Polacy Światu

Życie między dwoma krajami jeszcze kilkanaście lat temu wydawało się luksusem lub skomplikowaną emigracją. Dziś, ponad dwie dekady po wejściu do Unii Europejskiej, dla wielu Polaków staje się naturalnym wyborem. Dom w Polsce, drugi we Włoszech, regularne podróże, praca zdalna i codzienność podzielona między dwa porządki kulturowe to coraz częstszy scenariusz. Anna Mioduszewska od kilku lat funkcjonuje właśnie w taki sposób – opowiada o drodze do spełnienia marzenia o domu we Włoszech, o formalnościach i różnicach prawnych, ale też o relacjach z sąsiadami, poczuciu „bycia u siebie” i swobodzie, jaką daje życie bez jednego centrum. To rozmowa o nowoczesnym modelu codzienności, w którym granice istnieją głównie na mapie. Podcast został zrealizowany przez Ministerstwo Spraw Zagranicznych RP. 

Ewa Szumilas opowiada, w jaki sposób  architektka z Polski odnalazła swoje miejsce w sercu Bliskiego Wschodu. Artystka zabiera nas w podróż przez świat wysokiej klasy designu, gdzie szlachetne materiały spotykają się z tradycyjnym rzemiosłem. W rozmowie odkrywa kulisy swojej pracy z lokalnymi rzemieślnikami, tłumaczy specyfikę libańskiego rynku oraz opowiada o wyzwaniach, jakie stawiają różnice kulturowe – od negocjacji cenowych po podejście do terminowości. Autorka prestiżowych projektów, takich jak monumentalna instalacja w Muzeum NABU czy nagrodzona renowacja willi na Malediwach, dzieli się swoimi doświadczeniami życia w kraju "powstającym z popiołów". Opowiada, jak libański blichtr i luksus wpłynęły na jej estetykę oraz dlaczego jej meble są poetycką syntezą dwóch światów. Ewa Szumilac mówi nie tylko o architekturze, ale także o determinacji, budowaniu marki osobistej w trudnych warunkach i o tym, jak bycie Polką za granicą pomaga w osiąganiu ambitnych celów. Zapraszamy na fascynujące spotkanie z artystką, która udowadnia, że design nie zna granic. Podcast został zrealizowany przez Ministerstwo Spraw Zagranicznych RP. 

Konkurs Interstudent 2026 przeszedł do historii dzięki wprowadzeniu nagrody dedykowanej studentom polonijnym. Jej pierwszym laureatem został Nicola Secci, który dostrzegł w Polsce przestrzeń dynamicznego rozwoju i nowe możliwości. Konkurs został zorganizowany przez Fundację Edukacyjną Perspektywy, przy współpracy z Ministerstwem Spraw Zagranicznych w zakresie nowej kategorii konkursowej – najlepszy student polonijny. Wręczenie wyróżnienia wpisało się w szerszą debatę na temat umiędzynarodowienia polskiego szkolnictwa wyższego oraz budowania trwałych relacji z polską diasporą. W dyskusji panelowej podczas konferencji „Studenci zagraniczni w Polsce” zorganizowanej przez Fundację we współpracy z Uniwersytetem Jagiellońskim i KRASP w Krakowie, w styczniu 2026, udział wzięli m.in. Anna Sochańska, dyrektor Departamentu Współpracy z Polonią i Polakami za Granicą MSZ oraz rektorzy i wicerektorzy polskich uczelni wyższych. Rozmówcy w audycji podkreślają, że młodzi Polacy wychowani za granicą pełnią rolę „naturalnych ambasadorów”, łączących Polskę z globalnym rynkiem pracy i nauki. Jednocześnie wskazują na potrzebę wprowadzania ułatwień systemowych, które pozwolą w pełni wykorzystać ich potencjał. Nowa kategoria konkursowa stanowi krok w kierunku budowy nowoczesnej, globalnej wspólnoty polskiej oraz wzmocnienia pozycji Polski na edukacyjnej mapie świata. Podcast został zrealizowany przez Ministerstwo Spraw Zagranicznych RP. 

Zuzanna mieszkała w lesie, a Jurek po latach wegetacji na dublińskich ulicach, odzyskał zdrowie i kontakt z rodziną. Emigracja nie zawsze oznacza same sukcesy i „złote góry”. Niekiedy jest bolesnym zderzeniem z rzeczywistością. W siedzibie Barki w Dublinie spotykamy się z Ewą Sadowską, dyrektor zarządzającą Barki w UK i Irlandii, oraz Anetą Kubas, koordynatorką projektu w Irlandii. Fundacja, założona przez Barbarę i Tomasza Sadowskich, od lat wspiera osoby wykluczone społecznie, proponując im coś więcej niż pomoc materialną – oferuje wspólnotę i model „liderów”, czyli osób, które same pokonały kryzys i dziś wyciągają rękę do innych. W rozmowie poruszamy trudne tematy: mechanizmy wpadania w bezdomność za granicą, walkę z nałogami oraz wyzwania, przed jakimi stają Polacy oszukani przez nieuczciwych pracodawców. Przedstawicielki Barki opowiadają, jak wygląda ich codzienna praca, współpraca z Ambasadą RP w Dublinie oraz proces bezpiecznego powrotu do kraju.  Podcast został zrealizowany przez Ministerstwo Spraw Zagranicznych RP. 

Branża filmowa to świat oparty na rekomendacjach, w którym oferty pracy niemal nie istnieją. Mimo to Piotr Bodak, polski artysta, który po studiach w Łodzi postawił wszystko na jedną kartę i wyjechał do Madrytu, udowodnił, że emigrant także może odnieść sukces. Jego początki były zderzeniem z twardą rzeczywistością: 250 wysłanych CV przyniosło zaledwie jedną realną szansę na pracę. Dziś Piotr Bodak ma na koncie współpracę przy światowych hitach streamingowych dla gigantów takich jak HBO czy Netflix oraz realizację projektów w Meksyku i USA.W rozmowie Polak przybliża specyfikę hiszpańskiego rynku audiowizualnego, wyjaśnia różnice w ścieżkach awansu między Polską a Hiszpanią i podkreśla kluczową rolę nauki języka oraz lokalnej kultury. Opowiada również o swoim najbardziej osobistym projekcie – autorskim dokumencie „Kwiat młodzieży polskiej”, który analizuje doświadczenie emigracji, relacje rodzinne i pytanie o to, czy w dzisiejszym świecie można żyć „jedną nogą w dwóch krajach”.  Podcast został zrealizowany przez Ministerstwo Spraw Zagranicznych RP. 

Polska szkoła w Tunezji jest miejscem niezwykłym. Po ogrodzie spacerują żółwie, a zapach świeżych pierników czasem miesza się z aromatem dojrzewających cytryn. Od blisko czterech dekad w Tunisie funkcjonuje polska placówka edukacyjna wspierana przez Ośrodek Rozwoju Polskiej Edukacji za Granicą (ORPEG). Dyrektorka Karolina Kułakowska-Zamali oraz nauczycielka edukacji wczesnoszkolnej Alina Woźniak dzielą się  historią miejsca, które przetrwało próbę czasu – od ery listów idących miesiącami, aż po szybką, wielokulturową współczesność. Dziś szkoła kształci dzieci z rodzin mieszanych, dla których język polski jest często trzecim lub czwartym językiem, a niektórzy uczniowie pokonują nawet 200 kilometrów, by dotrzeć na zajęcia. Nauczycielki opowiadają o ogromnym poświęceniu rodziców, pasji pedagogów oraz ścisłej współpracy z polskimi dyplomatami, dzięki której polska kultura i tradycje patriotyczne wciąż są żywe na północy Afryki. Podcast został zrealizowany przez Ministerstwo Spraw Zagranicznych RP. 

Costa del Sol najczęściej kojarzy się z wakacyjnym wynajmem i pracą zdalną, ale droga Aleksandry Broch na słoneczne wybrzeże prowadziła innym torem. Polka, mieszkająca w Hiszpanii od ponad 20 lat, jest dyrektorką ds. turystyki, promocji oraz cudzoziemców w urzędzie miasta Estepona. Jej kariera to dowód na to, że determinacja i otwartość na inne kultury pozwalają realnie wpływać na lokalną rzeczywistość – nawet w strukturach politycznych obcego kraju. Polka łączy hiszpańską administrację z międzynarodową społecznością liczącą ponad 140 narodowości.Polka  wspomina swoje początki, pracę w wieży kontrolnej portu oraz zaangażowanie w kampanię wyborczą, która odmieniła oblicze miasta. Mimo sukcesu w Hiszpanii, Ola z dumą podkreśla swoje korzenie, dbałość o polskie tradycje i promocję naszego kraju wśród obcokrajowców. Jej  historia pokazuje, jak polskie cechy narodowe mogą być atutem w budowaniu nowoczesnego, wielokulturowego społeczeństwa na słonecznym południu Europy. Podcast został zrealizowany przez Ministerstwo Spraw Zagranicznych RP. 

Tunezja kojarzy się z gorącym piaskiem i wakacyjnym wypoczynkiem, jednak dla pokolenia Polaków z okresu międzywojennego i II wojny światowej była to ziemia o dużym znaczeniu. Wiesław Zieleśkiewicz, pasjonat historii mieszkający w Bizercie, przedstawia fascynujące, a często zupełnie nieznane wątki obecności Polaków w Tunezji.Bizerta była drugą co do wielkości francuską bazą morską w basenie Morza Śródziemnego, która regularnie gościła polski szkolny żaglowiec "Iskra", a później okręty podwodne. Port był także sceną działań polskiego wywiadu w Maghrebie, który dostarczał aliantom bezcenne dane przed operacją „Torch”, a pobliskie lotnictwo gościło asów z „Cyrku Skalskiego”. To również historia nocnych lotów z pomocą dla Armii Krajowej i losu tysięcy Polaków, którzy przeszli przez piaski Tunezji marząc o niepodległej ojczyźnie. Podcast został zrealizowany przez Ministerstwo Spraw Zagranicznych RP. 

Dominika Czapraca przedstawia  Hiszpanię i tamtejszy rynek pracy z zupełnie nowej, eksperckiej perspektywy. Polka, psycholożka po studiach w Poznaniu,  obecnie jest  szefową zespołu HR w dużej międzynarodowej firmie odzieżowej z siedzibą w Madrycie. Jej historia to nie tylko opowieść o udanej karierze, ale przede wszystkim bezcenny wgląd w proces rekrutacji i zarządzania ludźmi w kulturze odmiennej od polskiej.Polka, która więcej niż raz mierzyła się z życiem w Hiszpanii, dzieli się swoimi doświadczeniami, podkreślając, że droga do sukcesu to maraton, a nie sprint, wymagający ogromnej cierpliwości, wytrwałości i pokory. Odkrywa, co zaskakuje Polaków w hiszpańskim stylu pracy – na przykład powolne tempo podejmowania decyzji i kultura, w której wiele rzeczy "dzieje się na około". Mówi o tym, że Polacy są postrzegani jako ludzie pracowici i efektywni, ale czasem zbyt bezpośredni.Co jednak najważniejsze, Dominice Czaprackiej  udało się osiągnąć sukces bez znajomości, a polska zadaniowość, ambicja i dążenie do widocznych rezultatów stanowią unikalną i poszukiwaną wartość na hiszpańskim rynku. Jej historia jest inspiracją  dla wszystkich, którzy marzą o karierze za granicą. Pokazuje, że warto uwierzyć w siebie i porzucić kompleksy wyniesione z polskiej edukacji. Podcast został zrealizowany przez Ministerstwo Spraw Zagranicznych RP. 

Ojciec Mariusz Bartuzi ze Zgromadzenia Misjonarzy Afryki opowiada, w jaki sposób emigracja uczy doceniać swoją ojczyznę. Misjonarz dzieli się swoim bogatym doświadczeniem z pracy w Algierii i Tunezji. Przybliża ideę bycia „honorowym ambasadorem” Polski – rolę, którą pełni każdy rodak żyjący poza granicami kraju poprzez swoje zachowanie, wiedzę i życzliwość.Zakonnik podkreśla wagę budowania wspólnoty, czy to na przykładzie tradycji „obiadów czwartkowych” w Kenii, czy wspólnego śpiewania kolęd w Tunisie. Wyjaśnia, dlaczego polskie wybory parlamentarne czy prezydenckie za granicą są bardzo silnym przeżyciem wspólnotowym. Ojciec Mariusz Bartuzi mówi o budowaniu bezpośrednich relacji z Tunezyjczykami. Przytacza historię tunezyjskiej studentki, która dzięki kursowi języka odkryła Polskę. Opowiada o tęsknocie za krajem i dumie z sukcesów rodaków – od Roberta Lewandowskiego po narodowe czytanie – i podkreśla, że znaczenie ma nawet mały gest, jak podarowany magnes na lodówkę przywieziony z Polski. Podcast został zrealizowany przez Ministerstwo Spraw Zagranicznych RP. 

Odpowiedź na pytanie, czy Kanada nadal jest „ziemią obiecaną” dla Polaków nie jest prosta. Światło rzucają wyniki  badania jakości życia Polonii w Nowej Szkocji. Ewa Ułamek - zawodowo zajmująca się wellbeingiem i aktywnie działająca w Polish Canadian Society of Nova Scotia – opowiada o autorskim modelu badania dobrostanu, który posłużył do oceny kondycji psychicznej i społecznej naszych rodaków.Ewa Ułamek wyjaśnia, dlaczego  najstarsi przedstawiciele Polonii czują się najszczęśliwsi oraz z jakimi wyzwaniami mierzą się młodsze pokolenia. Cień na jakość życia w Kanadzie rzucają wydolność systemu ochrony zdrowia, wysokie koszty utrzymania oraz bolesne rozdarcie między miłością do kanadyjskiej natury a tęsknotą za polską nowoczesnością i bliskimi. To fascynująca opowieść o tożsamości, budowaniu wspólnoty na obczyźnie i realnych planach powrotowych, które deklaruje  co piąty badany Polak żyjący na kanadyjskim wschodnim wybrzeżu.Zapraszamy też do zapoznania się z wynikami badań przeprowadzonych przez Ewę Ułamek: https://wellbeingposwojemu.pl/polonia Podcast został zrealizowany przez Ministerstwo Spraw Zagranicznych RP. 

Czy polski naukowiec może odnieść sukces na najbardziej wymagających uczelniach w Hiszpanii i USA?  Aleksandra Sojka dzieli się swoją niezwykłą historią, która zaczęła się od przypadku na Uniwersytecie Łódzkim, a doprowadziła ją do prestiżowego Instytutu Studiów Społecznych w Madrycie. Autorka przybliża realia pracy badawczej – od niepewności krótkoterminowych kontraktów, po prestiżowe stypendia i wizyty na Uniwersytecie Harvarda.Aleksandra Sojka opowiada, jak specyficzny i hermetyczny potrafi być hiszpański system szkolnictwa wyższego oraz dlaczego wewnętrzne różnice kulturowe w Hiszpanii – między północą a południem – bywają zaskakujące nawet dla Hiszpanów. Badaczka organizacji polonijnych analizuje również nową twarz polskiej emigracji: nowoczesnej, zorientowanej na networking i budowanie kariery międzynarodowej, która jednak wciąż czuje silną potrzebę pielęgnowania więzi z krajem. Aleksandra Sojka uważa, że w świecie nauki „wszystko jest możliwe”, o ile ma się w sobie pasję i determinację. Podcast został zrealizowany przez Ministerstwo Spraw Zagranicznych RP. 

Bogdan Pelc, oprócz matematyki i biznesu, znajduje czas na filatelistykę, którą traktuje jako nowoczesne poszukiwanie skarbów i klucz do historii. Opowiada o 22 unikatowych przesyłkach wojskowych ze słowem "militaria" oraz o liście wysłanym z kancelarii króla Stanisława Augusta Poniatowskiego do Tadeusza Kościuszki. Bogdan Pelc przedstawia swoją misję w Polskim Związku Filatelistycznym, mówi  o dążeniu do skompletowania stempli ze wszystkich 345 urzędów pocztowych Królestwa Polskiego oraz opowiada o ambitnym projekcie  "plainingu" pierwszego polskiego znaczka pocztowego. Przedstawia też  potencjał filatelistyki w edukacji młodzieży polonijnej – jako narzędzia do nauki języka polskiego i historii. Podcast został zrealizowany przez Ministerstwo Spraw Zagranicznych RP. 

„Człowiek ze swoją mową zrośnięty jest ciaśniej niż drzewo z ziemią” – te słowa Mieczysława Jastruna stanowią motto rozmowy z dr Małgorzatą Frąckiewicz,  językoznawczynią i prezeską PTH w Łomży. Badaczka opowiada o XIX-wiecznej ziemi łomżyńskiej, dynamicznym rozwoju osadnictwa żydowskiego oraz masowej emigracji za ocean. Wyjaśnia, dlaczego to samo nazwisko nosili katolicy i żydzi oraz dlaczego listy ze Stanów Zjednoczonych pisane przez emigrantów do dziś budzą ogromne emocje. Dr Frąckiewicz opowiada o wzruszających spotkaniach z potomkami łomżyńskich Żydów z Argentyny czy Urugwaju, którzy odwiedzają  Polskę w poszukiwaniu swoich korzeni. Badaczka nie stroni od krytycznego spojrzenia na współczesną pamięć o dawnych mieszkańcach Łomży – o tym, co zostało z ich kamienic, cmentarzy i kultury. Zaprasza do refleksji nad własną genealogią i apeluje o walkę z ignorancją, która zaciera bogactwo naszej wspólnej, wielonarodowej przeszłości. Podcast został zrealizowany przez Ministerstwo Spraw Zagranicznych RP. 

Maria Boukef z Tunezji dzieli się osobistymi  wspomnieniami o Danucie Kobylińskiej-Walas, zmarłej 21 czerwca 2025 roku, która odegrała kluczową rolę w życiu Polonii tunezyjskiej. Danuta Kobylińska, pierwsza kobieta - kapitan w Polskiej Żegludze Morskiej, była inicjatorką utworzenia Kółka Polek w Tunisie w 1981 r., które z czasem przekształciło się w oficjalną organizację – Dom Polski w Tunezji.Maria Boukef opowiada o niezwykłej przyjaciółce, która potrafiła połączyć męski zawód komendanta z  gracją i elegancją. Polka, która od ponad 50 lat mieszka w Tunezji opowiada o początkach Polonii w latach 80., kiedy spotkania Danusi scalały kobiety, pomagając im w adaptacji kulturowej i prawnych aspektach życia w Tunezji, w czasach, gdy nie było tak powszechnej obecnie komunikacji. W tle tej osobistej historii rysuje się obraz  szerokiego zaangażowania, od pomocy tubylcom w znalezieniu pracy, przez organizację ślubu młodego Polaka, po ratowanie studentów z Olsztyna, którzy utknęli w podróży kamperem. Danuta Kobylińska-Walas była osobą, której pamięć i dziedzictwo w Tunezji pozostaną żywe na zawsze. Podcast został zrealizowany przez Ministerstwo Spraw Zagranicznych RP. 

Co sprawia, że Polacy, którzy przyjechali do Ukrainy na krótki kontrakt, zostają tam na kilkadziesiąt lat? O  otwartości i sile przyciągania  Ukrainy opowiada Mariusz Markowski, polski przedsiębiorca, który sam miał spędzić w Kijowie tylko rok. Dziś, wiele lat później, łączy działalność biznesową z filantropią, która z czasem  stała się jego priorytetem. Dzięki jego prywatnej inicjatywie blisko 600 rannych żołnierzy ukraińskich  przeszło rehabilitację w Polsce. Mariusz Markowski opowiada o kulisach organizacji turnusów rehabilitacyjnych, trudnym procesie kwalifikacji, pracy z ukraińskim Specnazem i niezłomnym duchu walczących, dla których utrata kończyny nie oznacza końca walki. Polak opowiada także o dziesiątkach transportów humanitarnych i wstrząsających widokach z ostrzeliwanego Chersonia. Podcast został zrealizowany przez Ministerstwo Spraw Zagranicznych RP. 

Prof. Bartłomiej Michalak z UMK w Toruniu, specjalista od systemów i praw wyborczych omawia przebieg tegorocznych wyborów prezydenckich za granicą, gdzie odnotowano rekordową liczbę ponad 500 komisji oraz wzrost frekwencji, choć nie udało się osiągnąć liczby miliona głosujących. Ekspert zwraca uwagę na wyzwania informacyjne, szczególnie wśród młodych Polaków korzystających z anglojęzycznych źródeł oraz seniorów wykluczonych technologicznie. Podkreśla znaczenie komunikacji ze strony konsulatów, lepszego planowania rozmieszczenia lokali wyborczych oraz potrzebę głosowania korespondencyjnego. Podkreśla, że głosowanie za granicą ma wymiar społeczny i patriotyczny, integrując Polaków wokół wspólnych wartości. Podcast został zrealizowany przez Ministerstwo Spraw Zagranicznych RP. 

Historia polskiego osadnictwa w Argentynie, sięgająca XIX wieku, jest ściśle związana z prowincją Misiones. Symboliczny początek polskiej akcji osiedleńczej datuje się na 27 sierpnia 1897 roku. Choć pierwsi osadnicy to głównie żołnierze Napoleona i emigranci po powstaniach, największa fala migracji, licząca około 15 000 rodzin, przybyła po I wojnie światowej. Polacy, kierowani do niezagospodarowanych obszarów dżungli, by strzec terenów Argentyny przed Brazylią, musieli zmierzyć się z ekstremalnym klimatem, brakiem dróg i usług medycznych. Ich ciężka praca, polegająca m.in. na wycinaniu i wypalaniu dżungli pod plantacje, zaowocowała rozwojem rolnictwa, w tym kluczowych dla Misiones upraw yerba mate i herbaty. Dziś Misiones, z Campovierą jako "stolicą herbaty", jest głównym eksporterem tych produktów, a polskie korzenie przedsiębiorstw świadczą o trwałym wpływie Polaków na argentyńską gospodarkę i kulturę.O początkach życia polskich emigrantów, o produkcji herbaty przez polskich osadników i roli Jana Szychowskiego w masowej uprawie yerba mate w argentyńskiej prowincji Misiones opowiada Jose Skowron Posluszna, członek zarządu Stowarzyszenia Kulturalnego Argentyńsko-Polskiego, Stowarzyszenia Polaków w Obera i Związku Polaków w Argentynie.Podziękowania za współpracę dla Radia Belgrano AM570.   Podcast został zrealizowany przez Ministerstwo Spraw Zagranicznych RP. 

Gustaw Manteuffel (1832-1916) jawi się jako postać wielowymiarowa i transnarodowa, kluczowa dla dziedzictwa polskiego i łotewskiego. Ten prawnik z wykształcenia, pochodzący z polonizującego się niemiecko-bałtyckiego rodu, był zapalonym historykiem, archeologiem, poetą, i kompozytorem, działającym pod rządami imperium rosyjskiego. Jego największą zasługą z polskiej perspektywy było ocalenie wiedzy o polskich Inflantach. W XIX wieku, kiedy Polska zniknęła z mapy, Manteuffel w swoich pracach przeciwstawiał się imperialnym narracjom Petersburga i Berlina, podkreślając rolę Polaków i Rzeczypospolitej oraz siłę asymilacyjną polskiej kultury, czego dowodziła polonizacja rodów arystokratycznych.Manteuffel jest również uznawany za ważną postać w historii Łotwy. Był pierwszym Polakiem, który badał folklor miejscowych Łotyszy, notując ich pieśni. Co więcej, był wydawcą pierwszego drukowanego periodyku w języku łatgalskim, przyczyniając się do rozwoju pisanej wersji tego języka. Jego "polskość z wyboru" i wielowymiarowa tożsamość czynią go wyjątkowym przykładem dla badaczy tożsamości, kultury i narodowości w skrajnie trudnych warunkach ziem zabranych. Podcast został zrealizowany przez Ministerstwo Spraw Zagranicznych RP. 

Polska diaspora w Wielkiej Brytanii, skupiona wokół takich organizacji jak Stowarzyszenie Techników Polskich, aktywnie wspiera budowanie pozytywnego wizerunku Polski za granicą. Członkowie, odnoszący sukcesy w różnych dziedzinach, nie tylko zachowują więzi z ojczyzną, ale także angażują się społecznie, tworząc środowiska profesjonalne i wspierając nowych przyjezdnych. Wyzwania, z jakimi się mierzą, to m.in. brak zasobów i wsparcia instytucjonalnego, co utrudnia prowadzenie długoterminowych działań. Kluczowe jest tworzenie infrastruktury dla polskiej diaspory, promowanie różnorodności oraz budowanie sieci kontaktów, które pozwalają dzielić się doświadczeniami i inspirować kolejne pokolenia Polaków na emigracji. Podcast został zrealizowany przez Ministerstwo Spraw Zagranicznych RP. 

W rozmowie z Oskarem Grądzielem, konsulem RP w Limie, ojciec Jacek Lisowski opowiada o misji franciszkańskiej w Pariacoto, peruwiańskiej miejscowości położonej w Andach. Po tragicznym trzęsieniu ziemi w 1970 roku, które zniszczyło region, miejsce to stało się schronieniem dla migrantów z gór. Polscy franciszkanie, zaproszeni przez lokalnego biskupa, stworzyli tu stałą wspólnotę duszpasterską. Ich działalność, choć pionierska i pełna poświęcenia, spotkała się z brutalnym oporem terrorystów ze Świetlistego Szlaku. Męczeńska śmierć ojców Michała Tomaszka i Zbigniewa Strzałkowskiego wstrząsnęła lokalną społecznością i stała się impulsem do beatyfikacji zakonników. Dziś misja kontynuuje dzieło, prowadząc projekty edukacyjne i socjalne, a Pariacoto odwiedzają pielgrzymki z całego świata. Podcast został zrealizowany przez Ministerstwo Spraw Zagranicznych RP. 

Zapraszamy na wyjątkowy podcast, w którym Marek Piotrowicz dzieli się historią spontanicznej przeprowadzki z Polski do Hiszpanii. Dowiesz się, jak wygląda życie Polaków w Madrycie, z jakimi wyzwaniami mierzą się na emigracji i jak radzą sobie zawodowo oraz prywatnie. Poznasz różnice kulturowe, podejście do pracy i wartości, które pomagają odnaleźć się w nowym środowisku. Rozmowa pokazuje, że odwaga, zaradność i otwartość na ludzi są kluczem do szczęścia, niezależnie od okoliczności. To inspirująca opowieść o rodzinie, która postawiła na bliskość i wspólne przeżywanie nowych doświadczeń. Podcast został zrealizowany przez Ministerstwo Spraw Zagranicznych RP. 

Ita Kozakiewicz na Łotwie stała się symbolem odwagi, mądrości i dialogu między narodami. Całe życie poświęciła pracy na rzecz Polski, Łotwy, mniejszości narodowych i praw człowieka. Była pierwszą prezeską odrodzonego Związku Polaków na Łotwie, aktywnie działała na rzecz niepodległości kraju, łączyła ludzi różnych kultur i języków. Zginęła tragicznie w wieku zaledwie 35 lat, u progu wielkiej kariery politycznej i społecznej. Jej historia, opowiedziana przez przyjaciół, współpracowników i badaczy, pokazuje, jak wiele można osiągnąć dzięki odwadze i zaangażowaniu. To opowieść, która inspiruje i skłania do refleksji nad rolą jednostki w budowaniu wspólnoty. Podcast został zrealizowany przez Ministerstwo Spraw Zagranicznych RP. 

W Ghazir w Libanie, historycznym miejscu pobytu Juliusza Słowackiego, Maria Gordziejko dzieli się wspomnieniami z lat 1945-1950. Jako jedna z tysięcy polskich uchodźców, którzy po gehennie Syberii trafili do Libanu przez Iran, opowiada o życiu w polskich skupiskach w Ghazir i Zouk Mikael. Opisuje zorganizowane polskie szkolnictwo, pomoc finansową rządu londyńskiego i specyficzne warunki życia – Libańczycy okazali ogromną gościnność, wynajmując kwatery, ale uchodźcy nie mogli podejmować pracy, by nie zaburzać lokalnej gospodarki. Pani Maria z sentymentem wspomina piękno ówczesnego Libanu, podkreślając, że starsza młodzież kontynuowała naukę na Uniwersytecie Francuskim w Bejrucie. Jej opowieść to nie tylko historyczne świadectwo, ale także głęboko osobisty hołd złożony Libanowi i Iranowi – krajom, które bezinteresownie przyjęły Polaków. Podcast został zrealizowany przez Ministerstwo Spraw Zagranicznych RP. 

Gdy w 2016 roku ogłoszono Brexit, dla wielu Polaków w Wielkiej Brytanii było to jak "grom z jasnego nieba". Zjawisko, które miało być ciosem dla polskiej społeczności, w rzeczywistości przyczyniło się do jej wzrostu i zauważenia. Dr Roch Dunin-Wąsowicz, socjolog i badacz, wyjaśnia, jak na przestrzeni lat zmieniła się rola i percepcja Polaków na Wyspach. Opowiada o zaskakującym fenomenie feminizacji aktywności społecznej, nowych oddolnych organizacjach oraz o tym, jak polska kultura i kuchnia stały się częścią brytyjskiego krajobrazu. Podcast został zrealizowany przez Ministerstwo Spraw Zagranicznych RP. 

Okazuje się, że można porzucić karierę dyrektora finansowego w Warszawie, by odnaleźć szczęście i zawodowy sukces w słonecznym Madrycie. Udowadnia to historia Aleksandra Hryniuka, który opowiada, jak zamienił świat finansów na turystykę, tworząc od zera prosperującą agencję. To nie tylko opowieść o odważnej zmianie, ale też fascynujący wgląd w hiszpańską mentalność. Dlaczego Hiszpanie cenią czas wolny bardziej niż pieniądze? Jak budować z nimi relacje biznesowe przy piwie i tapas? Aleksander dzieli się swoimi 18-letnimi doświadczeniami, wyjaśniając, jak połączył polską zaradność z hiszpańskim spokojem, by spełnić swoje marzenia.  Podcast został zrealizowany przez Ministerstwo Spraw Zagranicznych RP. 

W sercu Dublina, w historycznym Domu Polskim, odbyła się rozmowa ambasadora Artura Michalskiego i konsula Macieja Wójcika z przedstawicielami polskiej społeczności w Irlandii. Podcast ukazuje ewolucję Polonii, od małej grupy osób, które poznały się w czasie wizyty papieża Jana Pawła II w 1979 roku, po dynamicznie rozwijającą się społeczność, liczącą ponad 100 000 osób, która przybyła po 2004 roku. Dom Polski stał się centralnym punktem, gdzie nowi imigranci stawiali pierwsze kroki, a Polacy utrzymują swoją tożsamość i język, jednocześnie integrując się z irlandzkim społeczeństwem. W audycji przywołano także sylwetki Polaków, którzy wywarli ogromny wpływ na historię Irlandii, m.in. Pawła Edmunda Strzeleckiego, Konstancję Markiewicz i Jana Łukasiewicza. Podcast został zrealizowany przez Ministerstwo Spraw Zagranicznych RP. 

Piotr Jałowiczor, fizyk i pasjonat historii, urodził się w Wielkiej Brytanii, ale jego serce bije także dla Polski. Wychowany w duchu patriotyzmu, postanowił upamiętnić losy polskich kombatantów z miasta Rotherham, dokumentując ich wspomnienia w książce Forgotten Heroes Expansion Volume. W rozmowie opowiada o wpływie ojca – żołnierza Armii Andersa – na swoje życie, o pracy naukowej w dziedzinie astrofizyki, społecznej działalności wśród Polonii, a także o sportowej pasji, która doprowadziła do... współpracy z PZPN. Spotkanie z człowiekiem wielu talentów i jednej misji: ocalenie od zapomnienia. Podcast został zrealizowany przez Ministerstwo Spraw Zagranicznych RP. 

Od kamizelki kuloodpornej Kazimierza Żeglenia po nowoczesne technologie bioinżynieryjne – polscy inżynierowie zapisali się na stałe w historii światowej nauki i techniki. W tym odcinku podcastu przyglądamy się roli, jaką odgrywali i nadal odgrywają poza granicami Polski. Rozmawiamy o znaczeniu organizacji inżynierskich na emigracji, ich funkcji integracyjnej i promocyjnej, a także o przyszłości zawodu inżyniera. Gościem odcinka jest Ewa Mańkiewicz-Cudny – prezes Federacji NOT, która opowiada m.in. o Światowym Zjeździe Inżynierów Polskich oraz działaniach federacji na rzecz młodych specjalistów. Podcast został zrealizowany przez Ministerstwo Spraw Zagranicznych RP. 

Od dwóch dekad polskie misjonarki ze Zgromadzenia Sióstr Świętej Elżbiety aktywnie wspierają edukację i rozwój dzieci z ubogich rodzin w Santa Cruz w Boliwii. Siostra Zuzanna Kaudyk, doświadczony pedagog, prowadzi Centrum Copernikus, zapewniając codzienne zajęcia i posiłki dla 50-60 podopiecznych w wieku od 3 do 15 lat. Misja koncentruje się na wspieraniu dzieci migrantów, borykających się z trudnościami finansowymi i brakiem dostępu do edukacji.Centrum utrzymuje się dzięki zbiórkom funduszy w Polsce oraz inicjatywom takim jak Fundacja PROSPEKT. W 2025 r. również Ambasada RP  włączy się w pomoc. Siostry nie tylko edukują, ale także wprowadzają elementy polskiej kultury i zdrowego stylu życia, zwłaszcza odżywiania.  Mimo trudności, misjonarki z nadzieją patrzą w przyszłość, dążąc do zapewnienia lepszego życia swoim podopiecznym. Podcast został zrealizowany przez Ministerstwo Spraw Zagranicznych RP. 

Vilcabamba jest otoczoną legendami, magiczną doliną na południu Ekwadoru. Często nazywana jest też doliną długowieczności.  Mieszkający tu Polacy opowiadają, jak trafili i dlaczego zostali w Vilcabamba. Mówią o życiu w spokojnym miejscu z dala od hałasu miast i o podtrzymywanych związkach z Polską.  Podcast został zrealizowany przez Ministerstwo Spraw Zagranicznych RP. 

Parada 3-go maja, która tradycyjnie odbywa się w pierwszą sobotę maja w Chicago, w tym roku była bardzo liczna. Jest to największa na świecie parada demonstrująca  związek z Polaków mieszkających za granicą z ojczyzną.  Nie ma wydźwięku politycznego. "Po prostu cieszymy się tym, co robimy" - mówi Joanna Chlebek. Łucja Mirowska-Kopeć, prezes Związku Klubów Polskich w USA, podkreśla znaczenie demonstrowania w USA związku i dumy z relacji Polaków z ojczyzną, ale także zaznacza edukacyjny wydźwięk parady. Parada jest okazją do uświadomienia młodzieży, że wywodzą się z przepięknego, dumnego kraju o bogatej historii i kulturze.  Podcast został zrealizowany przez Ministerstwo Spraw Zagranicznych RP. 

Katarzyna Chojnowska jest Polką, która przez 18 lat mieszkała na Islandii. Pracowała w bibliotece miejskiej w Hafnarfjordur. Przybliżała Islandczykom Polskę, organizując wystawy, spotkania i koncerty polskich artystów. Jest też tłumaczką. Obecnie wróciła do Polski. W podcaście opowiada o życiu na wyspie, gdzie Polacy są największą mniejszością.  Działalność na rzecz budowy mostów między Polską a Islandią została doceniona przez oba kraje.  Podcast został zrealizowany przez Ministerstwo Spraw Zagranicznych RP. 

Justyna Steczkowska piosenką "Gaja" zawalczy o głosy w Eurowizji. Zaśpiewa o szacunku i miłości do Ziemi. W podcaście opowiada nie tylko o przygotowaniach do konkursu, ale także o poszukiwaniu harmonii  z ludźmi i otoczeniem.  Dzień po finale konkursu zaśpiewa w Polsce, ale zapowiada, że zanim to zrobi, odwiedzi punkt wyborczy i sama zagłosuje. Weźmie udział w wyborach prezydenckich.     Podcast został zrealizowany przez Ministerstwo Spraw Zagranicznych RP. 

Ministerstwo Spraw Zagranicznych szacuje, że w zbliżających się wyborach prezydenckich nawet milion Polaków może oddać swoje głosy za granicą. Organizowanych jest kilkaset komisji wyborczych, które obsłużą obie tury wyborów, jeżeli będzie taka potrzeba. Eksperci tłumaczą, jak zarejestrować się i głosować za granicą oraz jak przebiega procedura głosowania. Podcast został zrealizowany przez Ministerstwo Spraw Zagranicznych RP. 

Językiem polskim, poza Polską, posługuje się ok. 8 milionów osób. Wiele z nich żyje w Stanach Zjednoczonych. Sandra Walecka, nauczycielka języka polskiego, psycholożka i terapeutka mowy mieszkająca na Florydzie mówi o znaczeniu poznawania własnych korzeni, co obejmuje znajomość języka rodziców, dziadków, a czasem dalszych przodków. Autorka publikacji "Polski na czasie" i profilu "Polski na emigracji" opowiada o znaczeniu uczenia dzieci języka polskiego, jako mniejszościowego, i płynących z tego korzyściach. Podcast został zrealizowany przez Ministerstwo Spraw Zagranicznych RP. 

W 2023 r. za granicą zagłosowało ponad 600 tys. Polaków. To był rekord, lecz prof. Bartłomiej Michalak, politolog z Uniwersytetu Mikołaja Kopernika w Toruniu, przekonuje, że liczba głosujących może być większa. Udział w wyborach za granicą nie wynika tylko z politycznych przekonań. To także element podtrzymania więzi z krajem. Naukowiec podkreśla, że państwo polskie powinno ułatwiać obywatelom udział w głosowaniu za granicą, także wprowadzając zmiany legislacyjne. Nadchodzące wybory prezydenckie ponownie mogą przynieść rekordową liczbę głosów oddanych za granicą. Podcast został zrealizowany przez Ministerstwo Spraw Zagranicznych RP. 

Profesor Anna Wodzińska, archeolożka z Uniwersytetu Warszawskiego opowiada o życiu i pracy w Egipcie. Dziecięca fascynacja z czasem przerodziła się w pracę naukową, a wykopaliska okazały się być elementem życia w tym fascynującym kraju. W Kairze opowiada nie tylko o pracy, ale także o życiu w odmiennej kulturze.  Podcast został zrealizowany przez Ministerstwo Spraw Zagranicznych RP. 

Media społecznościowe są szansą i wyzwaniem. Dobrze prowadzone pomagają utrzymywać relacje między Polonią a Polską oraz promować kraj za granicą. Przedstawiciele mediów polonijnych z wielu krajów zebrali się w Rzymie na szkoleniu na temat tych mediów. Szkolenie zorganizowało polskie Ministerstwo Sprawa Zagranicznych. Podcast został zrealizowany przez Ministerstwo Spraw Zagranicznych RP. 

Polska mniejszość w Ameryce jest bardzo zróżnicowana. Od czasu założenia pierwszej polskiej osady Panna Maria w Teksasie w 1854 roku, imigranci z ziem polskich osiedlali się niemal na całym terytorium USA. Apogeum migracji przypadające na przełom XIX i XX wielu przyczyniło się do powstania największych skupisk Polonii na wschodnim wybrzeżu i wokół Wielkich Jezior. Kolejno napływające do USA strumienie migracji mają różne potrzeby i w innej formie podtrzymują kontakt z krajem. O specyfice, problemach, oczekiwaniach i lękach amerykańskich Polaków – w tym także w kontekście zmian w amerykańskiej polityce migracyjnej – opowiada profesor Anna Mazurkiewicz z Uniwersytetu Gdańskiego od lat badająca Polonię w USA.   Podcast został zrealizowany przez Ministerstwo Spraw Zagranicznych RP. 

"Kiedy dojdziemy do rzeki, ściągniemy buty" - usłyszała Agnieszka Rzewólska od Hiszpana, gdy na zapas się martwiła. Problemy rozwiązuje się w swoim czasie. Tłumaczka przysięgła, która od 20 lat żyje w Hiszpanii, opowiada o różnicach i podobieństwach funkcjonowania w obu krajach. Mówi też o wychowywaniu dzieci w dwóch kulturach i o tym, czego Polacy i Hiszpanie mogą się od siebie nauczyć.  Podcast został zrealizowany przez Ministerstwo Spraw Zagranicznych RP. 

Na Zaolziu żyje ok. 30 tys. Polaków, do których adresowany jest dziennik "Głos". Sięga po niego mniej więcej co dziesiąty Polak, co jest, zdaniem redaktora naczelnego Tomasza Wolffa jest bardzo dobrym wynikiem w dobie kryzysu prasy drukowanej. Dziennikarz podkreśla, że potrzeba dostępu do dziennika polonijnego nie zniknie, a jedynie zmieni się sposób korzystania z niego. Stąd większy coraz większy nacisk na treści publikowane w Internecie, które docierają daleko poza granice Śląska Cieszyńskiego.  Podcast został zrealizowany przez Ministerstwo Spraw Zagranicznych RP. 

Różnice w kulturze życia i pracy Hiszpanów i Polaków na pierwszy rzut oka bywają niemal szokujące. Jedni w oczach drugich sprawiają wrażenie niemal frywolnych, a z drugiej strony, zimnych i zdystansowanych. Ania Kułagowska, która od lat zarządza dużymi zespołami międzynarodowymi, w rozmowie z Patrycją Sałacińską, opowiada jak sobie z tym radzić i ile dobrego potrafi wyniknąc z takiej współpracy. Podcast został zrealizowany przez Ministerstwo Spraw Zagranicznych RP. 

Jak uporać się za tęsknotą za Polską w Hongkongu? Zamówić pierogi i bigos w restauracji Flyig Pig, gdzie przygotowują je Nepalczycy według  przepisów Krzysztofa Przemyskiego. Polak ma już cztery restauracje, z czego jedna w menu proponuje dania nawiązujące do jego polskich korzeni.  Restaurator opowiada o życiu i pracy w Hongkongu, do którego trafił nieco z przypadku. Podcast został zrealizowany przez Ministerstwo Spraw Zagranicznych RP. 

To był eksperyment rewolucyjny.  Polka została postawiona na czele zespołu doświadczonych handlowców dużej korporacji w stolicy  Hiszpanii. Iza Dudzicz opowiada, jak uporała się z tym niezwykłym wyzwaniem i jakie były jego konsekwencje. Polka od dzieciństwa związana z Hiszpanią, w rozmowie z Patrycją Sałacińską, wskazuje też, czego Polacy i Hiszpanie mogą się od siebie uczyć.  Podcast został zrealizowany przez Ministerstwo Spraw Zagranicznych RP. 

Opowieść Lidii Krawczuk i Pawła Żuchowskiego o życiu w Waszyngtonie toczy się między ogródkiem warzywnym Michelle Obamy i tęsknotą za dobrym majonezem, a poważnym pytanie o wychowanie dziecka gdzieś "pomiędzy": Polską a USA. Dziennikarze opowiadają o fascynacji USA i życiu Polaków za granicą, którzy nie są emigrantami, a jednak znaczną część życia spędzają poza krajem. Podcast został zrealizowany przez Ministerstwo Spraw Zagranicznych RP. 

Każda pomoc, każdy wpis i artykuł na temat sytuacji w Ukrainie jest na wagę złota, uważa Monika Andruszewska. Opisuje pomoc niesioną bezpośrednio Ukraińcom, która umożliwia im walkę, ale także powstrzymuje zbrodnie dokonywane przez Rosjan. Aktywistka, dziennikarka, była wielokrotnie nagradzana za swoją działalność. Podkreśla, że jest to też czas próby człowieczeństwa każdego, kto widzi, co dzieje się na froncie.   Podcast został zrealizowany przez Ministerstwo Spraw Zagranicznych RP. 

Ok. 5 milionów Brazylijczyków mówi po polsku. Wśród nich jest dr Fabricio Vicrovski, historyk, ale także aktywista działający na rzecz uznania języka polskiego za niematerialne dziedzictwo kulturowe Brazylii. W kilkunastu gminach jest to już język współurzędowy. Dzięki temu spuścizna imigrantów z Polski jest utrwalana, a nawet przestaje być powodem do wstydu, co było skutkiem ustaw sprzed prawie wieku.  Historyk opowiada o fenomenie tego języka, jego znaczeniu i przyszłości. Podcast został zrealizowany przez Ministerstwo Spraw Zagranicznych RP. 

Lekarze od ponad 200 lat stanowią ważną część polskiej emigracji. Emigracja lekarzy na większą skalę zaczęła się w czasie zaborów, wojen i wichrów dziejowych. Dziś decydują o tym głównie czynniki ekonomiczne oraz możliwość realizacji kariery naukowej za granicą. Polscy lekarze, zarówno na Wschodzie, jak i na Zachodzie, stają się elitą swoich drugich ojczyzn, ale nie zapominają o korzeniach i kraju przodków. By podkreślić rolę lekarzy w społeczności Polaków za granicą, Ministerstwo Spraw Zagranicznych wydało książkę „Polscy medycy światu”. Opisano w niej sylwetki kilkudziesięciu wybitnych lekarzy o polskim rodowodzie pracujących na różnych kontynentach i w różnych częściach świata. Łączy ich to, że chcieli bezinteresownie nieść pomoc medyczną i służyć drugiemu człowiekowi. Równocześnie rozumieli polskość i oddanie sprawie narodowej jako codzienne poświęcenie praktyce i idei niesienia pomocy. W podcaście prezentujemy sylwetki polskich lekarzy pracujących za granicą współcześnie, którzy spotkali się na VII Kongresie Polonii Medycznej w Krakowie. Podcast został zrealizowany przez Ministerstwo Spraw Zagranicznych RP. 

Waldemar Bieniecki mówi o umierających mediach polonijnych w USA i mówi o stracie, którą byłoby ich utracenie. Rajmund Klonowski z Kuriera Wileńskiego przekonuje do współpracy między mediami, wykraczającą poza okazjonalne spotkania w Warszawie. Teresa Sygnarek, Prezes Światowego Stowarzyszenia Mediów Polonijnych, podkreśla, że entuzjazm, zaangażowanie, a nawet poświęcenie twórców nie wystarczą, by media te przetrwały. Konieczne jest wsparcie nie tylko finansowe, ale także  warsztatowe, o czym  podczas VII Forum Mediów Polonijnych mówiła Anna  Sochańska, dyrektor departamentu współpracy z Polonią i Polakami za granicą.  Podcast został zrealizowany przez Ministerstwo Spraw Zagranicznych RP.