027. Tubylczy punkt widzenia. Referat

Referat Filipa Wróblewskiego pt. „Tubylczy punkt widzenia” raz jeszcze wygłoszony w ramach VIII Międzyuczelnianej Konferencji Antropologicznej TEREN W ŚCISŁYM TEGO SŁOWA ZNACZENIU. LOKALNOŚĆ - TEORIA I PRAKTYKA, zorganizowanej przez Studenckie Koło Naukowe Etnologów im. B. Piłsudskiego, Instytut Etnologii i Antropologii Kulturowej UAM w Poznaniu. Antropologia od momentu powstania za przedmiot badań obierała ludy bądź grupy obce kulturze reprezentowanej przez badacza. Postępujące przemiany o charakterze społecznym, ekonomicznym i geopolitycznym, jakie miały miejsce w XX w., nie pozostały bez wpływu także na tę dyscyplinę. Z jednej strony zaczął znikać dający się tak wyraźnie wyodrębnić przedmiot antropologii jakim były „dzikie” ludy, z drugiej zaś, sam krąg uczonych przestał być hermetyczny – zaczęto doń rekrutować tych, którzy jeszcze wczoraj byliby „badanymi”. Ponadto, antropolodzy zaczęli problematyzować obszary życia własnych społeczeństw dotąd penetrowane przez. Od kilku lat podejmuję problematykę historii dyscypliny oraz metodologii i jako antropolog prowadzę badania dotyczące kultury profesjonalnej własnego środowiska. Praca tego rodzaju wymaga dobrego przygotowania zarówno z zakresu metodyki, jak i rozbudowanych kompetencji kulturowych. Czyniąc własne doświadczenia i obserwacje punktem wyjścia do rozważań nad użytecznością kategorii „tubylczego punktu widzenia” w pracy badawczej i analitycznej, pragnę zwrócić szczególną uwagę na: (1) złożoność i niejednoznaczność relacji między etyką a pragmatyką badań, (2) wyłanianie się rozziewu między wiedzą deklaratywną a przeczącymi jej praktykami (w których badacz partycypuje strukturalnie), a także (3) kwestię rozeznawania położenia antropologa oraz rozeznawania sytuacji badawczej w warunkach skróconego, czy wręcz zniesionego dystansu (to jest w sytuacji gdy badana grupa jest jednocześnie grupą pochodzenia dysponującą aparatami i dyskursami sankcjonującymi), (4) konflikty i nieporozumienia oraz ich skutki w warunkach tak prowadzonych badań. W tym względzie „tubylczy punkt widzenia” będzie nie tylko opierał się na kompetencjach czy podzielanym kapitale symbolicznym i kulturowym, lecz przede wszystkim będzie się sprowadzał do szczególnego rodzaju intuicji, pragmatycznego instynktu „wyczucia”. Podcast opublikowany 2.04.2014 r. na http://antropofon.blogspot.com/2014/04/viii-mka-w-poznaniu-konfrontacja.html