, professor mensenrechten aan de UAntwerpen. Het is niet al kommer en kwel met vals beeld en geluid. Pieter Van Leugenhagen is dankzij AI zelf componist en songschrijver.

TikTok en Instagram staan vol fruitfilmpjes die viraal gaan. Maar Bananito en Strawberrina verkondigen vaak racistische, homofobe en misogyne praat zonder dat jonge kijkers het doorhebben. Lara Richir (VRT NWS) legt uit en Koen Dendoncker (Keertij en MoveMen) duidt de impact op jongeren. Kan je al joggend boter maken? Collega Tim Verheyden is een crème van een ultraloper en test de trend. Tim Pauwels checkt of politiemensen sneller sterven, Afghanen hun vrouw mogen slaan en nog veel meer.

Kloppen onze vooroordelen over bedelaars? Gaat het geld naar misdaadbendes? Krijgen hun kinderen valium? Wie zijn ze echt? Onderzoeker Harm Deleu onderzocht de bedelaars in Brussel 4 jaar lang en schreef er een boek over. Onze smartphones, horloges en slaapapps bevatten veel data over onze gezondheid. Die zouden we beter bundelen en beschermen. VITO ontwikkelde een nieuwe digitale kluis We Are. Cato van Schyndel legt uit.

Criminelen én speurders werken volop met AI en technologie. Een inkijk achter de schermen van phishers, drugsuithalers en de politie met Yve Driessen, topman van de Federale Gerechtelijke Politie in Antwerpen. VRT NWS-journalist Tim Pauwels heeft zijn handen vol met factchecks over Conner Rousseau, hondenvlees en brood uit de diepvries

Waarom duurt het zo lang voor we opnieuw mensen op de maan krijgen? Is er kennis uit de jaren 60 verloren? Ja! Zegt Koen Geukens van Volkssterrenwacht Urania. Kan de nieuwe chatbot AI Lawyer de advocaat vervangen? Peter Callens van de Orde van Vlaamse Balies keek met een scherp juridische oog naar zijn artificiële collega.

Vreemde vogel of plant gespot? Zet hem op waarnemingen.be. Natuurpunt krijgt zo tien miljoen meldingen in België per jaar. De organisatie heeft een legertje validatoren, zeg maar natuurfactcheckers die controleren of die waarnemingen kloppen. "Mensen zien onbestaande arenden in doodnormale buizerds", zegt validator Annelies Jacobs van Natuurpunt. Tanden poetsen met houtskool? Zalmsperma inspuiten voor een jonge huid? We checken enkele opmerkelijke gezondheidsclaims die online de ronde doen.

In het aardrijkskundewerkboek 'Telescoop 2' van uitgeverij Van In staat een nepbeeld van een neushoorn. Leerlingen merkten op dat er iets niet klopte: aan een kant van de kop heeft het dier 2 ogen. Uitgeefmanager Ivo Nassel reageert. Heel wat Nederlanders gebruiken chatbots zoals ChatGPT, Gemini en Grok om stemadvies te krijgen. Toch waarschuwt de gegevensbeschermingsautoriteit AP nadrukkelijk om dit niet te doen. We praten met Joost van der Burgt van AP.

Microsoft werkt samen met Europol om phishing-bendes op te rollen. Bart Asnot is te gast, de North Europe Security Leader van Microsoft. Voor 1600 euro geraak je toch terug thuis met een repatriëring vanuit de Emiraten! Een Nederlandse reddende engel biedt hulp en tickets aan. Ze kreeg zelfs een artikel in De Telegraaf. Maar alles blijkt nep, dat ontdekte Foeke Postma, onderzoeksjournalist bij Bellingcat.

Knoken en schedels factchecken! Liggen de 800 jaar oude Hertogen van Brabant echt in Leuven begraven? Genetisch genealoog Maarten Larmaseau (KU Leuven) onderzoekt het! Bespioneren de Chinezen ons via games? De regering Trump suggereert het. We spreken erover met David Verbruggen van de Video Games Federation Belgium.

Facebook verbiedt politieke advertenties maar Valerie Van Peel (N-VA), Jo Brouns (CD&V) en Frédéric De Gucht (Anders) lanceren nog volop persoonlijke campagnes. Mag dat? Dorien Vanmeldert (VRT NWS) en diezelfde Frédéric De Gucht (Anders) zijn te gast. Tim Pauwels vertelt over Kempense trucks in Irak van waaruit raketten worden afgevuurd. Hoe weet je of een schip tot de Russische schaduwvloot behoort? Checker Ellen Debackere (VRT NWS) deed er onderzoek naar.

Kindsoldaten uit Soedan worden influencers op TikTok en uiteraard is dat verboden. Lara Richir (VRT NWS) legt uit. Is padel de gezondste sport ter wereld? Tim Pauwels bindt het koordje van zijn racket aan en fileert met de nodige slice feit van fictie. Ziekenfondsen betalen de app SkinVision terug om je huid te onderzoeken. Maar onderzoekers van de UGent en het UZ Gent hebben ontdekt dat de app 1 op de 4 huidkankers niet herkent. Khalid Sellam (VRT NWS) dook in het onderzoek.

Marc Dutroux zit weer in het nieuws. We duiken in de samenzweringstheorieën over de zaak die eind jaren '90 de ronde deden in ons land. Caroline Van den Berghe (VRT NWS) graaft in haar geheugen. Catherine Van de Heyning van het Antwerpse parket luidt de alarmbel over steeds meer gevallen van phishing. De bendes worden ook steeds gewelddadiger en gebruiken AI om nog meer slachtoffers te maken.

Speelt de zwarte actrice Lupita Nyong'o de rol van Helena van Troje in de film The Odyssee van Christopher Nolan? Valse beelden van haar zetten internet op zijn kop. De bijna mythologische factchecker Rien Emmery fileert de oudheidkundige heisa. Pas op voor spirituele pastoors en monniken op Instagram en TikTok. Peter Burger van de Universiteit van Leiden ontmaskert AI-religieuzen en hun businessmodel.

De Winterspelen worden gekaapt door Matryoshka: Russische desinformatie over de Oekraïense atleten gaat viraal. Tim Verheyden (VRT NWS) weet er meer over. We ontwarren feit en fictie over roodharigen met Rosie Coetsier, auteur van het boek “ROS - de waarheid over roodharigen ontkruld”. Maken trilplaten en vitamine C ons gezonder? Dorien Vanmeldert fileert alle beweringen in ons factcheckoverzicht.

Wat als je nieuwe partner totaal niet is wie hij beweert te zijn? Anne-Julie vertelt het onwaarschijnlijke verhaal over de man met wie ze samenleefde die een andere identiteit, job en tientallen vrouwen had. Het uur van de waarheid heeft het Valentijntje gewonnen, een prijs van Vaccinopolis (UAntwerpen) voor correcte wetenschappelijke informatie over vaccins. We bellen Pierre Van Damme.

Nieuw Deens onderzoek toont aan dat ‘manfluencers’, influencers uit de manosphere, via hun platformen testosterontests proberen te verkopen. Waarom zou je je testosteronniveau willen laten testen? Werken die tests eigenlijk? En wat moeten we denken van manfluencers die zulke tests aanprijzen? Vragen voor uroloog Piet Hoebeke (UZ Gent). Tim Verheyden keek de voorbije week mee op Moltbook, het sociale netwerk waar AI met zichzelf praat.

Amerikanen protesteren tegen de opmars van datacenters in hun buurt. Boze buren of een echt gezondheidsrisico? Björn Soenens praat ons bij over de keerzijde van de AI-revolutie. Kwakzalvers en blaasstenen: misleiding over de afbraak van Alva's citadel. Daarover gaat een nieuwe expo in het KMSKA. Conservator Koen Bulckens neemt ons mee naar bewust aangepaste details op een historisch Antwerps schilderij.

Vertrouw geen menstruatie-apps: ze nemen een loopje met de medische wetenschap en met je privacy! Dorien Vanmeldert (VRT NWS) en professor vroedkunde Dorien Lanssens (UAntwerpen) leggen uit. We ontmaskeren valse lokale nieuwssites uit Kortijk, Genk en zowat elke Vlaamse stad met dank aan Anne Vanrenterghem en Tim Verheyden (VRT NWS). En kan de aarde zijn zwaartekracht 7 seconden verliezen? Dat en veel meer checkt Tim Pauwels, chef van ons eigen factcheckleger.

Reanimaties in films of series worden vaak verkeerd in beeld gebracht. Uit een Amerikaans onderzoek blijkt dat meer dan 70 procent van de 169 onderzochte afleveringen verkeerde technieken weergeeft. "In Vlaamse en internationale programma's zie ik vaak heldhaftige scènes, maar in het echt gaat het er anders aan toe," zegt Rik Brabants, expert eerste hulp van Rode Kruis Vlaanderen. Barre tijden voor internettrollen, want AI neemt hun 'job' over. Tim Verheyden (VRT NWS) doet het verhaal.

Onrealistische nagels en taarten. Klanten vragen het steeds vaker tot wanhoop van kundige bakkers en stylisten! De oorzaak: fantastisch ogende voorbeeldfoto's die helaas AI zijn. We bellen taartenbakster Tatyana en nagelstyliste Rani. Wat als Trump niet alleen Groenland van Europa wil afnemen, maar ook alle servers en de cloud? Computerspecialisten maken zich daar echt zorgen over. We praten met computerexpert Bert Hubert en Kristof Tuyteleers van DNS Belgium.

Ooit hulpsherrif in Florida, nu een van de grootste verspreiders van Russische desinformatie. WIe is John Mark Dougan? Luc van Bakel (VRT NWS) vertelt wie die man juist is. Barcelona en Venetië kreunen onder massatoerisme. Een nieuw fenomeen? Neen! In 1926 werd België plots overrompeld door buitenlandse toeristen en ook toen klaagden we steen en been. Historica Silke Geven (Uantwerpen) weet er alles over.

Hoe leg je het internet in een land plat? Iran doet het, kan het ook bij ons? Computerwetenschapper Jeroen Baert legt uit. De ICE-agenten in de VS gebruiken tools om mensen via hun smartphone te lokaliseren. Professor cyberveiligheid Sofie Royer (VUB en KU Leuven) is bezorgd en kijkt ook naar Europa. VRT NWS-journalist Tim Pauwels checkt of je high kan worden van maanzaad en of er sneeuw ligt in Gaza.

De kat blijkt socialer en minder wild dan we denken! We spreken Maarten Reesink de auteur van Planeet Poes. Willen de Polen echt uit de EU stappen? Knappe vrouwen die hun landgenoten aanzetten tot een Polexit gaan namelijk viraal. Ook al blijken ze Russische deepfakes. We gaan naar correspondent Christiaan Pauwe in Warshau.

In 1 op de 6 verpakkingen van keukenkruiden of specerijen is er sprake van fraude met de samenstelling. Dat blijkt uit analyses van het JRC laboratorium van de Europese Commissie in Geel. Onderzoeker Thomas Linsinger legt uit. Is het veilig genoeg om foto's van je kinderen op sociale media onherkenbaar te maken met een grote emoji? Gesprek met Tim Verheyden. We checken of 2025 ook echt gebracht heeft wat de helderzienden en tarotspecialisten van Dag Allemaal vorig jaar hadden voorspeld.

Nieuwjaar viel in het verleden lang niet altijd op 1 januari. Dat vertelt Jelle Haemers, hoogleraar Middeleeuwse Geschiedenis. En we vragen ons af: wordt TikTok een winkel in 2026?

De beelden van tientallen camera’s van woningen en winkels in Vlaanderen staan gewoon online, want ze zijn onvoldoende beveiligd. Uitleg door Ellen Debackere van de checkredactie van VRT NWS. Toeristen lokken met te mooie maar valse AI-beelden: het gebeurt volop in de Nederlandse tulpenvelden, met grote teleurstelling tot gevolg! Stephan Van der Meer, gids bij Amsterdam Experiences en Dorien Vanmeldert (VRT NWS) zijn te gast.

In 'De ijsprofeet', een nieuwe ongeautoriseerde biografie over de Nederlandse gezondheidsgoeroe Wim Hof, stellen 2 onderzoeksjournalisten de beroemde Wim Hof-methode in vraag. Volgens journalist Robert van de Griend strookt het wetenschappelijk onderzoek niet met de beweringen van Hof. Er circuleert veel disinformatie over kerstmarkten. Bijvoorbeeld: Duitsland zou dit jaar geen kerstmarkten organiseren door terreurdreiging. Hoe kan je die nepberichten herkennen?

Hoe kijken de Russische en Oekraïense publieke opinie naar de Belgische houding over Euroclear? Uitleg door Tim Verheyden (VRT NWS) en Carina Van den Putte van Osavul, een Oekraïens agentschap dat dreiging en meningen monitort. Geloof niet alle rijke beleggers met een riante flat in Dubai! De checkredactie van VRT NWS ontdekte dat het acteurs zijn die misbruikt worden door valse beleggerskanalen op Telegram. Uitleg door Anna Petrosyan (VRT NWS).

Unia en het Vlaams Mensenrechteninstituut zijn de eerste "trusted flaggers" van ons land. Dat betekent dat zij illegale berichten, zoals racistische of seksistische uitspraken, kunnen melden aan sociale media. Een gesprek met David Stevens, directeur van het Vlaams Mensenrechteninstituut. Onderzoekers van de KU Leuven kochten op het darkweb locatiegegevens van 100.000 mensen. Heel wat apps tracken je locatie om het kwartier. Dat vertelt Vincent Naessens, computerwetenschapper aan de KU Leuven.

Hoe geloofwaardig zijn wereldrecords? Dat zocht VRT NWS-journalist Anne Vanrenterghem uit. Tim Pauwels zet de opvallendste factchecks van de voorbije week op een rij: staat er dit jaar een kerstmarkt voor Buckingham Palace? En wisten ze in Vietnam weken geleden al dat Marco Borsato vrijgesproken zou worden?

Historica Sien Demuynck fileert hardnekkige misvattingen over de Galliërs. Waar komen die clichés vandaan, en wat klopt er écht van? De checkredactie van VRT NWS onderzocht ‘Smilk’, een nieuwe producent van babymelk. Het merk kreeg in Polen al stevige kritiek en duikt nu ook op in België. We nemen enkele opvallende claims van de producent onder de loep.

Afgelopen weken zagen we in Pano hoe mensen voor soms heel veel geld opgelicht worden op sociale media. Maar er is meer: er zijn mensen die opgelicht worden, hulp zoeken en daardoor opnieuw opgelicht worden. Dat vertelt Tim Verheyden. Tim Pauwels zet de meest opmerkelijke factchecks van de voorbije week op een rij: heeft president Zelensky iets te maken met de juwelenroof in Het Louvre en weten we nu eigenlijk of veel koffie drinken wel of niet ongezond is?

Verschillende beelden van vermeende drones die de voorbije weken op sociale media en in de Vlaamse pers verschenen, tonen in werkelijkheid een vliegtuig of een helikopter. Dat blijkt uit onderzoek van Rien Emmery. Locatie-tracking is populair. Maar hoe ervaren jongeren die locatie-tracking door hun ouders? Dat onderzocht Julie Dereymaeker (UGent). Historicus Herbert Verreth over de vele fabels die er over Cleopatra circuleren.

Help! Ik word afgeperst met naaktbeelden van mezelf! Dylan (32) getuigt over sextortion. Viroloog Marc Van Ranst krijgt vreemde mails van mensen die producten en vermeende geneesmiddelen van hem kopen waar hij niets mee te maken heeft. En chef factchecking Tim Pauwels (VRT NWS) checkt of er schimmels verborgen zitten in maandverband en of lange mensen korter leven.

België is steeds vaker het doelwit van cyberaanvallen door andere landen, dat merkt Microsoft. Hackers werken ook efficiënter dankzij AI, vertelt expert cybersecurity Bart Asnot van Microsoft België en Luxemburg. Zes kilogram vermageren op dertig dagen tijd. Het kan, zeggen verkopers van poeders, pilletjes en druppels op TikTok. VRT NWS-journalist Dorien Vanmeldert slankt de fictie af tot feiten. En Tim Pauwels checkt of de werkloosheidsuitkeringen in België vooral naar buitenlanders gaan.

Is er digitaal leven na de dood? Wie kan er aan jouw paswoorden, sociale media en wat met privacy? Notaris Carol Bohyn en Sander Van der Meer van Digital Life legacy (ze kraken smartphones van overledenen) zijn te gast. In Brussel wil iemand een stralingsvrij huis bouwen. Kan dat? Telecomunicatie-expert Sofie Pollin (KULeuven) legt uit.

Apotheker Dirk gaat op sociale media viraal met zelfgemaakte slaapsupplementen. Neurologe Inge Declercq van de slaapkliniek van het UZA heeft grote bedenkingen en waarschuwt dat "slaap niet in een pil verkrijgbaar is". Waarom verkopen apothekers producten waarvan geen wetenschappelijk bewijs is dat ze werken: denk aan voedingssupplementen, shampoo's, crèmes. We gaan in gesprek over de rol van de apotheker met arts Marleen Finoulst van Gezondheid en Wetenschap en Laura Clays van Test-Aankoop.

James Ensor vervalste zijn eigen werk! Waarom de zwierige Oostendse schilder dat deed, hoor je van kunsthistoricus en Ensor-kenner Herwig Todts. De oude vader van Peter verloor duizenden euros aan Russische en Oekraïense vrouwen op liefdesapps. Khallid Sellam (VRT NWS) dook onder in amoureuze fraude. En in naam van de Waarheid met grote W laat Tim Pauwels laat zijn bloed testen op PFAS, en overweegt hij een nieuwe job als voltijds Netflixkijker.

Is de straling van draadloze oortjes zoals Airpods schadelijk voor je brein? TikTok staat vol van zulke beweringen. Dr. Els De Waegeneer van de vakgroep Volksgezondheid aan UGent schept duidelijkheid. Haal je nieuws niet bij ChatGPT en andere AI-bots! Ze maken volop fouten, zo blijkt uit onderzoek van VRT NWS, BBC en vele andere omroepen. Karel Degraeve (VRT NWS) legt uit.

Wie zit er achter de varkenskoppen aan moskeeën in Parijs? Luc van Bakel vertelt over "wegwerpspionnen" die online geronseld worden voor destabiliserende acties in Europa. Tim Pauwels checkt of je pensioendatum impact heeft op je overlijden én weet meer over frieten eten tegen migraine. Amerikaanse onderzoeksjournalisten ontdekten 101 valse nieuwsmerken op TikTok. Facebook schrapt plots je profiel zonder reden: een collega getuigt over zijn Facebook-miserie.

VRT NWS-collega Khallid Sellam ontdekte dat zijn favoriete doe-het-zelfwinkel niet langer echte muziek afspeelt, maar popsongs gemaakt met AI. Ook supermarktketens in ons land schakelen over op artificiële beats. Wat zit daar achter? Wordt de volgende ChatGPT een Vlaams streekproduct? In Gent vindt vandaag het Flanders AI Forum plaats, de hoogmis van de Vlaamse AI-bedrijven. Maar welke AI maken we hier? We vragen het aan Sabine Demey van imec, directeur is van het Vlaams AI-onderzoeksprogramma.

Welke beelden uit Gaza mag je vertrouwen? Factchecker Rien Emmery (VRT NWS) vertelt over hoe het Israëlische leger met gefantaseerde 3D-beelden propaganda voert. En Ellen Debackere (VRT NWS) reconstrueert de verwoesting ter plaatse aan de hand van beelden op Instagram. Tim Pauwels neemt ons in zijn checkoverzicht mee naar de jaren 50. Zwart-witfilmpjes uit die tijd gaan viraal met gezondheidsadvies over melk en sigaretten voor zwangere vrouwen. Maar zijn ze authentiek?