Hljóðbrot - Hljóðtímarit Blindrafélagsins

Í þessum þætti ræðir Eyþór Kamban Þrastarson við Scott Chesworth, hljóðvinnslu- og tónlistarmann frá London. Umræðuefnið er stafrænt aðgengi, en Scott er brautryðjandi í þeim málaflokki og tók m.a. stóran þátt í því að gera Reaper upptöku- og hljóðvinnsluforritið aðgengilegt fyrir blinda og sjónskerta.

Í þessum þætti ræðum við um nýja leigubíla-appið frá Hreyfli og heyrum kynningar frambjóðenda til stjórnar Blindrafélagsins, en kosið verður til stjórnar á aðalfundi þann 9. maí næstkomandi.

Í þessum þætti fáum við doktor Rósu Maríu Hjörvar. Hún útskrifaðist nýlega með doktorsgráðu í bókmenntafræði og er fyrsti blindi- eða sjónskerti einstaklingurinn til að öðlast nafnbótina doktor. Við ræðum við hana um námið og ferðalagið sem það var. Rósa er einnig varaformaður Blindrafélagsins og stafrænn aðgengisfulltrúi hjá ÖBÍ réttindasamtökum og við ræðum nýja aðgengistilskipun EES sem tók nýlega gildi og komumst að því hvað þetta þýðir í raun og veru.

Í þessum þætti förum við á Insight 2026-ráðstefnuna í Lúxemborg, spjöllum stuttlega við skipuleggjendur og heyrum fyrirlestur hjá dr. Katie Williams um rannsókn hennar á heilatengdri sjónskerðingu (CVI).

Í þessum þætti fjöllum við um Relumino frá Samsung, nýja græju sem Eyþór varð sér út um og nýja og spennandi alþjóðlega tónlistarkeppni fyrir blinda og sjónskerta.

Í þessum þætti ræðir Eyþór við Stefán Gunnlaug Jónsson, gagnavísindamann og gervigreindarsérfræðing, um gervigreind í nútíma samfélagi.

Í þessum þætti heimsækjum við Akureyri þar sem við hittum fyrir Bjarma Friðgeirsson.Bjarmi er félagsmaður í Blindrafélaginu, spilar tónlist og er núverandi yngsti leiðsöguhundanotandi á Íslandi.

Í þessum þætti fjöllum við um atvinnumál blindra og sjónskertra á Íslandi og hinum Norðurlöndunum. Gestir þáttarins eru þau Marjakaisa Matthíasson og Þorkell Jóhann Steindal, en þau fóru ásamt hópi fólks frá Blindrafélaginu og Sjónstöðinni á norræna ráðstefnu um málefnið í Hurdal í Noregi í byrjun janúar.

Í þessum þætti ræða Eyþór og Már um punktaletur og hlutverk þess á okkar tímum.

Í þessum jólaþætti Hljóðbrots heyrum við jólakveðju formanns Blindrafélagsins, Sigþórs U. Hallfreðssonar, lítum yfir farinn veg í því helsta sem við tókum fyrir á árinu og heyrum nokkur vel valin jólalög, leikin á píanó af Theodór Helga Kristinssyni, félaga í Blindrafélaginu. Gleðileg jól öll sömul!

Í þessum þætti heyrum við viðtal sem Hlynur Þór tók við Ólaf Þór Jónsson, félagsmann í Blindrafélaginu til margra ára.

Í þessum þætti ræðum við um Hljóðbókasafn Íslands, förum yfir sögu þess og stofnun, hlutverk og fyrirkomulag, núverandi stöðu og yfirvofandi innleiðingu safnsins inn í Landsbókasafn Íslands ásamt Kvikmyndasafni Íslands. Viðmælendur í þættinum eru Gísli Helgason, félagsmaður í Blindrafélaginu, tónlistamaður og hljóðbókaútgefandi, Marín Guðrún Hrafnsdóttir, forstöðumaður Hljóðbókasafns Íslands og Snævar Ívarsson, framkvæmdastjóri félags lesblindra.

Í þessum þætti tökum við Ívu Adrichem, félaga í Blindrafélaginu, í spjall og kynnumst henni nánar.

Í þessum þætti ræðir Már Gunnarsson við Sam Seavey, sem er best þekktur fyrir YouTuber rás sína, The Blind Life. Sam var nýlega á Íslandi, heimsótti meðal annars Blindrafélagið og hélt fróðlegan fyrirlestur fyrir félagsfólk og aðra áhugasama. Við kynnumst Sam nánar og ræðum meðal annars æsku hans og fáum góða innsýn inn í hans líf.

Í þessum þætti ræðum við um punktaletur á iPhone og tökum spjall við tvo hressa félagsmenn, þau Kjartan og Vöku.

Í þessum þætti fjöllum við um ferð leiðsöguhundadeildar Blindrafélagsins á Stykkishólm á sitt árlega leiðsöguhundanámskeið. Viðtöl við bæði þátttakendur og þjálfara.

Í þessum þætti fjöllum við um Bjartsýni, kór Blindrafélagsins. Við heyrum upptöku frá tónleikum þeirra í Hörpu á Menningarnótt 2025 og tökum spjall við nokkra meðlimi kórsins.

Í þessum þætti af Hljóðbroti er kveðja frá formanni Blindrafélagsins til félagsmanna í tilefni af 86 ára afmæli Blindrafélagsins þann 19. ágúst síðastliðinn.

Í þessum þætti ræðum við um gervigreind og ýmsa notkunarmöguleika hennar við Ólaf Kristjánsson, gjarnan þekktur sem Óli tölva. Hann rekur fyrirtækið Netkynning og er gervigreindarsérfræðingur og kennari.

Í þessum þætti ræðir Már Gunnarsson við Harald G. Hjálmarsson, félagsmann í Blindrafélaginu. Haraldur flytur einnig frumsamin lög á Hammond orgel.

Í þessum þætti fjöllum við um heimasóttkví leiðsöguhunda, nýt smáforrit Hljóðbókasafns Íslands og tónlistarvinnslu og tónlistarframleiðslu fyrir blinda og sjónskerta.

Í þessum þætti ræðir Hlynur Þór við Patrek Andrés Axelsson, félagsmann í Blindrafélaginu. Patrekur er einnig fyrsti íslenski blindi eða sjónskerti einstaklingurinn til að útskrifast sem sjúkraþjálfari.

Í þessum þætti fer Eyþór í göngutúr með Þorkeli Steindal og leiðsöguhundinum Gaur um Hlíðahverfið og Öskjuhliðina. Einnig fjöllum við um ýmis tól og tæki sem blindir og sjónskertir geta nýtt sér í umferli.

Í þessum þætti tók Hlynur Þór viðtal við Gunnar Má Óskarsson, félagsmann og starfsmann Blindrafélagsins.

Í þessum þætti heyrum við viðtal sem Már Gunnarsson tók við sjálfboðaliða Bresku Leiðsöguhundasamtakanna Guide Dogs UK. Þess ber að geta að viðtalið er á ensku.

Í þessum þætti ræðir Hlynur við Ásdísi Evlalíu Guðmundsdóttur, félagsmann í Blindrafélaginu og við skellum okkur í NaviLens ratleik með UngBlind.

Í þessum þætti tekur Eyþór Kamban Þrastarson viðtal við Inga Þór Einarsson, aðstoðarprófessor í íþróttafræðum við Háskólann í Reykjavík. Umfjöllunarefnið er rannsóknir sem Ingi hefur gert á fötluðum börnum og fötluðu íþróttafólki með áherslu á blint íþróttafólk.

Í þessum þætti tekur Hlynur Þór nærmyndarviðtal við Rósu Maríu Hjörvar og Már Gunnarsson  ræðir við Theódór Helga Kristinsson um talgervla og snjalltæki.

Í þessum þætti ræða Hlynur, Eyþór og Már um gervigreind í daglegu lífi. Við fjöllum einnig um nýjar íslenskar raddir fyrir Apple snjalltæki og ræðum við Önnu Nikulásdóttur hjá Grammatek um það spennandi verkefni. Már Gunnarsson fer einnig í leiðangur með aðstoð rauntímasjóngreinis (live recognition).

Í þessum þætti verður fjallað um færnibúðir sem haldnar voru hérlendis í október síðastliðnum og fengu þar ungmenni að spreyta sig í alls kyns íþróttum, við ræðum við Margréti Helgu, eða Möggu, formann UngBlindar um starfið hjá þeim, Hlynur leit við í sundleikfimi hjá Trimmklúbbnum Eddu og Már Gunnarsson fjallar um skemmtilegan ratleik sem hann stóð fyrir í Hörpu.

Í þessum þætti svífur jólaandinn yfir vötnum. Við heyrum innsendar jólakveðjur, ræðum ýmislegt jólalegt og Lions Song Festival for the Blind.

Þessi þáttur er upptaka af opnum umræðufundi um menntamál gagnvart blindum og sjónskertum. Fjölbreyttur hópur sótti fundinn með hjálp fjarfundarbúnaðar og líflegar umræður sköpuðust. Í pallborði voru þau Ágústa Eir Gunnarsdóttir, Eyþór Kamban Þrastarson, Hlynur Þór Agnarsson, Íva Adrichem og Már Gunnarsson.

Í þessum þætti fjöllum við um nýja íslenska heimildarmynd um heilatengda sjónskerðingu sem ber nafnið Fyrir allra augum eða Acting Normal with CVI. Myndin er eftir þær Dagbjörtu Andrésdóttur, Elínu Sigurðardóttur og Bjarneyju Lúðvíksdóttur. Hlynur tók viðtal við þær á frumsýningardaginn. Eyþór reynir að nota óaðgengilgan hleðslumæli til að sjá hvort rafhlöðurnar sínar séu hlaðnar og Már Gunnarsson tekur fróðlegt viðtal við Þorkel Jóhann Steindal, formann leiðsöguhundadeildar Blindrafélagsins.

Að þessu sinni er aðalumræðuefnið Ólympíuleikar fatlaðra. Már og Eyþór deila sinni reynslu af mótinu og Hlynur ræðir við Halldór Sævar Guðbergsson, sem fór á leikana 1988 í Suður Kóreu og 1992 í Barcelona.

Í þessum þætti fögnum við 85 ára afmæli Blindrafélagsins. Hlynur og Eyþór ræða við Gísla Helgason um Hamrahlíð 17, merkilega sögu hússins og þann stóra part sem það á í sögu Blindrafélagsins. Einnig ræða þeir merkilega biósýningu sem fram fór í tilefni afmælis Blindrafélagsins, þegar kvikmyndin Snerting eftir Baltasar Kormák var sýnd með sjónlýsingu. Einnig tók Már Gunnarsson frábært viðtal við Arnþór Helgason.

Í þessum þætti ræðum við nýja útgáfu nafnskírteina og hvort þau séu sniðug lausn fyrir t.d. einstaklinga sem ekki hafa ökuskírteini. Eyþór fræðir okkur um aukinn veruleika (augmented reality). Már teku r einnig spennandi viðtal við erlendan lækni á heimsmælikvarða, m.a. í erfðafræði og sérhæfingu í blindu og sjónskerðingu.

Í þessum þætti er fjallað um aðgengi og tæknimál. Eyþór ræðir við Þorkel Jóhann Steindal um snjallúr og hvernig hægt er að nýta sér þau, sem og valdeflingu og umferli. Einnig ræðir Már Gunnarsson við Baldur Snæ Sigurðsson, tækniráðgjafa hjá Blindrafélaginu en sá síðarnefndi sótti Sight City tæknisýninguna í Frankfurt í Þýskalandi í maí. Baldur fer yfir ýmis skemmtileg og spennandi tæki og tól sem urðu á vegi hans þar.

Í þessum þætti ræða Hlynur og Eyþór við Sigþór U. Hallfreðsson, formann Blindrafélagsins og Már Gunnarsson kynnir sér sjálfkeyrandi bíla.

Í þessum þætti er fjallað um heimilishald, húsverk og leiðsöguhunda. Einnig skellir Már Gunnarsson sér á matreiðslunámskeið.

Í þessum þætti skyggnumst við inn í fortíðina og ræðum þjóðsögur með tilliti til fötlunar, blindu og sjónskerðingar. Eyþór ræðir við Evu Þórdísi Ebenezersdóttur, fötlunarþjóðfræðing um málefnið. Már Gunnarsson kynnir okkur fyrir eina konungnum sem vitað er til þess að hafi verið grafinn hér á landi, en sá var blindur.

Í þessum þætti ræða Eyþór og Már við Baldur Snæ Sigurðsson, tækniráðgjafa hjá Blindrafélaginu um þau verkefni sem eru í gangi í dag. Við skoðum nýja BlindShell takkasímann sem er sérsniðinn fyrir blinda og sjónskerta. Einnig sláumst við í för með Má Gunnarssyni og leiðsöguhundinum Max er þeir ferðast með leigubíl, flugi og lest frá Manchester til Belgíu.

Þessi þáttur er helgaður minningu Rósu Guðmundsdóttur, stofnfélaga og fyrrum formanns Blindrafélagsins. Rósa er önnur tveggja kvenna sem gegnt hafa því embætti. Sérstakur gestur þáttarins er Gísli Helgason sem ræðir við Eyþór og Hlyn um ævi og störf Rósu auk þess sem við heyrum gömul viðtöl við hana. Sérstakar þakkir fær einnig Helga Magnúsdóttir, systurdóttir Rósu, fyrir veittar upplýsingar við gerð þáttarins. Einnig ræðir Már Gunnarsson við Guðmund Viggósson, augnlækni, sem starfaði um árabil hjá Sjónstöð Íslands en hefur nú sest í helgan stein.

Í þessum þætti ræður jólaandinn ríkjum. Sigþór U. Hallfreðsson, formaður Blindrafélagsins, les jólakveðju. Már Gunnarsson hefur grafið upp jólalög sem ýmist hafa verið samin eða flutt af félagsmönnum í Blindrafélagsins. Eyþór kynnir kappaksturstölvuleik sem hann hefur verið að spila undanfarið og við heyrum dæmi. Að lokum spurðum við fólk í þremur mismunandi löndum hvað jólin væru fyrir þeim og heyrum svör frá fólki á Íslandi, Englandi og Grikklandi. Gleðileg jól! :)

Í þessum þætti ræðir Eyþór við Rannveigu Traustadóttur, umferliskennara hjá Sjónstöðinni. Már Gunnarsson fer á stúfana, ræðir við Theodór Helga Kristinsson og kynnir sér heim stefnumótaforrita. Einnig ræða Eyþór og Hlynur um aðgengilega tölvuleiki.

Í þessum þætti verður fjallað um vinnustaði fyrir blinda og sjónskerta og borin saman staðan á Íslandi og Grikklandi. Hrekkjavakan fær einnig sitt pláss og Már Gunnarsson kemur með innslag frá Manchester.

Í þessum þætti spjöllum við um spennandi nýjung frá fyrirtækinu Be My Eyes sem nefnist Be My AI og Eyþór sýnir okkur hvernig hún virkar. Einnig tók Hlynur viðtöl við Sóley Guðmundsdóttur, sjálfbærnifulltrúa KSÍ og Kristinn Halldór Einarsson, framkvæmdastjóra Blindrafélagsins, varðandi nýtt samkomulag um sjónlýsingar á landsleikjum.

Í þessum þætti er fjallað um Iris Vision gleraugun og farið yfir þá möguleika sem þau veita ásamt viðtölum við Völu Jónu Garðarsdóttur hjá Sjónstöðinni og Svavar Guðmundsson, félagsmann í Blindrafélaginu.

Í þessum þætti fjöllum við um NaviLens merkingar og fyrirhugaða uppsetningu þeirra á öllum biðstöðvum og vögnum Strætó á höfuðborgarsvæðinu. Einnig settist Hlynur niður og ræddi við Má Gunnarsson, ekki missa af því.

Í þessum þætti fjöllum við um nýlega sjónlýsingu á leikjum íslenska karlalandsliðsins í fótbolta, Hlynur tók viðtal við Kristinn Halldór Einarsson varðandi það verkefni. Einnig fjöllum við um appið Clew sem er sniðugt staðsetningar- og leiðarvísis app en Eyþór ræddi við Þorkel Jóhann Steindal um það.

Hljóðbrot er með öðru sniði að þessu sinni. Við héldum opinn umræðufund um foreldrahlutverkið og áhrif blindu og sjónskerðingar á það. Líflegar umræður sköpuðust, fólk deildi reynslusögum og nokkur góð trix litu dagsins ljós.