Żywność od A do Ż

Zanim zaczniesz słuchać, otwórz swoją lodówkę. Co widzisz? Zapomnianą połówkę papryki, słoik ogórków, o którym nikt nie pamięta, czy produkty, których termin ważności minął wczoraj? Choć często szukamy winnych marnowania żywności w supermarketach, statystyki są nieubłagane - największa walka o jedzenie toczy się w naszych własnych kuchniach. W czwartym odcinku podcastu „O żywności od A do Ż” rozmawiamy z Aleksandrą Stobiecką - dietetyczką i koordynatorką projektów edukacyjnych w Bankach Żywności. Wspólnie zaglądamy do polskich lodówek, szafek i spiżarni, aby sprawdzić, jak proste zmiany w naszych nawykach mogą uratować planetę i portfel. W tym odcinku dowiesz się: 🔸 Gdzie marnuje się najwięcej? Obalamy mity: to my, konsumenci, odpowiadamy za 60% wyrzucanego jedzenia w Polsce. Dowiedz się, dlaczego statystyczny Polak wyrzuca rocznie aż 100 kg żywności. 🔸 „Najlepiej spożyć przed” kontra „Należy spożyć do”: Ponad połowa z nas nie rozumie tej różnicy. Wyjaśniamy, które produkty można bezpiecznie zjeść po dacie, a które mogą stać się zagrożeniem dla zdrowia. 🔸 Psychologia zakupów: Jak sklepy manipulują naszym wzrokiem i głodem? Dowiedz się, dlaczego najdroższe produkty są na wysokości oczu i dlaczego nigdy nie powinieneś iść na zakupy z pustym żołądkiem. 🔸 Logistyka lodówki: Czy wiesz, że temperatura w Twojej lodówce nie jest wszędzie taka sama? Podpowiadamy, gdzie kłaść jaja, gdzie mięso, a co lepiej trzymać na blacie kuchennym, by zachowało świeżość na dłużej. 🔸 Finansowy rachunek marnowania: Ile kosztuje wyrzucanie jedzenia? Przeciętna czteroosobowa rodzina traci w ten sposób nawet 2000 zł rocznie. To pieniądze, które dosłownie lądują w koszu. 🔸 Metoda małych kroków: Jak wprowadzić nawyki less waste bez robienia rewolucji, która spali na panewce? Zapraszamy do obejrzenia całego cyklu „O żywności od A do Z”, aby dowiedzieć się więcej o mądrym zarządzaniu zasobami.   Sfinansowano ze środków Narodowego Instytutu Wolności – Centrum Rozwoju Społeczeństwa Obywatelskiego w ramach Rządowego Programu Rozwoju Organizacji Obywatelskich na lata 2018–2030.

Wyobraź sobie jogurt, który o północy, niczym w „antybajce” Disneya, za dotknięciem czarodziejskiej różdżki zmienia się z pełnowartościowego produktu w odpad. Dlaczego system sprawia, że jedzenie, które mogłoby nakarmić głodnych, nagle staje się prawnym problemem? W trzecim odcinku podcastu rozmawiamy z Błażejem Krasoniem - wiceprezesem zarządu Federacji Polskich Banków Żywności i ekspertem z ponad 20-letnim doświadczeniem. Analizujemy luki w polskim prawie i sprawdzamy, dlaczego ustawa, która miała pomagać, wciąż wymaga pilnych poprawek. W tym odcinku dowiesz się:  🔸 Magiczna godzina 24:00: Poznaj paradoks prawny, przez który żywność wycofana ze sprzedaży przestaje być uznawana za „marnowaną” w momencie, gdy staje się odpadem. Dlaczego definicje w ustawie są tak kluczowe dla ratowania jedzenia?  🔸 Ustawa jako „prototyp”: Dlaczego prawo z 2019 roku, choć szczytne w założeniach, zawiera błędy, które utrudniają pomoc? Omawiamy postulaty nowelizacji, na którą sektor społeczny czeka od lat.  🔸 Priorytetyzacja, czyli człowiek pierwszy: Dowiedz się, na czym polega model francuski i dlaczego w Polsce musimy prawnie zagwarantować, że żywność w pierwszej kolejności trafia do ludzi, a nie do biogazowni czy na pasze.  🔸 Gdzie znika żywność? Analizujemy statystyki: handel odpowiada za ok. 7% marnowania, ale to u producentów marnuje się ponad dwa razy więcej. Dlaczego tak ważne jest rozszerzenie ustawy o kolejne ogniwa łańcucha?  🔸 Paradoks pustych palet: Dlaczego mimo rosnącej liczby współpracujących sklepów, ilość żywności trafiającej do Banków Żywności na pojedynczą placówkę... spada?  🔸 Przedsiębiorco, nie lękaj się! Obalamy mity podatkowe. Przekazanie żywności to darowizna zwolniona z VAT, która jest bezpieczna, etyczna i ekonomicznie uzasadniona. Marnowanie żywności to nie tylko liczby i tony - to utracona szansa na pomoc 2 milionom osób żyjących w Polsce w skrajnym ubóstwie. Posłuchaj, jak zmiana jednego zapisu w ustawie może realnie przełożyć się na tysiące posiłków dla potrzebujących. Sfinansowano ze środków Narodowego Instytutu Wolności – Centrum Rozwoju Społeczeństwa Obywatelskiego w ramach Rządowego Programu Rozwoju Organizacji Obywatelskich na lata 2018–2030.

Czy w kraju, który buduje elektrownie atomowe i wysyła ludzi w kosmos, problem głodu może wciąż istnieć? Choć polska gospodarka dynamicznie się rozwija, w cieniu statystyk o wzroście PKB kryje się obraz ubóstwa, które dotyka miliony osób. W drugim odcinku podcastu rozmawiamy  z dr Martą Czapnik-Jurak - badaczką związaną z Federacją Polskich Banków Żywności oraz Uniwersytetem Warszawskim. Sprawdzamy, dlaczego we współczesnej Polsce praca na pełen etat nie zawsze chroni przed niedostatkiem i jakie bariery sprawiają, że pomoc nie zawsze dociera tam, gdzie jest najbardziej potrzebna. W tym odcinku dowiesz się:  🔸 Ubóstwo ma wiele twarzy: W Polsce blisko 2 miliony osób żyje w skrajnym ubóstwie, a 5 milionów doświadcza ubóstwa relatywnego. Poznaj grupy najbardziej zagrożone – od seniorów z „emeryturami głodowymi” po rodziny samodzielnie wychowujące dzieci.  🔸 Głód a niedożywienie jakościowe: Dlaczego można mieć pełny brzuch, a jednocześnie chorować z niedożywienia? Wyjaśniamy paradoks, w którym brak środków na pełnowartościową żywność prowadzi do otyłości przy jednoczesnym niedożywieniu organizmu.  🔸 Kim są „pracujący biedni”? Obalamy mit, że zatrudnienie zawsze gwarantuje bezpieczeństwo. Rosnące koszty życia i najmu sprawiają, że nawet osoby pracujące w pełnym wymiarze godzin mogą mieć trudność z zachowaniem „samodzielności żywnościowej”.  🔸 Pułapka 5 godzin: Dowiedz się, dlaczego dla osób w kryzysie bezdomności zdobycie posiłku to często „etat” zajmujący 5 godzin dziennie, co skutecznie uniemożliwia podjęcie pracy i wyjście z systemu pomocy.  🔸 Bariery w pomaganiu: Wstyd, biurokracja i „białe plamy” transportowe. Analizujemy, dlaczego mieszkańcy mniejszych miejscowości często rezygnują z pomocy, bo koszt dojazdu po paczkę żywnościową przewyższa jej wartość.  🔸 Logistyka ratowania żywności: Jak działa system Banków Żywności? Poznaj kulisy pracy 31 banków w Polsce, które pełnią rolę hubów logistycznych, łącząc unijne programy wsparcia z odzyskiwaniem dobrych produktów ze sklepów i od producentów. Współczesne ubóstwo to nie tylko brak jedzenia, to także wykluczenie, lęk i ogromne wyzwanie logistyczne. Posłuchaj, jak skomplikowana jest droga do zapewnienia każdemu godnego posiłku i dlaczego system pomocy musi być tak zróżnicowany, jak potrzeby ludzi, którym służy. Sfinansowano ze środków Narodowego Instytutu Wolności – Centrum Rozwoju Społeczeństwa Obywatelskiego w ramach Rządowego Programu Rozwoju Organizacji Obywatelskich na lata 2018–2030.

Czy Polska to kraj, w którym szanuje się każdą kruszynę chleba? Choć kulturowo i religijnie jesteśmy silnie zakorzenieni w tradycji poszanowania żywności, statystyki pokazują zupełnie inny obraz naszej rzeczywistości. W pierwszym odcinku podcastu „O żywności od A do Z”, rozmawiamy z Beatą Ciepłą - prezes zarządu Federacji Polskich Banków Żywności. Analizujemy drogę żywności „od pola do stołu” i szukamy odpowiedzi na pytanie, dlaczego w Polsce rocznie marnuje się aż 5 milionów ton jedzenia. W tym odcinku dowiesz się: 🔸 Kto marnuje najwięcej? Obalamy mit, że to supermarkety są głównym winowajcą. Aż 60% wyrzucanej żywności (blisko 3 mln ton) pochodzi z naszych gospodarstw domowych. 🔸 „Należy spożyć do” a „Najlepiej spożyć przed” – dlaczego ponad połowa Polaków nie rozróżnia tych terminów i jak ta niewiedza przyczynia się do marnowania bezpiecznych produktów. 🔸 Ekologiczny i społeczny koszt wyrzucania jedzenia. Dowiedz się, dlaczego marnując kanapkę, marnujesz też tysiące litrów wody i energię, jednocześnie ignorując potrzeby 2 milionów osób żyjących w Polsce w skrajnym ubóstwie. 🔸 Jak działają Banki Żywności? Poznaj kulisy pracy 31 banków w Polsce, które każdego roku ratują dziesiątki tysięcy ton żywności, docierając z pomocą do miliona potrzebujących. 🔸 Innowacje w pomaganiu: Czym są sklepy społeczne i jak uczą one osoby w trudnej sytuacji zarządzać budżetem oraz wybierać zdrowe produkty. Marnowanie żywności to problem wielowymiarowy: ekonomiczny, ekologiczny i etyczny. Posłuchaj, jak małe zmiany w naszych codziennych nawykach mogą realnie wpłynąć na stan naszej planety i portfela. Sfinansowano ze środków Narodowego Instytutu Wolności – Centrum Rozwoju Społeczeństwa Obywatelskiego w ramach Rządowego Programu Rozwoju Organizacji Obywatelskich na lata 2018–2030.