10. Эвалюцыя саслоўнай структуры грамадства ВКЛ

Эпізод Дзесяты прысвечаны саслоўна-класавай структуры грамадства Вялікага Княства Літоўскага ў XV–XVI ст:  Мы пагружаемся ў свет грамадскага жыцця ВКЛ – даведаемся пра сацыяльна-саслоўны падзел тагачаснага грамадства: на якіх прынцыпах ён быў заснаваны, якія правы і абавязкі мелі розныя сацыяльныя і саслоўныя групы насельніцтва, у якіх дакументах была зафіксавана саслоўная структура дзяржавы, знойдзем адказы на пытанні, датычныя розных бакоў жыцця асноўных саслоўяў Вялікага Княства.  ЗМЕСТ:00:00 Якія змена адбываліся ў катэгорыях феадальнага саслоўя ВКЛ XV-XVI cт.На якія асноўныя саслоўі было падзелена феадальнае грамадства ВКЛУ якіх дакументах быў зафіксаваны падзел на станы, замацаваны прынцыпы іх узаемаадносінЯкія паўнамоцтвы меў вялікі князь, была яго ўлада абсалютнай альбо абмежаванайЯкім быў шлях набыцця княжацкага стану, за кошт каго папаўнялася гэта саслоўеКаго адносілі да рыцарскага стануКаго называлі “панамі”, “баронамі”, “магнатамі”Ад чаго залежыў узровень уплыву феадала і яго месца ў грамадскім жыцці ВКЛШто вымагала ВКЛ мець значнае войскаЦі было ў ВКЛ асобнае ваеннаслужылае саслоўеХто такія “бояре-шляхта”, якая была іх асноўная павіннасцьШто такое “паспалітае рушанне”, у якім стане яно знаходзілася ў тагачасным ВКЛ  16:52 Асаблівасці статусу духавенстваЧым адрозневаўся саслоўны падзел ВКЛ ад тагачасных еўрапейскіх дзяржаўЯкія канфесіі былі прадстаўлены на тэрыторіі тагачаснага ВКЛЦі было ў Вялікім Княстве пераважнае панавання адной рэлігійнай канфесііЦі было духавенства адным з пануючых саслоўяў у ВКЛЦі была ў ВКЛ канфесія, якая мела значны ўплыў не толькі на духоўнае жыццё насельніцтва, але і на палітыку дзяржавы і дзейнасць яе кіраўніцтваЯкое эканамічнае і палітычнае становішча ўнутры краіны займалі прадстаўнікі духавенства розных канфесій  23:48 Фарміраванне мяшчанскага саслоўяЯкой была сацыяльная структура гарадскога насельніцтва ВКЛХто трымаў у сваіх руках уладу ў горадзе, што такое магістратХто такія мяшчане, людзі “чорныя”, “люзныя” і “гульцяі”Які са слоёў гараджан быў самым шматлікім і скадаў да 40-50% усіх жыхароў горадаЦі маглі прадстаўнікі мяшчанскага саслоўя мяняць сваё месца жыхарства, выязджаць за мяжу, займаць дзяржаўныя пасады, мець сваіх прадстаўнікоў у радзе і сеймеЯкія прывілеі давалі гарадам вялікакняскія граматы на Магдэбургскае праваКолькі гарадоў ВКЛ мелі прывілеі на Магдэбургскае праваБыло Магдэбургскае права аднастайным для ўсіх гарадоў  ВКЛ ці гарады мелі свае асаблівасці  33:12 Катэгорыі сялянства і іх асаблівасціХто ўваходзіў у сялянскае саслоўе, якімі правамі валодалі яго прадстаўнікіЧым адрозніваліся паміж сабой сяляне, на якія катэгорыі падзяляліся і па якім прынцыпуЦі мелі сяляне права пераходу ад аднаго землеўласніка да другогаЯкая частка сялянства з’яўлялася прывілеяванайЦі мелі сяляне права набываць ва ўласнасць маёнткі, землю  Літаратура:Касцюк, М.П. Гісторыя Беларусі : У 6 т. Т. 2: Беларусь у перыяд Вялікага Княства Літоўскага / Ю. Бохан [і інш.]: М. Касцюк (гал. рэд.) [і інш.] – Мінск. : Экаперспектыва, 2000. – 688 с.; іл. Podcast: https://belarushistory.buzzsprout.com/ Youtube: https://www.youtube.com/channel/UCAgp_Cftrx55OWHrudLL51Q Telegram: https://t.me/BelarusHistoryChannel Facebook: https://www.facebook.com/BelarusHistory  #ГісторыяБеларусі #Беларусь #Гісторыя