10. Czym jest ryzyko stopy procentowej i kredytowe przy obligacjach?

W dzisiejszym odcinku rozmawiamy o obligacjach i ryzykach z nimi związanych. Przy mikrofonie niezmiennie Michał Trojanowski oraz znany już słuchaczom Roman Cyganek. Obligacje kojarzą się z bezpieczeństwem, głównie dlatego, że kojarzymy je z instrumentami emitowanymi przez skarb państwa jakiegoś kraju. Pomijając wiarygodność i stabilność państwa, nie podejrzewamy, by było ono instytucją, która będzie miała problemy ze spłatą zobowiązań lub zbankrutuje. Warto jednak zaznaczyć, że historia zna takie przypadki. Inwestowanie w obligacje bywa z reguły mniej ryzykowne, niż w akcje czy w surowce, z prostej przyczyny – ich wykup odbywa się po z góry znanej cenie, jednak to, co dzieje się z nimi po drodze jest inną kwestią. Inwestor posiadający obligacje skarbowe musi liczyć się z ryzykiem stopy procentowej. Inwestując w obligacje, nawiązuje kontrakt, w którym użycza pieniądze obligatariuszowi, który płaci cyklicznie ustalone odsetki w określonej wysokości i na koniec zwraca także kapitał. W sytuacji jednak, gdy inwestor chce wcześniej zrezygnować z umowy i wypłacić środki musi pamiętać o tym, że „po drodze cena” tych obligacji może się zmieniać, tak jak zmianie ulegają stopy procentowe. Dla nowych obligacji może być niższy kupon, gdy stopy procentowe spadają lub wyższy, wtedy gdy rosną. Posiadana przez inwestora seria obligacji może stawać się bardziej lub mniej atrakcyjna, co wpłynie na jej cenę. Podsumowując można stwierdzić, że ryzyko stopy procentowej to ryzyko zmian stóp procentowych w przyszłości, bo może to przekładać się na cenę obligacji. Co ciekawe, ekspert Millennium TFI dodaje, że nie tylko zmiana stóp procentowych może mieć wpływ na cenę obligacji, wystarczy bowiem, że zmienią się oczekiwania wobec przyszłego poziomu stóp procentowych. Im dłuższy termin zapadalności obligacji, tzw. duracja (z ang. duration), tym to ryzyko jest większe oraz wyższa wrażliwość obligacji na zmiany stóp procentowych. Innym rodzajem ryzyka jest ryzyko kredytowe, które przede wszystkim kojarzy się z obligacjami emitowanymi przez przedsiębiorstwa i obrazuje wiarygodność emitenta i jego zdolnośc do spłaty zobowiązania. Czy można przyjąć, że nie warto kupować obligacji emitentów mniej wiarygodnych? Zdaniem Romana Cyganka nie można tego jednoznacznie stwierdzić, bowiem wszystko zależy od oczekiwań inwestora w zakresie zysku. Kupon od obligacji jest nazywany premią za ryzyko – im wyższe ryzyko kredytowe emitenta, tym wyższego kuponu (odsetek) można oczekiwać. Sprawdzoną alternatywą dla umiejętnego i efektywnego zarządzania ryzykiem stopy procentowej i ryzykiem kredytowym jest korzystanie z funduszy obligacji. Analityka oraz wszelka obsługa spoczywają wtedy na zarządzającym. Przewagą funduszy nad samymi obligacjami jest dostęp do rynku międzybankowego, gdzie handlują instytucje. Dostępne są tam często atrakcyjniejsze serie obligacji, niedostępne dla inwestorów indywidualnych. Ponadto fundusze pozwalają na wygodny dostęp do rynków zagranicznych, czesot zabezpieczają ryzyko walutowe i ułatwiają wykorzystywanie zmian cen obligacji do generowania stóp zwrotu. Kontynuujemy podróż. Następna stacja – inwestycje.