Tegen de Toon

Politici vergeten vaak dat alles dat zij vandaag zeggen of besluiten hier en nu plaatsvinden. Het lied dat we in deze aflevering bespreken gaat over tijd — maar niet als iets datvoorbijgaat, eerder als iets waarin we voortdurend al staan.Want wat wij vandaag zeggen en besluiten, begint nooithelemaal hier en eindigt ook niet op het moment dat we opstaan van tafel. We spreken altijd ergens tussen wat al was, en wat nog moet blijken.

Even een aflevering er tussendoor. Het betreft mijn ervaring met het inspreken tijdens de coalitieonderhandelingen in Ouderkerk aan de Amstel. Drie liedjes met een persoonlijke reflectie daarop.

Elk commissie- of raadslid begint vanuit een betrokkenheid met de gemeente waar zij wonen. Maar betrokkenheid alleen werkt niet bij het nemen van de besluiten, die moeten volgens vastgezette kaders worden genomen. Onbedoeld en vaak onbewust verdwijnt de oorspronkelijke betrokkenheid naar de achtergrond.

In deze podcast onderzoeken we in welke mate de woorden die commissie- een raadsleden spreken van hen zelf zijn, of dat ze langzamerhand een onderdeel worden van het bestaande taalspel in de Raadszaal en langzamerhand hun eigenheid verliezen.

Dit is de eerste in een serie van zeven podcasts die gaan over de ervaringen van een raads- of commissielid. Hoe 'verschijnt' de werkelijkheid aan hen wanneer zij de Raadszaal binnenkomen. Maken zij het verschil, of veranderen ze in iemand die ze nooit hadden willen worden?

Dit lied bouwt verder op het vorige lied. Over hoe democratie meer is dan stemmen alleen.

Dit is een optimistisch lied over een ontmoeting, een blik en hoe deze momenten, waarin we elkaar even zien, cruciaal zijn voor een levende lokale democratie.

Liberalisme en democratie worden vaak samen genoemd, toch zijn het twee verschillende begrippen. Waar de een de macht limiteert, legitimeert de andere deze. Het lied grens en stem laat zien dat deze tegenstelling niet oplosbaar is, maar juist hoort te bestaan.

Een protestlied geïnspireerd door het werk van Chantall Mouffe. Die stelt dat conflict de kern van de democratie is. In de lokale politiek zien we vaak de neiging om naar consensus te streven. Maar wat valt er dan nog te kiezen. Zou dit niet de reden zijn waarop de opkomst voor de gemeenteraadsverkiezingen zo laag is?

Deze songtekst is geïnspireerd door de verklaring van Rita Smit, die als fractievoorzitter van Natuurlijk Belang het standpunt van haar partij vertegenwoordigde. Het was een emotioneel moment tijdens het duidingsdebat. De zanger neemt de positie van Natuurlijk Belang en probeert het gevoel te verwoorden in zijn zang.

In mijn zoektocht naar hoe we een lokale democratie kunnen versterken heb ik veel gelezen van de Franse filosoof/historicus Pierre Rosanvallon. Dat heb ik omgezet in dit lied, hoewel de tekst opzich voldoende spreekt heb ik er een korte toelichting op gegeven.

Ik ben twee jaar heel actief geweest voor een lokale partij die ook landelijk actief is geweest. In diezelfde tijd gaf ik een aantal lezingen. Filosofie is voor mij een manier van leven. De lezing 'Moed tot Waarheid' inspireerde mij tot dit lied, maar dan toegepast op een van de voornaamste redenen waarin ik uit deze fractie ben gestapt.

Dit nummer is gebaseerd op de column van Rob Fijlstra van 3 april 2026.Het is een scherpe tekst in reactie op de bevindingen van de verkenner in aanloop op de coalitieonderhandelingen voor de gemeenteraad in Ouder-Amstel.De afgelopen jaren zijn Rob en ik goede vrienden geworden en samen denken we na over de gemeentelijke politiek. Gesprekken die soms schuren, maar vaak resoneren. Beiden maken we ons, een ieder op zijn eigen manier, hard voor de lokale democratie.

Ik heb dit lied gemaakt vlak na de gemeenteraadsverkiezingen van 2026. De uitkomst was anders dan verwacht, tegen alle trends hadden de lokale partijen zonder landelijke vertegenwoordiging niet gewonnen.De kans was groot dat de partijen Pro (toen nog GL/PvdA), D66 en VVD met tien zetels elkaar zouden opzoeken om een coalitie te vormen. Het lijkt mooi, maar ik maak me zorgen want deze drie vertegenwoordigen maar 40% van alle kiesgerechtigden.

Ik ben twee jaar actief geweest in de lokale politiek en kwam tot de conclusie dat ik er buiten meer kon bereiken. Eén van mijn politieke initiatieven is deze muzikale podcast. Dit is het eerste lied waarmee de podcast opent.Het lied bekritiseert de schijn van consensus in de politiek. Wat als harmonie wordt gepresenteerd, blijkt vaak een proces waarin afwijkende stemmen worden gladgestreken of tot stilte worden gedwongen.De verteller positioneert zich daar expliciet tegenover: “tegen de toon”. Niet om te verstoren om het verstoren, maar om ruimte te maken voor wat schuurt, wringt en niet past binnen het dominante verhaal.De kernboodschap: waarheid ontstaat niet in overeenstemming, maar juist daar waar spanning en conflict zichtbaar blijven — en waar iemand bereid is die hoorbaar te maken.