Klassieke Klets

Toen de nazi’s Polen binnenvielen, vluchtte de joodse pianist Mieczysław Weinberg naar de Sovjet-Unie. Hij zag zijn familie nooit meer terug. De vlucht markeerde het begin van een tragisch leven. Weinbergs ‘holocaustopera' Die Passagierin wordt nu voor het eerst in Nederland opgevoerd. Joris en Guido nemen de maker onder de loep. Speellijst Die Passagierin, acte 2 scène 6, Amanda Majeski (sopraan), Orquesta y Coro del Teatro Real Madrid o.l.v. Mirga Grazynite-Tila Symfonie nr. 2 voor strijkorkest, deel 2, Adagio, Kremerata Baltica o.l.v. Mirga Grazynite-Tila The Cranes Are Flying, Main Title Vierde pianosonate, deel 2, Allegro, Emil Gilels Bach/Weinberg, uit Die Passagierin, Chaconne, Grazer Philharmoniker o.l.v. Roland Kluttig Die Passagierin, Epiloog, Nadja Stefanoff (sopraan), Grazer Philharmoniker o.l.v. Roland Kluttig 21ste symfonie, slot, vanaf 11:10, Gidon Kremer (viool), Orquesta y Coro del Teatro Real Madrid o.l.v. Mirga Grazynite-Tila Vijftiende strijkkwartet, deel 8, Arcadia Quartet Meer podcasts van TivoliVredenburg ontdekken? Ga naar tivolivredenburg.nl/podcast

En nog véél meer. Guido en Joris vieren feest. Ze zijn toe aan de 50ste aflevering van Klassieke klets, een podcast die ze al jaren met veel plezier maken en – geen zorgen – blíjven maken. De fles gaat open en de platenkast wordt omgekieperd. Verrassing: Joris lijdt aan Pichon-moeheid. Surprise: een werk van Wagner behoort tot Guido’s favorieten. Speellijst Matteo da Perugia, Serà quel zorno may, Mala Punica o.l.v. Pedro Memelsdorf Johann Sebastian Bach, recitatief ‘Die Kriegsknechte aber’ en koor ‘Lasset uns denn nicht zerteilen’, uit Johannes-Passion, Ensemble Pygmalion o.l.v. Raphaël Pichon Johann Sebastian Bach, Es ist vollbracht, uit Johannes-Passion, Lucile Richardot (alt), Ensemble Pygmalion o.l.v. Raphaël Pichon Antonio Caldara, ‘In lagrime stemprato il cor qui cade’, uit Maddalena ai piedi di Cristo, María Cristina Kiehr (sopraan), Schola Cantorum Basiliensis o.l.v. René Jacobs Franz Schubert, Andante molto uit Fantaisie in C-groot, Isabelle Faust (viool), Alexander Melnikov (piano) Richard Wagner, Siegfried-Idyll, Berliner Philhamoniker o.l.v. Raphael Kubelik Ruggero Leoncavallo, ‘Vesti la giubba’, uit Pagliacci, Luciana Pavarotti (tenor), National Philhamonic Orchestra o.l.v. Giuseppe Patané Benjaqmin Britten, ‘Dawn’, uit Four Sea Interludes, Cincinatti Symphony Orchestra o.l.v. Paavo Järvi Shaun Davey, Fill to Me the Parting Glass, RTE National Symphony Orchestra o.l.v. David Brophy Meer podcasts van TivoliVredenburg ontdekken? Ga naar tivolivredenburg.nl/podcast

In het kader van de Biberdagen bidden Guido en Joris de muzikale rozenkrans: ze doorlopen de vijftien sonates en passacaglia van Heinrich Bibers monumentale Rosenkranzsonaten, hét vioolwerk van de zeventiende eeuw. Werkelijk iedereen kent Bach en Vivaldi, maar wie kent hun bijna-tijdgenoot Biber (1644-1704)? Wat voor type was de barokcomponist? Welke rol speelt scordatura? Of, om bij het begin te beginnen, hoe zit het ook alweer met die rozenkrans? Speellijst Sonate 13 (‘Pinksteren’), Sirkka-Liisa Kaakinen-Pilch Sonate 1 (‘De annunciatie’), Riccardo Minasi Sonate 5 (‘De 12-jarige Jezus in de tempel’), Gunar Letzbor (1997) Sonate 6 (‘Christus op de Olijfberg’), John Holloway Sonate 7 (‘De geseling van Jezus’), Gunar Letzbor (2020) Sonate 10 (‘De kruisiging’), Amandine Beyer Sonate 11 (‘De herrijzenis’), Reinhard Goebel Passacaglia, Leila Shayegh Bezoek het Biberfestival in TivoliVredenburg: https://www.tivolivredenburg.nl/biberfestival/ Meer podcasts van TivoliVredenburg ontdekken? Ga naar tivolivredenburg.nl/podcast

‘Wedstrijden zijn voor paarden, niet voor kunstenaars.’ Klare taal van de Hongaarse componist Béla Bartók. Hij haatte concoursen. Voor sommige artiesten (neem de jonge Nikola Meeuwsen) is de winst van een prestigieuze muziekwedstrijd echter een zegen, voor andere (zeg Pierre-Alain Volondat) een verlies. Springplank of valkuil? Guido en Joris koersen door het fenomeen concoursen, met het zicht op de naderende finales van de Oskar Back Prijs (viool) en Liszt Utrecht (piano).  Speellijst * Léo Delibes, Où va la jeune Indoue uit Lakmé, Pretty Yende (sopraan), Orchestra Sinfonica Nazionale della Rai o.l.v. Marco Armiliato * Johannes Brahms, Andante uit Concert voor viool, cello en orkest, Emmy Verhey (viool), János Starker (cello), Amsterdams Philharmonisch Orkest o.l.v. Árpád Joó * Edouard Lalo, Allegro uit Pianoconcert in f-klein, Pierre-Alain Volondat (piano), Tapiola Sinfonietta  o.l.v. Kees Bakels * Sergej Prokofjev, Amdantino-Allegretto uit Tweede pianoconcert, Nikola Meeuwsen (piano), Brussels Philharmonic o.l.v. Kazushi Ono * Franz Liszt,  Sonate in b-klein, Mariam Batsashvili (piano) * György Ligeti, Allegro con spirito uit Six bagatelles, Berlage Saxophone Quartet

De Fransen moesten niets hebben van de componist Hector Berlioz (1803-1869). Ze vonden zijn muziek te raar, te gek, te origineel. Kolfje naar de hand dus van Joris en Guido, die de klankvisioenen van Berlioz eens lekker gaan verkennen. Hoe klinkt een heksensabbat? Hoe zingen Nubische slavinnen? En hoe sterft een vrouw de gifdood? Speellijst * L’enfance du Christ, La fuite en Égypte, Ouverture, Orchestre des Champs-Élysées o.l.v. Philippe Herreweghe * L’enfance du Christ, L’adieu des bergers, Orchestre des Champs-Élysées, La Chapelle Royale o.l.v. Philippe Herreweghe * L’enfance du Christ, O mon âme, Orchestre des Champs-Élysées, La Chapelle Royale o.l.v. Philippe Herreweghe * La mort de Cléopâtre, Véronique Gens (sopraan), L’Orchestre de l’Opéra national de Lyon o.l.v. Louis Langrée * Songe d’une nuit du sabbat, uit: Symphonie fantastique, Radio Sinfonieorchester Stuttgart o.l.v. Roger Norrington * Wendy Carlos en Rachel Elkind, Main title van The Shining * Tuba mirum, uit: Requiem, Gabrieli Consort, Wroclaw Philharmonic Orchestra, Wroclaw Philharmonic Choir o.l.v. Paul McCreesh * Pas des esclaves nubiennes, uit: Les Troyens, Orchestre Philharmonique de Strasbourg o.l.v. John Nelson * Le spectre de la rose, Véronique Gens (sopraan), L’Orchestre de l’Opéra national de Lyon o.l.v. Louis Langrée

Fans van Teodor Currentzis: haast je. De omstreden Grieks-Russische dirigent komt naar Rotterdam en Antwerpen, en hoe vaak dat nog gebeurt hangt mede af van V. Poetin. Muzikaal veroorzaakt Currentzis al twee decennia deining. Foetelaar of profeet? Joris en Guido duiden het oeuvre van de spraakmakende Teo Curry. Speellijst Wolfgang Amadeus Mozart, ouverture Le nozze di Figaro, MusicAeterna o.l.v. Teodor Currentzis Henry Purcell, To the Hills and the Vales, uit: Dido and Aeneas, MusicAeterna, The New Siberian Singers o.l.v. Teodor Currentzis Wolfgang Amadeus Mozart, Lacrimosa, uit: Requiem, MusicAeterna, The New Siberian Singers o.l.v. Teodor Currentzis Dmitri Sjostakovitsj, Allegro, uit: Tweede pianoconcert, Alexander Melnikov (piano), Mahler Chamber Orchestra o.l.v. Teodor Currentzis Jean-Philippe Rameau, Musette et tombeau, uit: Les Fêtes d’Hébé, MusicAeterna o.l.v. Teodor Currentzis Gustav Mahler, Finale uit: Zesde symfonie, MusicAeterna o.l.v. Teodor Currentzis Pjotr Iljitsj Tsjaikovski, Finale, Adagio Lamentoso uit: Zesde symfonie, MusicAeterna o.l.v. Teodor Currentzis Jean-Philippe Rameau, ‘Tristes apprêts’, uit: Castor et Pollux, Jeanine de Bique (sopraan), Utopia Orchestra o.l.v. Teodor Currentzis Meer podcasts van TivoliVredenburg ontdekken? Ga naar tivolivredenburg.nl/podcast

Het Engelse renaissancekoor The Tallis Scholars komt deze maand naar Utrecht! Aanleiding voor ons om diep in de anglicaanse koortraditie te duiken. Waar is die op gestoeld? Waarom zijn er zoveel Britse koren? Waarom vindt de één (Joris) ze klinken als een warme omhelzing en signaleert de ander (Guido) een té mooie klank? Wat heeft Monty Python daar in hemelsnaam mee van doen én – rode oortjes – wat is het erotische deel van de bijbel? Speellijst Thomas Tallis, Spem in alium, The Tallis Scholars o.l.v. Peter Phillips Jacob Clemens non Papa, Ego flos campi, Stile Antico Tomás Luis de Victoria, Judas mercator pessimus, I Fagiolini o.l.v. Robert Hollingworth Josquin Desprez, Scaramella va alla guerra, The Hilliard Ensemble Hubert Parry, Jerusalem, The King’s Consort o.l.v. Robert King Joel Thompson, A Prayer for Deliverance, Tenebrae o.l.v. Nigel Short Thomas Tallis, Spem in alium, The Tallis Scholars o.l.v. Peter Phillips Meer podcasts van TivoliVredenburg ontdekken? Ga naar tivolivredenburg.nl/podcast

’s Werelds oudste en beroemdste rietkwintet wordt 40! Hoe dat zo komt, vertelt Alban Wesly, de fagottist van het stel. Joris en Guido vragen hem de oren van het hoofd. De naam Calefax, hoe zit dat? Hoe houd je het vol, zo met z’n vijven? En bestaat er muziek die de gretige rietmannen níét bewerken? Plus, primeur, een voorproef van het nieuwe album! Speellijst Ton ter Doest - Circusmuziek, deel 1 Claude Debussy, The Snow Is Dancing, uit Children’s Corner Johannes Ockeghem, Mort, tu as navré de ton dart Jean-Philippe Rameau, Ritournelle uit: Suite Les Boréades Conlon Nancarrow, Study 18 uit: Studies for Player Piano Stevie Wonder, Overjoyed Henry Purcell, Dido’s Lament, uit: Dido and Aeneazz, met Eric Vloeimans (trompet) J. S. Bach, Fuga in g-klein BWV 542 Meer podcasts van TivoliVredenburg ontdekken? Ga naar tivolivredenburg.nl/podcast

Jean Rondeau (34) is artist in residence van het Festival Oude Muziek Utrecht. In zeven concerten maakt de Franse hipster-klavecinist een pelgrimstocht door het oeuvre van zijn 17de-eeuwse landgenoot Louis Couperin. Die is vooral vermaard vanwege zijn préludes non mesurés, fascinerende staaltjes improvisatie. Maar eerst hebben Joris en Guido nog een appeltje met elkaar te schillen. Want is het klavecimbel nou het barokinstrument bij uitstek, of gewoon een penetrante spijkerbak? Speellijst improvisatie, Jean Rondeau (piano), Tancrède D. Kummer (slagwerk) Johann Jacob Froberger, Plainte faite à Londres pour passer la Melancholie, Gustav Leonhardt (Leonhardt) Louis Couperin, Prélude à l’imitation de Mr Froberger, Blandine Verlet (klavecimbel) Louis Couperin, Prélude non mesuré, uit: Suite in a-klein, Jean Rondeau (klavecimbel) Jean-Baptiste Lully, ouverture Atys, Les Arts Florissants o.l.v. William Christie Tombeau de Mr de Blancrocher (arr. Philippe Pierlot), Ricercar Consort o.l.v. Philippe Pierlot Johann Sebastian Bach, Variatie 1, uit: Goldbergvariaties, Jean Rondeau (klavecimbel) Johann Sebastian Bach, Variatie 1, uit: Goldbergvariaties, Nevermind Louis Couperin, Urbs beata Jerusalem, Jean Rondeau (orgel) Jean Rondeau, Walking in Worpswede

Beroemder dan Clara Wieck had je ze rond 1840 amper. Als pianovirtuoos vierde ze triomfen in Europa, maar toen kwam Robert Schumann, de componist die haar kaapte. Acht kinderen en een dode Robert later pakte ze haar carrière weer op. Joris en Guido lazen een nieuwe, smeuïge biografie over Clara. Wat was ‘dat ene’ dat Robert van haar niet meer mocht? Speellijst Clara Schumann, Soirées musicales opus 6 nr. 1, Toccatina, Martin Helmchen (piano) Clara Schumann, Liebst du um Schönheit, Carolyn Sampson (sopraan), Joseph Middleton (piano) Ludwig Schuncke, Caprice opus 9 nr.1, Ulrich Roman Murtfeld (piano) Robert Schumann, In modo d’una marcia, uit: Pianokwintet, Beaux Arts Trio, Dolf Bettelheim (viool) , Samuel Rhodes (altviool) Johannes Brahms, Wie lieblich sind Deine Wohnungen, uit: Ein deutsches Requiem. Philharmonisches Staatsorchester Hamburg o.l.v. Kent Nagano Emilie Mayer, Allegro agitato, uit: Zevende symfonie, NDR Radiophilharmonie o.l.v. Jan Willem de Vriend Clara Schumann, Allegro moderato, uit: Pianotrio opus 17, Iason Keramidis (viool), Benedict Klöckner (cello), Ragna Schirmer (piano)

De nieuwe paus, Leo XIV, kwam, zag en zóng, om in Romeinse termen te blijven. Het bijzondere moment bracht Guido en Joris op het idee een aflevering te wijden aan pauselijke muziek. Het koor van de Sixtijnse Kapel staat centraal. Welke componist kerfde zijn naam in de zangersgalerij van het rooms-katholieke heiligdom? Wie solliciteerde in Vaticaanstad, maar kreeg de baan níet? En wat is in godsnaam een trucker’s gear change? Klassieke praat over het pontificaat. Speellijst * Paus Leo XIV zingt Regina caeli * fragment uit een voorstelling van cabaretier Ronald Goedemondt * Josquin Desprez, Kyrie uit: Missa La sol fa re mi, Métamorphoses, Biscantor o.l.v. Maurice Borbon * Giovanni Pierluigi da Palestrina, Agnus Dei, uit: Missa Papae Marcelli, Coro della Cappella Sistina o.l.v. Massimo Palombella * Claudio Monteverdi, Dixit Dominus, uit: Mariavespers, Ensemble Elyma o.l.v. Gabriel Garrido * Gregorio Allegri, Miserere, Pro Cantione Antiqua * Lorenzo Perosi, Gloria uit: Missa pontificalis, Corale Polifonica di Sommariva Bosco o.l.v. Adriano Popolani * Bach/Gounod, Ave Maria, Alessandro Moreschi

Heb je het over moeilijke muziek, dan heb je het over de Franse componist Pierre Boulez (1925-2016). Hoog tijd, vonden Joris en Guido, voor een bijspijkeractie. Niemand minder dan de onverschrokken pianist Ralph van Raat komt te hulp. Heb jij ook Boulezvrees? Geen angst, Ralph weet raad. Speellijst * Pierre Boulez, Fragment d’une ébauche, Ralph van Raat (piano) * Pierre Boulez, Notations nr. 5, Doux et improvisé, Ralph van Raat (piano) * Pierre Boulez, Sonate nr. 2: deel I, Extrêmement vif, Christopher Taylor (piano) * Pierre Boulez, Structures, Premier livre 1a, Pi-Hsien Chen, Ian Pace (piano) * Pierre Boulez, Rituel, Schönberg Ensemble o.l.v. Reinbert de Leeuw * Pierre Boulez, Une page d’éphéméride, Ralph van Raat (piano)

In plaats van paaseieren zoeken, of wéér een podcastvolpraten over de Matthäus, dompelen de Klassieke kletsers zich onder in de geschiedenis van een van de beroemdste teksten uit de middeleeuwen: het StabatMater. Het toont hoe Maria rouwt aan de voeten van haar gekruisigde zoon. Alleen God weet hoeveel componisten door de eeuwen heen het gedicht hebben getoonzet. Guido en Joris behandelen alvast zes échte Maters en één nepperd. Speellijst * Johann Sebastian Bach, Tilge, Höchster, meine Sünden (BWV1083), Carolyn Sampson (sopraan), Robin Blaze (countertenor), Bach CollegiumJapan o.l.v. Masaaki Suzuki * Giovanni Battista Pergolesi, Les Pages & Les Chantres duCentre de Musique Baroque de Versailles, Le Poème Harmonique o.l.v. VincentDumestre * gregoriaans, benedictijner monniken van Clervaux   * Arvo Pärt, Lynn Dawson (sopraan) e.a., Staatsorchester Stuttgarto.l.v. Dennis Russell Davies * Alessandro Scarlatti, Sandrine Piau (sopraan), Il SeminarioMusicale o.lv. Gérard Lesne * Domenico Scarlatti, The Sixteen o.l.v. Harry Christophers * Gioacchino Rossini, Coro e Orchestra Del Maggio MusicaleFiorentino o.l.v. Riccardo Muti * Tyler Futrell, Terjungensemble o.l.v. Lars-Erik ter Jung * Giovanni Battista Pergolesi, Nieuwe Philharmonie Utrecht o.l.v.Johannes Leertouwer  * Antonín Dvorák, Dresdner Philharmonie o.l.v. Marek Janowski   Meer podcasts van TivoliVredenburg ontdekken? Ga naar ⁠tivolivredenburg.nl/podcast

De gloednieuwe biopic Maria schetst de hallucinante laatste dagen van ‘La Divina’ in haar Parijse appartement in september 1977. Huh, van wie? Van Maria Callas, de grootste sopraan en operaster ooit. Los van elkaar bezochten Joris en Guido de film in de bios. Tot de opname in de Pandora-podcaststudio startte, waren de heren niet op de hoogte van elkaars mening. En wat er toen gebeurde… Speellijst * W.A. Mozart, Non mi dir, uit: Don Giovanni, Maria Callas (sopraan), Orchestra della Maggio Musicale Fiorentino o.l.v. Tullio Serafin (Florence 1953) * I Showed Him the Diary * Panagiotis Toundas, Why I Snort Cocaine, Aggelina Papadopoulou, Erofili Panogiotarea, Lydia Koniordou  * Vincenzo Bellini, Casta diva, uit: Norma, Maria Callas (sopraan), Orchestra del Teatro alla Scala di Milano o.l.v. Tullio Serafin (Milaan 1954) * Georges Bizet, Près des remparts de Seville, uit: Carmen, Maria Callas (sopraan), Orchestre National de la Radiodifussion Française o.l.v. Georges Prêtre (Parijs 1961) * Giacomo Puccini, Choro a boccha chiusa (‘Humming Chorus’), uit: Madama Butterfly, Budapest Scoring Orchestra & Choir o.l.v. Péter Illényi

Vijf sterren van Guido in de Volkskrant. Nou, lieve mensen, dat gebeurt echt zélden. En zeker voor zo’n onorthodoxe – zeg maar gerust: rare – plaat. Daar moeten de mannen eens even goed over steggelen, want Joris is ’t totaal niet eens met z’n podcastpartner. Een cultalbum noemt Guido het, Orlando van La Tempête, maar hé, wat is dat eigenlijk cult?  Speellijst - Orlando di Lasso, La cortesia, La Tempête o.l.v. Simon-Pierre Bestion - Orlando di Lasso, La nuict froide et sombre, La Tempête o.l.v. Simon-Pierre Bestion - Carlo Gesualdo, Io parto, e non più dissi, Les Arts Florissants o.l.v. Paul Agnew - Carlo Gesualdo / Igor Stravinsky, Da pacem, Domine, uit: Tres sacrae cantiones, Nederlands Kamerkoor o.l.v. Reinbert de Leeuw - Erik Satie, Gnossienne nr. 1, Reinbert de Leeuw (piano) - J.S. Bach, Aria uit: Goldbergvariaties, Glenn Gould (piano) - J. S. Bach, Allegro uit: Klavecimbelconcert BWV 1055, Gustav Leonhardt (klavecimbel), Radiokammerorkestter o.l.v. Mogens Wöldike - Giuseppe Verdi, ‘Addio, del passato bei sogni ridenti’, uit: La traviata, Nadezjda Pavlova (sopraan), MusicEterna o.l.v. Teodor Currentzis

Vanaf haar tweede wilde ze vioolspelen, op haar elfde vertrok ze moederziel alleen naar Engeland. Simone Lamsma (39), die ándere Nederlandse topvioliste, koerste van jongs af aan af op een wereldomspannende carrière. Nu ze in TivoliVredenburg een vierdelige residency oppakt, vonden Joris en Guido het hoog tijd voor een goed gesprek. Werd ze gepusht door haar ouders? Kwam het succes haar aanwaaien? En waarom haat ze gebakken lucht? Speellijst: * J.S. Bach, Allegro uit: Dubbelconcert in c-klein, Simone Lamsma en Candida Thompson (viool), Amsterdam Sinfonietta * John Williams, Theme from Schindler’s List, Simone Lamsma (viool), Het Orkest van Nederland o.l.v. Jan Willem de Vriend * Franz Schubert, Impromptu opus 90 nr. 3, Ronald Brautigam (piano) * Richard Strauss, Im Abendrot, uit: 4 letzte Lieder, Lise Davidsen (sopraan), Philharmonia Orchestra o.l.v. Esa-Pekka Salonen * Einojuhani Rautavaara, Ascona, uit: Lost Landscapes, Simone Lamsma (viool), Malmö Symphony Orchestra o.l.v. Robert Treviño

Bloedfonteinen, een degenslikker die een christuskruis verorbert, rolschaatsende naakte nonnen… Nee, dit is geen beschrijving van een religieuze horrorfilm, maar van Sancta, de jongste operaproductie van enfant terrible Florentina Holzinger. Guido en Joris grijpen deze omstreden voorstelling aan om muzikale controverses door de eeuwen heen te analyseren. Van 16de-eeuwse madrigaalpolemiek tot verondersteld antisemitisme door de Amerikaanse componist John Adams. Schande!

Feest in barokland: Ton Koopman wordt 80, zijn Amsterdam Baroque Orchestra & Choir bestaat 45 jaar en samen gaan ze op tournee met Händel. Koopman ontvangt Joris en Guido thuis in Bussum. Hij vertelt over zijn volkse jeugd in Zwolle, de wilde jaren in Amsterdam en die vermaledijde subsidies. Klassieke Klets on tour! Speellijst * Jan Pieterszoon Sweelinck, More Palatino, Ton Koopman (virginaal) * Georg Friedrich Händel, Allegro uit Sonate in a-klein, Frans Brüggen (blokfluit), Anner Bylsma (cello), Gustav Leonhardt (klavecimbel) * Johann Sebastian Bach, Toccata in d-klein BWV 565 , Ton Koopman (Christian Müller- orgel, Waalse Kerk Amsterdam) * Johann Sebastian Bach, ‘Kommt, ihr Töchter, helft mir klagen’, uit Matthäus-Passion, The Amsterdam Baroque Orchestra and Choir o.l.v. Ton Koopman * Dieterich Buxtehude, ‘Ad Pedes’, uit Membra Jesu Nostri, Amsterdam Baroque Orchestra o.lv. Ton Koopman * Johann Sebastian Bach, ‘Die Seele ruht in Jesu Händen’, uit Herr Jesu Christ, wahr Mensch und Gott BWV 127, (sopraan), The Amsterdam Baroque Orchestra and Choir o.l.v. Ton Koopman * Georg Friedrich Händel, Ye Sons of Israel mourn, uit Esther, Westminster Cathedral Boys Choir, Choir & Orchestra of The Academy of Ancient Music o.l.v. Christopher Hogwood

Tijdgenoten vonden Anton Bruckner maar een snoeshaan. Hij sprak raar, kleedde zich raar, deed raar. Bij zijn 200ste verjaardag storten Joris en Guido zich op de man en zijn muziek. Fans? Niet per se, maar de oude Anton kan hen wel degelijk ontroeren. En wat zei die brutale Bernstein nou over Bruckner en het orgasme? Speellijst * Vierde symfonie, Finale, Anima Eterna Brugge o.l.v. Pablo Heras-Casado * Vijfde symfonie, Introductio, Koninklijk Concertgebouworkest o.l.v. Nikolaus Harnoncourt * Prelude in C-groot, Andreas Etlinger op het Brucknerorgel van Sankt-Florian * Kyrie uit Mis nr. 2 in e-klein, The Choir of King’s College Cambridge, Academy of St Martin in the Fields o.l.v. Stephen Cleobury * Locus iste, Lets Radiokoor o.l.v. Sigvards Klava * Negende symfonie, Scherzo, Utopia o.l.v. Teodor Currentzis

¡Hermosa Sevilla! Vandaag bezoeken de Klassieke kletsers de illustere hoofdstad van Andalusië, die dit jaar centraal staat op het Festival Oude Muziek. Vanuit daar maken ze de oversteek naar Zuid-Amerika en treden zo in de voetsporen van ontdekkingsreizigers, jezuïeten en ja, ook componisten. Toen barok in de 17de eeuw in de Nieuwe Wereld werd geïntroduceerd, ontstond daar een opvallend dansante mengvorm. Reden genoeg om ons eens daaraan te laven.     Speellijst: * Carnaval Arequipeño, Tankar Perú * Francisco Guerrero, Todos aman, Gabrieli Consort o.l.v. Paul McCreesh  * Manden Mandinkadenou, Chant de Griot, ensemble o.l.v. Jordi Savall  * anoniem, Hanacpachap Cussicuinin, Choeur de Chambre de Namur o.l.v. Leonardo García Alarcón * Juan de Araujo, Hola, Hala, que vienen gitana, Ensemble Elyma o.l.v. Gabriel Garrido  * José de Orejón y Aparicio, Duo, uit Cantada ¡Ah del dia¡, ¡Ah del fiesta!, Música Temprana o.l.v. Adrián Rodríguez van der Spoel

Carrièredrift, uitbuiting, ijdelheid: niks menselijks is de klassieke muziek vreemd. Platenlabels gooien jonge musici op de markt, via Instagram boetseert menigeen aan zijn imago. Hoog tijd dat Joris en Guido stilstaan bij marketing en hype. Wie voelde zich verantwoordelijk voor Janine Jansen? En is Lorenzo Viotti de ophef waard? Speellijst * Andrew Lloyd Webber, Pie Jesu, Charlotte Church (sopraan), Orchestra of the Welsh National Opera o.l.v. Sian Edwards * Sergej Rachmaninov, Prelude op. 23 nr. 5, Valentina Lisitsa (piano) * Jean Sibelius, Allegretto uit Vioolconcert, Janine Jansen (viool), Oslo Philharmonic Orchestra o.l.v. Klaus Mäkelä * Maurice Ravel, Pianoconcert voor de linkerhand, Bertrand Chamayou (piano), Nederlands Philharmonisch Orkest o.l.v. Lorenzo Viotti * Frédéric Chopin, Etude  op. 10 nr. 12, Yunchan Lim (piano)

Joris en Guido gaan het hebben over liedjes. Pardon, het Lied, met hoofdletter en al. Want zo plechtig gaat het toe in de liedkunst, de edele versmelting van muziek en poëzij. Startpunt: 1814, Schubert natuurlijk. Waarna de heren via Frankrijk, Engeland en Nederland uitkomen op een Tiroler alpenwei. En daar gebeuren me toch een rare dingen! Speellijst * Franz Schubert, Gretchen am Spinnrade, Benjamin Appl (bariton), James Baillieu (piano) * Johannes Brahms, Geistliches Wiegenlied, uit: Zwei Gesänge, Matthias Goerne (bariton), Antoine Tamestit (altviool), Cédric Tiberghien (piano) * Richard Strauss, Frühling, uit: Vier letzte Lieder, Elisabeth Schwarzkopf (sopraan), Radio-Symphonie-Orchester Berlin o.l.v. George Szell * Reynaldo Hahn, À Chloris, Véronique Gens (sopraan), Susan Manoff (piano) * Benjamin Britten, Elegy, uit: Serenade, Andrew Staples (tenor), Christopher Parkes (hoorn), Zweeds Radiosymfonieorkest o.l.v. Daniel Harding * Theo Loevendie, Six Turkish Folk Poems, no. IV, Rosemary Hardy (sopraan), Nieuw Ensemble o.l.v. Ed Spanjaard * Franz Schubert, Heidenröslein, Florian Boesch (bariton), Franui

Haar ouders noemden Nora Fischer ‘de tank’. En inderdaad, als een eigengereide zangeres zwenkte ze later door het kunstlandschap. Aan klassieke muziek, haar nest, voegde ze scheuten jazz en ladingen pop toe. Totdat ze in 2020 compleet vastliep: haar bejubelde stem weigerde. Hoe kon dit, wat nu? Nora Fischer maakte er een voorstelling over, De Sprong. En praat in Klassieke Klets vanuit Studio Pandora in TivoliVredenburg openhartig over verwachting, angst en veerkracht. Speellijst * Osvaldo Golijov, Nani, Nora Fischer en Asko Schönberg * Max Reger, Im Himmelreich ein Haus steht, Nationaal Jeugdkoor o.l.v. Eric Ericson * Beck, Old Shanghai, Nora Fischer en The Four Baritones * Maurice Ravel, Kaddish, Nora Fischer en Daniël Kool (piano) * Morris Kliphuis, The Elm Seeds, Nora Fischer en Remco Menting (slagwerk) * Alessandro Scarlatti, O cessate di piagarmi, Nora Fischer en Marnix Dorrestein (gitaar)

Pasen komt eraan. Dat betekent: passies. Matthäus-murw en uitgehannest met de Johannes maken de Klassieke kletsers een rondleiding door de Brockes-Passion, een door grote jongens (Händel! Telemann!) getoonzet oratorium over Jezus’ lijdensweg. Door al het jaarlijkse Bach-geweld is dit werk van de Duitse piëtist Barthold Heinrich Brockes een typisch gevalletje van ‘onbekend maakt onbemind’ – onterecht! Gedraaide muziek: * Georg Philipp Telemann, Sinfonia, RIAS Kammerchor, Akademie für Alte Musik Berlin o.l.v. René Jacobs  * Reinhard Keiser, ‘Heil, der Welt, dein schmerzlich Leiden’ , Vox Luminis, Les Muffatti o.l.v. Peter Van Heyghen * Reinhard Keiser, ‘Eilt ihr angefochtnen Seelen’, Vox Luminis, Les Muffatti o.l.v. Peter Van Heyghen * Georg Philipp Telemann, ‘Drauf lief ein Kriegsknecht hin’ / ‘Es ist vollbracht’, RIAS Kammerchor, Akademie für Alte Musik Berlin o.l.v. René Jacobs * Georg Philipp Telemann, ‘O Donnerwort, O schrecklich Schreien!’, RIAS Kammerchor, Akademie für Alte Musik Berlin o.l.v. René Jacobs * Georg Philipp Telemann, ‘Was Bärentatzen, Löwenklauen’, RIAS Kammerchor, Akademie für Alte Musik Berlin o.l.v. René Jacobs * Georg Friedrich Händel, ‘Was Bärentatzen, Löwenklauen’, Arcangelo o.l.v. Jonathan Cohen * Georg Friedrich Händel, ‘Soll mein Kind, Mein Leben sterben’, Arcangelo o.l.v. Jonathan Cohen * Georg Friedrich Händel, ‘Brich, mein Herz, zerfliess in Tränen’, Arcangelo o.l.v. Jonathan Cohen  * Georg Friedrich Händel, ‘Ach, wie hungert mein Gemüte’, Arcangelo o.l.v. Jonathan Cohen

Kun je de wereld veranderen met muziek? Joris en Guido trekken op onderzoek uit. Ze duiken in de historie van klassiek muzikaal protest, van het 17de-eeuwse geuzenlied tot de provocaties van de zwarte Amerikaanse queer-componist Julius Eastman. De kracht van klassiek verandert de mens. En ook de maatschappij? Gedraaide muziek: * repetitiefragment uit Reconstructie (1969), een opera van het collectief Louis Andriessen, Reinbert de Leeuw, Misha Mengelberg, Peter Schat, Jan van Vlijmen, Hugo Claus en Harry Mulisch * Alweer geen deegh de kuyp is leegh, Camerata Trajectina * Joseph Haydn, deel vier (Finale) uit: Symfonie nr. 45 in f-klein, Il Giardino Armonico o.l.v. Giovanni Antonini * Jean Sibelius, Finlandia, Minnesota Orchestra, YL Male Voice Choir o.l.v. Osmo Vänskä * Ethel Smyth, The March of the Women, Chorus of the Plymouth Music Series * Kurt Weill, Die Mortitat von Mackie Messer, uit: Die Dreigroschenoper, Wolfgang Neuss, Wilhelm Brückner-Rüggeberg * Julius Eastman, Evil Nigger, Wild-Up

Seks, drank, drugs: de lust van Leonard Bernstein was onstilbaar. Joris en Guido duiken even in zijn leven, maar toch vooral in zijn werk. Telde de man van de musical West Side Story mee als een serieuze componist? Wat was zijn aandeel in de revival van Mahler? And what about the Lenny leap? * Leonard Bernstein spreekt tijdens een van de Young People's Concerts * Leonard Bernstein, 'Lucky to be me', uit: On the Town, studio-orkest o.l.v. Leonard Bernstein * Aaron Copland, Doppio movimento, uit: Appalachian Spring, New York Philharmonic Orchestra o.l.v. Leonard Bernstein * Igor Stravinsky, Glorification de l'élue, uit: Le sacre du printemps,  New York Philharmonic Orchestra o.l.v. Leonard Bernstein * Gustav Mahler, deel 4 (Finale), uit: Zesde symfonie, Wiener Philharmoniker o.l.v. Leonard Bernstein * Leonard Bernstein, 'I Don’t Know', uit: Mass, Baltimore Symphony Orchestra o.l.v. Marin Alsop * Benjamin Britten, Sunday Morning, uit Four Sea Interludes, Boston Symphony Orchestra o.l.v. Leonard Bernstein

Het is niet eens carnaval. En toch kletsen Joris en Guido drie kwartier over zotheid. Muziek om bij te lachen dus, vanaf de Middeleeuwen tot nu, van kroegjool tot waanzin tot olala… Erasmus kijkt om de hoek, maar ook een schuine Erwin Schulhoff ('sneller, sneller!') en een nog schuinere Wolfgang Amadeus Mozart. Baf! Boink! Oempf? Van de zotte! Speellijst * 'Bacche, bene venies', uit: Carmina Burana, Datura * 'Alleen al door haar aanblik heeft de Zotheid de zorgen van haar toehoorders verjaagd', uit: Lof der zotheid, Jordi Savall, Maike Boerdam * Josquin Baston, 'Een meysken was vroech opgestaen', Ratas del viejo mundo * Giovanni Paolo Foscarini, Folia, Private Musicke *  W.A. Mozart, 'Leck mich im Arsch', Sabine Devieilhe (sopraan), Pygmalion o.l.v. Raphaël Pichon * Luciano Berio, Sequenza III, Sabina Meyer * Stripsody, Cathy Berberian * Erwin Schulhoff, Sonata erotica, Loes Luca

Vraag van een trouwe luisteraar: wat maakt een werk tot een meesterwerk? Simpel, dachten Guido en Joris. Maar een sluitend antwoord formuleren bleek nog niet zo makkelijk. De klassieke kletsers gaan daarom te rade bij een paar persoonlijke favorieten. En nee, niet de Matthäus! Via bejubelde muziek en vergeten noten bereiken ze een soort van conclusie. Speellijst * Claudio Monteverdi, ‘Possente spirto, e formidabil nume’, uit L’Orfeo. Valerio Contaldo (tenor), Cappella Mediterranea o.l.v. Leonardo Garcia-Alarcón * Jean Gilles, Graduel, uit Requiem. La Chapelle Royale o.l.v. Philippe Hereweghe * Joseph Haydn, Kyrie, uit Nelsonmis. The English Concert and Choir o.l.v. Trevor Pinnock * Franz Schubert, Adagio, uit Strijkkwintet. Alban Berg Quartett, Heinrich Schiff (cello) * Arvo Pärt, Ode III, uit Kanon Pokajanen. Cappella Amsterdam o.lv. Daniel Reuss * Louis Andriessen, uit De Staat.  Los Angeles Philharmonic Orchestra, Synergy Vocals o.l.v. Reinbert de Leeuw

Joris en Guido duiken in hun eigen vak: de muziekkritiek. Ze behandelen gevoelige kwesties. Hoe ver mag je gaan in het formuleren van je mening? En schreven recensenten vroeger niet veel gemener? Ze halen er meteen maar een tijdgeestexpert bij: Han van Bree. Hij verzorgde vier decennia lang de boekenserie Het aanzien van…, met foto’s en korte verhalen over het voorbije jaar. Van muziek houdt hij toevallig ook, en dat merken de kletsers. Vanwaar in het klassieke wereldje toch die minachting voor Andrew Lloyd Webber? En waarom krampachtig vasthouden aan de verdeling in genres? Er bestaat toch alleen muziek die je wel of niet raakt? Speellijst Rufus Wainwright, Amsterdam Sinfonietta, Who By Fire Anton Bruckner, Derde symfonie, deel 1, Gemässigt, mehr bewegt, misterioso, Wiener Philharmoniker o.l.v. Bernard Haitink Matthijs Vermeulen, Vijfde symfonie, deel 1, Adagio, Radio Filharmonisch Orkest o.l.v. Roelof van Driesten Gregoriaans, Coro de Monjes del Monasterio Benedictino de Santo Domingo de Silos Henryk Górecki, Kleines Requiem für eine Polka, deel 1, Tranquillo, Schönberg Ensemble o.l.v. Reinbert de Leeuw

De sterkhouder van het Franse ensemble La Tempête, Simon-Pierre Bestion, ontketent een storm in oudemuziekland. Met spraakmakende programma’s, waarin hij traditie aan vernieuwing knoopt en met zevenmijlslaarzen door de eeuwen heen stampt, een originele visie en vooral héél veel – pardon my French – kloten beneemt hij de luisteraar steevast de adem. Althans, de luisteraar die openstaat voor zijn duivelskunsten. Aan het einde van de zomer is Bestion één van de artists in residence van het Festival Oude Muziek Utrecht. Guido en Joris, beiden geïntrigeerd door de 35-jarige Fransman, kletsen alvast over ’s mans carrière en levensloop.   Speellijst: * Claudio Monteverdi, La Tempête, Simon-Pierre Bestion, Francisco Mañalich, Vespro della Beata Vergine, SV 206: Faux-bourdon Domine ad adjuvandum me * Heinrich Schütz, Weser-Renaissance Bremen, Unknown Artist, Manfred Cordes, Historia der Auferstehung Jesu Christi, Op. 3, SWV 50: No. 2, Da der Sabbath vergangen war * Heinrich Schütz, La Tempête, Simon-Pierre Bestion, Historia der Auferstehung Jesu Christi, Op. 3, SWV 50: Der Ostermorgen, Pt. 1 * Henry Purcell, La Tempête, Simon-Pierre Bestion, Anthem Z. 24, Let Mine Eyes Run Down With Tears * Anoniem, La Tempête, Simon-Pierre Bestion, Adrian Sîrbu, Tin timioteran * Pierre de Manchicourt, La Tempête, Simon- Pierre Bestion, Messe de requiem: Introït

Te gast aan tafel: Lucie Horsch! Ze is al jaren een vermaarde blokfluitist, maar duikt ook steeds vaker op als pianist en zangeres. En toch is ze pas 23. Aan Joris en Guido vertelt ze over musici die haar inspireren, van de mezzosopraan Lorraine Hunt tot de kora-speler Ballaké Sissoko. Ze gooit een steen in de vijver van diversiteit en inclusie. Strenge subsidie-eisen aan kunstenaars? Laat ze lekker vrij, vindt lucide Lucie. Als de overheid het muziekonderwijs serieus neemt, volgt de kansengelijkheid vanzelf. Zelf speelt ze trouwens zo divers als maar kan. Luister maar naar dat swingende stukje Charlie Parker, of die oermelancholieke traditional. Speellijst: * Zequinha de Abreu, Tico tico, arr. Charlie Parker, Lucie Horsch (blokfluit), Fuse * Passages in Imitation of the Trumpet, Pedro Memelsdorff (blokfluit), Andreas Staier (klavecimbel) * Georg Friedrich Händel, ‘New Scenes of Joy’, uit: Theodora, Lorraine Hunt Lieberson (mezzosopraan), Orchestra of the Age of Enlightenment o.l.v. Harry Bickett * Ludwig van Beethoven, Pianosonate nr. 31 (Op. 110), deel III (Adagio ma non troppo), Aleksej Ljoebimov * traditional: She Moved Through the Fair, Lucie Horsch (blokfluit) * Sinanon saran (Chant de griot), Kassé Mady Diabaté (zang), Ballaké Sissoko (kora), La Capella Reial de Catalunya o.l.v. Jordi Savall

Joris en Guido proberen de vinger te krijgen achter een opwindend maar vaag genre: barokfolk. Niemand weet wat het precies inhoudt, dus iedereen gaat ermee aan de haal. Waarover de mannen zoal kletsen: Duitse pagan folk, Amerikaanse jaren-zestigfolk, Angelsaksische folk met een barok sausje. Er duiken nieuwe helden op, zoals de Franse fluitspeler François Lazarevitch en de Noorse barokviolist Bjarte Eike. Blijkt barokfolk uiteindelijk te draaien om vrolijk gezwier en peilloze melancholie, als het even kan in de pub met een pint erbij.  Pusht Guido meteen de mooiste track van 2022: Music For a While van Henry Purcell. Inclusief jazzy plukbas en de gezalfde stem van Berit Norbakken. Speellijst: Anoniem, Turlurù, Marco Beasley, L’ Arpeggiata o.l.v. Christina Pluhar Faun, Federkleid Phil Ochs, Cross my Heart Gene Clark, The Gosdin Brothers, Echoes John Peacock, Cuckold Come Out the Armery, Les Musiciens de Saint-Julien, o.l.v. François Lazarevitch Georg Philipp Telemann - anoniem, Vitement – Braul Oltenesc, Les Musiciens de Saint-Julien o.l.v. François Lazarevitch Niel Gow’s Lament for the Death of His Second Wife, Barokksolistene o.l.v. Bjarte Eike Henry Purcell, Music For a While, Berit Norbakken, Barokksolistene o.l.v. Bjarte Eike

Het is echt niet dat onze Klassieke kletsers overtuigde monarchisten zijn. Maar ze zagen de kroning van Charles III van het Verenigd Koninkrijk als dé kans om een aflevering op te nemen over een subgenre: kroningsmuziek. Op 6 mei krijgt Karel de St Edward’s Crown opgezet tijdens een dienst in Westminster Abbey. Welke feestelijk nationalistische klanken gaan de kerk op die dag vullen? Naast Londen bezoeken Guido en Joris ook vorstelijk Praag, Reims, Boedapest en Amsterdam. Ga mee op een trip down monarchy lane! Gedraaide muziek Marin Mersenne, L’entrée, Oltremontano o.l.v. Wim Becu Georg Friedrich Händel, Zadok, the priest, The Choir of Westminster Abbey, The English Concert o.l.v. Trevor Pinnock Tony Britten, tune van de Champions League Hans Zimmer, titelmuziek van The Crown Deslauriers, Domine fac salvum regem, Ensemble Correspondances o.l.v. Sébastien Daucet Wolfgang Amadeus Mozart, Sanctus uit Krönungsmesse, Susan Gritton (sopraan), St John’s Sinfonia o.l.v. Andrew Netsingha Franz Liszt, Gloria uit Ungarische Krönungsmesse, koor en orkest van de kroningskerk Boedapest o.l.v. János Ferencsik Herman van Veen, Later als ik groot ben, Amsterdams Kinderkoor, Matangi Quartet Matthew Locke, Sarabande, Oltremontano o.l.v. Wim Becu

Journalisten wereldwijd zijn unaniem: de film Tár, met Cate Blanchett als de gelauwerde maar niets ontziende chef-dirigente van de Berliner Philharmoniker, is fantástisch. Páts, vijf sterren. Bóem, een meesterwerk. Maar Guido en Joris zagen toch echt een andere film. Sterker, Guido wilde in de pauze zelfs weglopen. En zo vormt Hollywoods laatste lieveling de aanleiding voor een gepeperde podcast over vrouwelijke dirigenten, van de tragische pionierster Antonia Brico tot de sensationele Mirga Gražinytė-Tyla. Hoor je het verschil tussen m/v/x  op de bok? Zijn vrouwen andere leiders? En hoe komt die film aan z’n quasi-filosofische blabla? Speellijst Leonard Bernstein, ouverture Candide, London Symphony Orchestra o.l.v. Marin Alsop Mieczyslaw Weinberg, 21ste symfonie, deel 6, Lento, City of Birmingham Symphony Orchestra o.l.v. Mirga Gražinytė-Tyla Alban Berg, Lulu-suite, deel 3, Lied der Lulu, Ludwig o.l.v. Barbara Hannigan Antonia Brico, fragment uit de film Antonia: A Portrait of the Woman

Muzikale lichtpuntjes in de duistere Middeleeuwen? Joh, meer dan genoeg. Neem de componist, zieneres en kruidenkundige Hildegard von Bingen (1098-1179). Aangespoord door Hildegarddagen in TivoliVredenburg (25 februari) en Muziekgebouw aan ’t IJ (26 februari) wijden onze muziekjourno’s een Klassieke Klets aan de verlichte klanken van de ‘Sibille van de Rijn’. Maar daar blijft het niet bij. Wanneer ging het eenstemmige gregoriaans over in meerstemmigheid? Hoe kan het dat de verzen van een 13de-eeuwse koning nog steeds fris en urgent klinken? En wat is het absolute hoogtepunt uit die woelige tijd? Tussen de bedrijven door verslaat Joris de draak, prefereert Guido een aardse Hildegard en ziet de maagd Maria dat het goed is.  Gedraaide fragmenten: • Stabat Mater, monniken van de abdij in Clervaux (Luxemburg) • Hildegard von Bingen, O vos angeli, Anneliina Koskinen • Hildegard von Bingen, Ordo Virtutum, geïmproviseerde inleiding, Ars Choralis Köln • Hildegard von Bingen, O Jerusalem, aurea civitas, Tiburtina Ensemble • Alfonso el Sabio, Santa Maria, strela do dia, La Tempête o.l.v. Simon-Pierre Bestion • Alpha bovi et leoni, uit: Huelgas Codex, La Capella Reial de Catalunya o.l.v.  Jordi Savall • Guillaume de Machaut, Gloria uit Messe de Notre-Dame, Taverner Consort en Ensemble Organum 

Hoe bereik je een jong publiek met klassieke muziek? Programmeurs, orkesten, deejays en journalisten: allemaal zoeken ze de gouden sleutel, maar vinden doen ze hem niet. Of toch wel? Guido en Joris plukken een vakman uit de gangen van TivoliVredenburg die misschien een antwoord heeft: Peter Tra. Uit zijn koker komt het bijzondere concertformat Pieces of Tomorrow (eerstvolgende edities op 19 januari en 16 februari). En geloof het of niet: zelfs bij een Brucknersymfonie zit de zaal vol met relatieve jonkies van dertig en veertig. Hoe dat werkt? Credible mash-ups van epische muziek programmeren. Wablief? Gedraaide fragmenten: • Frank Groothof (naar Claudio Monteverdi),  ‘k Hou van mensenvlees • Carlo Gesualdo, In monte oliveti, Collegium Vocale Gent o.l.v. Philippe Herreweghe • Anton Bruckner, Scherzo uit de Zevende symfonie, Stavanger Symphony Orchestra o.l.v. Markus Stenz • Gabriel Fauré, Pavane, City of Birmingham Symphony Chorus o.l.v. Yan Pascal Tortelier • Xzibit, Paparazzi • Rufus Wainwright, Amsterdam Sinfonietta, Amsterdam • Gustav Mahler, Finale uit de Zesde symfonie, MusicAeterna o.l.v. Teodor Currentzis

Een kerstaflevering? Gaan we lekker niet doen, dachten Joris en Guido. Wordt knap voorspelbaar en saai, toch? Maar ja, toen de heren eenmaal aan het prakkiseren sloegen, gingen ze door de bocht. Want Stille Nacht, waar komt die oorwurm eigenlijk vandaan? Wie kent de eeuwenoude kerstmuziek van Mallorca? En hoe pakte de beroemde Schotse componist James MacMillan zijn Christmas Oratorio (2019) aan? Luisteren dus, want er duikt ook nog een guilty pleasure op. Iets met zingende knaapjes. En snotteren op kerstavond. Ook dat nog. Gedraaide fragmenten: Bach, Weihnachts-Oratorium, ‘Jauchzet, frohlocket’, Concentus Musicus o.l.v. Nikolaus Harnoncourt Bach, Weihnachts-Oratorium, Sinfonia, Concentus Musicus o.l.v. Nikolaus Harnoncourt Franz Gruber, Stille Nacht, arr. Alfred Schnittke, Gidon Kremer (viool), Christoph Eschenbach (piano) Friedrich Schneider, Christus das Kind, ‘Ehre sei Gott in der Höhe’, Sinfonieorchester Wuppertal, Kantorei Barmen Gemarke o.l.v. Alexander Lüken James MacMillan, Christmas Oratorio, ‘Hodie Christus natus est’,  London Symphony Orchestra, City of Birmingham Symphony Chorus o.l.v. Mark Elder Anoniem, El cant de la Sibil·la, Montserrat Figueras, La Capella Reial de Catalunya o.l.v. Jordi Savall Once in Royal David’s City, Choir of King’s College Cambridge o.l.v. Daniel Hyde

Tuut-piep-knor! Dat was lang het scheldwoord voor muziek van eigentijdse componisten. Vanaf de jaren 1950 joegen ze het publiek inderdaad de zaal uit met akoestisch prikkeldraad, maar hoe zit dat tegenwoordig? Naar aanleiding van November Music, hét Nederlandse festival rond hedendaagse muziek, staken Joris en Guido hun licht op rond recent werk van componisten uit eigen land. En wat blijkt: veel makers van nu pamperen het trommelvlies met weldadige melodieën en akkoorden als een snoezelbad. De één schrijft een humoristische horlepiep, de ander maakt furore met 3D-techniek en film. Kom dus uit die schuttersput, nieuwe muziek mag móói zijn! Gedraaide fragmenten: Brian Ferneyhough, Allgebrah (1996), Ensemble SurPlus Louis Andriessen, Broken Morning, uit: The only one (2019), Nora Fischer (zang), Los Angeles Philharmonic o.l.v. Esa-Pekka Salonen Joep Franssens, Journey Under Brilliant Skies (versie 2020), deel 1, Ralph van Raat (piano), Phion o.l.v. Otto Tausk Michel van der Aa, I Have These Dreams, uit: Sunken Garden (2013), Kate Miller-Heidke (zang), ensemble o.l.v. André De Ridder Martijn Padding, Horlepiep, uit: First Harmonium Concerto (2008), Dirk Luijmes (harmonium), Orkest de Ereprijs Celia Swart, Reflections (2020), Remy van Kesteren (harp), Koninklijk Concertgebouworkest o.l.v. Antony Hermus Willem Jeths, In Paradisum, uit: Requiem (2017), Groot Omroepkoor, Kelly God (sopraan), Andreas Wolf (bas-bariton), Radio Filharmonisch Orkest o.l.v. James Gaffigan Corrie van Binsbergen, Self Portrait in Pale Blue, Pt. 1

Als ex-juryleden van Nederlands oudste muziekprijs, de Edison, hebben de heren recht van spreken (vinden ze). In deze aflevering analyseren Guido en Joris de winnaarslijst van dit jaar, geven ze een kijkje in de keuken van het jurytraject en menen ze in de keuzes enig chauvinisme te bespeuren. Ook buigen ze zich over de vraag hoe relevant de prijs voor de beste geluidsdragers nog is in een tijdperk van toenemend digitaal luistergedrag. Naast intelligent geklets krijgt de luisteraar uiteraard muziekfragmenten voorgeschoteld, uiteenlopend van de onstuitbare stuiterbal Joey Roukens tot een onheilszwangere opera van Debussy. Robert Holl, Chor und Orchester der Bayreuther Festspiele o.l.v. Daniel Barenboim – Richard Wagner – Die Meistersinger von Nürnberg – Wahn, Wahn, überall Wahn Lucas & Arthur Jussen – Dutch Masters – Joey Roukens – In Unison – Neon Toccata Radio Filharmonisch Orkest o.l.v. Bernard Haitink – Anton Bruckner – Symfonie nr. 7 – Adagio: sehr feierlich und sehr langsam Alexandre Duhamel, Vannina Santoni, Les Siècles o.l.v. François-Xavier Roth – Claude Debussy – Pelléas et Mélisande Alexandre Duhamel, Chiara Skerath, Orchestre National Bordeaux Aquitaine o.l.v. Pierre Dumoussaud – Claude Debussy – Pelléas et Mélisande. Gustav Piekut – Towards the Flame – Eccentric Piano Works – Rued Langgaard – Afgrundsmusik, 2. Frenetico, quasi rondo Sarah Aristidou – Aether – Edgard Varèse – Un grand sommeil noir

Elk jaar eind augustus brandt het wereldvermaarde Festival Oude Muziek in Utrecht weer los. Over het thema van dit jaar, galanterie, was enige verwarring, merkten Guido en Joris in de wandelgangen. Want wat houdt dat eigenlijk in? Verder wagen de heren zich aan het eeuwig terugkerende debat over oude muziek. Stopt die bij de dood van Bach in 1750, of gaat het daarna vrolijk verder? En is Nederland nog gidsland, of vinden we de spannendste dingen tegenwoordig elders? Muziekfragmenten: - J.H. Schmelzer, Vioolsonate nr. 20 in b-klein, Eva Saladin, Glossa - C. Ph. E. Bach, Kwartet in G-majeur, Nevermind, Alpha - Giulio Caccini, Mentre che fra doglie en pene, Marc Mauillon, Arcana - Vincenzo da Rimini, Ay Sconsolato, Solazzo Ensemble, Ambronay - Jean Veillot, Sacris solemniis, Ensemble Correspondances, Château de Versailles

Begin juni kwam opeens het nieuws dat het Koninklijk Concertgebouworkest een 26-jarige Fin aanstelt als chef-dirigent: Klaus Mäkelä. Terwijl we in de klassieke muziek toch altijd hebben geleerd dat rijpheid met de jaren komt, al helemaal bij de kerels op de bok. Wat is hier aan de hand? Mäkelä een natuurtalent? Platte marketing om jonger publiek binnen te hengelen? Of raakt de rijpheidsmythe zo langzamerhand passé, nu maestro’s op leeftijd steeds meer plaats maken voor jonger en diverser dirigeervolk? Joris en Guido duiken erin en stuiten op oude meesters en (piep)jonge geluksbrengers. Muziekfragmenten: - Anton Bruckner, Vierde symfonie, Scherzo, Berliner Philharmoniker o.l.v. Günter Wand, RCA Red Seal - Jean Sibelius, Tweede symfonie, Tempo andante, ma rubato, Oslo Philharmonic Orchestra o.l.v. Klaus Mäkelä, Decca - Jean Sibelius, Tweede symfonie, Tempo andante, ma rubato, Gothenburg Symphony Orchestra o.l.v. Santtu-Matias Rouvali, Alpha - Dave Hurwitz, Classics Today, https://www.youtube.com/watch?v=qMZgqJZclJA - Johannes Brahms, Hongaarse dans nr. 6, Tarmo Peltokoski enYuja Wang, https://www.youtube.com/watch?v=u_IcaQpRWuM - Dmitri Sjostakovitsj, Eerste vioolconcert, Nocturne. Moderato, Arabella Steinbacher, Symfonieorchester des Bayerischen Rundfunks o.l.v. Andris Nelsons, Orfeo - Unsuk Chin, Gougalon (Scenes from a Street Theater), Doelen Ensemble o.l.v. Chloe Rooke

Dit jaar wordt de onder Grammy’s bedolven Hollywoodcomponist John Williams 90. Hoog tijd, vinden Joris en Guido, om eens klassiek te kletsen over filmmuziek. Wat typeert een goede soundtrack? Welke muziek houdt zich buiten de bioscoop staande? En wie was de meester van de oorwurm? Tijdens hun ontdekkingsreis blijven de heren niet hangen in Amerika, maar doen ze ook Polen, Rusland, Italië en ons eigen Nederland aan. O ja, en nog iets: is die Williams niet gewoon een ordinaire jatter? Muziekfragmenten: - Alfred Newman, 20th Century Fox Fanfare - Erich Wolfgang Korngold, Main Title uit Captain Blood, Brandenburg Philharmonic Orchestra Potsdam o.l.v. Richard Kaufman - Erich Wolfgang Korngold, Main Titleuit Kings Row, National Philharmonic Orchestra o.l.v. Charles Gerhardt - John Williams, Main Theme uit Star Wars - John Williams, Main Theme uit Jaws - Antonín Dvorák, Allegro con fuocouit de Negende symfonie, New York Philharmonic o.l.v. Leonard Bernstein - Otto Ketting, Alleman, Concertgebouworkest o.l.v. Piet Ketting, ⁠https://www.youtube.com/watch?v=VV6ITZovMdw⁠ - Ennio Morricone, Main Theme uit The Good, the Bad and the Ugly - Ennio Morricone, Man with a Harmonicauit Once Upon a Time in the West - Ennio Morricone, Mandolinate uit Le streghe(fragment: La terra vista dalla luna) - Sofia Goebaidoelina, Mowgli, ⁠https://www.youtube.com/watch?v=x9PtyyimY6Y⁠ - Zbigniew Preisner, Thou shalt not kill uit Dekalog - Tan Dun, After Tonight uit Film Music Sonata, Ralph van Raat

Droevige muziek is de mooiste muziek. Dus hullen Joris en Guido zich voor deze aflevering in het zwart. Ze bespreken muziek die is geschreven voor de doden, van theatraal requiem tot piepklein eerbetoon. Er valt een luitist van de trap en een operaman maait wild om zich heen. Maar gelukkig: eind goed, al goed. Ze besluiten met een passacaglia della vita, een lichtvoetige dans om de aanloop naar de dood te vieren. Muziekfragmenten:  - Henry Purcell: The Queen’s Funeral March. Vox Luminis o.l.v. Lionel Meunier. - Johannes Ockeghem, Introitus: Requiem aeternam (uit: Missa pro defunctis). The Hilliard Ensemble o.l.v. Paul Hillier. - Giuseppe Verdi, Dies Irae (uit: Messa da Requiem). Chor und Symphonieorchester des Bayerischen Rundfunks o.l.v. Riccardo Muti. - Aleksandr Kastalski, Rock of Ages (uit: Requiem for Fallen Brothers). Cathedral Choral Society, The Clarion Choir, The Saint Tikhon Choir, Kansas City Chorale, Orchestra of St. Luke's o.l.v. Leonard Slatkin. - Johann Jacob Froberger, Tombeau fait à Paris sur la mort de Monsieur Blancrocher. Glen Wilson (klavecimbel). - Gabriel Fauré, In Paradisum (uit: Messe de Requiem). Collegium Vocale Gent, La Chapelle Royale o.l.v. Philippe Herreweghe. - Wolfgang Rihm, Et lux. Minguet Quartet, Huelgas Ensemble. - Stefano Landi, Passacaglia della vita. Marco Beasley, L’Arpeggiata o.l.v. Christina Pluhar.

Ook muzikaal zet de oorlog in Oekraïne de zaken op scherp. De gevierde Russische dirigent Valeri Gergjev wordt opeens als Poetinpaladijn verguisd. De Oekraïense componist Valentyn Sylvestrov moest uit Kyiv worden ontzet. In Nederland bundelen Oekraïense en Russische musici de krachten voor benefietconcerten. Maar wat weten we eigenlijk van de muziek uit het Grensland? Guido en Joris kleuren het immense land in van grijs naar blauwgeel. Met coryfeeën op de piano, ene Prokofjev uit de Donbas en niet te vergeten de aartsvader Mykola Lysenko… Uh, wie?  Muziekfragmenten:  -  Mykola Lysenko, La Tristesse. Uit: Album van de zomer van 1901. Natalya Pasychnik (piano) en Jacob Koranyi (cello), BIS Records. -  Sergej Prokofjev, Mars. Uit: De liefde voor drie sinaasappelen. Emil Gilels (piano), Fondamenta. - Bohdan Senin, Fantasia Galiciana voor zeven accordeons en symfonieorkest. Bundes Jugendorchester, Jeugdorkest Oekraïne, Landesjugendakkordeonorchester NRW o.l.v. Oksana Lyniv, Deutsche Welle. - Valentyn Sylvestrov, Eerste strijkkwartet. Matangi Kwartet, eigen beheer. - Sergej Rachmaninov, Tweede pianoconcert, Moderato. Anna Fedorova (piano), Nordwestdeutsche Philharmonie o.l.v. Laércio Diniz, Piano Classics. - Mykola Lysenko, Gebed voor Oekraïne, Hoosli Ukranian Male Chorus.

Geen plek ter wereld waar de Matthäus-Passion van Bach zo vaak wordt uitgevoerd als in Nederland. Joris en Guido zoomen in op die cultus, maar natuurlijk ook op de muziek. Waar ze eerlijk gezegd wel wat probleempjes mee hebben. Over afhaken bij de aria ‘Blute nur’, of in slaap vallen bij de spreekzang van de Evangelist. Gelukkig is daar de jonge Franse dirigent Raphaël Pichon, met zijn overrompelende passie voor Bassie. Primeur: hoe klinkt de nieuwe Matthäus volgens de heilige Raphaël? Muziekfragmenten:  Alle muziekfragmenten komen uit de nieuwe opname van Bachs Matthäus-Passion door het Franse ensemble Pygmalion o.l.v. Raphaël Pichon (Harmonia Mundi 902691.93, verschijnt 11 maart 2022). - openingskoor ‘Kommt, ihr Töchter, helft mir klagen’ - recitatief ‘Und von der sechsten Stunde’ - recitatief ‘Und siehe da, der Vorhang im Tempel zerriss’ - aria ‘Erbarme dich’ - koraal ‘Bin ich gleich von dir gewichen’ - aria ‘Gebt mir meinem Jesum wieder!’ - slotkoor ‘Wir setzen uns mit Tränen nieder’

Opera is een complexe muziekvorm. De emoties lopen vaak hoog op en een beetje voorstelling duurt algauw drie uur. Wil je het verhaal goed kunnen volgen, dan moet je je ook nog inlezen... Afhaken? Niet doen! Want goed uitgevoerd is het een betoverend genre. In deze aflevering hink-stap-springen Guido en Joris van het jaar 1600 naar nu, van Claudio Monteverdi naar George Benjamin. Onderweg geven ze handvatten om meer grip te krijgen op het fascinerende fenomeen opera. Muziekfragmenten: - Claudio Monteverdi, ‘Dormo ancora’, uit Il ritorno d’Ulisse in patria. Christoph Prégardien, Concerto Vocale o.l.v. René Jacobs. - Jean-Philippe Rameau, ‘Forêts paisibles’, uit Les Indes galantes. Sabine Devieilhe, Les Ambassadeurs o.l.v. Alexis Kossenko. - Wolfgang Amadeus Mozart, ‘Se di lauri il crine adorno’, uit Mitridate, re di Ponto. Michael Spyres, Les Musiciens du Louvre o.l.v. Marc Minkowski. - Richard Wagner, ‘Des Augen leuchtendes Paar’, uit Die Walküre. Matthias Goerne, Hong Kong Philharmonic Orchestra o.l.v. Jaap van Zweden. - Giacomo Puccini, ‘Un bel di vedremo, uit Madama Butterfly. Renata Tebaldi, Orchestra dell’Accademia di Santa Cecilia o.l.v. Tullio Serafin. - George Benjamin, ‘Agnes and the Boy’, uit Written on Skin. Barbara Hannigan, Mahler Chamber Orchestra o.l.v. George Benjamin

Joris en Guido duiken in troebel water met de vraag: maken foute mensen ook foute muziek? Ze stuiten op een moordenaar, een jodenhater, twee collaborateurs, een paar #MeToo-gevallen en een veroordeelde ontuchtpleger. Schrik niet, er valt nog genoeg te lachen! Muziekfragmenten: - Carlo Gesualdo, Moro, lasso, La Compagnia del Madrigale - Richard Wagner, Ouverture Tannhäuser, Concertgebouworkest o.l.v. Willem Mengelberg - Henk Badings, Altvioolconcert, deel 3, Allegro molto, Dana Zemtsov - Gustav Mahler, Tweede symfonie, deel 1, Allegro maestoso, Koninklijk Concertgebouworkest o.l.v. Daniele Gatti - Nicolas Gombert, Media vita in morte sumus, Oxford Camerata o.l.v. Jeremy Summerly - Michael Haydn, Introitus, Requiem voor aartsbisschop Siegmund, Choir of the King’s Consort & The King’s Consort o.l.v. Robert King - Benjamin Britten, Was I wrong to come?, Death in Venice, English Opera Group Chorus & English Chamber Orchestra o.l.v. Steuart Bedford

Wat bespreken twee klassieke muziekjournalisten in de kerstmaand anders met elkaar dan koormuziek? De luisterreis voert van rauwe renaissance uit Vlaanderen naar zalvende Engelse meerstemmigheid en van Amsterdamse avant-garde naar glasheldere polyfoniepracht uit Letland. Tussen de bedrijven door is er ook ruimte voor pornografische liedteksten, want het moet natuurlijk wel leuk blijven. Muziekfragmenten:  - Josquin des Prez, Petite camusette, Hilliard Ensemble o.l.v. Paul Hillier - Josquin des Prez, Petite camusette, Graindelavoix o.l.v. Björn Schmelzer - Richard Wagner, Auf dem Grunde des Rheines uit Das Rheingold, Pygmalion o.l.v. Raphaël Pichon - Eric Whitacre, The Seal Lullaby, Voces8 - Robert Heppener, Del iubilo del core che esce in voce, Nederlands Kamerkoor o.l.v. Daniel Reuss - Alexander Gretsjaninov, Blessed art Thou, O Lord, Latvian Radio Choir o.l.v. Sigvards Klava - Wolfgang Rihm, Tenebrae factae sunt, Cappella Amsterdam o.l.v. Daniel Reuss - Giaches de Wert, Vox in Rama, Cappella Amsterdam o.l.v. Daniel Reuss

Sorry, maar what the f*ck is neoklassiek? Kan íemand dat aan Guido en Joris uitleggen? In deze Klassieke klets komt het waanzinnig populaire streamingfenomeen 'neoklassiek' er niet zonder kleerscheuren af. Maar de presentatoren doen uiteraard meer dan zeuren en hebben veel moois voor de luisteraars in petto. Échte neoklassieke muziek, bijvoorbeeld… Muziekfragmenten:  - Ludovico Einaudi, Nuvole Bianche - Igor Stravinsky, Octet - Joep Beving, Sleeping Lotus - Erik Satie, Gnossienne nr. 5 - Erik Satie, Musique d’ameublement - Philip Glass, Einstein on the Beach - Philip Glass, Mishima - Arvo Pärt, Spiegel im Spiegel

Wat is de aantrekkingskracht van een stem? Waarom vindt Joris de zang van Maria Callas hemelbestormend mooi, terwijl Guido haar over-the-top sentimenteel en pathetisch noemt? In deze aflevering van Klassieke klets vliegen de heren van hot naar her, om uiteindelijk een niet voorziene rode draad te ontwaren: de dood. Muziekfragmenten:  - Sandy Denny, All Our Days - Wolfgang Amadeus Mozart, Abendempfindung an Laura, Lorraine Hunt - Luigi Cherubini, Dei tuoi figli la madre uit Medea, Maria Callas, Orchestra e Coro del Teatro alla Scala, Milano o.l.v. Tullio Serafin - Luigi Cherubini, Dei tuoi figli la madre uit Medea, Lise Davidsen, London Philharmonic Orchestra o.l.v. Sir Mark Elder - William Webb, Powerful Morpheus, let thy charms, Lucille Richardot - Tarquinio Merula, Hor ch’è tempo di dormire, Michiko Takahashi, Les Cris de Paris - Franz Schubert, Abschied, Georg Nigl, Olga Pasjtsjenko