Nowy Gramofon

Gruzja mimo znacznego oddalenia od Polski jest nam bliska. Tak było przed wiekami, tak jest teraz, o czym świadczy niedawno wydana książka Mateusza Parkasiewicza „Georgia”, która została nagrodzona w naszym konkursie Nowy Dokument Tekstowy. Z kolei w Muzeum Narodowym w Krakowie możemy do 15 września 2024 r. oglądać wystawę „Złote runo – sztuka Gruzji”. O ekspozycji z jej kuratorem, prof. Mirosławem Krukiem, w 98. odcinku podcastu Nowy Gramofon rozmawia Magda Huzarska-Szumiec.

„Kiedy nie było Polski niepodległej – dążyć do niej, gdy przyszła – pracować dla niej, a gdy była w potrzebie – bronić jej” – to motto działalności tej postaci. Na mocy uchwały Sejmu rok 2024 (w 150. rocznicę urodzin polityka) został ustanowiony Rokiem Wincentego Witosa w uznaniu jego zasług. O legendarnym dziś przywódcy ruchu ludowego, trzykrotnym premierze II Rzeczpospolitej w Muzeum Wincentego Witosa w Wierzchosławicach (Oddział Muzeum Ziemi Tarnowskiej) rozmawiają: - Ireneusz Dańko, - kierownik muzeum Janusz Skicki, - prawnuk Witosa - Marek Steindel, - Jan Hebda, autor książki „O Witosie inaczej”. Zapraszamy do słuchania!

Łukasz Barys pisał o tej książce: "Te wiersze to komiczne i zarazem wstrząsające sprawozdania z miasta nietętniącego wcale życiem, raczej przesiąkniętego rozkładem; Barczyk doskonale interpretuje współczesność z całą naszą technologiczną, narkotykową depresją, opowiada o ludziach tracących grunt pod nogami albo o takich, których na żaden grunt stać nie będzie; posługuje się językiem przeglądarki i ulicy zarazem, choć przecież to już żadna różnica". Z Mateuszem Barczykiem, autorem wydanego w łódzkim SPP debiutu poetyckiego "WIŃ" (2023) rozmawia krytyczka Zuzanna Sala

Powieść Itamara Vieiry Juniora „Krzywym pługiem” (Wydawnictwo GlowBook, 2023) opowiada historię dwóch sióstr żyjących w brazylijskiej hacjendzie Água Negra, gdzie rytm życia wyznacza niekiedy bezlitosny dla ich upraw klimat oraz wieczornice jarê, na których w ciała wiernych wstępują duchy „nieziemskich”, by tańczyć pośród swych wyznawców. Książka odmalowuje trudy i uroki życia codziennego ich wspólnoty, jej wyjątkową kosmogonię, a także obnaża mechanizmy niesprawiedliwości społecznych (od przemocy domowej po rasizm strukturalny i współczesne niewolnictwo), jakim stawiają czoła połączone niezwykłą siostrzaną więzią córki uzdrowiciela Zeki Kapelusznika. O tym prawdziwym fenomenem brazylijskiej literatury współczesnej w 95. odcinku Nowego Gramofonu z tłumaczem powieści – Eliaszem Chmielem – rozmawia Michał Gliński. Polskie wydanie dofinansowano ze środków Ministerstwa Kultury i Dziedzictwa Narodowego w ramach zadania "Program wsparcia współczesnej literatury niekomercyjnej przez Instytut Literatury". Zapraszamy do słuchania.

"Wzgarda" Pawła Kondratowicza to książka, którą trzeba przeczytać przynajmniej trzykrotnie: za pierwszym razem po to, żeby się dobrze bawić, za drugim – aby zrozumieć, że w tej skomplikowanej kompozycji jest coś więcej niż tylko komiczny odpał, za trzecim – aby mimo tych refleksji formalnych znów się dobrze bawić. W 94. odcinku podcastu Nowy Gramofon z laureatem V edycji konkursu Nowy Dokument Tekstowy rozmawia krytyczka Zuzanna Sala. Jeśli chcecie zostać wrzuceni w sam środek przeciekawego poetyckiego uniwersum, wypełnionego humorem, opowieściami o konflikcie i nie do końca lirycznymi statystykami – to zapraszamy do słuchania!

Jak ważnym miejscem dla Stanisława Wyspiańskiego był Wawel, może świadczyć ilość prac plastycznych i literackich, jakie artysta poświęcił wzgórzu królów polskich. Wystarczy tu wymienić dramaty takie jak choćby: „Akropolis”, „Bolesław Śmiały”, „Legenda I”, „Legenda II”, a także obrazy, projekt „Akropolis” czy projekty witraży. To właśnie o nich opowiada wystawa „Wawel Wyspiańskiego”, którą można oglądać do 21 lipca 2024 r. Z kuratorką ekspozycji na Zamku Królewskim na Wawelu - Agnieszką Janczyk - w 93. odcinku podcastu Nowy Gramofonu rozmawia Magda Huzarska-Szumiec.

Fenomen historyjek rysunkowych i legend z nimi związanych pojawia się w antycznej Grecji i Rzymie, a rozbudowane narracje obrazkowe tworzyli już nie tylko Persowie i Egipcjanie, ale mieszkańcy odległej Laponii. W książce „Narracje graficzne, formy komiksowe w Europie i Polsce do roku 1918" poznajemy średniowieczne rękopisy, biblie pauperum oraz wielkie epickie opowieści o podboju przez Normanów Wysp Brytyjskich. Od pierwszych ksiąg drukowanych z historiami w obrazach śledzimy rozwój gatunków i kolejnych twórców aż do końca Wielkiej Wojny w 1918 r. Z autorem Pawłem Chmielewskim autorem rozmawia Michał Gliński.

Książka „Pluszowe małpy, loteryjki i poetka w szufladzie” (Wydawnictwo Pascal, 2023) to swego rodzaju przewodnik literacki, z którym można wędrować po miejscach bliskich poetce. Jego autorka, Anna Piątkowska opowiada o krakowskich i zakopiańskich adresach noblistki Magdzie Huzarskiej-Szumiec w 91. odcinku naszego podcastu.

Dzisiaj mamy coś dla fanów fantastyki lub po prostu dobrej literatury - ten odcinek poświęcamy jednemu z najważniejszych polskich pisarzy współczesnych – Jackowi Dukajowi. O wydanej przez Instytut Literatury monografii „Granice ludzkiego poznania. O wybranych aspektach twórczości Jacka Dukaja” z autorem – dr Łukaszem Kuchaczykiem – porozmawiał redaktor naczelny Magazyn Biały Kruk - Grzegorz Czapski. Odcinek to zapis audio ze spotkania z publicznością z dnia 18 marca 2024 r. w Domu Literatury w Warszawie.

W 89 odcinku Dominika Baraniec rozmawia z Magdaleną Delkowską - blogerką i podróżniczką - o przecinających się pasjach: literackiej i turystycznej. Jeśli planujecie już wakacje i szukacie ciekawych kierunków, chcecie świadomie pozwiedzać różne kulturalne miejscówki, to musicie odwiedzić blog W 10 inspiracji dookoła świata oraz posłuchać naszej rozmowy! Dofinansowano ze środków Ministerstwa Kultury i Dziedzictwa Narodowego w ramach zadania „Program wsparcia współczesnej literatury niekomercyjnej przez Instytut Literatury".

Magdalena Huzarska-Szumiec rozmawia z Mateuszem Parkasiewiczem - laureatem konkursu literackiego Nowy Dokument Tekstowy 2023 w kategorii epika. Pokłosiem zwycięstwa jest książka "Georgia", wydana właśnie we współpracy z Fundacją Duży Format. Wg jury konkursu: "Georgia to z ducha egzystencjalna i generacyjna mikropowieść, oddająca lęki i niepokoje młodego pokolenia, wkraczającego w świat, w którym zacierają się granice pomiędzy tym, co rzeczywiste, a tym, co sztuczne. Gdzie nie ma już rozróżnienia pomiędzy wzniosłością a powszechnością. To świat kolekcjonerów pozornie mocnych wrażeń i płytkich uczuć górujących nad głębszą refleksją". Zachęcamy do wysłuchania rozmowy i zakupu książki, którą znajdziecie w e-sklepie IL.

W tym odcinku Patryk Kosenda rozmawia z Mariuszem Samborem - poetą i prozaikiem - o jego najnowszej książce "Pani Kołodziej" (SPP Kraków 2023). Posłuchajcie m.in. o pogodnej rozpaczy, surrealnej kontemplacji, Panu Bagnistym i duchu Roya Anderssona . Dofinansowano ze środków Ministerstwa Kultury i Dziedzictwa Narodowego w ramach zadania „Program wsparcia współczesnej literatury niekomercyjnej przez Instytut Literatury".

W 86. odcinku naszego podcastu Magda Huzarska-Szumiec rozmawia z Grzegorzem Górnym - laureatem konkursu literackiego Nowy Dokument Tekstowy 2023 w kategorii dramat. Pokłosiem zwycięstwa jest książka "Ojcze mój", wydana właśnie we współpracy z Fundacją Duży Format. Wg jury konkursu: "Sztuka wpisuje się tym samym w dość ostatnio popularny nurt w dramaturgii podejmujący temat diagnozy problemu społecznego, jakim jest kryzys ojcostwa czy męskości w ogóle. Inaczej mówiąc – Górny dotyka problemu nieobecności i złej obecności ojca w życiu dziecka. Robi to jednak w sposób niesztampowy i daleki od doraźnej publicystyki". Zachęcamy do wysłuchania rozmowy i zakupu książki, którą znajdziecie w e-sklepie Instytutu Literatury: https://bit.ly/3Iqmeqw

Patryk Kubiak rozmawia z Jackiem Fleiszfreserem o książce „Przedmieścia” - zbiorze mrocznych opowiadań o Hieronimie Kalinowskim i jego sąsiadach. Teksty łączą rzeczywistość z krainą fantazji, a autor zaprasza nas do tajemniczego świata - możemy zaprzyjaźnij się z kuzynami Boreyko i scytyjskim księciem, dowiedzieć się, co należy zrobić, gdy niebo wali się na głowę, a smażone skrzydełka doprowadzają do szału. Dofinansowano ze środków Ministerstwa Kultury i Dziedzictwa Narodowego w ramach zadania „Program wsparcia współczesnej literatury niekomercyjnej przez Instytut Literatury".

W 84. odcinku podcastu Nowy Gramofon Dominika Baraniec rozmawia z Zofią Jurczak - autorką książki "Kraków. Nieprzewodnik dla turystów i mieszkańców" (Bezdroża, 2023). Pozycja ta wpisuje się w modny (i ze wszech miar słuszny) trend turystyki zrównoważonej. Zamiast wysyłać turystów do najpopularniejszych atrakcji, podpowiada i inspiruje do odwiedzania miejsc spoza szlaku, odkrywania miasta na nowo. Dofinansowano ze środków Ministerstwa Kultury i Dziedzictwa Narodowego w ramach zadania „Program wsparcia współczesnej literatury niekomercyjnej przez Instytut Literatury". ______________________ 📘 Facebook: ⁠https://www.facebook.com/InstytutLiteratury/⁠ oraz ⁠https://www.facebook.com/nowynapis⁠ 💻 YouTube: ⁠https://www.youtube.com/c/InstytutLiteratury⁠ 📷 Instagram: ⁠https://www.instagram.com/nowynapis

W tym odcinku Magdalena Huzarska-Szumiec rozmawia z Katarzyną Kachel - autorką książki "Wszystkie moje straty" (Mando inside, 2023). Książka dotyczy traumy jaką jest utracona ciąża. Pytań w tej książce jest wiele – bolesnych, głębokich, przemieniających. Podobnie odpowiedzi – kojących, dających nadzieję, wspierających. Katarzyna Kachel oddała głos kobietom, które zwykle milczą, bo nie wiedzą, jak mówić o tym, czego doświadczyły. Ich głęboko poruszające świadectwa pozwalają zrozumieć doświadczenie bólu i dramatyczne pragnienie powrotu do życia. Uzupełniają je głosy ekspertów: psychoterapeutki, położnej, trenera oddechu, prawniczki. Dofinansowano ze środków Ministerstwa Kultury i Dziedzictwa Narodowego w ramach zadania „Program wsparcia współczesnej literatury niekomercyjnej przez Instytut Literatury". ______________________ 📘 Facebook: ⁠https://www.facebook.com/InstytutLiteratury/⁠ oraz ⁠https://www.facebook.com/nowynapis⁠ 💻 YouTube: ⁠https://www.youtube.com/c/InstytutLiteratury⁠ 📷 Instagram: ⁠https://www.instagram.com/nowynapis

Magdalena Huzarska-Szumiec rozmawia w naszym studio z Agnieszką Stabro, autorką książki "Igor Mitoraj. Polak o włoskim sercu" (Dom Wydawniczy Rebis, 2022). Agnieszka Stabro podążyła śladami najsłynniejszego polskiego rzeźbiarza, by w miejscach, które były znaczące w jego życiu, szukać odpowiedzi na pytania o źródła artystycznego geniuszu. Aby uzupełnić narrację, przeprowadziła rozmowy z osobami, które znały Mitoraja nie tylko zawodowo, ale też prywatnie. Dofinasowano ze środków Ministerstwa Kultury i Dziedzictwa Narodowego w ramach zadania „Program wsparcia współczesnej literatury niekomercyjnej przez Instytut Literatury". ______________________ 📘 Facebook: https://www.facebook.com/InstytutLiteratury/ oraz https://www.facebook.com/nowynapis 💻 YouTube: https://www.youtube.com/c/InstytutLiteratury 📷 Instagram: https://www.instagram.com/nowynapis

W 81. odcinku zapuszczamy się w kampową podróż tropem detektywa będącego miksem (naszym zdaniem) porucznika Borewicza i Lesliego Nielsena. Z Andrzejem Graulem, autorem debiutu prozatorskiego „Inspektor Wołeczek i żar Czungpalarmy” (Wydawnictwo GlowBook, 2023), rozmawiamy m.in. o realizmie magicznym, miszmaszu gatunkowym i nietypowym harcerstwie. Książka oraz rozmowa zostały dofinasowane ze środków Ministerstwa Kultury i Dziedzictwa Narodowego w ramach zadania „Program wsparcia współczesnej literatury niekomercyjnej przez Instytut Literatury. ______________________ 📘 Facebook: https://www.facebook.com/InstytutLiteratury/ oraz https://www.facebook.com/nowynapis 💻 YouTube: https://www.youtube.com/c/InstytutLiteratury 📷 Instagram: https://www.instagram.com/nowynapis

W 80. odcinku Katarzyna Ophelia Koćma gości w naszym studio Joannę Krystynę Radosz, autorkę (ostatnio) "Dziewczyny w różowym" (Wydawnictwo Mięta, 2023). Rozmowa nie tylko dla fanów young adult! Tematy fantastyczne, translatorskie, fandomowe i wiele innych. Dobrego słuchania! ______________________ 📘 Facebook: https://www.facebook.com/InstytutLiteratury/ oraz https://www.facebook.com/nowynapis 💻 YouTube: https://www.youtube.com/c/InstytutLiteratury 📷 Instagram: https://www.instagram.com/nowynapis

Pisarz, malarz, społecznik, polityk i... Gospodarz z "Wesela" Wyspiańskiego. Jednak Włodzimierz Tetmajer to postać, którą ciężko sprowadzić tylko do papierowej kreacji. Był jednym z czołowych przedstawicieli Młodej Polski. W swoim malarstwie tworzył głównie wiejskie sceny rodzajowe, czerpiąc m. in. z życia podkrakowskich wówczas Bronowic. Głosił ważną rolę ludu, nie popadając w prostą chłopomanię. O twórczości i życiu Włodzimierza Tetmajera w naszym studio Ireneusz Dańko rozmawia z Joanną Zdebską-Schmidt, kierowniczką Rydlówki oraz Zofią Gręplowską – wnuczką artysty i Elżbieta Konstanty – jego prawnuczka.

Wracamy do poezji w rozmowie z Anną Adamowicz - laureatką Nagrody im. Wisławy Szymborskiej. Z autorką rozmawia krytyczka i redaktorka kwartalnika "KONTENT" - Zuzanna Sala. Zajawy: prywatność i queerowość. Ostre opinie o prozie. Tytania Skrzydło i humor. Książki napisane i te nadchodzące. I wiele innych! Odcinek dofinansowano ze środków Ministerstwa Kultury i Dziedzictwa Narodowego w ramach zadania „Program wsparcia współczesnej literatury niekomercyjnej przez Instytut Literatury”. Dobrego słuchania! ______________________ 📘 Facebook: https://www.facebook.com/InstytutLiteratury/ oraz https://www.facebook.com/nowynapis 💻 YouTube: https://www.youtube.com/c/InstytutLiteratury 📷 Instagram: https://www.instagram.com/nowynapis

W pierwszym odcinku roku 2024 mamy świetną rozmowę dla ludzi zainteresowanych teatrem i dramatem. Do naszego studia zaprosiliśmy prof. Annę Burzyńską, z którą Paweł Szumiec porozmawiał nie tylko o najnowszej książce "Wywoływacz lawin i inne tragikomedii" (ADiT), ale również o "Niclandzie", sztuce dobrze skrojonej, konstrukcjach świata, dramacie gratunkowym i rozbrajaniu śmiechem. Odcinek dofinansowano ze środków Ministerstwa Kultury i Dziedzictwa Narodowego w ramach zadania „Program wsparcia współczesnej literatury niekomercyjnej przez Instytut Literatury” Dobrego słuchania! ______________________ 📘 Facebook: https://www.facebook.com/InstytutLiteratury/ oraz https://www.facebook.com/nowynapis 💻 YouTube: https://www.youtube.com/c/InstytutLiteratury 📷 Instagram: https://www.instagram.com/nowynapis

W roku 2023 obchodziliśmy rok Jana Matejki. W kolejnym odcinku rozmawiamy o wystawie w Muzeum Narodowym w Krakowie: „Matejko. Malarz i historia”. Wystawa przybliża to fascynujące oblicze sztuki krakowskiego artysty, prezentując zarówno wspomniane obrazy wielkiego cyklu historycznego, jak i dziesiątki prac mniejszych formatem, ale doniosłych treścią (w tym pochodzących ze zbiorów prywatnych oraz zagranicznych), a także szkice i rekwizyty wykorzystywane w procesie twórczym - w sumie ponad trzysta dzieł ukazujących bogactwo tych dokonań. Przypomina także o społecznych zasługach Matejki, gromadząc liczne świadectwa wdzięczności i uznania kierowane na jego ręce. Więcej opowiada w odcinku kurator prof. UAM dr. hab. Michał Haake. Dobrego słuchania! ______________________ 📘 Facebook: https://www.facebook.com/InstytutLiteratury/ oraz https://www.facebook.com/nowynapis 💻 YouTube: https://www.youtube.com/c/InstytutLiteratury 📷 Instagram: https://www.instagram.com/nowynapis

Jan Matejko to jeden z najwybitniejszych artystów w dziejach Polski – jego twórczość, ale także niezłomna postawa obywatelska sprawiły, że na stałe zapisał się na kartach historii kraju. W związku z przypadającymi w tym roku trzema ważnymi datami, tj.: 185. rocznicą urodzin Jan Matejki, 130. rocznicą jego śmierci oraz 125. rocznicą powstania pierwszego biograficznego muzeum na ziemiach polskich – Domu Jana Matejki, Muzeum Narodowe w Krakowie stało się inicjatorem pomysłu na ustanowienie 2023 roku Rokiem Jana Matejki. Z tej okazji rozmawiamy z Martą Kłak-Ambrożkiewicz, kustoszką Muzeum Dom Jana Matejki w Krakowie. Dobrego słuchania! ______________________ 📘 Facebook: https://www.facebook.com/InstytutLiteratury/ oraz https://www.facebook.com/nowynapis 💻 YouTube: https://www.youtube.com/c/InstytutLiteratury 📷 Instagram: https://www.instagram.com/nowynapis

Tym razem w naszym studio gościmy Kacpra Wodiczkę, młodego prozaika, który zadebiutował w tym roku powieścią „Piękny dzień na demokrację” (Wydawnictwo Ha!art), o której poeta Robert Rybicki pisał: "Dzieje się zarówno w narracji, monologu, dialogu, pentalogu i heksalogu, (...) autor plecie wątki w misterny, a i zawadiacki, sposób". O tej wyjątkowej książce z autorem rozmawia redaktor NNCT - Michał Gliński. Odcinek dofinansowano ze środków Ministerstwa Kultury i Dziedzictwa Narodowego w ramach zadania „Program wsparcia współczesnej literatury niekomercyjnej przez Instytut Literatury” Dobrego słuchania! ______________________ 📘 Facebook: https://www.facebook.com/InstytutLiteratury/ oraz https://www.facebook.com/nowynapis 💻 YouTube: https://www.youtube.com/c/InstytutLiteratury 📷 Instagram: https://www.instagram.com/nowynapis

W 73. odcinku gościmy dr. Pawła Dybałę - tłumacza mang, badacza zajmującego się m.in. żartami w kulturze japońskiej oraz dr Lily Adamowicz - autorkę książki "Krajobraz fantazji. Harajuku w ujęciu transkulturowym". Rozmowę o tym, jak przechodzi się od zainteresowań do badań, o zetknięciu się z rzeczywistą kulturą Japonii, o fenomenie popularności w tym kraju "Alicji w krainie czarów" i fandomie - poprowadziła Katarzyna Ophelia Koćma. Dobrego słuchania! ______________________ 📘 Facebook: https://www.facebook.com/InstytutLiteratury/ oraz https://www.facebook.com/nowynapis 💻 YouTube: https://www.youtube.com/c/InstytutLiteratury 📷 Instagram: https://www.instagram.com/nowynapis

W 2024 będziemy obchodzić 100. rocznicę urodzin jednego z najważniejszych polskich poetów - Zbigniewa Herberta. Z tej okazji zapraszamy Was do wysłuchania rozmów z p. Beatą Lechnio - siostrzenicą pisarza, która dba o jego spuściznę. W trzeciej, ostatniej już części posłuchamy dalszej opowieści o więziach rodzinnych, przywiązaniu do tradycji i wartości, ale również dogłębnej znajomości cierpienia. Zrealizowano ze środków Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego w ramach zadania "Nieznani Polacy. Nieznane historie". ______________________ 📘 Facebook: https://www.facebook.com/InstytutLiteratury/ oraz https://www.facebook.com/nowynapis 💻 YouTube: https://www.youtube.com/c/InstytutLiteratury 📷 Instagram: https://www.instagram.com/nowynapis

W 2024 będziemy obchodzić 100. rocznicę urodzin jednego z najważniejszych polskich poetów - Zbigniewa Herberta. Z tej okazji zapraszamy Was do wysłuchania rozmów z p. Beatą Lechnio - siostrzenicą pisarza, która dba o jego spuściznę. W drugiej części posłuchamy opowieści o domu rodzinnym Poety. Wracamy do przedwojennego Lwowa, ale również wkraczamy jako słuchacze w okrutne czasy wojenne i ich skutki - poczucie wykorzenienia i traumy, które odcisnęły piętno zbiorowe - na narodzie, jak i indywidualne - na członkach rodziny Herbertów. Zrealizowano ze środków Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego w ramach zadania "Nieznani Polacy. Nieznane historie". ______________________ 📘 Facebook: https://www.facebook.com/InstytutLiteratury/ oraz https://www.facebook.com/nowynapis 💻 YouTube: https://www.youtube.com/c/InstytutLiteratury 📷 Instagram: https://www.instagram.com/nowynapis

W 2024 będziemy obchodzić 100. rocznicę urodzin jednego z najważniejszych polskich poetów - Zbigniewa Herberta. Z tej okazji zapraszamy Was do wysłuchania rozmów z p. Beatą Lechnio - siostrzenicą pisarza, która dba o jego spuściznę. W części pierwszej dowiadujemy się między innymi, jaką rolę w rodzinie pełnił Poeta, jak funkcjonował między wizerunkami niezłomnego artysty a "wujka Zbyszka", przesyłającego kredki zza granicy. W końcu słuchamy o chorobach autora i rodzinnym radzeniem sobie z przeciwnościami losu. Zrealizowano ze środków Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego w ramach zadania "Nieznani Polacy. Nieznane historie". ______________________ 📘 Facebook: https://www.facebook.com/InstytutLiteratury/ oraz https://www.facebook.com/nowynapis 💻 YouTube: https://www.youtube.com/c/InstytutLiteratury 📷 Instagram: https://www.instagram.com/nowynapis

Emigracja, Czarnyszewicz i geografia przygody - tak nasz dzisiejszy gość, dr Ireneusz Staroń, sekreterz redakcji kwartalnika "Nowy Napis", zajawia najnowszy numer poświęcony prozie emigracyjnej. M.in. o Józefie Mackiewiczu, Józefie Łobodowskim czy Michale Kryspinie Pawlikowskim z dr Staroniem porozmawia badaczka literatury i poetka - dr Paulina Subocz-Białek. Dobrego słuchania! ______________________ 📘 Facebook: https://www.facebook.com/InstytutLiteratury/ oraz https://www.facebook.com/nowynapis 💻 YouTube: https://www.youtube.com/c/InstytutLiteratury 📷 Instagram: https://www.instagram.com/nowynapis

52 tysiące czytelniczek i czytelników odwiedziło w dniach 26 - 29 października Centrum Targowo-Kongresowe EXPO Kraków. Za nami 26. Międzynarodowe Targi Książki. Instytut Literatury zaprezentował własne stoisko, ale wyszliśmy poza nie i sprawdziliśmy: co czytacie i czy warto stać trzy godziny w kolejce po autograf ulubionego autora. Korzystając z okazji, że Targi Książki to także wydarzenie branżowe, zbadaliśmy polską niszę self-publisherów i zastanawialiśmy się, czy to przyszłość rodzimego rynku wydawniczego. A teraz i Was zapraszamy w podróż po Wiśle oraz Dunaju, a także Bratysławie, Wiedniu czy Lwowie, czyli przestrzeniach EXPO Kraków wraz z mikrofonem Nowego Gramofonu. ______________________ 📘 Facebook: https://www.facebook.com/InstytutLiteratury/ oraz https://www.facebook.com/nowynapis 💻 YouTube: https://www.youtube.com/c/InstytutLiteratury 📷 Instagram: https://www.instagram.com/nowynapis

Do tej pory region, znajdujący się między Morzem Bałtyckim, Adriatyckim i Czarnym, traktowany był jak monolit, który leży między zachodnią Europą a Rosją. Teraz należące do niego państwa mówią własnym głosem, a społeczność anglosaska ma szansę poznać ich historię i literaturę. Staje się to dzięki „Trimarium” - międzynarodowemu pismu, wydawanemu przez Instytut Literatury, o którym w 67. odcinku podcastu Nowy Gramofon opowiada jego redaktor naczelny dr Paweł F. Nowakowski. ______________________ 📘 Facebook: https://www.facebook.com/InstytutLiteratury/ oraz https://www.facebook.com/nowynapis 💻 YouTube: https://www.youtube.com/c/InstytutLiteratury 📷 Instagram: https://www.instagram.com/nowynapis

Po Nocy Poezji nadszedł czas na Noc Księgarń! 13 października 2023 r. w 170 księgarniach z ponad 60 miast odbywały się kiermasze, spotkania z autorami, konkursy, warsztaty, wykłady, koncerty. My wzięliśmy udział w spacerze literackim z pisarką Barbarą Sadurską. Odwiedziliśmy wspaniałe krakowskie księgarnie: Spółdzielnię Ogniwo, De Revolutionibus Books, Lokatora i Tajfuny. Nasza przewodniczka opowiadała m.in. o księgarniach Podgórza i Kazimierza, których już nie ma oraz, o „Podgórzu undergroundowym”, o kinach studyjnych i innych swoich ulubionych miejscach, a przede wszystkim o bohaterze książki „Czarny hetman”, który również mieszkał po prawej stronie Wisły. ______________________ 📘 Facebook: https://www.facebook.com/InstytutLiteratury/ oraz https://www.facebook.com/nowynapis 💻 YouTube: https://www.youtube.com/c/InstytutLiteratury 📷 Instagram: https://www.instagram.com/nowynapis

W dniach 6-8.10.2023 Krakowie odbywały się spotkania, warsztaty i spacery literackie w ramach 13. Nocy Poezji. W tym roku motywem przewodnim wydarzenia były „Milczenie i cisza w poezji”. Ogrywaliśmy tabu, słuchaliśmy o ludowym bardzie z Kazimierza, slamowaliśmy na sabacie u Noblistki. Zapraszamy do naszego przeglądu kulturalnego w ramach 65. odcinka podcastu Nowy Gramofon! ______________________ 📘 Facebook: https://www.facebook.com/InstytutLiteratury/ oraz https://www.facebook.com/nowynapis 💻 YouTube: https://www.youtube.com/c/InstytutLiteratury 📷 Instagram: https://www.instagram.com/nowynapis

W 64. odcinku rozmawiamy z Olgą Rembielińską z kolektywu Rave Fm, która opowiada o swoim debiucie poetyckim "Klaster" (Wydawnictwo Ha!art, 2023). Usłyszycie m.in. o hardkorowych wierszach, mocy mitu i ortalionu, pąkach surrealizmu, etnologii i historii muzyki elektronicznej. Dobrego słuchania! ______________________ 📘 Facebook: https://www.facebook.com/InstytutLiteratury/ oraz https://www.facebook.com/nowynapis 💻 YouTube: https://www.youtube.com/c/InstytutLiteratury 📷 Instagram: https://www.instagram.com/nowynapis

W tym odcinku ruszamy w miasto i sprawdzamy, jak zapowiada się kulturalna jesień w Krakowie. Zapraszamy na "Obraz Złotego Wieku” - największą wystawę w historii Wawelu, na którą sprowadzono ponad 400 zabytków z muzeów i bibliotek na świecie. Dowiadujemy się, co na swoje 40-lecie zaprezentuje Nowohuckie Centrum Kultury. Pytamy również o plany Muzeum Krakowa i szykujemy się na najnowszą edycję festiwalu Sacrum Profanum. Dobrego słuchania! ______________________ 📘 Facebook: https://www.facebook.com/InstytutLiteratury/ oraz https://www.facebook.com/nowynapis 💻 YouTube: https://www.youtube.com/c/InstytutLiteratury 📷 Instagram: https://www.instagram.com/nowynapis

Ukraiński rzeźbiarz prof. Mykola Lampeka pracuje właśnie nad najnowszymi swoimi dziełami w Galerii Sztuki Batko, mieszczącej się we wsi Ochojno nieopodal Świątnik Górnych. Powstaje tam rzeźba z kamienia i szereg prac ceramicznych, w tym wizerunek kozaka Mamaja, który Instytut Literatury będzie wręczał pisarzom jako nagrodę w organizowanych przez siebie konkursach. O sytuacji w Ukrainie i procesie twórczym opowiada artysta oraz współwłaścicielka galerii Wiesława Batko. Zapraszamy zarówno słuchaczy polskojęzycznych, jak i posługujących się językiem ukraińskim! Ilustracja: wykorzystano obraz "Kozak bandurzysta" z XIX w., przedstawiający bohatera folkloru ukraińskiego Kozaka Mamaja, MCK ______________________ 📘 Facebook: https://www.facebook.com/InstytutLiteratury/ oraz https://www.facebook.com/nowynapis 💻 YouTube: https://www.youtube.com/c/InstytutLiteratury 📷 Instagram: https://www.instagram.com/nowynapis

Bohaterka obrazu „Polonia” z 1918 roku ma twarz Marii Balowej, wielkiej miłości i muzy malarza. Podobno Malczewski, nie mogąc w 1914 roku walczyć za ojczyznę, postanowił poświęcić dla niej miłość do kobiety i rozstać się z Marią. Dlatego postać Polonii zrywającej okowy może być rodzajem przeniesienia prywatnych uczuć w inną sferę miłości, miłości do Polski – opowiada historyczka sztuki, Urszula Kozakowska-Zaucha w 61. odcinku naszego podcastu. Kuratorka Działu Sztuki Nowoczesnej Muzeum Narodowego w Krakowie w pierwszym numerze kwartalnika „Trimarium” – pisma wydawanego przez Instytut Literatury, opublikowała interesujący artykuł pt. „Jacka Malczewskiego malowane dzieje”. Opowiada on o tym, jak malarz przygotowywał swoich rodaków do odzyskania niepodległości. Dobrego słuchania! ______________________ 📘 Facebook: https://www.facebook.com/InstytutLiteratury/ oraz https://www.facebook.com/nowynapis 💻 YouTube: https://www.youtube.com/c/InstytutLiteratury 📷 Instagram: https://www.instagram.com/nowynapis

Andrzej Sosnowski, Lana del Rey, Rychu Peja - a co by powiedział Henryk Bereza? Motory dla fikcji czy kulturowe paliwko, z którego czerpie Mateusz Górniak są praktycznie nieprzebrane. Pisarz, dramaturg, redaktor "Stonera Polskiego", autor nominowany do wielu nagród literackich za debiut "Trash story" (Wydawnictwo Ha!art, 2022) - wpadł do naszego studia, żeby w ramach 60. odcinka podcastu Nowy Gramofon porozmawiać z Michałem Glińskim o "Dwóch powieściach ruchu" (Wydawnictwo Filtry, 2023). Dobrego słuchania! ______________________ 📘 Facebook: https://www.facebook.com/InstytutLiteratury/ oraz https://www.facebook.com/nowynapis 💻 YouTube: https://www.youtube.com/c/InstytutLiteratury 📷 Instagram: https://www.instagram.com/nowynapis

Wygrywający podmiot, lepienie wierszy jako perfo i podszewka z hormonów. Dzisiejszy odcinek kierujemy do sympatyków młodej poezji. Joanna Łępicka rozmawia z Gustawem Owczarskim - poetą, redaktorem magazynu "Trytytka", autorem książki "Trap Krypt" (KONTENT, 2023). Książkę dofinansowano ze środków Ministerstwa Kultury i Dziedzictwa Narodowego w ramach zadania „Program wsparcia współczesnej literatury niekomercyjnej przez Instytut Literatury” Dobrego słuchania! ______________________ 📘 Facebook: https://www.facebook.com/InstytutLiteratury/ oraz https://www.facebook.com/nowynapis 💻 YouTube: https://www.youtube.com/c/InstytutLiteratury 📷 Instagram: https://www.instagram.com/nowynapis

Rok 2023 został ustanowiony uchwałą Sejmu RP Rokiem Jerzego Nowosielskiego. „Malarstwo Nowosielskiego to malarstwo rozpięte na ramionach miłości „niebiańskiej” i miłości „ziemskiej”. Rozdarty przez te dwie miłości malarz przypomina czasem anioła, a czasem nietoperza wiszącego w podziemiach opuszczonej świątyni” - twierdził Tadeusz Różewicz. A my przy tej okazji zaprosiliśmy do studia radiowego dwie znakomite historyczki sztuki i znawczynie sztuki Nowosielskiego - Julitę Delugę i Agatę Jabłońską. Odcinek o wybitnym malarzu i jego balansie pomiędzy sacrum a profanum prowadzi Michał Gliński. ______________________ 📘 Facebook: https://www.facebook.com/InstytutLiteratury/ oraz https://www.facebook.com/nowynapis 💻 YouTube: https://www.youtube.com/c/InstytutLiteratury 📷 Instagram: https://www.instagram.com/nowynapis

🎧 „Najtrudniej nam teraz tworzyć dla dzieci” Kiedy wybuchła wojna, część ukraińskich pisarzy nie miała siły pisać. Inni szukali schronienia w literaturze. O swoich doświadczeniach związanych z twórczością po inwazji Rosji opowiadają Ołesia Mamczycz i Marianna Kijanowska. Pisarki, z których jedna współpracuje z Instytutem Literatury, a druga jest jego rezydentką, razem z Natalią Belczenko spotkają się z czytelnikami 22 sierpnia 2023 r. o godz. 19:00 w kawiarnio-księgarni „Nić” przy ul. Sławkowskiej 28. Rozmowa odbędzie się w ramach Art-Pikniku trwającego w Krakowie od 20 do 27 sierpnia z okazji Dni Niepodległości Ukrainy.

Stenogramy z wakacji, różne nieskończoności i strategie ironii. W 56. odcinku pozostajemy przy poezji najnowszej. Z Mateuszem Żaboklickim, autorem wydanej nakładem Fundacji KONTENT książki „Letnisko”, rozmawia redaktor „Nowego Napisu” - Adam Leszkiewicz! Książkę dofinansowano ze środków Ministerstwa Kultury i Dziedzictwa Narodowego w ramach zadania „Program wsparcia współczesnej literatury niekomercyjnej przez Instytut Literatury”. ______________________ 📘 Facebook: https://www.facebook.com/InstytutLiteratury/ oraz https://www.facebook.com/nowynapis 💻 YouTube: https://www.youtube.com/c/InstytutLiteratury 📷 Instagram: https://www.instagram.com/nowynapis

🎧 Klakierzy dziwolągów, Dziejuch i witalność. W tym odcinku gościmy Kamila Kawalca - poetę i redaktora magazynu "zakład", który opowiada o swoim debiucie "Wieża Gabba" (Fundacja Duży Format, 2022). Usłyszycie też o kolejnej książce Kamila, dotyczącej Odry i jej opiekuna Wiadrusa, która powstaje w ramach stypendium literackiego miasta Wrocławia. Z autorem rozmawia Patryk Kosenda ze "Stonera Polskiego". Dobrego słuchania! ______________________ 📘 Facebook: https://www.facebook.com/InstytutLiteratury/ oraz https://www.facebook.com/nowynapis 💻 YouTube: https://www.youtube.com/c/InstytutLiteratury 📷 Instagram: https://www.instagram.com/nowynapis

28 lipca 1998 roku odszedł Zbigniew Herbert. W 25. rocznicę śmierci jednego z największych Poetów XX wieku do naszego studia zaprosiliśmy znawcę jego twórczości - dyrektora IL dr. hab. Józefa Marię Ruszara, który opowiada o związkach poezji i ekonomii w życiu Herberta. Dzięki wydanej przez Instytut Literatury książce „Zapasy ze światem Zbigniewa Herberta”, możemy dowiedzieć się, jak autorowi udawało się funkcjonować w rzeczywistości PRL-u i jakich musiał dokonywać w związku z tym wyborów. Zapraszamy do słuchania! ______________________ 📘 Facebook: https://www.facebook.com/InstytutLiteratury/ oraz https://www.facebook.com/nowynapis 💻 YouTube: https://www.youtube.com/c/InstytutLiteratury 📷 Instagram: https://www.instagram.com/nowynapis

Kryptowaluty, preppersi, bukmacherka. Bunkier, termos, metropolia. Koniec świata, weird, piłeczka. Możemy tak długo, jedno jest pewne - bohater tej powieści na pewno kupił już sobie komputer. W 53. odcinku gościmy Łukasza Krukowskiego i rozmawiamy o jego trzeciej książce - "Mam przeczucie" (Wydawnictwo Cyranka, 2023). Z autorem rozmawia Patryk Kosenda ze "Stonera Polskiego". Zapraszamy do słuchania! ______________________ 📘 Facebook: https://www.facebook.com/InstytutLiteratury/ oraz https://www.facebook.com/nowynapis 💻 YouTube: https://www.youtube.com/c/InstytutLiteratury 📷 Instagram: https://www.instagram.com/nowynapis

Wracamy do poezji! "Wierzę, tak jak Platon, że poeci, którzy dostali dar od Boga, mają możliwość doświadczania świata głębiej i wyrażenia tego słowami. I Jan Polkowski należy do tego rzadkiego grona szczęśliwców, którzy otrzymali ten dar" – mówi dr hab. Józef Maria Ruszar, autor książki „Na ziemi i w niebie. Szkice o ziemskiej i niebieskiej ojczyźnie Jana Polkowskiego” wydawanej przez Instytut Literatury. Zapraszamy do słuchania! ______________________ 📘 Facebook: https://www.facebook.com/InstytutLiteratury/ oraz https://www.facebook.com/nowynapis 💻 YouTube: https://www.youtube.com/c/InstytutLiteratury 📷 Instagram: https://www.instagram.com/nowynapis

Ptasie pogotowie, polifonie i piękno! W 51. odcinku redaktorka Stonera Polskiego - Joanna Łępicka - rozmawia z pisarką i dramaturżką Zofią Skrzypulec. Rozmowa m.in. o nadchodzącym debiucie książkowym, doświadczeniach pracy z aktorami i spektaklach poetyckich. Zapraszamy do słuchania! ______________________ 📘 Facebook: https://www.facebook.com/InstytutLiteratury/ oraz https://www.facebook.com/nowynapis 💻 YouTube: https://www.youtube.com/c/InstytutLiteratury 📷 Instagram: https://www.instagram.com/nowynapis

Ukazał się 17. numer wydawanego przez Instytut Literatury kwartalnika kulturalnego „Nowy Napis”, tym razem poświęcony twórczości Jarosława Marka Rymkiewicza. Autorem jednego z artykułów jest prof. Maciej Urbanowski, który pisze o  „Tetralogii polskiej” pisarza, czyli cyklu jego czterech książek zatytułowanych: „Wieszanie”, „Kinderszenen”, „Samuel Zborowski” i „Reytan. Upadek Polski”.  Zapraszamy do rozmowy literaturoznawcą i historykiem literatury z Uniwersytetu Jagiellońskiego. ______________________ 📘 Facebook: https://www.facebook.com/InstytutLiteratury/ oraz https://www.facebook.com/nowynapis 💻 YouTube: https://www.youtube.com/c/InstytutLiteratury 📷 Instagram: https://www.instagram.com/nowynapis

Poezja na poziomie boss, dadaistyczne rozkminy i SIARKA TARNOBGRZEG PANY. W 49. odcinku podcastu Nowy Gramofon krytyczka i redaktorka KONTENTu Zuzanna Sala rozmawia z Wojciechem Kopciem o jego drugiej książce poetyckiej - "jest taki konik" (wydawnictwo papierwdole, 2023). W drugiej części odcinka Patryk Kosenda zaprasza do udziału w młodoliterackich konkurach: SNUJ STORY 2023 oraz Konkurs PODAJ FRAZĘ 2023. Przypominamy również laureatów i ich utwory z edycji 2022. ______________________ 📘 Facebook: https://www.facebook.com/InstytutLiteratury/ oraz https://www.facebook.com/nowynapis 💻 YouTube: https://www.youtube.com/c/InstytutLiteratury 📷 Instagram: https://www.instagram.com/nowynapis