miastorie

W historii Żyrardowa, jak w soczewce, widać dzieje rewolucji przemysłowej na ziemiach polskich, perypetie świata pracy, a także wzlot i upadek ruchu robotniczego.Zapraszamy do pierwszomajowej miastorii w której spotkamy, między innymi, XIX-wiecznych fabrykantów, robotniczych buntowników, komunistycznego prezydenta oraz niepokorne szpularki, a to wszystko na przestrzeni kilkunastu dekad intensywnej żyrardowskiej historii, od ministra Druckiego-Lubeckiego po ministrę Bochniarz. O dziejach żyrardowskich ludzi pracy rozmawiają dr Jan Burek z Wydziału Historii Uniwersytetu Warszawskiego oraz Dawid Kiljański, prowadzący podcastu miastorie.

27 marca 1962 roku, po wielu miesiącach pracy garstki śmiałków, otwarta została pierwsza stała galeria sztuki współczesnej w Elblągu – Galeria EL. Otwierając ją, ponad sześć dekad temu, pośród gruzów dawnej dominikańskiej i ewangelickiej świątyni, młody plastyk przemysłowy Gerard Kwiatkowski zapewne nie przeczuwał, że w ciągu nadchodzących dziesięcioleci przedsięwzięcie to będzie stanowić unikalny na skalę Polski i Europy eksperyment artystyczny, prawdziwe laboratorium sztuki.O niezwykłych losach Kwiatkowskiego, Galerii EL i elbląskiego Biennale rozmawiają Marcin Marucha, miłośnik historii i prowadzący podcastu "Miejsca Nieoczywiste" oraz Dawid Kiljański, współprowadzący podcastu miastorie.

Dziś o godzinie 8.15 wciągnięto flagę polską na gmachu urzędu pełnomocnika Rządu Rzeczpospolitej w Szczecinie - taką notatkę 30 kwietnia 1945 roku sporządził Piotr Zaremba, pierwszy polski prezydent Szczecina. Rozpoczął się polski okres w wielowiekowej historii tego pomorskiego miasta.O jego nieoczywistych powojennych losach, żmudnej odbudowie, przejściowej wielokulturowości oraz oporowi wobec władzy komunistycznej dowiecie się z najnowszej miastorii.

Wraz z dr Joanną Orzeł z Instytutu Historii Uniwersytetu Łódzkiego, zbieramy Was w podróż śladami polskiej szlachty i magnaterii, która w XVII i XVIII coraz liczniej odwiedzała zachodnioeuropejskie miasta. Czym była “tura kawalerska”? Co w europejskich miastach interesowała szlachciców najmocniej? Jakie przed podróżą mieli o nich pojęcie przed wyjazdem z Rzeczpospolitej? Czy mieli sobie coś ze współczesnych turystów lub “erasmusowych" studentów? W jakich dramatycznych, a jednocześnie ważnych dla Europy, wydarzeniach brał udział ojciec polskiego króla jako młodzieniec?O tym wszystkim (i nie tylko), dowiecie się z dzisiejszego odcinka! Zapraszamy!

Zapraszamy na pierwsze w tym roku miastorie! Wraz z Gniewomirem Hawraszem z Instytutu Filozofii i Socjologii Polskiej Akademii Nauk zabierzemy Was do barwnego, uniwersyteckiego świata średniowiecznej i nowożytnej Padwy. Opowiemy o początkach Uniwersytetu, przejdziemy się po salach wykładowych, dowiemy się co nieco o padewskich studentach (w tym słynnych Polakach!) oraz zastanowimy czy jaką rzeczywistą wartośc ma jego motto - Universa Universis Patavina Libertas ("Wolność Padwy jest absolutnie dla każdego").Miłego słuchania!

Procesy czarownic w Salem to wiedza powszechna, ale czy słyszeliście kiedyś o walce z czartem w Kleczewie? W XVII wieku tamtejszy sąd zajmował się aż 131 sprawami oskarżonych o czary, o których opowiedział nam prof. Tomasz Wiślicz z Instututu Historii Polskiej Akademii Nauk.

W dzisiejszej miastorii rozmawiamy z Igorem Niewiadomskim z Zakładu Historii XX w. Wydziału Historii Uniwersytetu Warszawskiego, o tym jak organizowano sport w poczatkach PRL.Czy sport odbudowywano odgórnie czy oddoleni? Co wiemy o pierwszych zawodnikach? Kiedy sport przestał być zwykłym "sportem", a zaczął być propagandowym widowiskiem?Zapraszamy do wysłuchania!

W najnowszej miastorii cofamy się o kilka wieków, do Średniowiecza. Razem z Kaliną Słaboszowską, doktorantką Zakładu Nauk Pomocniczych Historii, Źródłoznawstwa i Metodologii Historii Wydziału Historii Uniwersytetu Warszawskiego, przedstawimy Wam miasto, które nigdy nie istniało, miasto-metaforę. Porozmawiamy o Księdze o Mieście Pań, autorstwa jednej z najwybitniejszych średniowiecznych pisarek, Krystyny de Pizan, uznawaną przez wielu uznawana za “pierwszą feministkę” w historii Europy.W XIV i XV wieku są dyskusje na temat tego czy umiejętności czytania i pisania psują kobiety, czy są im potrzebne, czy w ogóle kobiety mają możliwości intelektualne pozwalające na przetwarzanie tego literackiego dziedzictwa kulturowego - wspomina Kalina.To właśnie w tych okolicznościach Krystyna rozwija się intelektualnie, mając możliwość korzystania z królewskiej biblioteki francuskiego króla, Karola V. Jej przyjemne życie, zostało nagle przerwane serią tragicznych wydarzeń, które zagroziły przyszłości jej i bliskich. Krystyna nie poddała się i postanowiła wziąć na swoje barki utrzymanie rodziny, stając się pierwszą w historii kobietą, która utrzymywała się z działalności literackiej. Ba! Można powiedzieć, że była również pierwszą kobietą, która prowadziła własne “wydawnictwo”, czyli skryptorium, w którym przepisywano i pięknie iluminowano księgi.Czym jest owo “miasto Pań”? Kto je zamieszkiwał? Dlaczego to właśnie “miasto” stało się podstawą dla opowieści Krystyny? Jak sytuacja społeczna, polityczna, a także kultura miejska późnośredniowiecznej Europy wpłynęła na konstrukcję dzieła? Czy Krystyna rzeczywiście jest "pierwszą europejską feministką"?Zapraszamy do odsłuchania!

Samochody czy transport publiczny i rower? Zieleń czy beton? Usługi publiczny czy prywatne? Mieszkania własnościowe czy komunalne? Planowanie przestrzenne czy “wolna amerykanka”?To jedne z wielu pytań, które wywołują zażartą dyskusję o współczesnych miastach. Jak się okazuje, wiele z nich porusza problemy, nad którymi debatowali nasi przodkowie już na przełomie XIX i XX wieku. Wraz z drem Kamilem Śmiechowskim z Wydziału Filozoficznego-Historycznego zapraszamy Was na cofnięcie się o ponad 100 lat i przyjrzeniu się jak wygląda kondycja miast w Królestwie Polskim,“Mamy do czynienia z sytuacją, że Warszawa ma na początku XX wieku dwa gmachy szkolne - podczas gdy Kraków ma w tym samym czasie 33 - czyli staje się miastem analfbateów” - wspomina Kamil Śmiechowski.Jakie pomysły mieli polscy intelektualiści tego okresu na poprawę tzw. “kwestii miejskich”? Czy problemy, które diagnozowali różniły się wielce od naszych, współczesnych? Czy przynajmniej niektóre z proponowanych rozwiązań są nadal aktualne?Zapraszamy do wysłuchania!

II Rzeczpospolita jest tematem, który w przestrzeni publicznej odbieramy najczęściej w dwóch odmiennych rzeczywistościach. Idealnie to widać przy opisywaniu problematyki mieszkalnictwa tego okresu. Z jednej strony lubimy mówić o śmiałych i nowoczesnych założeniach modernistycznych osiedli, nowoczesnych rozwiązaniach technicznych i próbach tworzenia stworzenia prawdziwych “miast XX-go wieku”. Z drugiej - ciężko ominąć temat “ciepłych łóżek”, rodzin wielodzietnych gnieżdżących się w jednoizbowym mieszkaniu bez dostępu do światła, dołów kloacznych zamiast toalet. Kto budował w Polsce mieszkania? Jakiej jakości? Czy każdy mógł sobie pozwolić na własne cztery kąty? Jaka w budownictwie mieszkaniowym była rola młodego państwa polskiego?Na opowieść o problemach mieszkaniowych Polek i Polaków okresu międzywojennego zabieramy Was razem z doktorem Marcinem Szymańskim z Wydziału Historyczno-Filozoficznego Uniwersytetu Łódzkiego.

Zapraszamy na dwuczęściową serię opowiadającą o historii jednego z trzech najbardziej znanych osiedli drewnianych w Warszawie - Osiedla Przyjaźń.W drugiej części, Wiktor rozmawia z Jurgą Kraużlis, Joanna Zamorską oraz Bożeną Głodkowską - aktywistkami nie tylko związanymi z życiem i historią Osiedla Przyjaźń i zaangażowanymi w powstanie, ale również jego wieloletnimi mieszkankami! Dzięki temu “suche fakty” z przeszłości Osiedla są uzupełnianie dygresjami i ciekawymi opowieściami z życia osobistego. Prawdziwa “żywa historia” 😀

Zapraszamy na dwuczęściową serię opowiadającą o historii jednego z trzech najbardziej znanych osiedli drewnianych w Warszawie - Osiedla Przyjaźń.W pierwszej części, Dąbrówka Lipska, członkini Zespołu ds. Ekspertyz i Analiz Zabytków Narodowego Instytutu Dziedzictwa, opowiada o okolicznościach powstania i pierwszych latach funkcjonowania Osiedla, stworzonego z myślą o budowniczych Pałacu Kultury i Nauki. Odtwarzamy chronologię, poznajemy fakty, a także rozprawiamy się z mitami, które narosły w opowieściach o Osiedlu przez kolejne dziesięciolecia.Część druga, opowiadająca o okresie studenckim Osiedla, wyjdzie już za miesiąc 🙂

Naszą tegoroczną podróż po miastach zaczynamy od cofnięcia się do okresu Późnego Antyku, w rejon basenu Morza Śródziemnego. Poruszając się po wschodniej części Cesarstwa Rzymskiego, odwiedzając najważniejsze metropolie tego regionu jak Aleksandria, Antiochia czy Konstantynopol, opowiemy sobie o specyfice wielkich miast: kto w nich mieszkał, stanowił elitę, o będących persona non grata, a także jak liczne konflikty na tle religijnym, z jakimi mamy do czynienia w IV i V wieku, wpłynęły na sytuację ich mieszkańców.Łatwo się zgubić w zatłoczonych i hałaśliwych uliczkach antycznego świata! Aby tego uniknąć, poprosiliśmy o pomoc przewodnika, którym jest dr Paweł Filipczak z Katedry Historii Bizancjum Wydziału Historyczno-Filozoficznego Uniwersytetu Łódzkiego. Za wspaniałą wycieczkę pięknie dziękujemy, a Was zachęcamy do odsłuchania!Bene vobis!

Już jest! Kolejny odcinek Miastorii, czyli „Miejskie przyjemności”. Tym razem naszym gościem był Konrad Niemira, autor książki „Honor bez egzageracji”, z którym rozmawialiśmy o magnackich zakupach w XVIII-wiecznym Paryżu 🛍️.– Paryż oferował niesamowitą ilość atrakcji miejskich: życie nocne, życie uliczne, no i te upragnione sklepy i handlowe arterie miasta – rozpoczął naszą rozmowę Konrad. A potem mówiliśmy o tym, dlaczego wyroby francuskie były w Polsce tak pożądane, a inwestycja w strój gwarantem dobrego ożenku. Do tego afera z szampanem, początki food courtów i… brzmi tak ciekawie, że chyba musicie przesłuchać?

W odcinku premierowym rozmawiamy z Zofią Rojek, kuratorką wystawy „Niewidoczne” w Muzeum Warszawy, o sytuacji służących w Warszawie na przełomie XIX i XX wieku.– Większość mieszczan i mieszczanek czerpała ogromną przyjemność z tego, że mogła poczuć się lepiej niż ktoś inny i tego kogoś wyzyskiwać – podsumowała naszą rozmowę Zofia