Więcej świata

Szwajcarski bank centralny zdecydował, że przestaje bronić kursu franka wobec euro i obniżył główną stopę procentową do -0,75 proc.

Szef NATO apeluje do Rosji, by przestała wspierać separatystów na Ukrainie, tymczasem ukraiński parlament wezwał społeczność międzynarodową do nasilenia sankcji wobec Rosji. Trwa patowa sytuacja Rosji i Ukrainy

- W Europie nie wiemy, jak skutecznie walczyć z zagrożeniem ze strony terrorystów powracających z frontów całego świata. Potrzebujemy współpracy z państwami islamskimi - powiedział w radiowej Jedynce Grzegorz Cieślak, ekspert ds. terroryzmu.

Bruksela krytykuje polityczne decyzje władz Demokratycznej Republiki Konga, swojej dawnej kolonii, w której takie pouczenia przywołują złe wspomnienia. Bruksela wciąż przekazuje jednak temu kraju duże kwoty pieniędzy i chce widzieć efekty swojego wsparcia.

– To stara sprawa, bo Polacy przeszli na katolicyzm a to zdaniem Rosjan, świadczy o nielojalności - mówi w specjalnym wywiadzie dla Polskiego Radia amerykański historyk i sowietolog. Prof. Pipes podkreśla, że poprawa stosunków polsko–rosyjskich zależy od Moskwy.

- Działania w Syrii są pełne sprzeczności, pogłosek. Bronią jest nie tylko karabin maszynowy, ale plotka, a nawet fałszywe zdjęcia czy doniesienia. Problem polega na tym, że rzeczywiście reżim Asada wielokrotnie w przeszłości używał broni chemicznej - powiedział w audycji "Więcej świata" Mariusz Borkowski, wieloletni korespondent na Bliskim Wschodzie.

Prezydent USA Donald Trump zaproponował przesunięcie szczytu G7 i zaproszenie na niego przedstawicieli innych państw twierdząc, że obecny skład grupy jest "nieaktualny". Spotkanie szczytu miałoby zostać poszerzone o przedstawicieli Rosji, Korei Południowej, Australii i Indii.

W czwartek na Grenlandię przybyła amerykańska delegacja. Znaleźli się na niej m.in. żona wiceprezydenta USA i sam J.D. Vance. Mieszkańcy nie są zadowoleni, a premier Grenlandii nazwała wizytę "prowokacją" i "demonstracją siły". - Grenlandia co jakiś czas mocniej lub słabiej wybrzmiewa w narracji USA. Bardzo często w dość prowokacyjnym stylu - uważa Kinga Dudzińska z Polskiego Instytutu Spraw Międzynarodowych. 

"To jest początek wyzwolenia Ameryki" - powiedział amerykański prezydent Donald Trump. Amerykańska administracja ogłosiła, że 2 kwietnia nałoży 25-procentowe cło na globalny import samochodów i części samochodowych do Stanów Zjednoczonych. Dotychczasowa stawka wynosiła 2,5 proc.

Czterech amerykańskich żołnierzy, którzy zaginęli we wtorek podczas ćwiczeń na poligonie w Podbrodziu na Litwie, w pobliżu granicy z Białorusią, prawdopodobnie nie żyje. Ich pojazd gąsienicowy miał zostać znaleziony na bagnach - poinformowały litewskie media. 

Paryż mówi "nie" samochodom w centrum miasta. Mieszkańcy francuskiej stolicy opowiedzieli się w lokalnym referendum za przekształceniem 500 ulic w zielone strefy dla pieszych. Francuska stolica jest jednym z najbardziej proekologicznych miast w Europie.

Ukraina i Rosja zgodziły się w Rijadzie m.in. na zapewnienie bezpiecznej żeglugi na Morzu Czarnym. - Skradzione zboże na okupowanych terytoriach ukraińskich, będzie wywożone i sprzedawane na całym świecie przez Rosję - mówi w Programie 1 Polskiego Radia Roman Kabaczij, ukraiński publicysta i historyk.

W stolicy Arabii Saudyjskiej, Rijadzie, odbywa się spotkanie delegacji USA i Rosji na temat wojny w Ukrainie. Negocjacje mają charakter techniczny, a po ich zakończeniu planowana jest kolejna runda rozmów przedstawicieli Stanów Zjednoczonych i Ukrainy.

Wielka Brytania i Francja chcą kształtować koalicję bezpieczeństwa na Starym Kontynencie. - Stopniowo konkretyzują i zacieśniają współpracę - mówi w audycji "Więcej świata" Programu 1 Polskiego Radia dr Przemysław Biskup z Polskiego Instytutu Spraw Międzynarodowych i Szkoły Głównej Handlowej. To odpowiedź na działania Donalda Trumpa wobec Rosji?

Donald Trump i Władimir Putin opowiedzieli się za poprawą dwustronnych relacji pomiędzy USA a Rosją - ogłosił we wtorek w komunikacie Biały Dom po rozmowie przywódców. Wspomniał przy tym o "ogromnej wartości umowach gospodarczych". "Obaj liderzy zgodzili się, że przyszłość z lepszymi relacjami dwustronnymi między Stanami Zjednoczonymi a Rosją ma wielki potencjał, obejmujący zarówno współpracę gospodarczą, jak i stabilność geopolityczną, gdy pokój zostanie zawarty" – napisano w komunikacie Białego Domu.

- Złoto jest specyficznym towarem, narzędziem inwestowania. Jest niesłychanie odporne na wszystko. Zarówno na zawirowania gospodarcze, jak i polityczne. Zawsze będzie miało wartość - powiedział w audycji "Więcej świata" prof. Witold Orłowski, ekonomista i nauczyciel akademicki.

- Polityka ustępstw amerykańskiego przywódcy Donalda Trumpa względem prezydenta Rosji Władimira Putina nie jest popierana przez większość społeczeństwa amerykańskiego. Trump prawdopodobnie uwierzył w swoją moc i w to, że wszystko się ułoży, jak w biznesowej grze. Pewnie w wymiarze biznesowym by się to udało, ale to jest gra polityczna - powiedział w audycji "Więcej świata" prof. Artur Roland Kozłowski z Uniwersytetu WSB Merito w Gdańsku.

Turcji, dysponującej drugą co do wielkości armią w NATO, do tej pory udawało się balansować między Kremlem a Kijowem. Czy Ankara może odegrać ważną rolę w procesie pokojowym w Ukrainie? - Wszyscy powątpiewamy w to, że Rosja zgodzi się na rozejm, a nawet jeśli do tego dojdzie, to czy doprowadzi to do trwałego pokoju - mówi w Jedynce Karol Wasilewski z Ośrodka Studiów Wschodnich. 

Ukraina i Stany Zjednoczone negocjują w Arabii Saudyjskiej w sprawie zakończenia wojny. - Bez względu na to, co ustalą negocjatorzy, to będzie tylko wstrzymanie działań wojennych, które najbardziej będzie sprzyjać Rosji - mówi w Programie 1 Polskiego dr Agnieszka Bryc z Uniwersytetu Mikołaja Kopernika w Toruniu. Zdaniem ekspertki, Amerykanie nie domagają się ustępstw ze strony Rosji.

Oczy świata zwrócone są ku Arabii Saudyjskiej. Prezydent Ukrainy rozmawiał z saudyjskim następcą tronu i premierem, Mohammedem bin Salmanem, a przed nami jeszcze spotkanie z udziałem szefa amerykańskiej dyplomacji i ukraińskiego ministra spraw zagranicznych. Główny temat to oczywiście zakończenie wojny na Ukrainie. - Myślę, że agenda rozmów będzie szersza aniżeli podczas spotkania w Białym Domu - zwraca uwagę dr Daniel Szeligowski z Polskiego Instytutu Spraw Międzynarodowych. 

Donald Trump zastanawia się nad wprowadzeniem dotkliwych sankcji na Rosję. - Opinia publiczna po raz pierwszy została poinformowana, że "coś" jest przygotowywane. Jest to kolejny pakiet sankcji i zacieśnienie restrykcji w obrocie handlowym - mówi w Programie 1 Polskiego Radia Andrzej Talaga z Warsaw Enterprise Institute. Zapowiedzi prezydenta USA to pokłosie dalszych agresywnych działań Rosji wobec Ukrainy.

Po południu w Brukseli rozpoczęło się spotkanie przedstawicieli 27. unijnych państw. Szczyt poświęcony jest Ukrainie i obronności Unii Europejskiej. Polskę reprezentuje premier, Donald Tusk. - Myślę, że panuje tam atmosfera wielkiej mobilizacji - podkreśla dr Jolanta Szymańska z Polskiego Instytutu Spraw Międzynarodowych. 

Podczas orędzia w Kongresie Donald Trump zadeklarował, że jest zdeterminowany, by zakończyć wojnę na Ukrainie. W przemówieniu cytował list od Zełenskiego, w którym ukraiński przywódca miał wyrazić gotowość do negocjacji pokojowych. Jednocześnie szef CIA potwierdził, że Waszyngton odciął Ukraińcom dostęp nie tylko do pomocy wojskowej, ale również wywiadowczej. - W obustronnych relacjach, od piątku, niewiele się zmieniło - uważa dr Karol Szulc z Uniwersytetu Wrocławskiego. 

- Warunki, które narzucają Amerykanie oznaczałyby de facto kapitulację Ukrainy, więc niezależnie od tego, co deklarują dziś prezydent Zełenski i jego urzędnicy, to nie ma na to zgody Ukrainy - mówi w Programie 1 Polskiego Radia Marcin Ogdowski, dziennikarz "Polski Zbrojnej". Ekspert wyjaśnia, co Ukraińcy mogą zaakceptować.

W Londynie zakończył się szczyt poświęcony Ukrainie, obronności i bezpieczeństwu z udziałem m.in. przywódców kilkunastu krajów europejskich. Nie wykluczono wysłania europejskich sił pokojowych, wcześniej jednak potrzebne jest zawieszenie broni. - Wygląda na to, że część ustaleń nie jest przeznaczonych do informacji publicznej - zwraca uwagę były ambasador na Łotwie i w Armenii, Jerzy Marek Nowakowski.

- Dla prezydenta Zełenskiego kluczowe jest zneutralizowanie potencjalnej wrogości USA, a optymalnie uzyskanie przychylności. Dobrze wiemy, gdzie jest potencjał gospodarczy, militarny i kto jest supermocarstwem - mówi w Programie 1 Polskiego Radia dr Adam Eberhardt, wiceszef Studium Europy Wschodniej Uniwersytetu Warszawskiego. W Białym Domu doszło do kolejnej awantury przywódców Stanów Zjednoczonych i Ukrainy.

Keir Starmer z wizytą Waszyngtonie. Celem brytyjskiego premiera jest przekonanie Donalda Trumpa do zmiany stanowiska ws. Ukrainy. - Póki co, u prezydenta USA obserwujemy minimalną zmianę. Moim zdaniem niezbyt znaczącą - zwraca uwagę korespondent Polskiego Radia, Marek Wałkuski. 

Odpowiedzi na to pytanie szukaliśmy z naszymi gośćmi: dr Oleną Babakovą - dziennikarką specjalizującą się w sytuacji na Wschodzie, dr Beatą Górką-Winter - ekspertką ds. bezpieczeństwa oraz prof. Tomaszem Płudowskim - amerykanistą. Audycję poprowadził Michał Strzałkowski.

Coraz bardziej napięta sytuacja na linii Kijów-Waszyngton. Nie ma dnia, aby do Europy nie docierały kolejne - zdaniem wielu ekspertów niepokojące - wiadomości z Białego Domu. Ukraińskie media i tamtejsi eksperci nie kryją, że są zawiedzeni postawą przywódcy Stanów Zjednoczonych.

Wybory prezydenckie w Ukrainie nie mogą się odbyć z powodu stanu wojennego, odnawianego cyklicznie przez ukraiński parlament. - W sytuacji wojny przeprowadzenie wyborów jest niezwykle trudne, a właściwie niemożliwe. Również należy wziąć pod uwagę, że przecież część terytoriów w Ukrainie jest okupowana przez Rosję - mówi na antenie Jedynki Jan Piekło, były ambasador Polski w Kijowie. 

Przedstawiciele administracji Donalda Trumpa spotkają się w tym tygodniu w Rijadzie, stolicy Arabii Saudyjskiej, z rosyjskimi urzędnikami, aby omówić zakończenie trzyletniej inwazji Rosji na Ukrainę. W rozmowach na razie nie przewidziano udziału delegacji z Ukrainy ani Europy.

Sytuacja na Kaukazie Południowym może zaskakiwać. Po ostrzelaniu azerskiego samolotu, relacje między Baku a Moskwą uległy ochłodzeniu. Zmiana również w Armenii. Tamtejsze władze coraz śmielej obierają kurs prounijny. - Republika Armenii prowadzi dywersyfikację swojej polityki zagranicznej - uważa Maciej Musiał z Centrum Badań nad Państwowością Rosyjską.

Tygodnik "The Economist" uznał Hiszpanię za "najlepszą gospodarkę 2024" (spośród 37 krajów OECD) - Zarówno ogólny wzrost gospodarczy, jak i tempo tworzenia miejsc pracy w Hiszpanii są szybsze niż np. w Ameryce. 

Salwador trafił na czołówki światowych mediów, gdy prezydent tego kraju zgodził się przyjąć najcięższych przestępców amerykańskich i deportowanych dowolnej narodowości. Miałoby to się odbyć w ramach bezprecedensowej - i problematycznej pod względem prawnym - umowy z USA. 

W Demokratycznej Republice Konga coraz bardziej nakręca się spirala przemocy, m.in. zgwałcono i spalono żywcem ponad 100 więźniarek. - Właściwie od lat 90. mamy taki stan pełzającej wojny z ponad setką lokalnych ugrupowań rebelianckich - mówi w Programie 1 Polskiego Radia dr Jędrzej Czerep z Polskiego Instytutu Spraw Międzynarodowych. Jaki udział w konflikcie ma sąsiednia Rwanda?

W wyniku strzelaniny, do której doszło we wtorek w szkole dla dorosłych w Oerebro w południowej Szwecji, zginęło 11 osób. - To jest zdecydowanie najkrwawsza strzelanina w historii Szwecji. Cały czas podawane są nowe informacje dotyczące liczby osób, które zmarły. W dalszym ciągu jest spora grupa rannych, więc niestety ten bilans może być jeszcze bardziej tragiczny - mówi w radiowej Jedynce dr Damian Szacawa z Uniwersytetu Marii Curie-Skłodowskiej w Lublinie. 

W Waszyngtonie dojdzie do spotkania przywódców USA i Izraela. Rozmowy będą dotyczyć m.in. rozejmu w Stefie Gazy. - Netanjahu jedzie po to, żeby wybadać, jakie nastroje ma prezydent Trump - mówi w Programie 1 Polskiego Mariusz Borkowski, b. korespondent polskich mediów na Bliski Wschodzie.

Francja jest coraz gorzej postrzegana w Afryce i wycofuje się z kolejnych państw. Bardziej napięte stają się również relacje między Paryżem a Algierem. - Francusko-algierskie spory nie mają małego rozmiaru - mówi w Programie 1 Polskiego Radia Andrzej Byrt, b. ambasador Polski we Francji. Czy dojdzie do zerwania relacji dyplomatycznych między tymi krajami?

Białoruskie media, powołując się na wyniki exit poll, podały, że Alaksandr Łukaszenka zdobył 87,6 proc. głosów, a pozostali oficjalni kandydaci - między 1 a 3 proc. głosów. Przeciwko wszystkim kandydatom zagłosowało 5,1 proc. wyborców. - Niesamowity sukces, a realnego i tak nie jesteśmy w stanie poznać - uważa Bartosz Tesławski, ekspert ds. Wschodu. 

Hamas ujawnił nazwiska kolejnych czterech izraelskich zakładniczek, które w sobotę mają zostać uwolnione w ramach porozumienia o rozejmie w Strefie Gazy. W zamian za uwolnienie zakładniczek Izrael ma wypuścić na wolność około 180 palestyńskich więźniów przetrzymywanych w aresztach, podczas gdy w Strefie Gazy jest względnie spokojnie. Napięcia rosną w innej części palestyńskiego terytorium, czyli na Zachodnim Brzegu Jordanu, gdzie Izrael przeniósł teraz swoją uwagę. 

Prezydent USA Donald Trump wezwał Władimira Putina do zakończenia wojny z Ukrainą i podjęcia negocjacji. Zagroził jednocześnie nałożeniem kolejnych sankcji na rosyjską gospodarkę.

"To jest taki czas, kiedy na bezpieczeństwie Europa nie może oszczędzać. Jeśli Europa ma przetrwać, musi być uzbrojona" - podkreślił w Parlamencie Europejskim szef polskiego rządu. Donald Tusk przedstawił w środę europosłom priorytety polskiej prezydencji, której hasłem jest "Bezpieczeństwo, Europo!".

Stan nadzwyczajny w energetyce i na granicy z Meksykiem, koniec z zielonym ładem w energetyce i masowe deportacje przestępców cudzoziemców - to zapowiedzi pierwszych działań prezydenta USA Donalda Trumpa. Czy walka z nielegalną migracją w USA to walka z wiatrakami? Czy Trump wprowadzi cła na produkty z Meksyku i Kanady?

- Wszyscy są zaskoczeni, ja także, że aż tak dobrze Donald Trump przygotował się do przejęcia władzy. Widać, że przez te cztery lata nie tylko cierpiał, ale też pracował nad swoją przyszłością - powiedział w audycji "Więcej świata" prof. Andrzej Mania z Uniwersytetu Jagiellońskiego.

Prezydent Iranu Masud Pezeszkian i przywódca Rosji Władimir Putin podpisali w Moskwie umowę o partnerstwie strategicznym obu krajów. - To pokazuje zakres ambicji tych dwóch państw. Zresztą nie tylko dwóch, bo są też Chiny - mówi w Programie 1 Polskiego Radia dr Beata Górka-Winter z Uniwersytetu Warszawskiego. Czy Iran jest zagrożeniem dla Europy?

Donald Trump zostałby skazany za bezprawne próby zmienienia wyniku wyborów prezydenckich w USA z 2020 r., które przegrał, gdyby nie został ponownie wybrany na szefa państwa w 2024 r. - wynika z raportu resortu sprawiedliwości, który został przesłany do Kongresu. 

Nicolas Maduro został zaprzysiężony na trzecią kadencję na stanowisku prezydenta Wenezueli. Obiecał, że jego kolejne rządy "będą okresem pokoju oraz nowej demokracji". Tymczasem w Wenezueli trwają masowe protesty. Zdaniem opozycji oraz dużej części obywateli, wynik lipcowych wyborów prezydenckich został sfałszowany. 

Zainteresowanie Stanów Zjednoczonych Grenlandią jest całkowicie zrozumiałe - powiedział w audycji "Więcej świata" dr Damian Szacawa z Uniwersytetu Marii Curie-Skłodowskiej .

Amerykański prezydent elekt Donald Trump ponowił swoje sugestie, że Kanada według niego powinna stać się 51. amerykańskim stanem. Jego słowa padły kilka godzin po tym, jak premier Kanady Justin Trudeau zapowiedział rezygnację ze stanowiska. - Ona wynika z jego rosnącej niepopularności - mówi w Programie 1 Polskiego dr hab. Marcin Gawryś z Uniwersytetu Jagiellońskiego.

Czy dojdzie do zbliżenia Wielkiej Brytanii i Unii Europejskiej? - Obie strony doszły do wniosku, że chłodne sąsiedztwo to chyba nie jest najlepsza opcja. Trzeba jakoś dogadać się - komentuje w Programie 1 Polskiego Radia prof. Bartłomiej Toszek z Uniwersytetu Szczecińskiego. Ekspert dodaje, że premier Keir Starmer chciałby zbliżenia ze Wspólnotą.